Xuất huyết tiêu hóa trên

Xuất huyết tiêu hóa trên là tình trạng máu chảy từ thực quản, dạ dày hoặc tá tràng, thường biểu hiện bằng nôn ra máu, nôn dịch màu bã cà phê hoặc đi ngoài phân đen. Nguyên nhân hay gặp gồm loét dạ dày–tá tràng, giãn tĩnh mạch thực quản do tăng áp lực tĩnh mạch cửa, viêm trợt niêm mạc và rách Mallory–Weiss. Mức độ có thể từ chảy máu kín đáo gây thiếu máu đến mất máu ồ ạt dẫn tới sốc. Đây là tình trạng không nên tự xử trí tại nhà vì người bệnh cần đánh giá huyết động, xét nghiệm, hồi sức và nội soi để xác định nguồn chảy máu. Điều trị phụ thuộc nguyên nhân, có thể gồm thuốc, nội soi cầm máu, truyền máu chọn lọc, can thiệp mạch hoặc phẫu thuật. Nhận biết sớm da lạnh, ngất, lú lẫn hoặc mạch nhanh giúp giảm nguy cơ trì hoãn cấp cứu.

Chịu trách nhiệm chuyên môn: BS. Dung (BSCKI - Chuyên ngành Cơ xương khớp) Cập nhật lần cuối: 19/07/2026

Xuất huyết tiêu hóa trên là bệnh gì?

Xuất huyết tiêu hóa trên là một hội chứng, không phải một bệnh đơn lẻ. Máu xuất phát từ đoạn tiêu hóa nằm trước dây chằng Treitz, bao gồm thực quản, dạ dày và tá tràng. Máu đỏ trong chất nôn thường gợi ý chảy đang hoạt động; dạng bã cà phê cho thấy máu đã tiếp xúc acid, còn phân đen hình thành khi máu được tiêu hóa trong ruột. Tuy nhiên, màu sắc không phản ánh hoàn toàn mức độ nặng và chảy máu rất nhanh đôi khi gây đi ngoài máu đỏ. Chẩn đoán cuối cùng phải xác định nguyên nhân, mức độ mất máu và nguy cơ tái chảy máu để lựa chọn thuốc, nội soi, can thiệp mạch hoặc phẫu thuật.

Tên bệnh

Xuất huyết tiêu hóa trên

Tên tiếng Anh

Upper gastrointestinal bleeding

Tên khác / tên đồng nghĩa

Chảy máu tiêu hóa trên; xuất huyết đường tiêu hóa trên; UGIB

Mã ICD-10

K92.2 – Xuất huyết tiêu hóa, không xác định; khi xác định được nguyên nhân hoặc biểu hiện như nôn máu, phân đen cần mã hóa theo chẩn đoán cụ thể.

Nhóm bệnh / chuyên khoa

Cấp cứu Tiêu hóa; hội chứng chảy máu từ thực quản, dạ dày hoặc tá tràng.

Cơ quan ảnh hưởng

Nguồn chảy máu nằm phía trên dây chằng Treitz, thường từ thực quản, dạ dày hoặc tá tràng; mất máu có thể ảnh hưởng tuần hoàn, tim, não và thận.

Tính chất bệnh

Tình trạng cấp tính có thể đe dọa tính mạng; không lây và là biểu hiện của nhiều nguyên nhân khác nhau.

Mức độ phổ biến

Là một trong những cấp cứu tiêu hóa thường gặp và nguyên nhân nhập viện đáng kể; nguy cơ tăng ở người cao tuổi, bệnh gan và người dùng thuốc ảnh hưởng đông máu.

Bệnh có lây không?

Không

Đường lây

Không áp dụng; xuất huyết là biến cố chảy máu, không truyền từ người sang người.

Tổng quan chuyên môn về Xuất huyết tiêu hóa trên

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của Xuất huyết tiêu hóa trên

Triệu chứng và dấu hiệu của Xuất huyết tiêu hóa trên

Chẩn đoán Xuất huyết tiêu hóa trên

Điều trị Xuất huyết tiêu hóa trên

Biến chứng, tiên lượng và phòng ngừa

Chăm sóc và sinh hoạt khi mắc Xuất huyết tiêu hóa trên

Lưu ý cho các nhóm đối tượng đặc biệt

Câu hỏi thường gặp về Xuất huyết tiêu hóa trên

Thông tin trong bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp kiến thức tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ và nhân viên y tế có chuyên môn. Người đọc không nên tự ý dùng thuốc, thay đổi liều dùng hoặc trì hoãn việc đi khám dựa trên nội dung của bài viết. Khi có dấu hiệu nghiêm trọng hoặc tình trạng sức khỏe diễn biến xấu, hãy liên hệ cơ sở y tế hoặc gọi cấp cứu 115.

Đã có 1 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *