Tăng áp lực tĩnh mạch cửa (Portal hypertension)

Tăng áp lực tĩnh mạch cửa là tình trạng chênh áp trong hệ tĩnh mạch đưa máu từ ruột và lách về gan tăng bất thường. Xơ gan là nguyên nhân thường gặp nhất vì mô sẹo làm cản dòng máu qua gan, nhưng huyết khối tĩnh mạch cửa, bệnh mạch máu gan, hội chứng Budd–Chiari và một số bệnh tim cũng có thể gây hội chứng này. Người bệnh có thể chưa có triệu chứng cho đến khi xuất hiện lách to, tiểu cầu giảm, cổ trướng, tuần hoàn bàng hệ hoặc giãn tĩnh mạch thực quản. Khi áp lực đạt mức có ý nghĩa lâm sàng, nguy cơ mất bù và xuất huyết tăng rõ. Chẩn đoán dựa trên nguyên nhân nền, nội soi, siêu âm Doppler, đo độ đàn hồi và đôi khi đo chênh áp tĩnh mạch gan. Điều trị không chỉ nhằm “hạ áp” mà còn phải xử lý nguyên nhân, phòng chảy máu và kiểm soát các biến chứng.

Chịu trách nhiệm chuyên môn: BS. Dung (BSCKI - Chuyên ngành Cơ xương khớp) Cập nhật lần cuối: 18/07/2026

Tăng áp lực tĩnh mạch cửa là bệnh gì?

Tăng áp lực tĩnh mạch cửa (Portal hypertension) là một hội chứng tuần hoàn, không phải một bệnh gan đơn lẻ. Hệ cửa thu nhận máu từ đường tiêu hóa, tụy và lách rồi đưa qua gan. Khi sức cản dòng máu tăng hoặc dòng máu cửa tăng quá mức, chênh áp giữa hệ cửa và tuần hoàn chủ tăng lên.

Tổng quan về Tăng áp lực tĩnh mạch cửa (Portal hypertension)

Trong xơ gan, chênh áp tĩnh mạch gan là phép đo chuẩn để phản ánh tăng áp cửa kiểu xoang; từ 10 mmHg trở lên được gọi là có ý nghĩa lâm sàng vì nguy cơ hình thành giãn tĩnh mạch và mất bù tăng. Tuy nhiên, phép đo này có thể không phản ánh đầy đủ các nguyên nhân trước xoang như huyết khối tĩnh mạch cửa. Tăng áp cửa khác với tăng huyết áp động mạch thông thường và không thể đánh giá bằng máy đo huyết áp ở cánh tay.

Tên bệnh

Tăng áp lực tĩnh mạch cửa

Tên tiếng Anh

Portal hypertension

Tên khác / tên đồng nghĩa

Tăng áp cửa; hội chứng tăng áp lực hệ tĩnh mạch cửa

Mã ICD-10

K76.6 – Tăng áp lực tĩnh mạch cửa

Nhóm bệnh / chuyên khoa

Gan - Mật - Tụy; rối loạn tuần hoàn cửa; chuyên khoa Gan mật và Can thiệp mạch

Cơ quan ảnh hưởng

Hệ tĩnh mạch cửa, gan và lách bị ảnh hưởng chính; tuần hoàn bàng hệ có thể hình thành tại thực quản, dạ dày, trực tràng và thành bụng, đồng thời gây cổ trướng.

Tính chất bệnh

Hội chứng huyết động mạn hoặc bán cấp, không lây; thường do xơ gan nhưng cũng có thể do tắc mạch trước gan, bệnh mạch máu trong gan hoặc cản trở dòng máu sau gan.

Mức độ phổ biến

Thường gặp ở người xơ gan tiến triển. Các nguyên nhân không do xơ gan ít gặp hơn và phân bố theo tuổi, bệnh huyết khối, bệnh mạch máu hoặc ký sinh trùng từng vùng.

Bệnh có lây không?

Không. Tăng áp lực tĩnh mạch cửa không truyền từ người sang người.

Đường lây

Không áp dụng. Nếu nguyên nhân nền là viêm gan vi rút hoặc nhiễm ký sinh trùng, đường lây thuộc bệnh nguyên đó.

Tổng quan chuyên môn về Tăng áp lực tĩnh mạch cửa

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của Tăng áp lực tĩnh mạch cửa

Triệu chứng và dấu hiệu của Tăng áp lực tĩnh mạch cửa

Chẩn đoán Tăng áp lực tĩnh mạch cửa

Điều trị Tăng áp lực tĩnh mạch cửa

Biến chứng, tiên lượng và phòng ngừa

Chăm sóc và sinh hoạt khi mắc Tăng áp lực tĩnh mạch cửa

Lưu ý cho các nhóm đối tượng đặc biệt

Câu hỏi thường gặp về Tăng áp lực tĩnh mạch cửa

Thông tin trong bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp kiến thức tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ và nhân viên y tế có chuyên môn. Người đọc không nên tự ý dùng thuốc, thay đổi liều dùng hoặc trì hoãn việc đi khám dựa trên nội dung của bài viết. Khi có dấu hiệu nghiêm trọng hoặc tình trạng sức khỏe diễn biến xấu, hãy liên hệ cơ sở y tế hoặc gọi cấp cứu 115.

Đã có 0 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *