Tecovirimat là thuốc kháng virus tác động chọn lọc lên protein VP37 của Orthopoxvirus, qua đó ngăn hình thành các virion có màng bao cần thiết để virus lan truyền giữa các tế bào. Tại Hoa Kỳ, thuốc mang biệt dược TPOXX được phê duyệt để điều trị bệnh đậu mùa do Variola virus ở người lớn và trẻ em nặng từ 3 kg; hiệu quả được xác lập từ mô hình động vật vì không thể tiến hành thử nghiệm hiệu quả trên người mắc đậu mùa. Tecovirimat từng được sử dụng hoặc nghiên cứu cho mpox, nhưng đây không phải chỉ định được FDA phê duyệt. Các thử nghiệm PALM007 và STOMP cho thấy thuốc dung nạp tương đối tốt nhưng không rút ngắn thời gian lành tổn thương ở nhóm mpox được nghiên cứu. Từ tháng 5 năm 2026, Liên minh châu Âu đã loại mpox khỏi chỉ định của Tecovirimat SIGA. Thuốc vẫn có thể được cân nhắc cho một số ca mpox nặng hoặc nguy cơ cao theo chương trình tiếp cận đặc biệt và hướng dẫn chuyên môn. [1][2][4][6][7]
Nội dung chính
- Tecovirimat là thuốc kháng virus orthopoxvirus, được phát triển cho bệnh đậu mùa do variola.
- Hoạt chất có thể được cân nhắc trong một số tình huống orthopoxvirus theo hướng dẫn y tế công cộng.
- Cần dùng theo chỉ định chuyên khoa hoặc chương trình tiếp cận phù hợp, không tự tìm dùng.
- Có thể gây đau đầu, buồn nôn, đau bụng hoặc tương tác tùy dạng thuốc và thuốc phối hợp.
- Báo bác sĩ/dược sĩ nếu suy giảm miễn dịch, bệnh gan thận, thai kỳ, cho con bú hoặc đang dùng thuốc chống co giật.
Hoạt chất Tecovirimat là gì?
Tecovirimat là thuốc kháng virus chọn lọc đối với Orthopoxvirus. Thuốc ngăn quá trình hình thành các hạt virus có màng bao có khả năng thoát khỏi tế bào, qua đó hạn chế sự lan truyền của virus từ tế bào này sang tế bào khác. [1][3]
Tecovirimat
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Tecovirimat |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Tecovirimat |
| Tên IUPAC | N-[(1R,2R,6S,7S,8S,10R)-3,5-dioxo-4-azatetracyclo[5.3.2.0^{2,6}.0^{8,10}]dodec-11-en-4-yl]-4-(trifluoromethyl)benzamide |
| Tên hóa học khác | N-((3aR,4R,4aR,5aS,6S,6aS)-1,3-Dioxo-3,3a,4,4a,5,5a,6,6a-octahydro-4,6-ethenocyclopropa(f)isoindol-2(1H)-yl)-4-(trifluoromethyl)benzamide | 4-trifluoromethyl-N-(3,3a,4,4a,5,5a,6,6a-octahydro-1,3-dioxo-4,6-ethenocycloprop(f)isoindol-2(1H)-yl)-benzamide |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | ST-246; tecovirimat monohydrate là dạng hydrat được sử dụng trong viên nang TPOXX và Tecovirimat SIGA. TPOXX và Tecovirimat SIGA là tên sản phẩm, không phải tên hoạt chất khác. [1][3] |
| Tên Latinh / tên dược điển | Tecovirimatum |
| Tên USAN | tecovirimat |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 869572-92-9 |
|---|---|
| UNII | F925RR824R |
| PubChem CID | 16124688 |
| RxNorm CUI | 2055104 |
Dược động học của Tecovirimat
Sau khi uống cùng thức ăn, tecovirimat đạt nồng độ đỉnh với thời gian trung vị khoảng 6 giờ và đạt trạng thái ổn định vào ngày thứ 4–6. Thuốc liên kết protein huyết tương khoảng 77–82%. Tecovirimat được chuyển hóa bằng thủy phân liên kết amid và glucuronid hóa qua UGT1A1, UGT1A4; các chất chuyển hóa được xác định không có hoạt tính dược lý. Khoảng 73% liều đánh dấu được thu hồi trong nước tiểu, chủ yếu dưới dạng chất chuyển hóa, và khoảng 23% trong phân, phần lớn dưới dạng thuốc không đổi. Thời gian bán thải trung bình khoảng 19 giờ sau đường uống và 21 giờ sau truyền tĩnh mạch. [1][3]
Giai đoạn I: Hấp thu
Tecovirimat được hấp thu qua đường tiêu hóa với thời gian đạt nồng độ đỉnh trung vị khoảng 6 giờ khi dùng cùng thức ăn. Viên nang phải được uống trong vòng 30 phút sau một bữa ăn đầy đủ có lượng chất béo vừa hoặc cao. [1][3]
| F · Sinh khả dụng | Sinh khả dụng tuyệt đối đường uống. Dùng viên nang cùng bữa ăn khoảng 600 kcal chứa khoảng 25 g chất béo làm tăng mức phơi nhiễm toàn thân AUC khoảng 39% so với khi nhịn ăn. Vì vậy, thức ăn là yếu tố quan trọng để đạt mức hấp thu dự kiến. [1] |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Tecovirimat liên kết protein huyết tương khoảng 77–82%. Thể tích phân bố biểu kiến được ghi nhận khoảng 1.030 L sau đường uống và khoảng 383 L sau truyền tĩnh mạch, cho thấy thuốc phân bố rộng ngoài huyết tương. [1]
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Tecovirimat được chuyển hóa qua thủy phân liên kết amid và glucuronid hóa, chủ yếu liên quan UGT1A1 và UGT1A4. Các chất chuyển hóa M4, M5 và TFMBA được phát hiện trong huyết tương và được mô tả là không có hoạt tính dược lý. Tecovirimat không phải cơ chất của các enzym CYP chính được đánh giá. [1][3]
Giai đoạn IV: Thải trừ
Khoảng 73% liều đánh dấu phóng xạ được thu hồi qua nước tiểu, chủ yếu dưới dạng các chất chuyển hóa glucuronid; lượng tecovirimat không đổi trong nước tiểu dưới 0,02%. Khoảng 23% được thu hồi trong phân, chủ yếu dưới dạng tecovirimat không đổi. [1][3]
| t½ · Thời gian bán thải | Thời gian bán thải cuối trung bình khoảng 19 giờ sau đường uống và khoảng 21 giờ sau truyền tĩnh mạch. Tài liệu EMA ghi nhận thời gian bán thải khoảng 19,3 giờ đối với viên nang. [1][3] |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Độ thanh thải biểu kiến trung bình sau đường uống khoảng 31 L/giờ; độ thanh thải sau truyền tĩnh mạch khoảng 13 L/giờ. Các thông số này không được sử dụng riêng lẻ để tự tính hoặc điều chỉnh liều. [1] |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
- Thức ăn chứa chất béo làm tăng mức phơi nhiễm tecovirimat và cần thiết cho dạng uống.
- Cân nặng quyết định liều dùng đường uống và đường truyền.
- Tuổi, giới tính và chủng tộc không tạo khác biệt dược động học có ý nghĩa trong các dữ liệu hiện có.
- Suy gan hoặc suy thận không làm thay đổi đáng kể dược động học của hoạt chất toàn phần, nhưng nồng độ thuốc không liên kết có thể cao hơn khi suy cơ quan nặng.
- Tá dược hydroxypropyl-β-cyclodextrin của dạng truyền được thải qua lọc cầu thận và có thể tích lũy khi chức năng thận giảm.
- Dược động học ở trẻ em chủ yếu được dự đoán bằng mô hình và mô phỏng, thay vì thử nghiệm trực tiếp đầy đủ.
[1][3]
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Tecovirimat
Tecovirimat thuộc nhóm thuốc kháng virus tác dụng toàn thân khác, mã ATC J05AX24. Thuốc được phát triển chủ yếu như một biện pháp đối phó y tế với đậu mùa và có hoạt tính in vitro đối với nhiều Orthopoxvirus, bao gồm Variola virus, virus mpox, Vaccinia virus và Cowpox virus. Hoạt tính trong phòng thí nghiệm không đồng nghĩa hiệu quả lâm sàng đã được chứng minh cho mọi bệnh do Orthopoxvirus. [1][3][8]
Phần III: Cơ chế tác dụng
Tecovirimat gắn và ức chế protein VP37 được bảo tồn trong các Orthopoxvirus. Thuốc ngăn VP37 tương tác với Rab9 GTPase và TIP47 của tế bào chủ, từ đó cản trở sự hình thành virion có màng bao có khả năng thoát khỏi tế bào. Quá trình này làm giảm sự lan truyền virus giữa các tế bào và đến những vị trí xa trong cơ thể. [1][3]
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Tecovirimat không kéo dài khoảng QT ở mức có ý nghĩa lâm sàng tại mức phơi nhiễm điều trị dự kiến. Thuốc có hàng rào kháng thuốc tương đối thấp; một số thay đổi acid amin tại VP37 có thể làm giảm mạnh hoạt tính kháng virus. Kháng thuốc cần được cân nhắc khi người bệnh không đáp ứng, xuất hiện tổn thương mới hoặc bệnh tái phát sau cải thiện ban đầu. [1][3]
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Tecovirimat
Các chỉ định phải được phân biệt theo cơ quan quản lý:
- Hoa Kỳ: TPOXX được phê duyệt điều trị bệnh đậu mùa do Variola virus ở người lớn và trẻ em nặng từ 3 kg. Dạng uống áp dụng cho người nặng từ 13 kg; dạng truyền có liều cho người nặng từ 3 kg. [1]
- Liên minh châu Âu: Tecovirimat SIGA được chỉ định điều trị bệnh đậu mùa và đậu bò, đồng thời điều trị các biến chứng do Vaccinia virus nhân lên sau tiêm vắc xin đậu mùa, ở người lớn và trẻ em nặng từ 13 kg. [3][4]
- Mpox: không phải chỉ định được FDA phê duyệt. EU đã loại mpox khỏi chỉ định từ ngày 29 tháng 5 năm 2026. Tại Hoa Kỳ, thuốc chỉ được tiếp cận theo chương trình CDC EA-IND cho một số ca đủ tiêu chí. [2][4]
Vai trò của tecovirimat trong mpox vẫn đang được đánh giá ở các nhóm chưa có đủ bằng chứng, đặc biệt là người suy giảm miễn dịch nặng, mpox tiến triển, biến chứng đe dọa tính mạng, bệnh mắt hoặc tình trạng nghi kháng thuốc.
PALM007 trên trẻ em và người lớn mắc mpox clade I không ghi nhận giảm thời gian lành tổn thương. STOMP trên người lớn mắc mpox clade II mức độ nhẹ đến trung bình, nguy cơ tiến triển nặng thấp, cũng không ghi nhận cải thiện thời gian lành tổn thương hoặc mức độ đau. Các nghiên cứu này không xác định chắc chắn hiệu quả ở người suy giảm miễn dịch nặng hoặc bệnh đe dọa tính mạng. [2][6][7]
Việc sử dụng ngoài chỉ định cho mpox chỉ nên diễn ra theo hướng dẫn của cơ quan y tế, chương trình tiếp cận đặc biệt hoặc nghiên cứu lâm sàng; không được diễn giải là hiệu quả đã được chứng minh.
Liều dùng và cách sử dụng
Liều dưới đây được trích từ nhãn TPOXX cho bệnh đậu mùa, chỉ nhằm cung cấp thông tin y khoa và không phải liều cá nhân hóa.
Liều uống trong 14 ngày:
- Từ 13 kg đến dưới 25 kg: 200 mg mỗi 12 giờ.
- Từ 25 kg đến dưới 40 kg: 400 mg mỗi 12 giờ.
- Từ 40 kg đến dưới 120 kg: 600 mg mỗi 12 giờ.
- Từ 120 kg trở lên: 600 mg mỗi 8 giờ.
- Mỗi liều phải dùng trong vòng 30 phút sau một bữa ăn đầy đủ có lượng chất béo vừa hoặc cao. [1]
Liều truyền tĩnh mạch trong tối đa 14 ngày:
- Từ 3 kg đến dưới 35 kg: 6 mg/kg mỗi 12 giờ, truyền trong 6 giờ.
- Từ 35 kg đến dưới 120 kg: 200 mg mỗi 12 giờ, truyền trong 6 giờ.
- Từ 120 kg trở lên: 300 mg mỗi 12 giờ, truyền trong 6 giờ.
- Người nặng từ 13 kg nên chuyển sang dạng uống để hoàn tất liệu trình ngay khi có thể dung nạp đường uống. [1]
Liều Tecovirimat SIGA đường uống tại EU tương tự theo cân nặng đối với người từ 13 kg, nhưng chỉ được áp dụng cho các chỉ định hiện hành của EU và theo khuyến cáo chính thức. [3]
Không tự áp dụng liều này cho mpox. Liều theo chương trình CDC EA-IND, cách pha cho trẻ nhỏ và thời gian dùng kéo dài phải do bác sĩ cùng cơ quan y tế xác định.
- Uống viên nang trong vòng 30 phút sau một bữa ăn đầy đủ có lượng chất béo vừa hoặc cao.
- Nuốt viên với nước và dùng đủ liệu trình được kê đơn.
- Người không thể nuốt viên có thể được hướng dẫn mở viên nang và trộn toàn bộ lượng thuốc cần dùng với khoảng 30 mL sữa, sữa chocolate, sốt táo hoặc sữa chua; hỗn hợp phải được dùng trong vòng 30 phút sau khi pha.
- Không tự áp dụng hướng dẫn mở viên để chia liều cho trẻ dưới 13 kg. Cách pha liều nhỏ trong chương trình mpox khác với nhãn FDA và phải do nhân viên y tế hướng dẫn.
- Nếu quên liều uống, nhãn FDA cho phép dùng ngay khi nhớ ra nếu còn ít nhất 8 giờ trước liều tiếp theo; nếu còn dưới 8 giờ, bỏ qua liều đã quên và tiếp tục lịch thông thường.
- Không uống gấp đôi liều.
- Dạng truyền phải được pha loãng, truyền qua bơm trong 6 giờ và không được tiêm bolus.
- Không tự mua hoặc tự dùng tecovirimat cho tổn thương da nghi mpox khi chưa được xét nghiệm và đánh giá chuyên môn.
[1][2][3]
Việc theo dõi có thể bao gồm:
- Đáp ứng lâm sàng, số lượng tổn thương mới, tốc độ lành tổn thương và dấu hiệu bệnh tái phát.
- Đánh giá tuân thủ và bảo đảm mỗi liều uống được dùng cùng bữa ăn có đủ chất béo.
- Theo dõi đường huyết và triệu chứng hạ đường huyết khi phối hợp repaglinide.
- Xác định độ thanh thải creatinin trước khi dùng dạng truyền và theo dõi chức năng thận trong quá trình điều trị.
- Theo dõi chức năng thận sau điều trị ở trẻ dưới 2 tuổi nhận tecovirimat đường truyền.
- Kiểm tra đau, sưng, đỏ hoặc thoát mạch tại vị trí truyền.
- Rà soát tương tác với thuốc điều trị HIV, thuốc ức chế miễn dịch, thuốc an thần, thuốc hạ đường huyết và thuốc gắn phosphate.
- Ở người điều trị mpox, cân nhắc xét nghiệm kháng thuốc khi tổn thương kéo dài, xuất hiện tổn thương mới hoặc tái phát trong hay sau điều trị.
[1][2][3]
Cảnh báo và lưu ý về Tecovirimat
Thông tin chống chỉ định khác nhau theo dạng thuốc và nhãn quản lý:
- TPOXX dạng viên nang theo nhãn FDA: không ghi nhận chống chỉ định cụ thể.
- TPOXX dạng truyền tĩnh mạch: chống chỉ định khi suy thận nặng, được định nghĩa là độ thanh thải creatinin dưới 30 mL/phút, do nguy cơ tích lũy tá dược hydroxypropyl-β-cyclodextrin.
- Tecovirimat SIGA dạng uống tại EU: chống chỉ định khi quá mẫn với tecovirimat hoặc bất kỳ tá dược nào của thuốc.
[1][3]
Trong thử nghiệm trên người trưởng thành khỏe mạnh, các tác dụng được ghi nhận thường gặp nhất với dạng uống gồm:
- Đau đầu.
- Buồn nôn.
- Đau hoặc khó chịu vùng bụng.
- Nôn.
Các phản ứng ít gặp hơn gồm tiêu chảy, khô miệng, khó tiêu, thay đổi vị giác, dị cảm, chóng mặt, khó tập trung, phát ban, ngứa, đỏ hoặc phù mặt, đau khớp, sốt, rét run, mệt mỏi và thay đổi tâm trạng. [1][3]
Với dạng truyền tĩnh mạch, phản ứng thường gặp gồm đau, sưng, đỏ hoặc thoát mạch tại vị trí truyền và đau đầu. Dữ liệu an toàn chủ yếu đến từ người khỏe mạnh, không phải người mắc bệnh đậu mùa. [1]
Dữ liệu về biến cố nghiêm trọng ở người còn hạn chế vì an toàn của tecovirimat chủ yếu được nghiên cứu ở người khỏe mạnh và thuốc chưa được thử nghiệm hiệu quả trên người mắc đậu mùa. Các vấn đề cần được xử trí kịp thời gồm:
- Hạ đường huyết có triệu chứng khi dùng cùng repaglinide.
- Phản ứng dị ứng, sưng mặt, phát ban lan rộng hoặc khó thở.
- Thoát mạch, đau hoặc sưng nhiều tại vị trí truyền.
- Dấu hiệu tổn thương thận hoặc tích lũy tá dược của dạng truyền, đặc biệt khi chức năng thận giảm.
- Đáp ứng điều trị kém, xuất hiện tổn thương virus mới hoặc tái phát, có thể gợi ý mức phơi nhiễm không đủ hoặc kháng tecovirimat.
Người bệnh cần liên hệ ngay cơ sở điều trị khi có vã mồ hôi, run, lú lẫn, ngất, khó thở, giảm lượng nước tiểu hoặc phản ứng tại vị trí truyền tiến triển. [1][2][3]
- Hiệu quả điều trị đậu mùa ở người chưa được xác định trực tiếp; phê duyệt dựa trên dữ liệu sống còn ở động vật.
- Hiệu quả có thể giảm ở người suy giảm miễn dịch, dựa trên mô hình động vật.
- Tecovirimat có hàng rào kháng thuốc tương đối thấp; dùng kéo dài hoặc mức phơi nhiễm không đủ có thể thúc đẩy chọn lọc biến thể kháng thuốc.
- Phải dùng viên nang cùng bữa ăn chứa lượng chất béo phù hợp để bảo đảm hấp thu.
- Theo dõi hạ đường huyết khi phối hợp repaglinide.
- Thận trọng với dạng truyền ở người suy thận nhẹ hoặc trung bình; chống chỉ định khi độ thanh thải creatinin dưới 30 mL/phút.
- Thận trọng với dạng truyền ở trẻ dưới 2 tuổi do chức năng ống thận chưa trưởng thành có thể làm tăng phơi nhiễm hydroxypropyl-β-cyclodextrin.
- Vai trò trong mpox nặng hoặc suy giảm miễn dịch chưa được chứng minh chắc chắn; không nên trì hoãn chăm sóc hỗ trợ, điều trị biến chứng hoặc phục hồi miễn dịch khi phù hợp.
- Không sử dụng kết quả hoạt tính in vitro để khẳng định thuốc có hiệu quả lâm sàng với mọi Orthopoxvirus.
[1][2][3]
Chưa có kinh nghiệm lâm sàng đầy đủ về quá liều tecovirimat và chưa có thuốc giải độc đặc hiệu.
Khi quá liều, cần theo dõi dấu hiệu sinh tồn, đường huyết, chức năng thận và các phản ứng bất lợi, đồng thời điều trị triệu chứng và hỗ trợ. Thẩm tách máu không loại bỏ tecovirimat ở mức đáng kể. Khi nghi ngờ quá liều, cần liên hệ ngay cơ sở cấp cứu hoặc trung tâm chống độc; không tự gây nôn. [1][3]
Theo nhãn TPOXX của FDA:
- Viên nang: bảo quản trong chai nguyên gốc ở 20–25°C; cho phép dao động 15–30°C.
- Dạng tiêm chưa pha: bảo quản trong tủ lạnh ở 2–8°C, không đông lạnh.
- Dung dịch truyền sau pha: sử dụng trong vòng 4 giờ nếu để ở nhiệt độ phòng hoặc trong vòng 24 giờ nếu bảo quản ở 2–8°C.
- Lọ tiêm là loại dùng một lần; không tái sử dụng sau khi đã chọc kim.
[1]
Đối tượng đặc biệt
Tại Hoa Kỳ, TPOXX được phê duyệt cho bệnh đậu mùa ở trẻ nặng từ 3 kg:
- Dạng uống có liều cho trẻ nặng từ 13 kg.
- Dạng truyền tĩnh mạch có liều từ 3 kg.
- Liều trẻ em được xây dựng bằng mô hình dược động học nhằm tạo mức phơi nhiễm tương đương người lớn, không dựa trên thử nghiệm hiệu quả trực tiếp ở trẻ.
- Trẻ dưới 2 tuổi dùng dạng truyền cần được theo dõi chức năng thận sau điều trị do nguy cơ tích lũy hydroxypropyl-β-cyclodextrin. [1]
Tại EU, Tecovirimat SIGA không được khuyến cáo cho trẻ dưới 13 kg vì chưa xác lập liều. [3]
Đối với mpox, CDC có thể cân nhắc tecovirimat theo EA-IND ở trẻ mắc bệnh nặng hoặc có nguy cơ cao, nhưng hiệu quả lâm sàng chưa được xác lập và hướng dẫn pha liều nhỏ khác với nhãn FDA. [2]
Các nghiên cứu TPOXX không có đủ số lượng người từ 65 tuổi trở lên để kết luận hồ sơ an toàn có khác người trẻ hay không. Nhãn FDA và EMA không yêu cầu điều chỉnh liều chỉ dựa trên tuổi, nhưng vẫn cần rà soát chức năng thận, gan, bệnh kèm theo và tương tác thuốc. [1][3]
Chưa có dữ liệu đầy đủ trên người mang thai để đánh giá nguy cơ dị tật, sảy thai hoặc biến cố mẹ–thai do tecovirimat. Nhãn FDA không ghi nhận độc tính phôi thai trong nghiên cứu trên chuột ở mức phơi nhiễm cao hơn mức điều trị ở người; dữ liệu trên thỏ có giới hạn phơi nhiễm thấp hơn. [1]
SmPC tại EU không khuyến cáo tecovirimat trong thai kỳ do thiếu dữ liệu trên người. [3]
Đối với mpox, CDC cho biết khi điều trị thực sự được chỉ định, tecovirimat có thể được cân nhắc là thuốc kháng virus hàng đầu cho người đang mang thai hoặc mới mang thai, sau khi tham vấn CDC và thảo luận lợi ích–nguy cơ. Đây là sử dụng nghiên cứu theo EA-IND tại Hoa Kỳ, không phải chỉ định được FDA phê duyệt. [5]
Không có dữ liệu xác định nồng độ tecovirimat trong sữa người, ảnh hưởng lên trẻ bú hoặc lượng sữa. Thuốc được phát hiện trong sữa động vật. [1][5]
Theo nhãn FDA, người mắc đậu mùa không nên cho con bú chủ yếu vì nguy cơ truyền Variola virus qua tiếp xúc trực tiếp. SmPC EU khuyến cáo ngừng cho con bú trong thời gian điều trị tecovirimat. [1][3]
Đối với mpox, CDC có thể cân nhắc tecovirimat là lựa chọn kháng virus hàng đầu khi điều trị được chỉ định ở người đang cho con bú. Tuy nhiên, việc cho trẻ bú trực tiếp hoặc dùng sữa vắt phải được trì hoãn trong thời gian người mẹ còn lây nhiễm để phòng truyền virus; trẻ mắc mpox cần được đánh giá và điều trị độc lập. [5]
Nhãn FDA không yêu cầu điều chỉnh liều ở người suy gan nhẹ, trung bình hoặc nặng theo Child–Pugh A, B hoặc C. [1]
SmPC EU cũng không yêu cầu chỉnh liều nhưng khuyến cáo thận trọng khi suy gan nặng vì dữ liệu lâm sàng còn hạn chế và nồng độ thuốc hoặc chất chuyển hóa không liên kết có thể cao hơn. Việc sử dụng phải dựa trên đánh giá chuyên khoa và theo dõi phản ứng bất lợi. [3]
Đối với viên nang TPOXX, nhãn FDA không yêu cầu chỉnh liều ở người suy thận nhẹ, trung bình, nặng hoặc bệnh thận giai đoạn cuối cần thẩm tách máu. [1]
Đối với TPOXX dạng truyền:
- Suy thận nhẹ hoặc trung bình: không yêu cầu chỉnh liều nhưng phải thận trọng và theo dõi độ thanh thải creatinin.
- Suy thận nặng, độ thanh thải creatinin dưới 30 mL/phút: chống chỉ định do hydroxypropyl-β-cyclodextrin được thải qua lọc cầu thận và có thể tích lũy.
- Khi nghi độc tính thận, cân nhắc chuyển sang đường uống nếu có thể hoặc sử dụng lựa chọn khác.
[1]
Tecovirimat có thể gây chóng mặt, buồn ngủ, đau đầu hoặc rối loạn khả năng tập trung ở một số người. Không nên lái xe hoặc vận hành máy nếu có chóng mặt, buồn ngủ, suy giảm tập trung hoặc cảm giác không an toàn. [1][3]
Tương tác thuốc của Tecovirimat
Tecovirimat là chất cảm ứng yếu CYP3A và chất ức chế yếu CYP2C8, CYP2C19. Các tương tác đáng chú ý gồm:
- Repaglinide: tecovirimat làm tăng mức phơi nhiễm repaglinide và có thể gây hạ đường huyết nhẹ đến trung bình; cần theo dõi đường huyết.
- Midazolam: tecovirimat làm giảm mức phơi nhiễm midazolam và có thể làm giảm hiệu quả an thần.
- Thuốc gắn phosphate như calcium acetate, lanthanum carbonate, sevelamer carbonate và sucroferric oxyhydroxide: có thể làm tăng mức phơi nhiễm tecovirimat; theo dõi tác dụng bất lợi.
- Tacrolimus, methadone, darunavir, maraviroc, rilpivirine, sildenafil, tadalafil, vardenafil và một số cơ chất CYP3A khác: EMA khuyến cáo thận trọng vì hiệu lực của thuốc phối hợp có thể giảm.
- Voriconazole và một số cơ chất CYP2C19: nồng độ có thể tăng.
- Thuốc ức chế bơm proton: EMA ghi nhận omeprazole tăng mức phơi nhiễm và khuyến cáo thận trọng; nhãn FDA đánh giá tương tác này không có ý nghĩa lâm sàng. Đây là khác biệt giữa hai tài liệu quản lý.
- Vắc xin đậu mùa sống chứa Vaccinia virus: dữ liệu động vật cho thấy dùng đồng thời có thể làm giảm đáp ứng miễn dịch với vắc xin; ý nghĩa lâm sàng ở người chưa rõ.
Người bệnh phải khai báo đầy đủ thuốc điều trị HIV, đái tháo đường, chống thải ghép, thuốc an thần, thuốc dạ dày và các sản phẩm bổ sung đang sử dụng. [1][3]
Thắc mắc về hoạt chất Tecovirimat
Tecovirimat là thuốc kháng virus ức chế protein VP37 của Orthopoxvirus, ngăn hình thành hạt virus có màng bao cần thiết cho sự lan truyền giữa các tế bào. Tại Hoa Kỳ, thuốc được phê duyệt dưới tên TPOXX để điều trị bệnh đậu mùa. [1]
Tại Hoa Kỳ, tecovirimat không được FDA phê duyệt để điều trị mpox; thuốc chỉ được cung cấp cho một số trường hợp qua chương trình CDC EA-IND. Tại EU, mpox từng nằm trong chỉ định nhưng đã bị loại khỏi chỉ định của Tecovirimat SIGA theo quyết định có hiệu lực ngày 29 tháng 5 năm 2026. [2][4]
Hai thử nghiệm ngẫu nhiên PALM007 và STOMP cho thấy tecovirimat tương đối an toàn nhưng không rút ngắn thời gian lành tổn thương trong các quần thể mpox clade I và clade II được nghiên cứu. Hiệu quả ở người suy giảm miễn dịch nặng hoặc mpox đe dọa tính mạng chưa được xác định đầy đủ. [2][6][7]
Thức ăn chứa chất béo làm tăng mức phơi nhiễm tecovirimat khoảng 39% và giúp đạt nồng độ thuốc dự kiến. Viên nang phải được dùng trong vòng 30 phút sau một bữa ăn đầy đủ có lượng chất béo vừa hoặc cao. Không dùng thuốc lúc đói trừ khi bác sĩ có hướng dẫn khác. [1][3]
Tác dụng thường gặp của dạng uống gồm đau đầu, buồn nôn, đau bụng và nôn. Dạng truyền thường gây đau, sưng, đỏ hoặc thoát mạch tại vị trí truyền. Khi dùng cùng repaglinide, tecovirimat có thể gây hạ đường huyết và cần theo dõi đường huyết. [1][3]

