Adefovir Dipivoxil là tiền dược đường uống của adefovir, một hoạt chất kháng virus nhóm tương tự nucleotide, được dùng trong điều trị viêm gan B mạn tính ở một số bệnh nhân có bằng chứng virus đang nhân lên. Thuốc không nên được hiểu là biện pháp “chữa khỏi hoàn toàn” viêm gan B và không thay thế việc theo dõi định kỳ với bác sĩ chuyên khoa. Theo nhãn thuốc, Adefovir Dipivoxil có các cảnh báo quan trọng như bùng phát viêm gan sau khi ngừng thuốc, độc tính trên thận, nguy cơ HIV kháng thuốc nếu có nhiễm HIV chưa được phát hiện hoặc chưa điều trị, và nhiễm acid lactic/kèm gan to nhiễm mỡ. Người bệnh không tự ý mua, dùng, đổi liều hoặc ngừng thuốc khi chưa có hướng dẫn của bác sĩ/dược sĩ. (DailyMed)
Nội dung chính
- Hoạt chất: Adefovir Dipivoxil, tiền dược của adefovir. (DailyMed)
- Nhóm: Tương tự nucleotide; nhóm ức chế men sao chép ngược nucleoside/nucleotide. (European Medicines Agency (EMA))
- Mã ATC: J05AF08. (European Medicines Agency (EMA))
- Chỉ định chính: Điều trị viêm gan B mạn ở bệnh nhân phù hợp; nhãn Hoa Kỳ ghi bệnh nhân từ 12 tuổi trở lên có bằng chứng virus đang nhân lên và ALT/AST tăng kéo dài hoặc bệnh mô học hoạt động. (DailyMed)
- Dạng dùng phổ biến: Viên nén uống 10 mg. (DailyMed)
- Cảnh báo nổi bật: Bùng phát viêm gan sau ngừng thuốc, độc tính thận, HIV kháng thuốc, nhiễm acid lactic/gan to nhiễm mỡ. (DailyMed)
- Lưu ý tuân thủ: Chỉ dùng theo đơn và theo dõi của chuyên gia y tế; không tự ý ngừng thuốc. (DailyMed)
Hoạt chất Adefovir Dipivoxil là gì?
Adefovir Dipivoxil là tiền dược đường uống của adefovir, một hoạt chất kháng virus dùng trong điều trị viêm gan B mạn tính ở một số bệnh nhân phù hợp. Hoạt chất này không được dùng để người bệnh tự điều trị viêm gan B khi chưa được bác sĩ đánh giá. (DailyMed)
Adefovir Dipivoxil
INN Adefovir dipivoxil. EMA ghi INN/common name là adefovir dipivoxil. (European Medicines Agency (EMA))
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Adefovir Dipivoxil |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Adefovir dipivoxil. EMA ghi INN/common name là adefovir dipivoxil. (European Medicines Agency (EMA)) |
| Tên IUPAC | [2-(6-aminopurin-9-yl)ethoxymethyl-(2,2-dimethylpropanoyloxymethoxy)phosphoryl]oxymethyl 2,2-dimethylpropanoate |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Adefovir dipivoxil; adefovir dipivoxil tablets; tiền dược của adefovir; adefovir diphosphate là chất chuyển hóa có hoạt tính nội bào. (DailyMed) |
| Tên viết tắt | ADV |
| Tên Latinh / tên dược điển | Adefovirum dipivoxilum |
| Tên USAN | adefovir dipivoxil |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 142340-99-6 |
|---|---|
| UNII | U6Q8Z01514 |
| PubChem CID | 60871 |
| RxNorm CUI | 141400 |
| Công thức phân tử | C20H32N5O8P |
Dược động học của Adefovir Dipivoxil
Sau khi uống, Adefovir Dipivoxil được chuyển nhanh thành adefovir. Adefovir có sinh khả dụng uống xấp xỉ 59%, gắn protein huyết tương thấp, thải trừ chủ yếu qua thận bằng lọc cầu thận và bài tiết chủ động qua ống thận. (DailyMed)
Giai đoạn I: Hấp thu
Sau liều uống đơn 10 mg ở bệnh nhân viêm gan B mạn, nồng độ đỉnh trong huyết tương đạt trong khoảng 0,58–4 giờ, trung vị 1,75 giờ. Thức ăn không làm thay đổi phơi nhiễm adefovir đáng kể, nên thuốc có thể dùng không phụ thuộc bữa ăn theo nhãn thuốc. (DailyMed)
| F · Sinh khả dụng | Sinh khả dụng đường uống ước tính của adefovir từ viên Adefovir Dipivoxil khoảng 59%. (DailyMed) |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Adefovir gắn với protein huyết tương hoặc huyết thanh người ≤4% trong khoảng nồng độ 0,1–25 µg/mL. Thể tích phân bố ở trạng thái ổn định sau tiêm tĩnh mạch trong nghiên cứu là khoảng 392 ± 75 mL/kg và 352 ± 9 mL/kg tùy mức liều. (DailyMed)
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Adefovir Dipivoxil được chuyển nhanh thành adefovir sau khi uống. Ở nồng độ cao hơn nhiều so với nồng độ in vivo, adefovir không ức chế các enzyme CYP1A2, CYP2C9, CYP2C19, CYP2D6 và CYP3A4; adefovir không phải cơ chất của các enzyme này. Khả năng cảm ứng CYP450 chưa rõ. (DailyMed)
Giai đoạn IV: Thải trừ
Adefovir được thải trừ qua thận bằng phối hợp lọc cầu thận và bài tiết chủ động qua ống thận. Khoảng 45% liều được thu hồi dưới dạng adefovir trong nước tiểu trong 24 giờ ở trạng thái ổn định sau liều uống 10 mg. (DailyMed)
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Ở người có độ thanh thải creatinine >80 mL/phút, nhãn thuốc ghi CL/F trung bình 469 ± 99,0 mL/phút và thanh thải thận 231 ± 48,9 mL/phút sau liều đơn 10 mg trong nghiên cứu dược động học theo chức năng thận. Các chỉ số này giảm khi suy thận nặng hơn. (DailyMed) |
|---|
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Sau liều uống đơn 10 mg ở bệnh nhân viêm gan B mạn, thời gian bán thải thải trừ cuối trung bình là 7,48 ± 1,65 giờ. Thời gian bán thải tăng ở người suy thận trung bình, nặng hoặc bệnh thận giai đoạn cuối cần thẩm tách máu. (DailyMed)
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Adefovir Dipivoxil
Nhóm dược lý là nucleoside and nucleotide reverse transcriptase inhibitors; cụ thể, Adefovir Dipivoxil là chất tương tự nucleotide có hoạt tính chống HBV. (European Medicines Agency (EMA))
Phần III: Cơ chế tác dụng
Adefovir được phosphoryl hóa bởi kinase trong tế bào thành adefovir diphosphate. Chất này ức chế HBV DNA polymerase/reverse transcriptase bằng cách cạnh tranh với deoxyadenosine triphosphate và gây kết thúc chuỗi DNA sau khi được gắn vào DNA virus. (DailyMed)
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Adefovir diphosphate ức chế HBV DNA polymerase. Dữ liệu in vitro cho thấy nồng độ ức chế 50% tổng hợp DNA virus trong dòng tế bào gan người nhiễm HBV nằm trong khoảng 0,2–2,5 µM. Các biến thể liên quan kháng adefovir được ghi nhận gồm rtN236T và rtA181T/V. (DailyMed)
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Adefovir Dipivoxil
Theo nhãn DailyMed/FDA, Adefovir Dipivoxil Tablets được chỉ định điều trị viêm gan B mạn tính ở bệnh nhân từ 12 tuổi trở lên có bằng chứng virus đang nhân lên và có tăng ALT/AST kéo dài hoặc bệnh mô học hoạt động. EMA mô tả Hepsera dùng cho người lớn bị viêm gan B mạn với bệnh gan còn bù hoặc mất bù trong các điều kiện cụ thể; với bệnh gan còn bù, EMA lưu ý chỉ cân nhắc khởi trị khi thuốc kháng virus thay thế có hàng rào kháng thuốc cao hơn không sẵn có hoặc không phù hợp. (DailyMed)
Dùng ngoài chỉ định hoặc ứng dụng nghiên cứu cụ thể tại Việt Nam. Nhãn thuốc có đề cập dữ liệu ở bệnh nhân có HBV kháng lamivudine và bệnh gan còn bù/mất bù, nhưng việc lựa chọn phác đồ phải do bác sĩ chuyên khoa quyết định, không tự suy diễn để dùng thuốc. (DailyMed)
Liều dùng và cách sử dụng
Thông tin liều dưới đây chỉ để tham khảo từ nhãn thuốc, không phải hướng dẫn dùng cho cá nhân. Theo DailyMed/FDA, liều khuyến cáo ở bệnh nhân viêm gan B mạn từ 12 tuổi trở lên có chức năng thận phù hợp là 10 mg uống một lần mỗi ngày, có hoặc không cùng thức ăn; thời gian điều trị tối ưu chưa được xác định. Người suy thận cần điều chỉnh khoảng cách liều theo độ thanh thải creatinine; không tự điều chỉnh liều. (DailyMed)
Dùng đường uống theo đúng hướng dẫn của bác sĩ. Nhãn thuốc khuyến cáo không tự đổi liều hoặc ngừng thuốc vì viêm gan B có thể nặng lên sau khi ngừng. Thuốc có thể uống cùng hoặc không cùng thức ăn. Người bệnh cần duy trì theo dõi với bác sĩ trong quá trình điều trị. (DailyMed)
Cần theo dõi chức năng gan, HBV DNA/đáp ứng virus theo chỉ định chuyên khoa, chức năng thận như creatinine clearance, creatinine huyết thanh và phospho huyết thanh khi phù hợp. Nhãn thuốc khuyến cáo đánh giá HIV trước khi khởi trị và theo dõi xét nghiệm định kỳ trong quá trình dùng thuốc. (DailyMed)
Cảnh báo và lưu ý về Adefovir Dipivoxil
Chống chỉ định ở người đã từng có quá mẫn với bất kỳ thành phần nào của sản phẩm. (DailyMed)
Các tác dụng không mong muốn thường gặp trong nghiên cứu ở bệnh gan còn bù gồm suy nhược, đau đầu, đau bụng, buồn nôn, đầy hơi, tiêu chảy và khó tiêu. Ở bệnh nhân trước/sau ghép gan có HBV kháng lamivudine, phản ứng thường gặp được ghi nhận là tăng creatinine. (DailyMed)
Các nguy cơ nghiêm trọng gồm: bùng phát viêm gan nặng sau ngừng thuốc, độc tính thận, HIV kháng thuốc nếu có nhiễm HIV chưa phát hiện/chưa điều trị, nhiễm acid lactic và gan to nhiễm mỡ. Báo cáo sau lưu hành ghi nhận hạ phosphat máu, viêm tụy, bệnh cơ, nhuyễn xương liên quan bệnh ống thận gần, suy thận, hội chứng Fanconi và bệnh ống thận gần. (DailyMed)
Cần thận trọng đặc biệt ở người có bệnh thận hoặc nguy cơ suy thận, người dùng thuốc độc thận, người có bệnh gan tiến triển/xơ gan, người có nguy cơ nhiễm HIV, phụ nữ có thai hoặc cho con bú. Không ngừng thuốc khi chưa trao đổi với bác sĩ vì có thể xảy ra bùng phát viêm gan B sau ngừng điều trị. (DailyMed)
Nhãn thuốc ghi liều 500 mg/ngày trong 2 tuần và 250 mg/ngày trong 12 tuần có liên quan tác dụng phụ tiêu hóa. Khi quá liều, cần theo dõi dấu hiệu độc tính và điều trị hỗ trợ chuẩn khi cần. Sau liều đơn 10 mg, một phiên thẩm tách máu 4 giờ loại bỏ khoảng 35% liều adefovir. Người bệnh nghi quá liều cần liên hệ cơ sở y tế ngay. (DailyMed)
Bảo quản trong bao bì gốc ở nhiệt độ phòng; nhãn chuyên môn ghi 25°C, cho phép dao động 15–30°C. Thông tin cho người bệnh ghi bảo quản ở 20–25°C, giữ trong bao bì gốc, không dùng nếu niêm phong chai bị rách hoặc mất, và để xa tầm tay trẻ em. (DailyMed)
Đối tượng đặc biệt
Theo nhãn DailyMed/FDA, Adefovir Dipivoxil không khuyến cáo dùng cho trẻ dưới 12 tuổi. Ở nhóm 12 đến dưới 18 tuổi, dữ liệu an toàn, hiệu quả và dược động học đã được đánh giá trong nghiên cứu có đối chứng ở bệnh nhân viêm gan B mạn có bệnh gan còn bù; không có khuyến cáo liều cho thiếu niên suy thận. (DailyMed)
Nghiên cứu lâm sàng không có đủ số lượng bệnh nhân từ 65 tuổi trở lên để xác định đáp ứng có khác người trẻ hay không. Cần thận trọng vì người cao tuổi thường có tần suất suy giảm chức năng thận/tim, bệnh kèm và thuốc dùng đồng thời cao hơn. (DailyMed)
Dữ liệu thai kỳ tiến cứu từ Antiretroviral Pregnancy Registry chưa đủ để đánh giá đầy đủ nguy cơ dị tật bẩm sinh, sảy thai hoặc kết cục bất lợi cho mẹ/thai. Việc dùng Adefovir Dipivoxil khi mang thai phải do bác sĩ cân nhắc lợi ích và nguy cơ. (DailyMed)
Chưa biết adefovir có hiện diện trong sữa mẹ hay không, có ảnh hưởng đến sản xuất sữa hoặc trẻ bú mẹ hay không. Cần cân nhắc lợi ích của nuôi con bằng sữa mẹ, nhu cầu điều trị của mẹ và nguy cơ tiềm tàng cho trẻ cùng với bác sĩ. (DailyMed)
Trong nghiên cứu liều đơn 10 mg ở người không mắc viêm gan B mạn nhưng có suy gan, không có thay đổi đáng kể về dược động học adefovir ở suy gan trung bình và nặng so với người không suy gan; nhãn thuốc ghi không cần thay đổi liều ở bệnh nhân suy gan. Tuy nhiên, bệnh gan tiến triển/xơ gan cần theo dõi chuyên khoa chặt chẽ. (DailyMed)
Nếu đồng thời có bệnh gan và suy thận, cần đánh giá cá thể hóa bởi bác sĩ chuyên khoa. Dữ liệu nhãn cho thấy suy thận ảnh hưởng rõ đến phơi nhiễm adefovir và cần điều chỉnh khoảng cách liều ở người lớn, trong khi suy gan đơn thuần không làm thay đổi đáng kể dược động học trong nghiên cứu liều đơn. (DailyMed)
Tương tác thuốc của Adefovir Dipivoxil
| Tương tác | Mức độ | Cơ chế / ảnh hưởng | Khuyến nghị / xử trí | Theo dõi | Bằng chứng / nguồn |
|---|---|---|---|---|---|
|
Cidofovir
Adefovir, được sử dụng lâm sàng dưới dạng tiền dược adefovir dipivoxil, được SmPC cidofovir liệt kê trong các thuốc có khả năng gây độc thận không nên dùng đồng thời. | Mức 4: Phối hợp nguy hiểm | Cơ chế: Tương tác dược lực học do cộng hợp tổn thương ống thận gần; cidofovir và adefovir đều là nucleotide phosphonate thải trừ chủ yếu qua thận. Ảnh hưởng: Tăng nguy cơ rối loạn chức năng ống thận gần, tăng creatinine, giảm phosphate, hội chứng Fanconi và suy thận. | Khuyến nghị: avoid_combination Xử trí: Tránh phối hợp; lựa chọn thuốc thay thế. Ngừng thuốc có khả năng gây độc thận ít nhất 7 ngày trước cidofovir khi phù hợp. | Creatinine, CrCl/eGFR, protein niệu, glucose niệu, phosphate, bicarbonate, kali, acid uric và dấu hiệu hội chứng Fanconi. | Bằng chứng: high Nguồn: DailyMed | Cidofovir dihydrate injection, solution | Contraindications/Warnings/Drug Interactions: nephrotoxic agents | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=44966a7e-d777-40fb-956f-d0f31f737848 | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
Thắc mắc về hoạt chất Adefovir Dipivoxil
Adefovir Dipivoxil là tiền dược đường uống của adefovir, một thuốc kháng virus nhóm tương tự nucleotide, được dùng trong điều trị viêm gan B mạn tính ở một số bệnh nhân phù hợp theo chỉ định của bác sĩ. (DailyMed)
Không nên hiểu Adefovir Dipivoxil là thuốc “chữa khỏi hoàn toàn” viêm gan B. Nhãn thuốc ghi thuốc có thể làm giảm lượng HBV trong cơ thể và có thể cải thiện tình trạng gan, nhưng thời gian điều trị tối ưu và mối liên hệ giữa đáp ứng điều trị với kết cục dài hạn như ung thư gan hoặc xơ gan mất bù chưa được biết rõ. (DailyMed)
Không. Nhãn thuốc cảnh báo viêm gan B có thể bùng phát nặng sau khi ngừng điều trị; người bệnh không tự đổi liều hoặc ngừng thuốc khi chưa trao đổi với bác sĩ. (DailyMed)
Có thể. Nhãn thuốc cảnh báo dùng Adefovir Dipivoxil kéo dài có thể gây độc tính thận, đặc biệt ở người có bệnh thận, nguy cơ suy thận hoặc dùng thuốc ảnh hưởng thận. Cần đánh giá và theo dõi chức năng thận theo hướng dẫn của bác sĩ. (DailyMed)
Dữ liệu trên phụ nữ mang thai chưa đủ để đánh giá đầy đủ nguy cơ; chưa biết adefovir có vào sữa mẹ hay không. Phụ nữ có thai, dự định có thai hoặc đang cho con bú cần trao đổi với bác sĩ trước khi dùng. (DailyMed)

