Pentamidine

Pentamidine là một diamidine thơm có hoạt tính kháng protozoa và kháng Pneumocystis; trong thực hành, chế phẩm dùng cho người thường chứa pentamidine isethionate chứ không phải pentamidine base đơn thuần. Cơ chế tác dụng chưa được xác định hoàn toàn, nhưng dữ liệu cho thấy thuốc có thể ảnh hưởng đến tổng hợp DNA, RNA, phospholipid và protein của vi sinh vật. Pentamidine isethionate đường tiêm được dùng để điều trị viêm phổi do Pneumocystis jirovecii, trong khi dạng khí dung có chỉ định dự phòng PJP ở một số bệnh nhân HIV nguy cơ cao. Thuốc có hồ sơ độc tính đáng kể, đặc biệt khi dùng toàn thân: hạ huyết áp, rối loạn đường huyết, viêm tụy, độc thận, rối loạn điện giải và loạn nhịp có thể xảy ra. Vì vậy cần phân biệt rõ đường dùng và dạng muối, đồng thời theo dõi huyết áp, glucose, chức năng thận, điện giải và tim mạch theo tình huống lâm sàng.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 03/08/2026

Nội dung chính

  • Hoạt chất: Pentamidine
  • Nhóm thuốc: Diamidine kháng protozoa và kháng Pneumocystis
  • Mã ATC: P01CX01 (pentamidine isethionate)
  • Đường dùng: Tiêm hoặc khí dung tùy chỉ định; chế phẩm dùng cho người thường là pentamidine isethionate
  • Chỉ định chính: Điều trị PJP bằng đường tiêm; khí dung dùng dự phòng PJP ở một số bệnh nhân HIV nguy cơ cao
  • Cơ chế: Chưa hoàn toàn rõ; có thể ức chế tổng hợp DNA, RNA, phospholipid và protein của vi sinh vật
  • Cảnh báo chính: Hạ huyết áp, rối loạn đường huyết, viêm tụy, độc thận, rối loạn điện giải và loạn nhịp
  • Lưu ý: Không đồng nhất pentamidine base với muối isethionate trong chế phẩm và mã ATC

Hoạt chất Pentamidin là gì?

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Pentamidin

INN Pentamidine

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Pentamidin

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Pentamidine

Tên IUPAC

4-[5-(4-carbamimidoylphenoxy)pentoxy]benzenecarboximidamide

Tên hóa học khác

4,4'-(Pentamethylenedioxy)dibenzamidine | 4,4'-Diamidinodiphenoxypentane

Tên viết tắt

PTM

Tên Latinh / tên dược điển

Pentamidinum

Tương tác thuốc của Pentamidin

Tương tácMức độCơ chế / ảnh hưởngKhuyến nghị / xử tríTheo dõiBằng chứng / nguồn
Cidofovir

Pentamidine đường tĩnh mạch được nhãn cidofovir nêu cụ thể là thuốc có độc tính thận chống chỉ định dùng đồng thời.

Mức 4: Phối hợp nguy hiểm
Cơ chế:

Tương tác dược lực học do cộng hợp độc tính thận; cảnh báo của nhãn áp dụng cho pentamidine đường tĩnh mạch.

Ảnh hưởng:

Tăng nguy cơ tăng creatinine, suy thận cấp và rối loạn điện giải/chuyển hóa.

Khuyến nghị:

avoid_combination

Xử trí:

Tránh phối hợp cidofovir với pentamidine đường tĩnh mạch; ngừng ít nhất 7 ngày trước cidofovir và cân nhắc điều trị thay thế.

Creatinine, CrCl/eGFR, protein niệu, glucose, kali, magnesi và lượng nước tiểu.

Bằng chứng: high
Nguồn:

DailyMed | Cidofovir dihydrate injection, solution | Contraindications/Warnings/Drug Interactions: nephrotoxic agents | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=44966a7e-d777-40fb-956f-d0f31f737848 | Kiểm tra ngày 2026-08-02
emc/UK SmPC | Cidofovir 75 mg/ml Concentrate for Solution for Infusion | Sections 4.3–4.5: nephrotoxicity and concomitant nephrotoxic agents | https://www.medicines.org.uk/emc/product/11151/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 1 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *