Cidofovir

Cidofovir là thuốc kháng virus tương tự nucleotide cytidine, được sử dụng dưới dạng truyền tĩnh mạch. Chỉ định được phê duyệt chủ yếu là điều trị viêm võng mạc do cytomegalovirus ở người bệnh AIDS; trong hướng dẫn HIV hiện hành, thuốc thường là lựa chọn thay thế khi ganciclovir, valganciclovir hoặc foscarnet không phù hợp. Sau khi vào tế bào, cidofovir được enzym của tế bào chuyển thành cidofovir diphosphate, chất ức chế DNA polymerase của virus và làm chậm tổng hợp DNA virus. Độc tính giới hạn liều quan trọng nhất là tổn thương ống thận gần, có thể dẫn đến hội chứng Fanconi, suy thận cần lọc máu hoặc tử vong ngay sau một vài liều. Vì vậy, mỗi lần truyền phải phối hợp probenecid và truyền dung dịch natri clorid 0,9%, đồng thời kiểm tra creatinin, độ thanh thải creatinin và protein niệu. Cidofovir cũng được cân nhắc ngoài chỉ định trong một số nhiễm virus kháng trị, nhưng bằng chứng và phác đồ phụ thuộc từng bệnh. [1][2][3][4]

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 14/07/2026

Nội dung chính

  • Cidofovir là thuốc kháng virus nucleotide, thường dùng đường truyền trong bệnh virus DNA nặng.
  • Hoạt chất liên quan đến CMV retinitis ở người suy giảm miễn dịch và một số chỉ định đặc biệt theo chuyên khoa.
  • Cần dùng tại cơ sở y tế với xét nghiệm thận và theo dõi chặt chẽ trước, trong và sau truyền.
  • Có thể gây độc thận, giảm bạch cầu, buồn nôn, viêm mắt hoặc rối loạn điện giải.
  • Báo bác sĩ nếu có bệnh thận, đang dùng thuốc độc thận, mất nước, thai kỳ hoặc triệu chứng thị lực thay đổi.

Hoạt chất Cidofovir là gì?

Cidofovir là thuốc kháng virus tương tự nucleotide cytidine. Chất chuyển hóa nội bào cidofovir diphosphate ức chế có chọn lọc DNA polymerase của virus và làm giảm tốc độ tổng hợp DNA virus. Thuốc có hoạt tính đối với CMV và hoạt tính trong phòng thí nghiệm với một số herpesvirus cùng Orthopoxvirus khác, nhưng hoạt tính in vitro không đồng nghĩa với hiệu quả lâm sàng đã được chứng minh cho mọi bệnh. [1][2][5]

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Cidofovir

CAS 149394-66-1

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Cidofovir

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Cidofovir

Tên IUPAC

[(2S)-1-(4-amino-2-oxopyrimidin-1-yl)-3-hydroxypropan-2-yl]oxymethylphosphonic acid

Tên hóa học khác

(S)-1-(3-Hydroxy-2-phosphonomethoxypropyl)cytosine | 1-[(S)-3-hydroxy-2-(phosphonomethoxy)propyl]cytosine

Tên khác / tên đồng nghĩa

HPMPC; (S)-1-[3-hydroxy-2-(phosphonomethoxy)propyl]cytosine. Cidofovir dihydrate là dạng ngậm nước được sử dụng trong một số chế phẩm tiêm. VISTIDE là tên biệt dược, không phải tên hoạt chất khác. [1][2]

Tên viết tắt

CDV

Tên Latinh / tên dược điển

Cidofovirum

Tên USAN

cidofovir

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

149394-66-1

UNII

JIL713Q00N

PubChem CID

60933

RxNorm CUI

83171

Dược động học của Cidofovir

Cidofovir được truyền trực tiếp vào tĩnh mạch, phân bố chủ yếu trong dịch ngoại bào và liên kết protein huyết tương thấp. Thuốc đi vào tế bào rồi được phosphoryl hóa tạo chất chuyển hóa có hoạt tính cidofovir diphosphate. Cidofovir trong huyết tương được thải gần như hoàn toàn dưới dạng không đổi qua thận bằng lọc cầu thận và bài tiết chủ động ở ống thận. Probenecid làm giảm bài tiết ống thận của cidofovir, qua đó giảm mức thuốc đi vào tế bào ống thận gần và hạn chế độc tính thận. [1][2]

Giai đoạn I: Hấp thu

Không áp dụng quá trình hấp thu qua đường tiêu hóa đối với chế phẩm truyền tĩnh mạch. Nồng độ huyết thanh đạt mức cao nhất vào cuối thời gian truyền khoảng 1 giờ. [1][2]

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Cidofovir được sử dụng bằng đường truyền tĩnh mạch nên thuốc được đưa trực tiếp vào tuần hoàn; khái niệm sinh khả dụng đường uống không áp dụng cho dạng được phê duyệt. Không có dạng uống cidofovir thông thường được xác minh trong các nhãn sử dụng cho bài viết này. [1][2]

Giai đoạn II: Phân bố

Thể tích phân bố ở trạng thái ổn định được ghi nhận khoảng 388–410 mL/kg khi cidofovir được dùng cùng probenecid. Mức liên kết với protein huyết tương thấp, không quá 10% trong các nghiên cứu in vitro. Nồng độ trong dịch não tủy không phát hiện được ở một người bệnh được đánh giá sau truyền 5 mg/kg. [1][2]

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Cidofovir không cần enzym thymidine kinase hoặc phosphotransferase của virus để hoạt hóa. Sau khi vào tế bào bằng quá trình nhập bào pha dịch, thuốc được enzym tế bào phosphoryl hóa thành cidofovir monophosphate và sau đó thành cidofovir diphosphate có hoạt tính. Một chất dự trữ nội bào dạng cidofovir phosphate–choline cũng được hình thành. Không phát hiện chất chuyển hóa tuần hoàn đáng kể trong huyết thanh hoặc nước tiểu. [2]

Giai đoạn IV: Thải trừ

Cidofovir được thải chủ yếu dưới dạng không đổi qua thận bằng lọc cầu thận và bài tiết chủ động ở ống thận. Ở người có chức năng thận bình thường, khoảng 80–100% liều không dùng probenecid và khoảng 70–85% liều dùng cùng probenecid được thu hồi dưới dạng thuốc không đổi trong nước tiểu trong vòng 24 giờ. [1][2]

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải cuối trong huyết tương khoảng 2,2 ± 0,5 giờ khi truyền cùng probenecid. Tuy nhiên, chất chuyển hóa cidofovir diphosphate tồn tại trong tế bào với thời gian bán thải khoảng 17–65 giờ và chất dự trữ cidofovir phosphate–choline khoảng 87 giờ, góp phần tạo tác dụng kháng virus kéo dài. [2]

CL · Độ thanh thải toàn phần

Khi truyền cùng probenecid, độ thanh thải toàn phần trung bình được ghi nhận khoảng 138–148 mL/giờ/kg hoặc mL/phút/1,73 m² tùy cách báo cáo của nghiên cứu. Độ thanh thải cidofovir giảm tỷ lệ thuận với độ thanh thải creatinin. Thẩm tách máu lưu lượng cao có thể làm giảm nồng độ cidofovir huyết thanh khoảng 75%. [1][2]

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
  • Chức năng thận là yếu tố ảnh hưởng quan trọng nhất đến độ thanh thải cidofovir.
  • Probenecid ức chế bài tiết cidofovir tại ống thận và làm giảm độ thanh thải thận.
  • Mất nước hoặc sử dụng thuốc độc thận làm tăng nguy cơ tích lũy tại ống thận gần.
  • Liều cao hơn, truyền nhanh hơn hoặc dùng thường xuyên hơn khuyến cáo làm tăng độc tính thận.
  • Ảnh hưởng của tuổi, giới tính và chủng tộc đến dược động học chưa được nghiên cứu đầy đủ.
  • Dữ liệu dược động học ở người suy gan còn hạn chế.

[1][2]

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Cidofovir

Cidofovir thuộc nhóm thuốc kháng virus tác dụng trực tiếp và nhóm tương tự nucleotide ức chế DNA polymerase. Khác với ganciclovir, thuốc không phụ thuộc vào UL97 của CMV để thực hiện bước phosphoryl hóa ban đầu. Vì vậy, một số chủng CMV kháng ganciclovir do đột biến UL97 vẫn có thể nhạy với cidofovir; đột biến gen UL54 mã hóa DNA polymerase có thể gây kháng chéo. [1][2]

Phần III: Cơ chế tác dụng

Cidofovir đi vào tế bào và được enzym tế bào chuyển thành cidofovir diphosphate. Chất này cạnh tranh với deoxycytidine triphosphate tại DNA polymerase của virus và được gắn vào chuỗi DNA đang phát triển, làm giảm tốc độ kéo dài DNA. Nồng độ cidofovir diphosphate cần để ức chế polymerase herpesvirus thấp hơn khoảng 8–600 lần so với nồng độ cần để ức chế các DNA polymerase alpha, beta và gamma của tế bào người. [1][2]

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Cidofovir có tác dụng ức chế sự nhân lên của CMV. Chất chuyển hóa hoạt tính và chất dự trữ nội bào có thời gian tồn tại dài hơn nhiều so với thuốc trong huyết tương, cho phép lịch truyền cách quãng. Các nghiên cứu trên viêm võng mạc CMV ở người bệnh AIDS cho thấy cidofovir làm chậm tiến triển tổn thương võng mạc so với trì hoãn điều trị, nhưng thuốc không loại trừ hoàn toàn virus và bệnh vẫn có thể tiến triển. [1][2]

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Cidofovir

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Cidofovir

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Cidofovir

Tương tácMức độCơ chế / ảnh hưởngKhuyến nghị / xử tríTheo dõiBằng chứng / nguồn

NSAID được nhãn cidofovir liệt kê trong nhóm thuốc có khả năng gây độc thận chống chỉ định dùng đồng thời.

Mức 4: Phối hợp nguy hiểm
Cơ chế:

Tương tác dược lực học theo nhóm: NSAID có thể giảm tưới máu thận và gây tổn thương thận, cộng hợp với độc tính ống thận gần của cidofovir.

Ảnh hưởng:

Tăng nguy cơ suy thận cấp, tăng creatinine, giảm độ thanh thải và làm nặng độc tính cidofovir.

Khuyến nghị:

avoid_combination

Xử trí:

Tránh NSAID trong và quanh thời điểm dùng cidofovir; ngừng ít nhất 7 ngày trước cidofovir và dùng thuốc giảm đau/hạ sốt thay thế phù hợp.

Creatinine, CrCl/eGFR, protein niệu, huyết áp, tình trạng dịch và lượng nước tiểu.

Bằng chứng: high
Nguồn:

DailyMed | Cidofovir dihydrate injection, solution | Contraindications/Warnings/Drug Interactions: nephrotoxic agents | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=44966a7e-d777-40fb-956f-d0f31f737848 | Kiểm tra ngày 2026-08-02
emc/UK SmPC | Cidofovir 75 mg/ml Concentrate for Solution for Infusion | Sections 4.3–4.5: nephrotoxicity and concomitant nephrotoxic agents | https://www.medicines.org.uk/emc/product/11151/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Vancomycin

Vancomycin được nhãn cidofovir nêu cụ thể là thuốc có độc tính thận chống chỉ định dùng đồng thời.

Mức 4: Phối hợp nguy hiểm
Cơ chế:

Tương tác dược lực học do cộng hợp độc tính thận; tổn thương thận do vancomycin có thể làm giảm thải trừ cidofovir.

Ảnh hưởng:

Tăng nguy cơ tổn thương thận cấp, tăng creatinine và phải ngừng điều trị.

Khuyến nghị:

avoid_combination

Xử trí:

Tránh phối hợp; ngừng vancomycin ít nhất 7 ngày trước cidofovir khi có thể và lựa chọn kháng sinh thay thế.

Creatinine, CrCl/eGFR, protein niệu, lượng nước tiểu; nếu có phơi nhiễm ngoài ý muốn, theo dõi nồng độ vancomycin theo thực hành lâm sàng.

Bằng chứng: high
Nguồn:

DailyMed | Cidofovir dihydrate injection, solution | Contraindications/Warnings/Drug Interactions: nephrotoxic agents | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=44966a7e-d777-40fb-956f-d0f31f737848 | Kiểm tra ngày 2026-08-02
emc/UK SmPC | Cidofovir 75 mg/ml Concentrate for Solution for Infusion | Sections 4.3–4.5: nephrotoxicity and concomitant nephrotoxic agents | https://www.medicines.org.uk/emc/product/11151/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Pentamidin

Pentamidine đường tĩnh mạch được nhãn cidofovir nêu cụ thể là thuốc có độc tính thận chống chỉ định dùng đồng thời.

Mức 4: Phối hợp nguy hiểm
Cơ chế:

Tương tác dược lực học do cộng hợp độc tính thận; cảnh báo của nhãn áp dụng cho pentamidine đường tĩnh mạch.

Ảnh hưởng:

Tăng nguy cơ tăng creatinine, suy thận cấp và rối loạn điện giải/chuyển hóa.

Khuyến nghị:

avoid_combination

Xử trí:

Tránh phối hợp cidofovir với pentamidine đường tĩnh mạch; ngừng ít nhất 7 ngày trước cidofovir và cân nhắc điều trị thay thế.

Creatinine, CrCl/eGFR, protein niệu, glucose, kali, magnesi và lượng nước tiểu.

Bằng chứng: high
Nguồn:

DailyMed | Cidofovir dihydrate injection, solution | Contraindications/Warnings/Drug Interactions: nephrotoxic agents | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=44966a7e-d777-40fb-956f-d0f31f737848 | Kiểm tra ngày 2026-08-02
emc/UK SmPC | Cidofovir 75 mg/ml Concentrate for Solution for Infusion | Sections 4.3–4.5: nephrotoxicity and concomitant nephrotoxic agents | https://www.medicines.org.uk/emc/product/11151/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Foscarnet

Foscarnet được nhãn cidofovir nêu cụ thể là thuốc có độc tính thận chống chỉ định dùng đồng thời.

Mức 4: Phối hợp nguy hiểm
Cơ chế:

Tương tác dược lực học do cộng hợp độc tính thận và rối loạn điện giải; giảm chức năng thận có thể làm tăng phơi nhiễm cả hai thuốc.

Ảnh hưởng:

Tăng nguy cơ suy thận cấp, rối loạn calci/phosphate/magnesi/kali, co giật liên quan điện giải và độc tính nặng.

Khuyến nghị:

avoid_combination

Xử trí:

Không dùng đồng thời; ngừng foscarnet ít nhất 7 ngày trước cidofovir khi có thể và chọn thuốc thay thế.

Creatinine, CrCl/eGFR, protein niệu, calci, phosphate, magnesi, kali và triệu chứng thần kinh.

Bằng chứng: high
Nguồn:

DailyMed | Cidofovir dihydrate injection, solution | Contraindications/Warnings/Drug Interactions: nephrotoxic agents | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=44966a7e-d777-40fb-956f-d0f31f737848 | Kiểm tra ngày 2026-08-02
emc/UK SmPC | Cidofovir 75 mg/ml Concentrate for Solution for Infusion | Sections 4.3–4.5: nephrotoxicity and concomitant nephrotoxic agents | https://www.medicines.org.uk/emc/product/11151/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Amphotericin B

Amphotericin B được nhãn cidofovir nêu cụ thể là thuốc có độc tính thận chống chỉ định dùng đồng thời.

Mức 4: Phối hợp nguy hiểm
Cơ chế:

Tương tác dược lực học do cộng hợp độc tính thận; amphotericin B có thể gây giảm mức lọc cầu thận và rối loạn điện giải, làm tăng nguy cơ độc tính cidofovir.

Ảnh hưởng:

Tăng nguy cơ suy thận cấp, tăng creatinine, hạ kali/hạ magnesi và tổn thương ống thận.

Khuyến nghị:

avoid_combination

Xử trí:

Tránh phối hợp; ngừng amphotericin B ít nhất 7 ngày trước cidofovir khi có thể và cân nhắc thuốc kháng nấm thay thế.

Creatinine, CrCl/eGFR, protein niệu, kali, magnesi, bicarbonate và lượng nước tiểu.

Bằng chứng: high
Nguồn:

DailyMed | Cidofovir dihydrate injection, solution | Contraindications/Warnings/Drug Interactions: nephrotoxic agents | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=44966a7e-d777-40fb-956f-d0f31f737848 | Kiểm tra ngày 2026-08-02
emc/UK SmPC | Cidofovir 75 mg/ml Concentrate for Solution for Infusion | Sections 4.3–4.5: nephrotoxicity and concomitant nephrotoxic agents | https://www.medicines.org.uk/emc/product/11151/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Amikacin

Amikacin đường tĩnh mạch được nhãn cidofovir nêu cụ thể trong các thuốc có độc tính thận chống chỉ định dùng đồng thời.

Mức 4: Phối hợp nguy hiểm
Cơ chế:

Tương tác dược lực học do cộng hợp độc tính ống thận; suy giảm chức năng thận cũng có thể làm giảm thải trừ cidofovir.

Ảnh hưởng:

Tăng nguy cơ tổn thương thận cấp, tăng creatinine, protein niệu và độc tính ống thận gần.

Khuyến nghị:

avoid_combination

Xử trí:

Tránh phối hợp cidofovir với Amikacin đường tĩnh mạch. Ngừng thuốc ít nhất 7 ngày trước cidofovir và lựa chọn kháng sinh thay thế khi có thể.

Creatinine, CrCl/eGFR, protein niệu, lượng nước tiểu; nếu đã dùng Amikacin, theo dõi nồng độ thuốc theo thực hành lâm sàng và các điện giải liên quan.

Bằng chứng: high
Nguồn:

DailyMed | Cidofovir dihydrate injection, solution | Contraindications/Warnings/Drug Interactions: nephrotoxic agents | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=44966a7e-d777-40fb-956f-d0f31f737848 | Kiểm tra ngày 2026-08-02
emc/UK SmPC | Cidofovir 75 mg/ml Concentrate for Solution for Infusion | Sections 4.3–4.5: nephrotoxicity and concomitant nephrotoxic agents | https://www.medicines.org.uk/emc/product/11151/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Gentamicin

Gentamicin đường tĩnh mạch được nhãn cidofovir nêu cụ thể trong các thuốc có độc tính thận chống chỉ định dùng đồng thời.

Mức 4: Phối hợp nguy hiểm
Cơ chế:

Tương tác dược lực học do cộng hợp độc tính ống thận; suy giảm chức năng thận cũng có thể làm giảm thải trừ cidofovir.

Ảnh hưởng:

Tăng nguy cơ tổn thương thận cấp, tăng creatinine, protein niệu và độc tính ống thận gần.

Khuyến nghị:

avoid_combination

Xử trí:

Tránh phối hợp cidofovir với Gentamicin đường tĩnh mạch. Ngừng thuốc ít nhất 7 ngày trước cidofovir và lựa chọn kháng sinh thay thế khi có thể.

Creatinine, CrCl/eGFR, protein niệu, lượng nước tiểu; nếu đã dùng Gentamicin, theo dõi nồng độ thuốc theo thực hành lâm sàng và các điện giải liên quan.

Bằng chứng: high
Nguồn:

DailyMed | Cidofovir dihydrate injection, solution | Contraindications/Warnings/Drug Interactions: nephrotoxic agents | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=44966a7e-d777-40fb-956f-d0f31f737848 | Kiểm tra ngày 2026-08-02
emc/UK SmPC | Cidofovir 75 mg/ml Concentrate for Solution for Infusion | Sections 4.3–4.5: nephrotoxicity and concomitant nephrotoxic agents | https://www.medicines.org.uk/emc/product/11151/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Tobramycin

Tobramycin đường tĩnh mạch được nhãn cidofovir nêu cụ thể trong các thuốc có độc tính thận chống chỉ định dùng đồng thời.

Mức 4: Phối hợp nguy hiểm
Cơ chế:

Tương tác dược lực học do cộng hợp độc tính ống thận; suy giảm chức năng thận cũng có thể làm giảm thải trừ cidofovir.

Ảnh hưởng:

Tăng nguy cơ tổn thương thận cấp, tăng creatinine, protein niệu và độc tính ống thận gần.

Khuyến nghị:

avoid_combination

Xử trí:

Tránh phối hợp cidofovir với Tobramycin đường tĩnh mạch. Ngừng thuốc ít nhất 7 ngày trước cidofovir và lựa chọn kháng sinh thay thế khi có thể.

Creatinine, CrCl/eGFR, protein niệu, lượng nước tiểu; nếu đã dùng Tobramycin, theo dõi nồng độ thuốc theo thực hành lâm sàng và các điện giải liên quan.

Bằng chứng: high
Nguồn:

DailyMed | Cidofovir dihydrate injection, solution | Contraindications/Warnings/Drug Interactions: nephrotoxic agents | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=44966a7e-d777-40fb-956f-d0f31f737848 | Kiểm tra ngày 2026-08-02
emc/UK SmPC | Cidofovir 75 mg/ml Concentrate for Solution for Infusion | Sections 4.3–4.5: nephrotoxicity and concomitant nephrotoxic agents | https://www.medicines.org.uk/emc/product/11151/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Kháng sinh aminoglycosid đường tĩnh mạch được nhãn cidofovir liệt kê là nhóm thuốc gây độc thận chống chỉ định dùng đồng thời. Rule này chỉ áp dụng khi aminoglycosid được dùng đường tĩnh mạch.

Mức 4: Phối hợp nguy hiểm
Cơ chế:

Tương tác dược lực học do cộng hợp độc tính trên ống thận, làm tăng nguy cơ tổn thương thận cấp và tích lũy cidofovir.

Ảnh hưởng:

Tăng creatinine, giảm độ thanh thải creatinine, tổn thương ống thận và suy thận cấp.

Khuyến nghị:

avoid_combination

Xử trí:

Không phối hợp aminoglycoside tĩnh mạch với cidofovir. Ngừng ít nhất 7 ngày trước cidofovir và dùng kháng sinh thay thế nếu có thể.

Creatinine, CrCl/eGFR, protein niệu, lượng nước tiểu và điện giải; theo dõi nồng độ aminoglycoside nếu có phơi nhiễm ngoài ý muốn.

Bằng chứng: high
Nguồn:

DailyMed | Cidofovir dihydrate injection, solution | Contraindications/Warnings/Drug Interactions: nephrotoxic agents | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=44966a7e-d777-40fb-956f-d0f31f737848 | Kiểm tra ngày 2026-08-02
emc/UK SmPC | Cidofovir 75 mg/ml Concentrate for Solution for Infusion | Sections 4.3–4.5: nephrotoxicity and concomitant nephrotoxic agents | https://www.medicines.org.uk/emc/product/11151/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Cidofovir chống chỉ định dùng đồng thời với các thuốc có khả năng gây độc thận.

Mức 4: Phối hợp nguy hiểm
Cơ chế:

Tương tác dược lực học theo nhóm do cộng hợp tổn thương ống thận hoặc giảm chức năng thận, làm giảm thải trừ cidofovir và tăng nguy cơ độc tính thận nặng.

Ảnh hưởng:

Có thể gây tổn thương ống thận gần, hội chứng Fanconi, suy thận cấp cần lọc máu hoặc tử vong; nguy cơ có thể xuất hiện chỉ sau một vài liều cidofovir.

Khuyến nghị:

avoid_combination

Xử trí:

Tránh phối hợp. Ngừng thuốc có độc tính thận ít nhất 7 ngày trước khi bắt đầu cidofovir; chọn thuốc thay thế ít độc thận hơn.

Creatinine, CrCl/eGFR, protein niệu trước mỗi liều; theo dõi glucose niệu, phosphate, bicarbonate, kali, acid uric, lượng nước tiểu và triệu chứng suy thận.

Bằng chứng: high
Nguồn:

DailyMed | Cidofovir dihydrate injection, solution | Contraindications/Warnings/Drug Interactions: nephrotoxic agents | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=44966a7e-d777-40fb-956f-d0f31f737848 | Kiểm tra ngày 2026-08-02
emc/UK SmPC | Cidofovir 75 mg/ml Concentrate for Solution for Infusion | Sections 4.3–4.5: nephrotoxicity and concomitant nephrotoxic agents | https://www.medicines.org.uk/emc/product/11151/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Adefovir Dipivoxil

Adefovir, được sử dụng lâm sàng dưới dạng tiền dược adefovir dipivoxil, được SmPC cidofovir liệt kê trong các thuốc có khả năng gây độc thận không nên dùng đồng thời.

Mức 4: Phối hợp nguy hiểm
Cơ chế:

Tương tác dược lực học do cộng hợp tổn thương ống thận gần; cidofovir và adefovir đều là nucleotide phosphonate thải trừ chủ yếu qua thận.

Ảnh hưởng:

Tăng nguy cơ rối loạn chức năng ống thận gần, tăng creatinine, giảm phosphate, hội chứng Fanconi và suy thận.

Khuyến nghị:

avoid_combination

Xử trí:

Tránh phối hợp; lựa chọn thuốc thay thế. Ngừng thuốc có khả năng gây độc thận ít nhất 7 ngày trước cidofovir khi phù hợp.

Creatinine, CrCl/eGFR, protein niệu, glucose niệu, phosphate, bicarbonate, kali, acid uric và dấu hiệu hội chứng Fanconi.

Bằng chứng: high
Nguồn:

DailyMed | Cidofovir dihydrate injection, solution | Contraindications/Warnings/Drug Interactions: nephrotoxic agents | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=44966a7e-d777-40fb-956f-d0f31f737848 | Kiểm tra ngày 2026-08-02
emc/UK SmPC | Cidofovir 75 mg/ml Concentrate for Solution for Infusion | Sections 4.3–4.5: nephrotoxicity and concomitant nephrotoxic agents | https://www.medicines.org.uk/emc/product/11151/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Tenofovir

Dùng đồng thời cidofovir với sản phẩm chứa tenofovir disoproxil fumarate có thể làm tăng rõ nguy cơ độc tính ống thận gần và hội chứng Fanconi.

Mức 4: Phối hợp nguy hiểm
Cơ chế:

Tương tác chủ yếu dược lực học do cộng hợp độc tính ống thận gần. Cả hai thuốc được thải trừ qua thận và có thể cạnh tranh bài tiết chủ động ở ống thận, làm tăng phơi nhiễm và độc tính.

Ảnh hưởng:

Tăng nguy cơ protein niệu, glucose niệu, hạ phosphate, toan chuyển hóa, tăng creatinine, hội chứng Fanconi và suy thận cấp.

Khuyến nghị:

avoid_combination

Xử trí:

Không dùng đồng thời. Chọn thuốc thay thế và ngừng thuốc có độc tính thận ít nhất 7 ngày trước khi bắt đầu cidofovir khi có thể theo khuyến cáo nhãn.

Nếu có phơi nhiễm gần nhau hoặc ngoài ý muốn: theo dõi creatinine, CrCl/eGFR, protein niệu, glucose niệu, phosphate, bicarbonate, kali và acid uric; đánh giá dấu hiệu hội chứng Fanconi.

Bằng chứng: high
Nguồn:

emc/UK SmPC | Cidofovir 75 mg/ml | Sections 4.4–4.5: TDF and Fanconi syndrome | https://www.medicines.org.uk/emc/product/11151/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02
DailyMed | Tenofovir disoproxil fumarate tablets | Renal impairment/active tubular secretion; cidofovir listed | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=18285dda-d63f-4f0e-821f-a4f2df335c35 | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Brincidofovir

Không đồng sử dụng brincidofovir với cidofovir đường tĩnh mạch. Nhãn TEMBEXA nêu rõ brincidofovir là dẫn xuất lipid của cidofovir và được chuyển nội bào thành cidofovir.

Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích
Cơ chế:

Tương tác liên quan sản phẩm cùng hoạt chất có liên hệ chuyển hóa: brincidofovir được thủy phân nội bào thành cidofovir, sau đó được phosphoryl hóa thành cidofovir diphosphate có hoạt tính. Dùng thêm cidofovir đường tĩnh mạch làm chồng lấp phơi nhiễm với cidofovir.

Ảnh hưởng:

Nguy cơ độc tính tăng do chồng lấp phơi nhiễm với cidofovir; nhãn TEMBEXA yêu cầu không đồng dùng. Mức tăng nguy cơ riêng của phối hợp chưa được định lượng trong nghiên cứu lâm sàng.

Khuyến nghị:

avoid_combination

Xử trí:

Tránh phối hợp. Không dùng TEMBEXA đồng thời với cidofovir đường tĩnh mạch; lựa chọn phác đồ thay thế phù hợp.

Nếu xảy ra dùng đồng thời ngoài ý muốn, đánh giá chức năng thận theo nhãn cidofovir gồm creatinine huyết thanh và protein niệu; đồng thời theo dõi ALT, AST, bilirubin và các biến cố tiêu hóa theo nhãn TEMBEXA.

Bằng chứng: high
Nguồn:

DailyMed/FDA | TEMBEXA (brincidofovir) Prescribing Information | Section 5.4 Coadministration with Related Products | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/fda/fdaDrugXsl.cfm?setid=0784838e-00bd-4b14-9b7e-653b7fbb7eea | Kiểm tra ngày 2026-08-02
DailyMed/FDA | VISTIDE (cidofovir) Prescribing Information | Boxed Warning / Patient Monitoring | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/fda/fdaDrugXsl.cfm?setid=90639fc6-0295-4115-98f0-054b783850ce | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Didanosine

Trong một nghiên cứu dược động học, cidofovir dùng cùng probenecid làm tăng AUC didanosine khoảng 1,6 lần; dược động học cidofovir không thay đổi.

Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Tương tác dược động học đã được quan sát trong phác đồ cidofovir/probenecid; cơ chế chính xác đối với didanosine chưa được xác định rõ trong nguồn báo cáo.

Ảnh hưởng:

Tăng phơi nhiễm didanosine có thể làm tăng nguy cơ viêm tụy, tăng lactate/nhiễm acid lactic và bệnh lý thần kinh ngoại biên.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Theo dõi chặt độc tính didanosine và đáp ứng lâm sàng. Cân nhắc điều chỉnh hoặc thay thế didanosine theo thông tin kê đơn và đánh giá chuyên khoa; không có khuyến cáo liều cidofovir cụ thể từ nghiên cứu này.

Theo dõi triệu chứng đau bụng/viêm tụy, amylase hoặc lipase khi có chỉ định, lactate và dấu hiệu nhiễm acid lactic, chức năng gan và triệu chứng bệnh lý thần kinh ngoại biên.

Bằng chứng: moderate
Nguồn:

Liverpool HIV Drug Interactions | Didanosine–Cidofovir | Clinical PK study: didanosine AUC increased 1.6-fold | https://www.hiv-druginteractions.org/interactions/2109/all | Kiểm tra ngày 2026-08-02
DailyMed/FDA label | Didanosine delayed-release capsules | Increased exposure and didanosine-related toxicities | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/fda/fdaDrugXsl.cfm?setid=829e744d-7bd4-43dc-9b58-ffb016cb8e67&type=display | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Zidovudin

Phác đồ cidofovir bắt buộc kèm probenecid có thể làm tăng phơi nhiễm zidovudine và tăng nguy cơ độc tính huyết học.

Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Cidofovir tự nó không cho thấy ảnh hưởng đáng kể lên dược động học zidovudine; tương tác phát sinh do probenecid đi kèm làm giảm thanh thải chuyển hóa/đào thải của zidovudine và tăng AUC.

Ảnh hưởng:

Có thể tăng thiếu máu, giảm bạch cầu trung tính hoặc các biểu hiện độc tính huyết học liên quan zidovudine.

Khuyến nghị:

adjust_dose

Xử trí:

Theo nhãn Hoa Kỳ, tạm ngừng zidovudine hoặc giảm 50% liều zidovudine chỉ trong ngày truyền cidofovir. Đánh giá lại theo tình trạng lâm sàng và phác đồ ARV của người bệnh.

Theo dõi CBC có công thức bạch cầu, hemoglobin và bạch cầu trung tính; đánh giá mệt, khó thở, nhiễm trùng hoặc dấu hiệu ức chế tủy.

Bằng chứng: high
Nguồn:

DailyMed | Cidofovir dihydrate injection, solution | Information for Patients/Drug Interactions: zidovudine | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=44966a7e-d777-40fb-956f-d0f31f737848 | Kiểm tra ngày 2026-08-02
emc/UK SmPC | Cidofovir 75 mg/ml | Section 4.5: probenecid increases zidovudine AUC | https://www.medicines.org.uk/emc/product/11151/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02
Liverpool HIV Drug Interactions | Zidovudine–Cidofovir | Potential interaction via mandatory probenecid | https://www.hiv-druginteractions.org/interactions/2113/all | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Probenecid

Probenecid phải được dùng cùng mỗi liều cidofovir truyền tĩnh mạch để giảm độc tính thận. Thuốc làm giảm độ thanh thải thận của cidofovir nhưng đồng thời hạn chế tích lũy cidofovir trong tế bào ống thận.

Thông tin
Cơ chế:

Tương tác dược động học. Probenecid ức chế vận chuyển anion hữu cơ và bài tiết chủ động cidofovir tại ống lượn gần, làm giảm độ thanh thải thận và giảm sự hấp thu cidofovir vào tế bào ống thận.

Ảnh hưởng:

Phối hợp đúng phác đồ làm giảm nguy cơ tổn thương ống thận gần và suy thận do cidofovir. Dùng cidofovir không kèm probenecid chưa được đánh giá đầy đủ về độ an toàn và có thể làm tăng mạnh độc tính thận.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Bắt buộc dùng probenecid theo nhãn: 2 g trước cidofovir 3 giờ, sau đó 1 g vào 2 giờ và 8 giờ sau khi kết thúc truyền (tổng 4 g), kèm bù dịch NaCl 0,9%. Rà soát toàn bộ thuốc dùng kèm vì probenecid có nhiều tương tác riêng.

Định lượng creatinine huyết thanh, CrCl/eGFR và protein niệu trong 24–48 giờ trước mỗi liều; theo dõi glucose niệu, phosphate, bicarbonate, acid uric và dấu hiệu hội chứng Fanconi khi nghi ngờ.

Bằng chứng: high
Nguồn:

DailyMed | Cidofovir dihydrate injection, solution | Warnings/Dosage: probenecid and saline required | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=44966a7e-d777-40fb-956f-d0f31f737848 | Kiểm tra ngày 2026-08-02
emc/UK SmPC | Cidofovir 75 mg/ml | Sections 4.2 and 4.4: prevention of nephrotoxicity | https://www.medicines.org.uk/emc/product/11151/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02
PubMed | Clinical pharmacokinetics of cidofovir and adefovir | Probenecid decreases renal clearance and nephrotoxicity | https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/10092959/ | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Thắc mắc về hoạt chất Cidofovir

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 1 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *