Benazepril là thuốc kê đơn thuộc nhóm ức chế men chuyển angiotensin, thường được dùng để điều trị tăng huyết áp. Sau khi uống, Benazepril được chuyển hóa thành benazeprilat có hoạt tính, giúp giảm hình thành angiotensin II và giảm tiết aldosterone, từ đó làm giãn mạch và hạ huyết áp. Thuốc có thể gây ho khan, chóng mặt, hạ huyết áp, tăng kali máu và thay đổi chức năng thận. Phù mạch ở mặt, môi, lưỡi hoặc đường hô hấp là phản ứng hiếm nhưng có thể đe dọa tính mạng. Benazepril có cảnh báo đặc biệt về độc tính đối với thai nhi và không được sử dụng trong thai kỳ. Thuốc cũng có những tương tác quan trọng với sacubitril, aliskiren, thuốc lợi tiểu giữ kali, NSAID và lithium. Người bệnh không được tự mua, tự tăng giảm liều hoặc tự ngừng thuốc; việc sử dụng phải dựa trên đơn và theo dõi của bác sĩ.
Nội dung chính
- Hoạt chất: Benazepril
- Dạng thường dùng: Benazepril hydrochloride
- Nhóm thuốc: Thuốc ức chế men chuyển angiotensin — ACE inhibitor
- Mã ATC: C09AA07
- Bản chất: Tiền dược, chuyển thành benazeprilat có hoạt tính
- Chỉ định được xác minh: Điều trị tăng huyết áp
- Dạng dùng phổ biến: Viên nén hoặc viên nén bao phim
- Đường dùng: Đường uống
- Hàm lượng thường gặp: 5 mg, 10 mg, 20 mg và 40 mg tùy sản phẩm
- Thời gian đạt đỉnh: Benazepril: 0,5–1 giờ; benazeprilat: 1–2 giờ
- Bán thải hiệu dụng của benazeprilat: Khoảng 10–11 giờ
- Cảnh báo quan trọng: Độc tính thai, phù mạch, hạ huyết áp, tăng kali và suy giảm chức năng thận
- Theo dõi: Huyết áp, creatinine/eGFR, kali máu và dấu hiệu phù mạch
- Nguyên tắc sử dụng: Dùng theo đơn, không tự điều chỉnh hoặc ngừng thuốc
Hoạt chất Benazepril là gì?
Benazepril là thuốc ức chế men chuyển ACE dùng điều trị tăng huyết áp. Thuốc là tiền dược và được cơ thể chuyển thành benazeprilat có hoạt tính.
Benazeprilat làm giảm quá trình chuyển angiotensin I thành angiotensin II. Khi angiotensin II giảm, mạch máu bớt co lại và sự tiết aldosterone giảm, từ đó góp phần hạ huyết áp.
Benazepril
INN Benazepril.Dạng muối thường được sử dụng trong thuốc là benazepril hydrochloride.
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Benazepril |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Benazepril.Dạng muối thường được sử dụng trong thuốc là benazepril hydrochloride. |
| Tên IUPAC | 2-[(3S)-3-[[(2S)-1-ethoxy-1-oxo-4-phenylbutan-2-yl]amino]-2-oxo-4,5-dihydro-3H-1-benzazepin-1-yl]acetic acid |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Benazepril hydrochloride. |
| Tên Latinh / tên dược điển | Benazeprilum |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 86541-75-5 |
|---|---|
| UNII | UDM7Q7QWP8 |
| PubChem CID | 5362124 |
| RxNorm CUI | 18867 |
| Công thức phân tử | C24H28N2O5 |
Nhóm thuốc và phân loại dược học
| Đích phân tử | Angiotensin-converting enzyme (ACE) |
|---|---|
| Cơ chế tác dụng | Ức chế enzym đích |
Dược động học của Benazepril
Benazepril được hấp thu qua đường uống và nhanh chóng chuyển hóa thành benazeprilat. Nồng độ đỉnh của Benazepril đạt trong khoảng 0,5–1 giờ, còn benazeprilat đạt đỉnh sau khoảng 1–2 giờ. Thức ăn không làm thay đổi đáng kể sinh khả dụng của Benazepril nhưng có thể làm chậm thời gian đạt đỉnh của benazeprilat xuống khoảng 2–4 giờ.
Cả Benazepril và benazeprilat đều liên kết mạnh với protein huyết thanh. Thuốc được đào thải chủ yếu qua thận; một phần benazeprilat được đào thải qua đường mật. Bán thải hiệu dụng của benazeprilat sau dùng lặp lại khoảng 10–11 giờ và trạng thái ổn định thường đạt sau 2–3 liều dùng hằng ngày.
Giai đoạn I: Hấp thu
Sau khi uống:
- Benazepril đạt nồng độ đỉnh trong huyết tương sau khoảng 0,5–1 giờ.
- Benazeprilat đạt nồng độ đỉnh sau khoảng 1–2 giờ.
- Thức ăn không ảnh hưởng đáng kể đến sinh khả dụng của Benazepril nhưng có thể làm chậm thời gian đạt đỉnh của benazeprilat đến khoảng 2–4 giờ.
- Dược động học gần tỷ lệ thuận với liều trong khoảng 10–80 mg được nghiên cứu.
Giai đoạn II: Phân bố
Mức liên kết với protein huyết thanh:
- Benazepril: khoảng 96,7%.
- Benazeprilat: khoảng 95,3%.
Các nghiên cứu in vitro cho thấy mức liên kết protein không bị ảnh hưởng đáng kể bởi tuổi, suy chức năng gan hoặc nồng độ thuốc trong khoảng được nghiên cứu.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Benazepril được chuyển hóa gần như hoàn toàn thành benazeprilat bằng cách cắt nhóm ester, chủ yếu tại gan. Benazepril và benazeprilat cũng trải qua phản ứng glucuronid hóa.
Benazeprilat là chất chuyển hóa có hoạt tính và có khả năng ức chế ACE mạnh hơn thuốc mẹ.
Giai đoạn IV: Thải trừ
Benazepril và benazeprilat được đào thải chủ yếu qua thận.
Khoảng 37% liều uống được thu hồi trong nước tiểu, gồm:
- Benazeprilat: khoảng 20%.
- Benazeprilat glucuronide: khoảng 8%.
- Benazepril glucuronide: khoảng 4%.
- Benazepril không đổi: lượng vết.
Đào thải ngoài thận, chủ yếu qua mật, chiếm khoảng 11–12% lượng benazeprilat được đào thải.
| t½ · Thời gian bán thải | Thời gian bán thải hiệu dụng của benazeprilat sau khi dùng Benazepril lặp lại một lần mỗi ngày là khoảng 10–11 giờ. Nồng độ benazeprilat ở trạng thái ổn định thường đạt sau khoảng 2–3 liều hằng ngày. |
|---|
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
- Thức ăn: không làm thay đổi đáng kể sinh khả dụng của Benazepril nhưng làm chậm thời gian đạt đỉnh của benazeprilat.
- Suy thận nhẹ đến trung bình: mức phơi nhiễm tương tự người có chức năng thận bình thường khi độ thanh thải creatinine trên 30 mL/phút.
- Suy thận nặng: khi độ thanh thải creatinine không quá 30 mL/phút, nồng độ đỉnh và bán thải giai đoạn đầu của benazeprilat tăng; thời gian đạt trạng thái ổn định có thể kéo dài.
- Lọc máu: chỉ khoảng 6% benazeprilat được loại bỏ sau bốn giờ lọc máu trong dữ liệu được ghi nhận; Benazepril không được phát hiện trong dịch lọc.
- Xơ gan: dược động học của benazeprilat về cơ bản không thay đổi trong dữ liệu nhãn.
- Tuổi cao: cần lưu ý khả năng suy giảm chức năng thận dù nhãn không ghi nhận khác biệt hiệu quả hoặc an toàn tổng thể chỉ do tuổi.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Benazepril
- Thuốc ức chế men chuyển angiotensin.
- Thuốc tác động lên hệ renin–angiotensin–aldosterone.
- Thuốc điều trị tăng huyết áp.
- ACE inhibitor không chứa nhóm sulfhydryl ở chất chuyển hóa có hoạt tính.
- Mã ATC: C09AA07.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Benazepril và benazeprilat ức chế men chuyển angiotensin. Benazeprilat có hoạt tính ức chế ACE mạnh hơn Benazepril.
ACE xúc tác quá trình chuyển angiotensin I thành angiotensin II — một chất gây co mạch và kích thích vỏ thượng thận tiết aldosterone. Việc ức chế ACE dẫn đến:
- Giảm angiotensin II.
- Giảm hoạt tính co mạch.
- Giảm tiết aldosterone.
- Có thể làm tăng nhẹ kali máu.
- Tăng hoạt tính renin huyết tương do mất cơ chế phản hồi âm của angiotensin II.
ACE cũng là enzyme phân hủy bradykinin. Sự tích tụ bradykinin có thể liên quan đến một số tác dụng của nhóm ACE inhibitor, gồm ho khan và phù mạch, mặc dù vai trò chính xác trong hiệu quả hạ huyết áp chưa được xác định đầy đủ.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Liều đơn hoặc lặp lại từ 10 mg Benazepril trở lên có thể ức chế hoạt tính ACE huyết tương ít nhất 80–90% trong tối thiểu 24 giờ.
Trong các nghiên cứu liều đơn:
- Tác dụng hạ huyết áp bắt đầu trong khoảng một giờ.
- Mức giảm huyết áp cao nhất thường đạt sau 2–4 giờ.
- Tác dụng của một liều có thể kéo dài 24 giờ.
Mức đáp ứng ở mỗi người khác nhau; hiệu quả cần được đánh giá bằng huyết áp và tình trạng lâm sàng, không dựa riêng vào thời gian sau khi uống thuốc.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Benazepril
Benazepril được chỉ định để điều trị tăng huyết áp, nhằm hạ huyết áp.
Thuốc có thể được sử dụng:
- Đơn trị.
- Hoặc phối hợp với thuốc hạ huyết áp khác, trong đó nhãn tham chiếu đề cập thuốc lợi tiểu thiazide.
Hạ huyết áp là một phần của chiến lược giảm nguy cơ biến cố tim mạch. Việc kiểm soát nguy cơ còn có thể bao gồm quản lý lipid, đái tháo đường, bỏ thuốc lá, vận động và điều chỉnh lượng natri tùy từng người bệnh.
Bài viết này không xem suy tim, bệnh thận mạn, bệnh thận do đái tháo đường hoặc giảm protein niệu là chỉ định được phê duyệt của Benazepril nếu chưa có nhãn sản phẩm cụ thể tại quốc gia điều trị xác nhận.
Liều dùng và cách sử dụng
Người lớn không dùng thuốc lợi tiểu
Theo nhãn Benazepril tham chiếu của Hoa Kỳ:
- Liều khởi đầu: 10 mg một lần mỗi ngày.
- Khoảng liều duy trì thông thường: 20–40 mg mỗi ngày, dùng một lần hoặc chia thành hai lần.
- Liều cao hơn đã được nghiên cứu nhưng kinh nghiệm còn hạn chế và không phải cơ sở để người bệnh tự tăng liều.
Người lớn đang dùng thuốc lợi tiểu
- Liều khởi đầu tham chiếu: 5 mg một lần mỗi ngày.
- Người bệnh có nguy cơ hạ huyết áp quá mức và cần được bác sĩ đánh giá tình trạng mất nước, thiếu muối cùng phác đồ lợi tiểu.
Trẻ em từ 6 tuổi trở lên
Theo nhãn Hoa Kỳ, ở trẻ có mức lọc cầu thận trên 30 mL/phút/1,73 m²:
- Liều khởi đầu tham chiếu: 0,2 mg/kg một lần mỗi ngày.
- Liều tối đa được nghiên cứu: 0,6 mg/kg/ngày hoặc 40 mg/ngày, tùy giới hạn nào đạt trước.
Người lớn suy thận nặng
Khi GFR dưới 30 mL/phút/1,73 m²:
- Liều khởi đầu tham chiếu: 5 mg một lần mỗi ngày.
- Việc tăng liều phải dựa trên huyết áp, chức năng thận, kali máu và đánh giá của bác sĩ.
Các số liệu trên chỉ phản ánh nhãn tham chiếu, không phải liều để tự áp dụng. Liều thực tế phụ thuộc huyết áp, tuổi, chức năng thận, tình trạng dịch, thuốc đang dùng và sản phẩm cụ thể.
- Uống đúng liều và thời điểm được kê.
- Có thể uống cùng hoặc không cùng thức ăn.
- Nên đo huyết áp theo hướng dẫn và ghi lại kết quả để bác sĩ đánh giá.
- Không tự tăng liều khi huyết áp vẫn cao sau một vài lần đo.
- Không tự ngừng thuốc khi huyết áp trở về bình thường.
- Không tự sử dụng viên bổ sung kali hoặc muối ăn thay thế chứa kali.
- Thông báo cho bác sĩ khi nôn, tiêu chảy, ra nhiều mồ hôi hoặc mất nước vì nguy cơ hạ huyết áp và tổn thương thận.
- Thông báo đang dùng Benazepril trước phẫu thuật hoặc gây mê.
- Khi quên liều, làm theo hướng dẫn của tờ thông tin sản phẩm hoặc chuyên gia y tế; không tự uống gấp đôi.
Bác sĩ có thể theo dõi:
- Huyết áp trước và sau khi bắt đầu hoặc tăng liều.
- Creatinine, eGFR hoặc độ thanh thải creatinine.
- Kali máu.
- Natri máu khi có yếu tố nguy cơ.
- Dấu hiệu hạ huyết áp: chóng mặt, choáng hoặc ngất.
- Ho khan kéo dài.
- Phù mặt, môi, lưỡi, họng hoặc đau bụng bất thường gợi ý phù mạch.
- Lượng nước tiểu và dấu hiệu suy giảm chức năng thận.
- Vàng da hoặc men gan tăng.
- Đường huyết ở người dùng insulin hoặc thuốc hạ đường huyết.
- Nồng độ lithium nếu phải phối hợp.
Cảnh báo và lưu ý về Benazepril
Theo nhãn Benazepril tham chiếu, chống chỉ định trong các trường hợp:
- Quá mẫn với Benazepril.
- Quá mẫn với thuốc ức chế ACE khác.
- Tiền sử phù mạch, gồm phù mạch liên quan hoặc không liên quan đến thuốc ức chế ACE.
- Phối hợp aliskiren ở bệnh nhân đái tháo đường.
- Phối hợp thuốc ức chế neprilysin như sacubitril.
- Không dùng Benazepril trong vòng 36 giờ trước hoặc sau khi chuyển sang hoặc từ sacubitril/valsartan do tăng nguy cơ phù mạch.
Không dùng trong thai kỳ do nguy cơ gây tổn thương và tử vong cho thai.
Các tác dụng không mong muốn được ghi nhận gồm:
- Đau đầu.
- Ho, thường là ho khan.
- Chóng mặt.
- Chóng mặt tư thế.
- Buồn ngủ.
- Mệt mỏi hoặc suy nhược.
- Buồn nôn, nôn.
- Táo bón hoặc viêm dạ dày.
- Phát ban, ngứa hoặc nhạy cảm ánh sáng.
- Đau cơ, đau khớp.
- Rối loạn cảm giác.
- Mất ngủ hoặc lo âu.
- Rối loạn chức năng tình dục.
- Tăng kali máu.
- Tăng creatinine hoặc thay đổi chức năng thận.
Trong thử nghiệm có đối chứng, đau đầu, chóng mặt, buồn ngủ và chóng mặt tư thế được báo cáo nhiều hơn ở nhóm Benazepril so với giả dược. Ho và đau đầu là những nguyên nhân thường gặp dẫn đến ngừng thuốc, dù tỷ lệ tuyệt đối thấp.
Cần được đánh giá y tế khẩn cấp khi xuất hiện:
- Sưng mặt, môi, lưỡi, thanh môn hoặc họng.
- Khó thở, khàn tiếng hoặc khó nuốt.
- Đau bụng dữ dội kèm hoặc không kèm buồn nôn, có thể liên quan phù mạch ruột.
- Ngất hoặc hạ huyết áp nặng.
- Giảm lượng nước tiểu hoặc không tiểu được.
- Yếu cơ, rối loạn nhịp tim hoặc biểu hiện tăng kali nặng.
- Vàng da, nước tiểu sẫm hoặc men gan tăng rõ.
- Phát ban nặng, phỏng nước hoặc bong da.
- Đau bụng dữ dội gợi ý viêm tụy.
- Phản ứng phản vệ trong lọc máu, lọc LDL hoặc điều trị giải mẫn cảm.
Phù mạch liên quan đến lưỡi, thanh môn hoặc thanh quản có thể gây tắc đường thở và tử vong. Khi nghi ngờ phù mạch, cần ngừng dùng thuốc và cấp cứu theo hướng dẫn chuyên môn.
- Độc tính thai: Benazepril có cảnh báo đóng khung về nguy cơ gây tổn thương và tử vong cho thai.
- Phù mạch: có thể xảy ra bất kỳ lúc nào trong quá trình điều trị, kể cả khi người bệnh đã dùng thuốc trước đó mà không gặp vấn đề.
- Phù mạch ruột: có thể biểu hiện bằng đau bụng, buồn nôn hoặc nôn mà không có phù mặt.
- Suy giảm chức năng thận: nguy cơ cao hơn ở người hẹp động mạch thận, bệnh thận mạn, suy tim nặng, sau nhồi máu cơ tim hoặc giảm thể tích tuần hoàn.
- Hạ huyết áp: dễ xảy ra khi mất nước, mất muối, dùng lợi tiểu liều cao, lọc máu hoặc có suy tim.
- Tăng kali máu: nguy cơ tăng ở người suy thận, đái tháo đường hoặc dùng thuốc giữ kali.
- Suy gan: thuốc ức chế ACE hiếm khi liên quan hội chứng bắt đầu bằng vàng da ứ mật và tiến triển thành hoại tử gan tối cấp.
- Phẫu thuật và gây mê: Benazepril có thể góp phần gây hạ huyết áp.
- Phản ứng phản vệ: đã được ghi nhận trong giải mẫn cảm bằng nọc côn trùng, lọc máu bằng màng thông lượng cao và lọc LDL bằng dextran sulfate.
- Khác biệt đáp ứng: thuốc ức chế ACE đơn trị có thể tạo tác dụng hạ huyết áp trung bình thấp hơn ở một số bệnh nhân da đen; đồng thời nguy cơ phù mạch có thể khác nhau giữa các nhóm dân số.
Biểu hiện có khả năng gặp nhất khi quá liều là hạ huyết áp, có thể đi kèm:
- Rối loạn điện giải.
- Suy giảm chức năng thận.
- Suy thận.
- Chóng mặt, choáng hoặc giảm ý thức.
Không có thuốc giải độc đặc hiệu được nêu trong nhãn.
Xử trí tại cơ sở y tế chủ yếu gồm:
- Theo dõi huyết áp và triệu chứng lâm sàng.
- Bảo đảm đủ dịch tuần hoàn.
- Truyền dung dịch muối sinh lý khi hạ huyết áp rõ.
- Cân nhắc thuốc vận mạch nếu cần.
- Theo dõi điện giải và chức năng thận.
- Lọc máu loại bỏ Benazepril/benazeprilat không hiệu quả cao nhưng có thể được cân nhắc để hỗ trợ người suy thận nặng.
Không tự gây nôn hoặc tự xử trí quá liều tại nhà. Khi uống nhầm hoặc quá liều, cần liên hệ cơ sở cấp cứu ngay.
Theo nhãn Benazepril tham chiếu:
- Bảo quản ở 20–25°C.
- Tránh ẩm.
- Đựng trong bao bì kín.
- Để ngoài tầm nhìn và tầm với của trẻ em.
Điều kiện chính xác có thể khác giữa các sản phẩm; luôn ưu tiên thông tin trên bao bì và tờ hướng dẫn sử dụng của thuốc đang dùng.
Đối tượng đặc biệt
Nhãn Hoa Kỳ xác lập hiệu quả hạ huyết áp ở trẻ từ 6 tuổi trở lên trong các điều kiện được nghiên cứu.
- Chưa xác lập độ an toàn và hiệu quả ở trẻ dưới 6 tuổi.
- Không khuyến cáo dùng cho trẻ có GFR dưới 30 mL/phút/1,73 m².
- Trẻ dưới một tuổi không nên dùng vì nguy cơ ảnh hưởng đến sự phát triển của thận.
- Liều phải được tính và điều chỉnh bởi bác sĩ nhi khoa dựa trên cân nặng, huyết áp và chức năng thận.
Các nghiên cứu không ghi nhận khác biệt tổng thể rõ ràng về hiệu quả hoặc an toàn giữa người cao tuổi và người trẻ. Tuy nhiên, không loại trừ việc một số người cao tuổi nhạy cảm hơn.
Benazepril và benazeprilat được đào thải đáng kể qua thận. Vì chức năng thận thường suy giảm theo tuổi, cần:
- Lựa chọn liều thận trọng.
- Theo dõi huyết áp.
- Theo dõi creatinine/eGFR và kali.
- Đánh giá thuốc phối hợp, đặc biệt lợi tiểu, NSAID và thuốc bổ sung kali.
Không sử dụng Benazepril trong thai kỳ.
Thuốc tác động trực tiếp lên hệ renin–angiotensin có thể làm giảm chức năng thận của thai và gây:
- Thiểu ối.
- Giảm sản phổi.
- Biến dạng xương.
- Thiểu sản xương sọ.
- Vô niệu.
- Hạ huyết áp ở trẻ sơ sinh.
- Suy thận.
- Tử vong thai hoặc trẻ sơ sinh.
Khi phát hiện có thai, người bệnh cần liên hệ bác sĩ ngay để ngừng Benazepril sớm nhất có thể và chuyển sang phương án điều trị phù hợp. Trẻ từng phơi nhiễm trong tử cung cần được theo dõi hạ huyết áp, thiểu niệu và tăng kali máu.
Một lượng nhỏ Benazepril không đổi và benazeprilat được bài tiết vào sữa mẹ. Nhãn tham chiếu ước tính trẻ bú mẹ hoàn toàn nhận dưới 0,1% liều tính theo mg/kg của người mẹ.
Dữ liệu này không có nghĩa thuốc phù hợp cho mọi trường hợp. Bác sĩ cần cân nhắc:
- Tuổi và tình trạng sức khỏe của trẻ.
- Mức độ cần thiết của Benazepril đối với người mẹ.
- Khả năng theo dõi hạ huyết áp, bú kém, tăng kali hoặc thay đổi chức năng thận ở trẻ.
- Các thuốc thay thế có dữ liệu phù hợp hơn.
Dược động học của benazeprilat về cơ bản không thay đổi ở bệnh nhân suy gan do xơ gan trong dữ liệu nhãn.
Tuy nhiên:
- Benazepril được chuyển hóa chủ yếu tại gan thành benazeprilat.
- Thuốc ức chế ACE hiếm khi liên quan đến vàng da ứ mật và hoại tử gan tối cấp.
- Người xuất hiện vàng da hoặc men gan tăng rõ cần ngừng thuốc và được đánh giá y tế theo hướng dẫn chuyên môn.
- Khi độ thanh thải creatinine trên 30 mL/phút, nhãn tham chiếu không yêu cầu điều chỉnh liều chỉ vì suy thận.
- Khi độ thanh thải creatinine không quá 30 mL/phút hoặc người bệnh đang lọc máu, cần điều chỉnh liều.
- Liều khởi đầu tham chiếu ở người lớn có GFR dưới 30 mL/phút/1,73 m² là 5 mg mỗi ngày.
- Benazepril có thể làm xấu chức năng thận, đặc biệt ở người hẹp động mạch thận, mất nước, suy tim nặng hoặc dùng NSAID.
- Cần theo dõi creatinine/eGFR và kali trước và sau khi bắt đầu hoặc thay đổi liều.
Benazepril có thể gây:
- Chóng mặt.
- Chóng mặt tư thế.
- Buồn ngủ.
- Hạ huyết áp hoặc ngất, đặc biệt khi mới điều trị hoặc tăng liều.
Người có các triệu chứng trên không nên lái xe, vận hành máy móc, làm việc trên cao hoặc thực hiện hoạt động cần tỉnh táo cho đến khi biết rõ thuốc ảnh hưởng đến bản thân như thế nào.
Tương tác thuốc của Benazepril
| Tương tác | Mức độ | Cơ chế / ảnh hưởng | Khuyến nghị / xử trí | Theo dõi | Bằng chứng / nguồn |
|---|---|---|---|---|---|
|
Trimethoprim
Trimethoprim phối hợp thuốc ức chế men chuyển làm tăng nguy cơ tăng kali máu. Kế thừa từ nhóm: | Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích | Cơ chế: Trimethoprim giảm thải kali kết hợp với ức chế hệ renin–angiotensin–aldosterone. Ảnh hưởng: Nguy cơ tăng kali nặng và loạn nhịp tăng, nhất là ở người cao tuổi, suy thận hoặc đái tháo đường. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Cân nhắc kháng sinh thay thế ở người nguy cơ cao; nếu phối hợp, theo dõi kali và chức năng thận. | Kali, creatinine/eGFR, huyết áp và ECG khi có tăng kali. | Bằng chứng: high Nguồn: [eMC/SmPC] | Trimethoprim 50 mg/5 ml Suspension — SmPC | Section 4.5 Drug interactions | https://www.medicines.org.uk/emc/product/4566/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
|
Valacyclovir
Dữ liệu dược cảnh giác ghi tín hiệu tăng tổn thương thận cấp khi valacyclovir được dùng cùng thuốc ức chế hệ renin–angiotensin, có hoặc không kèm NSAID. Kế thừa từ nhóm: | Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích | Cơ chế: Tương tác dược lực học giả định: ACE inhibitor/ARB/renin inhibitor có thể giảm áp lực lọc cầu thận và lượng nước tiểu, làm tăng nguy cơ tích lũy/kết tinh acyclovir; cơ chế tương tác trực tiếp chưa được chứng minh. Ảnh hưởng: Phân tích JADER cho thấy ROR AKI tăng có ý nghĩa khi phối hợp valacyclovir với RAS inhibitor; tín hiệu tăng thêm khi đồng thời có NSAID. Dữ liệu báo cáo tự phát không cho phép tính tỷ lệ mắc. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Không bắt buộc ngừng RAS inhibitor ở mọi bệnh nhân. Đánh giá chức năng thận và thể tích tuần hoàn; tạm ngừng/điều chỉnh thuốc theo phác đồ 'sick day' của cơ sở khi mất nước hoặc AKI; tránh thêm NSAID nếu có thể. | Creatinine/eGFR, kali, huyết áp, lượng nước tiểu, cân nặng và dấu hiệu mất nước; kiểm tra sớm nếu cao tuổi, CKD, suy tim, nôn/tiêu chảy hoặc dùng liều valacyclovir cao. | Bằng chứng: low Nguồn: Frontiers/PMC | Risk Evaluation for AKI induced by valacyclovir, analgesics, and RAS inhibitors | JADER analysis—RAS inhibitors | https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6694181/ | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
|
Azathioprine
ACE inhibitor dùng cùng azathioprine có thể làm tăng nguy cơ thiếu máu và giảm bạch cầu nặng. Kế thừa từ nhóm: | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Cơ chế chưa rõ; có thể là độc tính huyết học cộng hợp. Ảnh hưởng: Đã có báo cáo thiếu máu và giảm bạch cầu nặng. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Có thể phối hợp khi cần nhưng phải đánh giá nguy cơ và theo dõi CBC; xem xét thuốc hạ huyết áp khác nếu xuất hiện độc tính. | CBC, hemoglobin, bạch cầu và dấu hiệu nhiễm trùng. | Bằng chứng: low Nguồn: [DailyMed] | Azathioprine tablet | Drug Interactions | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/lookup.cfm?setid=d288e484-32fc-4b46-b504-d75a0fac8663&version=13 | Kiểm tra ngày 2026-08-03 |
|
Vildagliptin
Dùng đồng thời vildagliptin với thuốc ức chế men chuyển có thể làm tăng nguy cơ phù mạch. Nguy cơ tuyệt đối thấp nhưng biến cố vùng lưỡi–hầu–thanh quản có thể nghiêm trọng. Kế thừa từ nhóm: | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Tương tác dược lực. ACE và DPP-4 cùng tham gia bất hoạt các peptide vận mạch, đặc biệt substance P; ức chế đồng thời có thể làm tăng tích lũy peptide và khuynh hướng phù mạch. Ảnh hưởng: Có thể xuất hiện sưng môi, mặt, lưỡi hoặc họng; khàn tiếng, khó nuốt hoặc khó thở. Phân tích gộp thử nghiệm vildagliptin ghi nhận nguy cơ phù mạch tăng ở người đang dùng ACE inhibitor (OR 4,57; 95% CI 1,57–13,28), dù số biến cố tuyệt đối nhỏ và phần lớn trường hợp trong chương trình thử nghiệm là nhẹ. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Thận trọng khi phối hợp. Tư vấn người bệnh nhận biết dấu hiệu phù mạch và tìm trợ giúp y tế khẩn cấp khi sưng lưỡi/họng hoặc khó thở. Khi nghi ngờ phù mạch, đánh giá ngay và xử trí/ngừng thuốc liên quan theo quyết định lâm sàng. | Theo dõi sưng mặt, môi, lưỡi, họng; khàn tiếng; khó nuốt; khó thở, đặc biệt khi mới bắt đầu hoặc thay đổi điều trị. | Bằng chứng: high Nguồn: eMC / SmPC | Galvus 50 mg tablets – Summary of Product Characteristics | Mục 4.5 và 4.8: tăng nguy cơ phù mạch khi dùng đồng thời ACE inhibitor | https://www.medicines.org.uk/emc/product/6225/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
|
Chlorpromazine
Chlorpromazine có thể tăng tác dụng hạ huyết áp của nhiều thuốc hạ huyết áp và làm tăng hạ huyết áp tư thế. Kế thừa từ nhóm: | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Dược lực học: giãn mạch và phong bế alpha-adrenergic cộng hợp. Ảnh hưởng: Chóng mặt, ngất, té ngã hoặc hạ huyết áp có triệu chứng. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Theo dõi khi bắt đầu hoặc tăng liều; cân nhắc giảm liều một hoặc cả hai thuốc. | Huyết áp nằm/đứng, mạch, triệu chứng chóng mặt và té ngã. | Bằng chứng: high Nguồn: [eMC SmPC] | Chlorpromazine 100mg Tablets | Mục 4.5 – Interactions | https://www.medicines.org.uk/emc/product/3476/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01 |
|
Rituximab
Thuốc hạ huyết áp có thể làm tăng mức độ hạ huyết áp xảy ra trong hoặc quanh thời điểm truyền rituximab. Kế thừa từ nhóm: | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Tác dụng hạ huyết áp của thuốc dùng nền có thể cộng hợp với hạ huyết áp liên quan phản ứng truyền rituximab. Ảnh hưởng: Có thể xuất hiện hạ huyết áp có triệu chứng, chóng mặt, ngất hoặc mất ổn định huyết động trong truyền. | Khuyến nghị: separate_timing Xử trí: Đối với rituximab truyền tĩnh mạch, SmPC khuyến cáo cân nhắc tạm ngừng thuốc hạ huyết áp 12 giờ trước truyền; quyết định cần cá thể hóa theo nguy cơ tim mạch. | Huyết áp trước truyền và định kỳ trong truyền; theo dõi chóng mặt, ngất và dấu hiệu mất ổn định huyết động. | Bằng chứng: high Nguồn: eMC | MabThera SmPC | Consider withholding antihypertensive medicines 12 hours before rituximab infusion because hypotension may occur | https://www.medicines.org.uk/emc/product/3801/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01 |
Thắc mắc về hoạt chất Benazepril
Benazepril là thuốc kê đơn thuộc nhóm ức chế men chuyển ACE, được dùng để điều trị tăng huyết áp. Sau khi uống, thuốc được chuyển thành benazeprilat có hoạt tính, giúp giảm angiotensin II, làm giãn mạch và hạ huyết áp.
Có thể. Ho, thường là ho khan, là tác dụng không mong muốn đã được ghi nhận với Benazepril và các thuốc ức chế ACE. Người bệnh không nên tự ngừng thuốc; cần trao đổi với bác sĩ để phân biệt ho do thuốc với nhiễm trùng, hen, suy tim hoặc nguyên nhân khác và cân nhắc phương án thay thế khi phù hợp.
Có thể. Nguy cơ cao hơn ở người suy thận, đái tháo đường hoặc đang dùng spironolactone, amiloride, triamterene, viên bổ sung kali hay muối thay thế chứa kali. Không tự bổ sung kali trong thời gian dùng thuốc; bác sĩ có thể yêu cầu xét nghiệm kali định kỳ.
Không. Benazepril có thể gây tổn thương thận của thai, thiểu ối, bất thường phát triển, suy thận hoặc tử vong. Khi phát hiện có thai, cần liên hệ bác sĩ ngay để ngừng thuốc sớm và chuyển sang thuốc phù hợp hơn.
Không dùng đồng thời. Benazepril và sacubitril/valsartan làm tăng nguy cơ phù mạch nghiêm trọng. Nhãn thuốc yêu cầu cách nhau ít nhất 36 giờ khi chuyển từ Benazepril sang sacubitril/valsartan hoặc ngược lại. Việc chuyển thuốc phải do bác sĩ thực hiện.

