Brincidofovir là thuốc kháng virus đường uống, tiền dược liên hợp lipid của cidofovir. Trong tế bào, thuốc được chuyển thành cidofovir diphosphate, chất ức chế DNA polymerase của orthopoxvirus.[1] Tại Hoa Kỳ, TEMBEXA được phê duyệt để điều trị bệnh đậu mùa do virus variola cho người lớn và trẻ em, kể cả trẻ sơ sinh.[1][2] Tuy nhiên, hiệu quả chưa được thử nghiệm trực tiếp ở người mắc đậu mùa vì bệnh đã được thanh toán và việc cố ý gây nhiễm là không khả thi về đạo đức; phê duyệt dựa trên các mô hình động vật theo FDA Animal Rule.[1][2][3] Thuốc có cảnh báo hộp đen về tăng nguy cơ tử vong khi sử dụng kéo dài hơn chế độ hai liều được phê duyệt.[1] Brincidofovir chưa được FDA phê duyệt để điều trị mpox; tại Hoa Kỳ, việc dùng cho ca mpox nặng hoặc nguy cơ cao chỉ được xem xét theo cơ chế sử dụng khẩn cấp cho từng người bệnh.[4] Thuốc không được tự mua hoặc tự sử dụng.
Nội dung chính
- Brincidofovir là thuốc kháng virus liên quan cidofovir, được dùng trong bệnh đậu mùa do variola.
- Hoạt chất có thể được thảo luận trong các tình huống orthopoxvirus theo hướng dẫn chuyên biệt.
- Cần dùng theo chỉ định của bác sĩ/chương trình y tế phù hợp, không tự sử dụng.
- Có thể gây tiêu chảy, buồn nôn, tăng men gan hoặc các vấn đề an toàn cần xét nghiệm theo dõi.
- Báo bác sĩ/dược sĩ nếu có bệnh gan, tiêu chảy nặng, thai kỳ, cho con bú hoặc dùng thuốc ảnh hưởng gan.
Hoạt chất Brincidofovir là gì?
Brincidofovir là thuốc kháng virus đường uống và là tiền dược liên hợp lipid của cidofovir. Chất chuyển hóa cidofovir diphosphate ức chế tổng hợp DNA của orthopoxvirus, bao gồm virus variola gây bệnh đậu mùa.[1]
Brincidofovir
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Brincidofovir |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Brincidofovir |
| Tên IUPAC | [(2S)-1-(4-amino-2-oxopyrimidin-1-yl)-3-hydroxypropan-2-yl]oxymethyl-(3-hexadecoxypropoxy)phosphinic acid |
| Tên hóa học khác | cidofovir hexadecyloxypropyl ester |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | CMX001 là mã phát triển từng được sử dụng trong tài liệu nghiên cứu. Brincidofovir là tiền dược của cidofovir; cidofovir diphosphate là chất chuyển hóa nội bào có hoạt tính kháng virus.[1][4] |
| Tên viết tắt | BCV |
| Tên Latinh / tên dược điển | Brincidofovirum |
| Tên USAN | brincidofovir |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 444805-28-1 |
|---|---|
| UNII | 6794O900AX |
| PubChem CID | 483477 |
| RxNorm CUI | 2599518 |
Dược động học của Brincidofovir
Sau khi uống, brincidofovir được hấp thu và chuyển hóa nội bào thành cidofovir, sau đó được phosphoryl hóa thành cidofovir diphosphate có hoạt tính. Thuốc liên kết protein rất cao, có thể tích phân bố biểu kiến lớn và được thải qua cả nước tiểu lẫn phân dưới dạng các chất chuyển hóa.[1]
Giai đoạn I: Hấp thu
Thời gian đạt nồng độ đỉnh trung vị của brincidofovir khoảng 3 giờ, với khoảng ghi nhận 2–8 giờ. Bữa ăn ít chất béo làm giảm AUC khoảng 31% và Cmax khoảng 49% của brincidofovir, nhưng không làm thay đổi có ý nghĩa lâm sàng nồng độ cidofovir diphosphate nội bào khi dùng viên nén.[1] Ảnh hưởng của thức ăn đối với hỗn dịch chưa được nghiên cứu, nên hỗn dịch phải dùng lúc đói theo nhãn.[1]
| F · Sinh khả dụng | Sinh khả dụng tuyệt đối được báo cáo khoảng 13,4% đối với viên nén và 16,8% đối với hỗn dịch uống ở người trưởng thành khỏe mạnh.[1] |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Brincidofovir liên kết với protein huyết tương người trên 99,9%. Thể tích phân bố biểu kiến được báo cáo khoảng 1.230 lít.[1]
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Brincidofovir được thủy phân liên kết phosphoester để tạo cidofovir; cidofovir sau đó được phosphoryl hóa thành cidofovir diphosphate có hoạt tính. Thuốc cũng được chuyển hóa qua CYP4F2 và các chu kỳ beta-oxy hóa, tạo những chất chuyển hóa không hoạt tính như CMX103 và CMX064.[1]
Giai đoạn IV: Thải trừ
Trong nghiên cứu dùng thuốc đánh dấu phóng xạ, khoảng 51% liều được thu hồi trong nước tiểu và 40% trong phân, chủ yếu dưới dạng các chất chuyển hóa.[1]
| t½ · Thời gian bán thải | Thời gian bán thải pha cuối trung bình của brincidofovir khoảng 19,3 giờ. Cidofovir diphosphate nội bào có thời gian bán thải trung bình khoảng 113 giờ và đạt nồng độ tối đa trung vị sau khoảng 47 giờ.[1] |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Độ thanh thải biểu kiến trung bình của brincidofovir khoảng 44,1 L/giờ.[1] Thẩm tách máu không làm thay đổi có ý nghĩa mức phơi nhiễm brincidofovir hoặc cidofovir so với khi dùng thuốc ngoài thời gian thẩm tách.[1] |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
- Không ghi nhận khác biệt dược động học có ý nghĩa lâm sàng dựa trên tuổi, giới, chủng tộc, giảm hoạt tính CYP4F2, suy thận kể cả bệnh thận giai đoạn cuối hoặc suy gan Child-Pugh B–C.[1]
- Cyclosporine, chất ức chế OATP1B1/OATP1B3, làm tăng AUC brincidofovir khoảng 374% và Cmax khoảng 269% trong nghiên cứu tương tác.[1]
- Dạng bào chế và thức ăn ảnh hưởng đến mức phơi nhiễm brincidofovir trong huyết tương.[1]
- Dữ liệu in vitro cho thấy thiếu hụt acid sphingomyelinase có thể làm giảm chuyển đổi thuốc thành cidofovir và cidofovir diphosphate; ý nghĩa lâm sàng chưa được xác định.[1]
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Brincidofovir
Brincidofovir thuộc nhóm chất tương tự nucleotide tác động trực tiếp lên DNA polymerase virus. Thuốc khác cơ chế với tecovirimat, chất ức chế protein vỏ p37; vì vậy kháng chéo giữa hai thuốc không được dự kiến dựa trên cơ chế và dữ liệu thử nghiệm hiện có.[1]
Phần III: Cơ chế tác dụng
Sau khi brincidofovir đi vào tế bào, liên kết ester lipid được cắt để giải phóng cidofovir. Cidofovir được phosphoryl hóa thành cidofovir diphosphate, chất ức chế chọn lọc DNA polymerase của orthopoxvirus. Việc đưa cidofovir vào chuỗi DNA đang kéo dài làm giảm tốc độ tổng hợp DNA virus.[1]
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Mối liên hệ giữa mức phơi nhiễm brincidofovir hoặc cidofovir diphosphate với đáp ứng điều trị chưa được xác định. TEMBEXA không làm kéo dài khoảng QT ở mức phơi nhiễm điều trị dự kiến.[1]
Hiệu quả đối với đậu mùa được suy luận từ cải thiện tỷ lệ sống trong các mô hình thỏ mắc rabbitpox và chuột mắc mousepox. Tỷ lệ sống trong các mô hình này không bảo đảm dự đoán chính xác kết quả ở người.[1][2]
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Brincidofovir
Chỉ định được FDA phê duyệt là điều trị bệnh đậu mùa ở người do virus variola, áp dụng cho người lớn và trẻ em, kể cả trẻ sơ sinh.[1][2] Đây là thuốc đối phó y tế trong bối cảnh bệnh hiếm và khẩn cấp, không phải thuốc điều trị thường quy các bệnh phát ban hoặc nhiễm virus khác.[1][3]
Brincidofovir có hoạt tính trong phòng thí nghiệm và trên động vật đối với virus mpox, nhưng chưa có dữ liệu xác lập hiệu quả điều trị mpox ở người.[1][4]
Tại Hoa Kỳ, CDC cho biết thuốc có thể được cung cấp từ kho dự trữ chiến lược theo cơ chế FDA e-IND cho một số người mắc mpox đã xác nhận, có bệnh nặng hoặc nguy cơ tiến triển nặng, đặc biệt khi bệnh diễn tiến trong lúc dùng tecovirimat, tecovirimat bị chống chỉ định hoặc người bệnh suy giảm miễn dịch nghiêm trọng.[4] Đây là sử dụng ngoài chỉ định và mang tính nghiên cứu; thuốc không được tự áp dụng.[4]
Brincidofovir từng được nghiên cứu để phòng nhiễm cytomegalovirus sau ghép tế bào gốc tạo máu. Thử nghiệm pha III không đạt mục tiêu hiệu quả và ghi nhận tỷ lệ tử vong tuần 24 cao hơn nhóm giả dược.[1][7]
Liều dùng và cách sử dụng
Liều dưới đây được trích từ nhãn TEMBEXA tại Hoa Kỳ, chỉ nhằm cung cấp thông tin y khoa. Đây không phải liều cá nhân hóa và không được tự áp dụng.[1]
| Cân nặng | Dạng sử dụng | Liều |
|---|---|---|
| Dưới 10 kg | Hỗn dịch uống 10 mg/mL | 6 mg/kg, mỗi tuần một lần, tổng cộng hai liều vào ngày 1 và ngày 8 |
| Từ 10 kg đến dưới 48 kg | Hỗn dịch uống 10 mg/mL | 4 mg/kg, mỗi tuần một lần, tổng cộng hai liều vào ngày 1 và ngày 8 |
| Từ 48 kg trở lên | Hỗn dịch uống | 200 mg, tương đương 20 mL, vào ngày 1 và ngày 8 |
| Từ 48 kg trở lên | Viên nén | 200 mg, tương đương hai viên 100 mg, vào ngày 1 và ngày 8 |
Không kéo dài liệu trình ngoài hai liều được phê duyệt. Nhãn có cảnh báo hộp đen rằng nguy cơ tử vong có thể tăng nếu dùng thuốc trong thời gian dài hơn chế độ ngày 1 và ngày 8.[1]
- Viên nén có thể uống lúc đói hoặc cùng một bữa ít chất béo khoảng 400 kcal, trong đó khoảng 25% năng lượng từ chất béo.[1]
- Nuốt nguyên viên; không chia, bẻ hoặc nghiền viên.[1]
- Hỗn dịch phải dùng lúc đói, lắc trước khi dùng và đo bằng bơm tiêm định liều phù hợp.[1]
- Hỗn dịch có thể dùng qua ống thông mũi–dạ dày hoặc ống mở thông dạ dày theo quy trình trên nhãn.[1]
- Tránh tiếp xúc trực tiếp với viên bị vỡ, nghiền hoặc hỗn dịch. Nếu thuốc tiếp xúc với da hoặc niêm mạc, rửa kỹ bằng xà phòng và nước; nếu vào mắt, rửa kỹ bằng nước.[1]
- Không tự dùng thêm liều, tự kéo dài liệu trình hoặc sử dụng phần thuốc thừa.[1]
- Làm xét nghiệm chức năng gan trước khi bắt đầu và trong thời gian điều trị khi phù hợp.[1]
- Thử thai trước điều trị ở người có khả năng mang thai.[1]
- Theo dõi tiêu chảy, buồn nôn, nôn, đau bụng và dấu hiệu mất nước.[1]
- Theo dõi ALT, AST, bilirubin, phosphatase kiềm, INR và các biểu hiện như đau hạ sườn phải, nước tiểu sẫm màu hoặc vàng da.[1]
- Không dùng liều thứ hai vào ngày 8 nếu tăng ALT đi kèm dấu hiệu viêm gan hoặc bilirubin trực tiếp, phosphatase kiềm hay INR tiếp tục tăng.[1]
- Đánh giá tương tác với thuốc ức chế OATP1B1/OATP1B3 và cidofovir đường tĩnh mạch.[1]
- Cân nhắc virus giảm nhạy cảm nếu người bệnh không đáp ứng hoặc bệnh tái tiến triển sau cải thiện ban đầu.[1]
Cảnh báo và lưu ý về Brincidofovir
Nhãn TEMBEXA tại Hoa Kỳ không liệt kê chống chỉ định tuyệt đối.[1] Điều này không có nghĩa thuốc phù hợp hoặc an toàn cho mọi người bệnh; các cảnh báo về thời gian điều trị, tổn thương gan, thai kỳ, khả năng gây ung thư, khả năng sinh sản nam và tương tác vẫn phải được đánh giá.[1]
Các phản ứng được đánh giá có liên quan đến thuốc và xuất hiện ở ít nhất 2% người tham gia trong hai tuần đầu gồm:
- Tiêu chảy: 8%, so với 3% ở nhóm giả dược.
- Buồn nôn: 5%, so với 1%.
- Nôn hoặc nôn khan: 4%, so với 1%.
- Đau hoặc khó chịu vùng bụng: 3%, so với 2%.[1]
Các phản ứng ít gặp hơn gồm phù ngoại vi, giảm cảm giác ngon miệng, yếu cơ, rối loạn vị giác và phát ban.[1] Dữ liệu an toàn này chủ yếu được thu thập ở người dùng thuốc cho bệnh khác, không phải người mắc đậu mùa.[1]
Các nguy cơ nghiêm trọng hoặc có ý nghĩa lâm sàng gồm:
- Tăng tử vong khi dùng kéo dài trong thử nghiệm phòng CMV sau ghép tế bào gốc: tử vong do mọi nguyên nhân ở tuần 24 là 16% với brincidofovir và 10% với giả dược.[1][7]
- Tăng men gan và bilirubin; các biến cố gan mật nặng như viêm gan cấp, tăng bilirubin, gan nhiễm mỡ và bệnh tắc tĩnh mạch gan được ghi nhận ở dưới 1% người tham gia.[1]
- Tiêu chảy nặng, viêm ruột và mất nước, đôi khi phải ngừng thuốc hoặc bỏ liều thứ hai.[1]
- Nguy cơ gây hại phôi thai dựa trên dữ liệu động vật.[1]
- Thuốc được xem là chất có khả năng gây ung thư ở người dựa trên khối u xuất hiện trong nghiên cứu trên chuột.[1]
- Độc tính tinh hoàn trong nghiên cứu động vật cho thấy thuốc có thể làm suy giảm khả năng sinh sản nam không hồi phục.[1]
- Không sử dụng thuốc cho bệnh khác ngoài đậu mùa, trừ trường hợp nghiên cứu hoặc cơ chế sử dụng khẩn cấp được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận.[1][4]
- Không kéo dài chế độ điều trị ngoài hai liều vào ngày 1 và ngày 8.[1]
- Theo dõi tổn thương gan trước và trong điều trị.[1]
- Theo dõi tiêu chảy nặng và mất nước; có thể phải bỏ liều thứ hai.[1]
- Không dùng đồng thời với cidofovir đường tĩnh mạch.[1]
- Tránh sử dụng trong thai kỳ khi có lựa chọn thay thế khả thi.[1]
- Thuốc có khả năng gây ung thư ở người theo dữ liệu động vật; không nghiền hoặc bẻ viên và tránh tiếp xúc trực tiếp với hỗn dịch.[1]
- Thuốc có thể làm giảm khả năng sinh sản nam, có thể không hồi phục.[1]
- Hiệu quả có thể giảm ở người suy giảm miễn dịch dựa trên dữ liệu động vật.[1]
- Kháng thuốc có thể phát triển dưới áp lực chọn lọc; cần đánh giá khi không đáp ứng hoặc tái phát.[1]
Chưa có kinh nghiệm lâm sàng về quá liều TEMBEXA. Không có thuốc giải độc đặc hiệu được nêu trên nhãn. Khi quá liều, cần theo dõi tác dụng bất lợi và điều trị hỗ trợ phù hợp tại cơ sở y tế.[1] Không tự gây nôn hoặc tự xử trí tại nhà.
- Viên nén: bảo quản ở 20–25°C; cho phép dao động trong khoảng 15–30°C.[1]
- Hỗn dịch uống: bảo quản ở 20–25°C; cho phép dao động 15–30°C và không để đông lạnh.[1]
- Không chia, bẻ hoặc nghiền viên.
- Tránh tiếp xúc trực tiếp với viên vỡ hoặc hỗn dịch; rửa kỹ nếu tiếp xúc với da, niêm mạc hoặc mắt.[1]
- Loại bỏ phần hỗn dịch còn lại sau khi hoàn tất hai liều được kê.[1]
Đối tượng đặc biệt
TEMBEXA được FDA phê duyệt điều trị bệnh đậu mùa cho trẻ em ở mọi độ tuổi, kể cả trẻ sơ sinh.[1][2] Hiệu quả ở trẻ em được suy luận từ mô hình động vật; liều theo cân nặng được xây dựng bằng mô hình dược động học để tạo mức phơi nhiễm tương đương người lớn.[1]
Dữ liệu an toàn trực tiếp gồm 23 trẻ từ 7 tháng đến 17 tuổi trong thử nghiệm đối chứng và thêm 166 trẻ từ 3 tháng đến 18 tuổi trong nghiên cứu không đối chứng hoặc chương trình tiếp cận mở rộng. Liều cho trẻ dưới 3 tháng chủ yếu dựa trên mô hình và mô phỏng.[1]
Trong các nghiên cứu đối chứng, 21% người tham gia từ 65 tuổi trở lên và 1% từ 75 tuổi trở lên. Tính chất và mức độ nghiêm trọng của biến cố bất lợi nhìn chung tương tự người trẻ hơn; nhãn không khuyến nghị điều chỉnh liều chỉ dựa trên tuổi.[1] Vẫn cần đánh giá bệnh nền, chức năng gan, nguy cơ mất nước và thuốc sử dụng đồng thời.[1]
Không có dữ liệu đầy đủ ở người mang thai để đánh giá nguy cơ dị tật, sảy thai hoặc hậu quả bất lợi khác. Nghiên cứu trên chuột và thỏ ghi nhận độc tính phôi, giảm khả năng sống của phôi–thai và dị tật cấu trúc ở mức phơi nhiễm thấp hơn mức dự kiến ở người.[1]
Nhãn khuyến nghị dùng liệu pháp thay thế để điều trị đậu mùa trong thai kỳ nếu khả thi. Cần thử thai trước điều trị ở người có khả năng mang thai.[1]
Người có khả năng mang thai cần tránh thai hiệu quả trong điều trị và ít nhất 2 tháng sau liều cuối. Người có khả năng sinh sản nam và bạn tình có khả năng mang thai được khuyến nghị dùng bao cao su trong điều trị và ít nhất 4 tháng sau liều cuối.[1]
Không khuyến nghị cho con bú khi người mẹ mắc đậu mùa vì nguy cơ truyền virus variola cho trẻ qua tiếp xúc trực tiếp.[1] Chưa có dữ liệu về brincidofovir trong sữa người, ảnh hưởng lên trẻ bú hoặc khả năng tiết sữa. Thuốc được phát hiện trong sữa động vật.[1]
Nhãn không yêu cầu điều chỉnh liều ở người suy gan nhẹ, vừa hoặc nặng, tương ứng Child-Pugh A, B hoặc C.[1] Tuy nhiên, phải kiểm tra chức năng gan trước điều trị và theo dõi trong quá trình dùng thuốc vì brincidofovir có thể làm tăng men gan và bilirubin.[1]
Không cần điều chỉnh liều ở người suy thận nhẹ, vừa hoặc nặng, kể cả bệnh thận giai đoạn cuối có hoặc không thẩm tách.[1] Mức phơi nhiễm brincidofovir và cidofovir ở người thẩm tách máu tương tự khi dùng thuốc trong hoặc ngoài thời gian thẩm tách.[1]
Dữ liệu chuyên biệt về ảnh hưởng của brincidofovir lên khả năng lái xe hoặc vận hành máy. Người bị đau bụng, tiêu chảy nặng, mất nước, yếu cơ hoặc đang mắc bệnh đậu mùa không nên thực hiện công việc cần tỉnh táo cho đến khi được đánh giá và tình trạng ổn định.[1]
Tương tác thuốc của Brincidofovir
| Tương tác | Mức độ | Cơ chế / ảnh hưởng | Khuyến nghị / xử trí | Theo dõi | Bằng chứng / nguồn |
|---|---|---|---|---|---|
|
Cidofovir
Không đồng sử dụng brincidofovir với cidofovir đường tĩnh mạch. Nhãn TEMBEXA nêu rõ brincidofovir là dẫn xuất lipid của cidofovir và được chuyển nội bào thành cidofovir. | Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích | Cơ chế: Tương tác liên quan sản phẩm cùng hoạt chất có liên hệ chuyển hóa: brincidofovir được thủy phân nội bào thành cidofovir, sau đó được phosphoryl hóa thành cidofovir diphosphate có hoạt tính. Dùng thêm cidofovir đường tĩnh mạch làm chồng lấp phơi nhiễm với cidofovir. Ảnh hưởng: Nguy cơ độc tính tăng do chồng lấp phơi nhiễm với cidofovir; nhãn TEMBEXA yêu cầu không đồng dùng. Mức tăng nguy cơ riêng của phối hợp chưa được định lượng trong nghiên cứu lâm sàng. | Khuyến nghị: avoid_combination Xử trí: Tránh phối hợp. Không dùng TEMBEXA đồng thời với cidofovir đường tĩnh mạch; lựa chọn phác đồ thay thế phù hợp. | Nếu xảy ra dùng đồng thời ngoài ý muốn, đánh giá chức năng thận theo nhãn cidofovir gồm creatinine huyết thanh và protein niệu; đồng thời theo dõi ALT, AST, bilirubin và các biến cố tiêu hóa theo nhãn TEMBEXA. | Bằng chứng: high Nguồn: DailyMed/FDA | TEMBEXA (brincidofovir) Prescribing Information | Section 5.4 Coadministration with Related Products | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/fda/fdaDrugXsl.cfm?setid=0784838e-00bd-4b14-9b7e-653b7fbb7eea | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
|
Các chất ức chế OATP1B1/OATP1B3 làm tăng phơi nhiễm brincidofovir và có thể làm tăng phản ứng bất lợi liên quan TEMBEXA. Nhãn FDA khuyến cáo ưu tiên thuốc thay thế không ức chế OATP1B1/OATP1B3. | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Tương tác dược động học cấp nhóm: ức chế OATP1B1/OATP1B3 làm giảm vận chuyển/thu nhận brincidofovir qua các chất vận chuyển này, làm tăng AUC và Cmax của brincidofovir. Ảnh hưởng: Tăng phơi nhiễm brincidofovir có thể làm tăng nguy cơ tăng transaminase/bilirubin và các biến cố tiêu hóa gồm tiêu chảy, buồn nôn, nôn hoặc đau bụng. | Khuyến nghị: use_alternative Xử trí: Ưu tiên thuốc thay thế không ức chế OATP1B1/OATP1B3. Nếu phối hợp là cần thiết, dùng chất ức chế OATP1B1/OATP1B3 ít nhất 3 giờ sau TEMBEXA và tăng theo dõi phản ứng bất lợi liên quan TEMBEXA. | Theo dõi ALT, AST, bilirubin; tiêu chảy, buồn nôn, nôn, đau bụng và dấu hiệu mất nước nếu có tiêu chảy. Rà soát toàn bộ thuốc dùng kèm để nhận diện thêm chất ức chế OATP1B1/OATP1B3. | Bằng chứng: high Nguồn: DailyMed/FDA | TEMBEXA (brincidofovir) Prescribing Information | Section 7.1 Effect of Other Drugs on TEMBEXA | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/fda/fdaDrugXsl.cfm?setid=0784838e-00bd-4b14-9b7e-653b7fbb7eea | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
|
Rifampicin
Rifampicin (Rifampin) được nhãn TEMBEXA nêu đích danh trong nhóm thuốc ức chế OATP1B1/OATP1B3 có thể làm tăng AUC và Cmax của brincidofovir, từ đó làm tăng nguy cơ phản ứng bất lợi liên quan TEMBEXA. Rule này chỉ áp dụng cho rifampin liều đơn như điều kiện được nêu trong nhãn; không tự suy rộng sang dùng rifampicin lặp lại/kéo dài. | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Tương tác dược động học: Rifampicin (Rifampin) ức chế vận chuyển OATP1B1/OATP1B3, làm giảm quá trình vận chuyển/thu nhận brincidofovir qua các chất vận chuyển này và làm tăng phơi nhiễm brincidofovir. Ảnh hưởng: Tăng phơi nhiễm brincidofovir có thể làm tăng nguy cơ tăng transaminase/bilirubin và các biến cố tiêu hóa như tiêu chảy, buồn nôn, nôn hoặc đau bụng. | Khuyến nghị: use_alternative Xử trí: Với tình huống rifampin liều đơn được nêu trong nhãn, ưu tiên lựa chọn thay thế không ức chế OATP1B1/OATP1B3. Nếu bắt buộc dùng cùng TEMBEXA, dùng rifampicin ít nhất 3 giờ sau TEMBEXA và tăng theo dõi phản ứng bất lợi. Dùng rifampicin lặp lại/kéo dài cần được đánh giá bằng rule riêng, không suy rộng từ rule này. | Theo dõi ALT, AST, bilirubin; tiêu chảy, buồn nôn, nôn, đau bụng và tình trạng mất nước nếu có tiêu chảy. | Bằng chứng: moderate Nguồn: DailyMed/FDA | TEMBEXA (brincidofovir) Prescribing Information | Section 7.1 Effect of Other Drugs on TEMBEXA | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/fda/fdaDrugXsl.cfm?setid=0784838e-00bd-4b14-9b7e-653b7fbb7eea | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
|
Gemfibrozil
Gemfibrozil được nhãn TEMBEXA nêu đích danh trong nhóm thuốc ức chế OATP1B1/OATP1B3 có thể làm tăng AUC và Cmax của brincidofovir, từ đó làm tăng nguy cơ phản ứng bất lợi liên quan TEMBEXA. | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Tương tác dược động học: Gemfibrozil ức chế vận chuyển OATP1B1/OATP1B3, làm giảm quá trình vận chuyển/thu nhận brincidofovir qua các chất vận chuyển này và làm tăng phơi nhiễm brincidofovir. Ảnh hưởng: Tăng phơi nhiễm brincidofovir có thể làm tăng nguy cơ tăng transaminase/bilirubin và các biến cố tiêu hóa như tiêu chảy, buồn nôn, nôn hoặc đau bụng. | Khuyến nghị: use_alternative Xử trí: Ưu tiên thuốc thay thế không ức chế OATP1B1/OATP1B3. Nếu bắt buộc phối hợp, dùng Gemfibrozil ít nhất 3 giờ sau TEMBEXA và tăng theo dõi phản ứng bất lợi liên quan TEMBEXA. | Theo dõi ALT, AST, bilirubin; tiêu chảy, buồn nôn, nôn, đau bụng và tình trạng mất nước nếu có tiêu chảy. | Bằng chứng: moderate Nguồn: DailyMed/FDA | TEMBEXA (brincidofovir) Prescribing Information | Section 7.1 Effect of Other Drugs on TEMBEXA | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/fda/fdaDrugXsl.cfm?setid=0784838e-00bd-4b14-9b7e-653b7fbb7eea | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
|
Erythromycin
Erythromycin được nhãn TEMBEXA nêu đích danh trong nhóm thuốc ức chế OATP1B1/OATP1B3 có thể làm tăng AUC và Cmax của brincidofovir, từ đó làm tăng nguy cơ phản ứng bất lợi liên quan TEMBEXA. | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Tương tác dược động học: Erythromycin ức chế vận chuyển OATP1B1/OATP1B3, làm giảm quá trình vận chuyển/thu nhận brincidofovir qua các chất vận chuyển này và làm tăng phơi nhiễm brincidofovir. Ảnh hưởng: Tăng phơi nhiễm brincidofovir có thể làm tăng nguy cơ tăng transaminase/bilirubin và các biến cố tiêu hóa như tiêu chảy, buồn nôn, nôn hoặc đau bụng. | Khuyến nghị: use_alternative Xử trí: Ưu tiên thuốc thay thế không ức chế OATP1B1/OATP1B3. Nếu bắt buộc phối hợp, dùng Erythromycin ít nhất 3 giờ sau TEMBEXA và tăng theo dõi phản ứng bất lợi liên quan TEMBEXA. | Theo dõi ALT, AST, bilirubin; tiêu chảy, buồn nôn, nôn, đau bụng và tình trạng mất nước nếu có tiêu chảy. | Bằng chứng: moderate Nguồn: DailyMed/FDA | TEMBEXA (brincidofovir) Prescribing Information | Section 7.1 Effect of Other Drugs on TEMBEXA | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/fda/fdaDrugXsl.cfm?setid=0784838e-00bd-4b14-9b7e-653b7fbb7eea | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
|
Clarithromycin
Clarithromycin được nhãn TEMBEXA nêu đích danh trong nhóm thuốc ức chế OATP1B1/OATP1B3 có thể làm tăng AUC và Cmax của brincidofovir, từ đó làm tăng nguy cơ phản ứng bất lợi liên quan TEMBEXA. | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Tương tác dược động học: Clarithromycin ức chế vận chuyển OATP1B1/OATP1B3, làm giảm quá trình vận chuyển/thu nhận brincidofovir qua các chất vận chuyển này và làm tăng phơi nhiễm brincidofovir. Ảnh hưởng: Tăng phơi nhiễm brincidofovir có thể làm tăng nguy cơ tăng transaminase/bilirubin và các biến cố tiêu hóa như tiêu chảy, buồn nôn, nôn hoặc đau bụng. | Khuyến nghị: use_alternative Xử trí: Ưu tiên thuốc thay thế không ức chế OATP1B1/OATP1B3. Nếu bắt buộc phối hợp, dùng Clarithromycin ít nhất 3 giờ sau TEMBEXA và tăng theo dõi phản ứng bất lợi liên quan TEMBEXA. | Theo dõi ALT, AST, bilirubin; tiêu chảy, buồn nôn, nôn, đau bụng và tình trạng mất nước nếu có tiêu chảy. | Bằng chứng: moderate Nguồn: DailyMed/FDA | TEMBEXA (brincidofovir) Prescribing Information | Section 7.1 Effect of Other Drugs on TEMBEXA | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/fda/fdaDrugXsl.cfm?setid=0784838e-00bd-4b14-9b7e-653b7fbb7eea | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
|
Ciclosporin
Ciclosporin được nhãn TEMBEXA nêu đích danh trong nhóm thuốc ức chế OATP1B1/OATP1B3 có thể làm tăng AUC và Cmax của brincidofovir, từ đó làm tăng nguy cơ phản ứng bất lợi liên quan TEMBEXA. Trong nghiên cứu tương tác, một liều ciclosporin 600 mg làm tăng AUC0-inf trung bình của brincidofovir 374% và Cmax 269%. | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Tương tác dược động học: Ciclosporin ức chế vận chuyển OATP1B1/OATP1B3, làm giảm quá trình vận chuyển/thu nhận brincidofovir qua các chất vận chuyển này và làm tăng phơi nhiễm brincidofovir. Ảnh hưởng: Tăng phơi nhiễm brincidofovir có thể làm tăng nguy cơ tăng transaminase/bilirubin và các biến cố tiêu hóa như tiêu chảy, buồn nôn, nôn hoặc đau bụng. | Khuyến nghị: use_alternative Xử trí: Ưu tiên thuốc thay thế không ức chế OATP1B1/OATP1B3. Nếu bắt buộc phối hợp, dùng Ciclosporin ít nhất 3 giờ sau TEMBEXA và tăng theo dõi phản ứng bất lợi liên quan TEMBEXA. | Theo dõi ALT, AST, bilirubin; tiêu chảy, buồn nôn, nôn, đau bụng và tình trạng mất nước nếu có tiêu chảy. | Bằng chứng: high Nguồn: DailyMed/FDA | TEMBEXA (brincidofovir) Prescribing Information | Section 7.1 Effect of Other Drugs on TEMBEXA | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/fda/fdaDrugXsl.cfm?setid=0784838e-00bd-4b14-9b7e-653b7fbb7eea | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
|
Tương tác ở mức lý thuyết/in vitro. FIASMA là nhóm thuốc gây ức chế chức năng acid sphingomyelinase; nhãn TEMBEXA cho biết ức chế acid sphingomyelinase bằng di truyền hoặc hóa học trong các dòng tế bào người làm giảm đáng kể cidofovir và cidofovir diphosphate hoạt tính. Ý nghĩa lâm sàng chưa được xác định. | Chưa phân loại | Cơ chế: FIASMA gây ức chế chức năng acid sphingomyelinase trong lysosome. Acid sphingomyelinase tham gia quan trọng vào quá trình thủy phân brincidofovir thành cidofovir; do đó ức chế enzyme này có thể làm giảm hình thành cidofovir và cidofovir diphosphate hoạt tính. Ảnh hưởng: Có khả năng làm giảm sự hình thành chất chuyển hóa kháng virus hoạt tính và làm giảm hiệu quả điều trị, nhưng chưa có bằng chứng lâm sàng xác nhận mức độ hoặc tần suất. | Khuyến nghị: unknown Xử trí: Chưa có khuyến cáo chỉnh liều hoặc khoảng cách dùng được xác thực cho tương tác này. Không tự thay đổi liều TEMBEXA; rà soát sự cần thiết của thuốc FIASMA và đánh giá lợi ích-nguy cơ khi phải phối hợp. | Chưa có thông số theo dõi đặc hiệu được xác thực cho tương tác FIASMA–brincidofovir. Khi phối hợp, theo dõi đáp ứng lâm sàng/virus học nếu có chỉ số phù hợp và tiếp tục theo dõi chuẩn của TEMBEXA gồm ALT, AST, bilirubin và biến cố tiêu hóa. | Bằng chứng: theoretical Nguồn: DailyMed/FDA | TEMBEXA (brincidofovir) Prescribing Information | Section 12.3 Pharmacokinetics / Drug Interaction Studies | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/fda/fdaDrugXsl.cfm?setid=0784838e-00bd-4b14-9b7e-653b7fbb7eea | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
Thắc mắc về hoạt chất Brincidofovir
Brincidofovir là thuốc kháng virus đường uống, tiền dược liên hợp lipid của cidofovir. Thuốc được chuyển thành cidofovir diphosphate trong tế bào và ức chế DNA polymerase của orthopoxvirus.[1] Tại Hoa Kỳ, thuốc được phê duyệt để điều trị bệnh đậu mùa.[1][2]
Chưa. Không có thử nghiệm hiệu quả ở người mắc đậu mùa vì bệnh đã được thanh toán và việc cố ý gây nhiễm để nghiên cứu là không phù hợp về đạo đức. FDA phê duyệt thuốc theo Animal Rule, dựa trên hiệu quả cải thiện tỷ lệ sống trong các mô hình động vật và dữ liệu an toàn thu được từ người dùng thuốc cho những bệnh khác.[1][2][3]
Brincidofovir chưa được FDA phê duyệt để điều trị mpox và chưa có dữ liệu xác lập hiệu quả ở người mắc bệnh này.[4] Tại Hoa Kỳ, thuốc chỉ có thể được xem xét theo cơ chế e-IND cho một số ca mpox nặng, nguy cơ cao hoặc không thể sử dụng tecovirimat. Đây là sử dụng ngoài chỉ định và phải do đội ngũ chuyên khoa cùng cơ quan quản lý điều phối.[4]
Chế độ được phê duyệt gồm một liều vào ngày 1 và một liều vào ngày 8. Trong một thử nghiệm dùng thuốc kéo dài để phòng CMV sau ghép tế bào gốc, tỷ lệ tử vong ở nhóm brincidofovir cao hơn giả dược. Vì vậy, nhãn có cảnh báo hộp đen về nguy cơ tăng tử vong khi sử dụng dài hơn chế độ được phê duyệt.[1][7]
Dữ liệu động vật cho thấy độc tính trên tinh hoàn, giảm số lượng và khả năng vận động của tinh trùng; nhãn cảnh báo thuốc có thể làm suy giảm khả năng sinh sản nam không hồi phục.[1] Người có bạn tình có khả năng mang thai được khuyến nghị dùng bao cao su trong điều trị và ít nhất 4 tháng sau liều cuối.[1]

