Giãn tĩnh mạch thực quản là các tĩnh mạch dưới niêm mạc thực quản phình to do máu trong hệ cửa phải đi vòng khi áp lực tĩnh mạch cửa tăng. Tình trạng này thường gặp ở xơ gan và không gây triệu chứng đặc hiệu trước khi chảy máu. Khi tĩnh mạch vỡ, người bệnh có thể nôn ra máu, đi ngoài phân đen, choáng hoặc ngất; đây là cấp cứu có nguy cơ đe dọa tính mạng. Nội soi tiêu hóa trên là phương pháp chính để xác định kích thước, dấu nguy cơ và thực hiện thắt vòng cao su khi cần. Ở một số người xơ gan còn bù, tiêu chí không xâm lấn và thuốc chẹn beta không chọn lọc có thể thay đổi chiến lược sàng lọc. Điều trị gồm dự phòng lần chảy máu đầu, kiểm soát đợt xuất huyết cấp và ngăn tái xuất huyết; không có thực phẩm hay thuốc bổ nào làm tĩnh mạch giãn tự co lại.
Giãn tĩnh mạch thực quản là bệnh gì?
Giãn tĩnh mạch thực quản (Esophageal varices) là sự giãn ngoằn ngoèo của các tĩnh mạch dưới niêm mạc, chủ yếu ở đoạn dưới thực quản, do tăng áp lực trong hệ cửa. Máu tìm đường vòng từ tuần hoàn cửa sang tuần hoàn hệ thống; thành mạch mỏng và chịu áp lực cao nên dễ rách.

Tình trạng này khác với viêm thực quản, trào ngược hay giãn tĩnh mạch chân và thường không gây đau rát, nghẹn hoặc ợ nóng. Giãn tĩnh mạch có thể tồn tại mà chưa chảy máu; khi vỡ, mã chẩn đoán và cách xử trí thay đổi vì đây là xuất huyết tiêu hóa trên cấp. Giãn tĩnh mạch dạ dày có cơ chế gần giống nhưng vị trí, kỹ thuật can thiệp và nguy cơ khác, nên không nên gộp hoàn toàn với giãn tĩnh mạch thực quản.
| Tên bệnh | Giãn tĩnh mạch thực quản |
|---|---|
| Tên tiếng Anh | Esophageal varices |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Varices thực quản; tĩnh mạch thực quản giãn do tăng áp cửa |
| Mã ICD-10 | I85.9 – Giãn tĩnh mạch thực quản không chảy máu; I85.0 khi có chảy máu |
| Nhóm bệnh / chuyên khoa | Gan - Mật - Tụy; biến chứng tăng áp lực tĩnh mạch cửa; chuyên khoa Gan mật, Nội soi tiêu hóa và Cấp cứu |
| Cơ quan ảnh hưởng | Các tĩnh mạch dưới niêm mạc thực quản bị giãn; dạ dày, hệ tĩnh mạch cửa, gan và tuần hoàn toàn thân thường liên quan do nguyên nhân nền. |
| Tính chất bệnh | Tổn thương mạch máu mạn tính, không lây; thường không có triệu chứng cho đến khi vỡ gây xuất huyết tiêu hóa trên cấp tính. |
| Mức độ phổ biến | Khá thường gặp ở người xơ gan có tăng áp lực cửa; nguy cơ và kích thước tăng theo mức độ bệnh gan. Các nguyên nhân không do xơ gan ít phổ biến hơn. |
| Bệnh có lây không? | Không. Giãn tĩnh mạch thực quản không lây. |
| Đường lây | Không áp dụng. Cần tư vấn riêng nếu bệnh gan nền do viêm gan vi rút. |
Tổng quan chuyên môn về Giãn tĩnh mạch thực quản
Áp lực cửa tăng làm mở rộng các nối mạch giữa tĩnh mạch vị trái và hệ tĩnh mạch đơn quanh thực quản. Lưu lượng máu lớn dần làm các mạch dưới niêm mạc giãn, thành mỏng và nhô vào lòng thực quản. Nguy cơ vỡ phụ thuộc sức căng thành mạch, kích thước, áp lực trong lòng, độ dày thành và tình trạng bệnh gan. Nhiễm trùng, tăng áp lực đột ngột hoặc tiến triển xơ gan có thể làm nguy cơ tăng; chảy máu gây giảm thể tích tuần hoàn và có thể thúc đẩy suy gan, suy thận hoặc bệnh não gan.
Nội soi thường mô tả tĩnh mạch nhỏ hoặc lớn, vị trí, mức độ chiếm lòng và các dấu đỏ báo nguy cơ. Lâm sàng chia thành chưa chảy máu, đang chảy máu hoặc đã có tiền sử chảy máu. Phân loại có ý nghĩa vì dự phòng lần đầu khác với dự phòng tái xuất huyết. Giãn tĩnh mạch nguyên phát do tăng áp cửa cần phân biệt với giãn tĩnh mạch thứ phát do tắc nghẽn tĩnh mạch chủ trên, thường ở đoạn trên thực quản.
Tỷ lệ giãn tĩnh mạch tăng theo mức độ xơ gan và tăng áp cửa; không phải mọi người xơ gan đều có ngay khi chẩn đoán. Tĩnh mạch có thể lớn dần theo thời gian nếu bệnh gan hoạt động. Chảy máu vẫn là một nguyên nhân nhập viện cấp cứu quan trọng ở người xơ gan. Dữ liệu riêng tại Việt Nam khác nhau giữa bệnh viện và nhóm nguyên nhân, nên không nên áp một tỷ lệ duy nhất cho mọi người bệnh.
Máu bị cản khi đi qua gan hoặc hệ tĩnh mạch lớn sẽ chuyển qua các mạch nối quanh thực quản. Những mạch vốn nhỏ phải mang lưu lượng cao, từ đó phình dần và dễ vỡ. Thức ăn thông thường không phải nguyên nhân tạo giãn tĩnh mạch; chảy máu chủ yếu liên quan áp lực và đặc điểm thành mạch, không phải do một món ăn “làm xước” đơn thuần.
Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của Giãn tĩnh mạch thực quản
Nguyên nhân chủ yếu là tăng áp lực cửa do xơ gan từ viêm gan B, C, rượu, bệnh gan chuyển hóa, tự miễn hoặc bệnh đường mật. Nguyên nhân khác gồm huyết khối tĩnh mạch cửa, bệnh mạch máu gan và một số bệnh ký sinh trùng. Giãn tĩnh mạch đoạn trên thực quản có thể do tắc tĩnh mạch chủ trên, khối u trung thất hoặc huyết khối catheter và cần cách đánh giá khác.
Nguy cơ hình thành gồm xơ gan, tăng áp cửa có ý nghĩa lâm sàng, lách to, tiểu cầu giảm và huyết khối tĩnh mạch cửa. Nguy cơ chảy máu tăng khi tĩnh mạch lớn, có dấu đỏ, Child-Pugh cao, tiếp tục uống rượu hoặc chưa dự phòng phù hợp. NSAID, thuốc chống đông hoặc chống kết tập tiểu cầu có thể làm hậu quả chảy máu nặng hơn nhưng không nên tự ngừng nếu đang có chỉ định khác.
Người xơ gan mới chẩn đoán, người có bằng chứng tăng áp cửa trên hình ảnh hoặc nội soi và người từng chảy máu giãn tĩnh mạch là nhóm cần theo dõi. Người không dung nạp thuốc chẹn beta, huyết áp thấp, suy thận hoặc bệnh phổi cần chiến lược riêng. Trẻ có tắc tĩnh mạch cửa ngoài gan cũng có thể bị giãn tĩnh mạch và xuất huyết.
Triệu chứng và dấu hiệu của Giãn tĩnh mạch thực quản
Trước khi vỡ, giãn tĩnh mạch thường hoàn toàn im lặng và không gây đau ngực, khó nuốt hay ợ nóng đặc hiệu. Khi chảy máu, triệu chứng xuất hiện đột ngột và mức độ từ nôn máu ít đến sốc. Một số người có phân đen trước khi nôn máu. Sau chảy máu, lơ mơ có thể do giảm tưới máu, bệnh não gan hoặc cả hai.
- Không có triệu chứng: đây là tình trạng thường gặp nhất trước khi tĩnh mạch vỡ.
- Nôn ra máu đỏ tươi hoặc máu sẫm: dấu hiệu xuất huyết tiêu hóa trên cần cấp cứu.
- Đi ngoài phân đen, dính và mùi khẳm: có thể xuất hiện đơn độc hoặc kèm nôn máu.
- Chóng mặt, hồi hộp, vã mồ hôi, yếu hoặc ngất: gợi ý mất máu và tụt huyết áp.
- Lú lẫn hoặc ngủ gà sau chảy máu: có thể là bệnh não gan hoặc sốc.
- Nôn chất màu bã cà phê khi máu lưu lại trong dạ dày.
- Đi ngoài máu đỏ trong xuất huyết rất nhanh và nhiều.
- Đau bụng không phải biểu hiện điển hình; nếu có cần tìm cổ trướng nhiễm trùng, loét hoặc nguyên nhân khác.
- Thiếu máu mạn kín đáo ít điển hình hơn chảy máu cấp và cần loại trừ nguồn khác.
Nên đặt lịch khám khi có xơ gan hoặc tăng áp cửa nhưng chưa được phân tầng nguy cơ giãn tĩnh mạch. Cần khám trong ngày khi phân sẫm bất thường, mệt tăng, chóng mặt hoặc hemoglobin giảm dù chưa nôn máu. Cần tái khám sớm sau thắt nội soi, khi đổi thuốc chẹn beta, có mạch chậm, tụt huyết áp hoặc bỏ lỡ lịch thắt lặp lại.
Gọi 115 ngay khi nôn máu, đi ngoài phân đen hoặc máu đỏ kèm choáng, ngất, khó thở, da lạnh, tim đập nhanh, lơ mơ hay huyết áp thấp. Đặt người bệnh nằm nghiêng nếu nôn và còn thở, không cho tự lái xe, không ép ăn uống, không tự dùng thuốc cầm máu và không trì hoãn để chờ triệu chứng giảm.
Chẩn đoán Giãn tĩnh mạch thực quản
Nội soi tiêu hóa trên là phương pháp xác định giãn tĩnh mạch, đánh giá nguy cơ và can thiệp. Trước nội soi, bác sĩ ổn định đường thở, tuần hoàn và xét nghiệm máu nếu nghi chảy máu. Ở người xơ gan còn bù chưa chảy máu, độ cứng gan, tiểu cầu và bằng chứng tăng áp cửa có thể giúp quyết định ai cần nội soi hoặc dùng thuốc dự phòng. Nguồn chảy máu khác như loét dạ dày vẫn phải được tìm kiếm.
Khám trong đợt cấp tập trung vào tri giác, đường thở, mạch, huyết áp, da lạnh, thiếu máu, bụng, cổ trướng và dấu bệnh gan mạn. Thăm trực tràng có thể giúp nhận biết phân đen nhưng không thay thế nội soi. Ngoài cấp cứu, bác sĩ đánh giá huyết áp và mạch để chọn thuốc dự phòng, đồng thời tìm dấu tăng áp cửa.
Công thức máu đánh giá hemoglobin và tiểu cầu; nhóm máu và phản ứng chéo chuẩn bị truyền khi cần. INR, fibrinogen, bilirubin, albumin, creatinin, ure, natri và lactate hỗ trợ đánh giá mức nặng. Xét nghiệm không xác định được kích thước tĩnh mạch. INR ở xơ gan không phản ánh đầy đủ cân bằng đông máu, vì vậy không nên tự suy luận nguy cơ chảy máu hoặc tự yêu cầu truyền huyết tương.
Nội soi là phương tiện chính. Siêu âm Doppler, CT hoặc MRI có thể cho thấy tăng áp cửa, tĩnh mạch bàng hệ và huyết khối nhưng không thay thế hoàn toàn nội soi trong mọi bối cảnh. CT mạch máu hữu ích khi nghi giãn tĩnh mạch dạ dày, tắc mạch hoặc chuẩn bị TIPS. Đo đàn hồi gan-lách hỗ trợ phân tầng không xâm lấn ở bệnh gan mạn tiến triển.
Chẩn đoán xác định dựa trên hình ảnh nội soi các tĩnh mạch giãn trong thực quản. Chảy máu do giãn tĩnh mạch được xác định khi thấy đang phun/rỉ máu, nút tiểu cầu trên tĩnh mạch hoặc giãn tĩnh mạch mà không có nguồn chảy máu khác phù hợp trong bối cảnh lâm sàng. Tiêu chí Baveno VII có thể giúp tránh nội soi sàng lọc ở một số người nguy cơ thấp, nhưng phải áp dụng đúng nhóm bệnh.
Điều trị Giãn tĩnh mạch thực quản
Có ba mục tiêu riêng: phòng lần chảy máu đầu, cầm máu cấp và phòng tái xuất huyết. Người chưa chảy máu được chọn thuốc chẹn beta không chọn lọc hoặc thắt nội soi dựa trên nguy cơ và chống chỉ định. Xuất huyết cấp cần hồi sức theo chiến lược thận trọng, dùng thuốc co mạch và kháng sinh sớm, nội soi trong thời gian phù hợp và đánh giá TIPS. Sau ổn định phải điều trị tăng áp cửa và nguyên nhân gan nền.
Thuốc chẹn beta không chọn lọc làm giảm dòng máu cửa và được dùng dự phòng ở người phù hợp. Trong xuất huyết cấp, thuốc co mạch tạng và kháng sinh dự phòng được sử dụng theo phác đồ bệnh viện; thuốc ức chế acid có thể dùng tạm thời khi chưa rõ nguồn nhưng không thay thế điều trị giãn tĩnh mạch. Sau chảy máu, phối hợp thuốc hạ áp cửa với nội soi thường được lựa chọn. Không tự dùng, ngừng hoặc tăng liều vì tụt huyết áp và suy thận.
Thắt tĩnh mạch bằng vòng cao su qua nội soi là kỹ thuật cầm máu và dự phòng chính cho giãn tĩnh mạch thực quản. Bóng chèn hoặc stent thực quản phủ có thể dùng tạm thời khi chảy máu không kiểm soát trong lúc chờ điều trị quyết định. TIPS giảm áp cửa và được cân nhắc sớm ở người nguy cơ cao hoặc cứu vãn khi thất bại. Can thiệp có thể gây loét, tái chảy máu, bệnh não gan hoặc biến chứng thủ thuật.
Phẫu thuật nối cửa-chủ hoặc cắt đoạn thực quản-dạ dày hiện hiếm dùng vì nội soi, TIPS và ghép gan thường được ưu tiên. Ghép gan điều trị bệnh gan nền ở người mất bù hoặc biến chứng tái diễn đủ điều kiện. Quyết định phẫu thuật cần hội chẩn tại trung tâm có kinh nghiệm và không dựa chỉ vào kích thước tĩnh mạch.
Hỗ trợ gồm bảo vệ đường thở khi nôn máu hoặc lơ mơ, truyền máu theo mục tiêu lâm sàng, theo dõi huyết động, phòng sặc và chăm sóc dinh dưỡng sau khi cầm máu. Người bệnh cần được giải thích lịch thắt lặp lại, tác dụng phụ thuốc chẹn beta và kế hoạch cấp cứu. Hỗ trợ cai rượu và điều trị viêm gan giúp giảm tiến triển nền.
Theo dõi mạch, huyết áp, hemoglobin, phân, nôn máu, chức năng thận và tri giác. Sau thắt nội soi, cần theo dõi đau ngực, nuốt đau, sốt hoặc chảy máu lại. Lịch nội soi lặp lại phụ thuộc mục tiêu xóa tĩnh mạch và nguy cơ tái phát. Khi dùng thuốc chẹn beta, bác sĩ điều chỉnh theo huyết áp, mạch, triệu chứng và bệnh kèm.
Đợt xuất huyết cấp cần xử trí ngay trong giờ đầu và theo dõi nội trú. Quá trình thắt tĩnh mạch có thể cần nhiều phiên cách nhau theo chỉ định, sau đó nội soi giám sát vì tĩnh mạch có thể tái phát. Thuốc dự phòng thường dùng lâu dài nếu còn tăng áp cửa và dung nạp được. Thời gian không giống nhau giữa dự phòng lần đầu, sau chảy máu và sau TIPS.
Biến chứng, tiên lượng và phòng ngừa
Biến chứng nặng nhất là xuất huyết ồ ạt gây sốc, sặc máu, suy thận, bệnh não gan, nhiễm trùng và tử vong. Tái xuất huyết có thể xảy ra sớm hoặc muộn. Thắt nội soi có thể gây loét, đau sau xương ức hoặc chảy máu tại vị trí thắt; TIPS có thể gây bệnh não gan và suy tim ở người nguy cơ.
Tiên lượng phụ thuộc mức chảy máu, Child-Pugh hoặc MELD, huyết áp, chức năng thận, nhiễm trùng và khả năng cầm máu. Người chưa từng chảy máu có thể giảm nguy cơ đáng kể bằng dự phòng phù hợp. Sau một lần vỡ, nguy cơ tái phát cao nếu không điều trị thứ phát. Tiên lượng của giãn tĩnh mạch do tắc mạch ngoài gan khác với xơ gan mất bù.
Tĩnh mạch có thể xuất hiện lại sau khi đã thắt vì nguyên nhân tăng áp cửa vẫn còn. Sau xuất huyết, phối hợp thuốc chẹn beta không chọn lọc và thắt nội soi thường giúp giảm tái phát; TIPS được cân nhắc khi tái chảy máu hoặc không phù hợp chiến lược chuẩn. Bỏ thuốc, bỏ lịch nội soi hoặc tiếp tục uống rượu làm nguy cơ tăng.
Phòng hình thành và vỡ tĩnh mạch bằng điều trị bệnh gan, ngừng rượu, nhận diện tăng áp cửa có ý nghĩa lâm sàng và dùng thuốc hoặc nội soi đúng chỉ định. Người xơ gan cần được đánh giá theo hướng dẫn thay vì chờ có triệu chứng. Tránh NSAID và thuốc làm tăng chảy máu khi không cần thiết, nhưng thuốc chống đông hoặc chống kết tập đang có chỉ định phải được bác sĩ quyết định.
Chăm sóc và sinh hoạt khi mắc Giãn tĩnh mạch thực quản
Không có chế độ ăn làm tĩnh mạch co lại. Sau khi ổn định, người bệnh cần ăn đủ năng lượng và đạm, chia bữa, tránh rượu và thực phẩm sống. Thức ăn mềm có thể được khuyên ngắn hạn sau thắt nếu nuốt đau, nhưng không phải chế độ suốt đời. Hạn chế muối chỉ khi có cổ trướng hoặc phù theo chỉ định; không tự nhịn ăn vì sợ chảy máu.
Trước khi chảy máu, vận động vừa sức thường được phép nếu bệnh gan ổn định. Tránh nâng rất nặng hoặc gắng sức cực độ khi có tĩnh mạch nguy cơ cao chưa được kiểm soát. Sau xuất huyết hoặc thắt, trở lại hoạt động theo hướng dẫn và mức hemoglobin. Không lái xe khi chóng mặt, thiếu máu hoặc dùng thuốc gây hạ huyết áp.
Quan sát màu phân, nôn máu, chóng mặt, hồi hộp, ngất, mức tỉnh táo và huyết áp nếu đang dùng thuốc hạ áp cửa. Ghi lại mạch chậm, mệt bất thường hoặc khó thở. Không có cách nhìn họng hay cảm giác nuốt để biết tĩnh mạch lớn hay nhỏ; nội soi và đánh giá chuyên khoa mới xác định được nguy cơ.
- Không chờ nôn máu tự hết hoặc tự đi xe máy đến bệnh viện khi đang choáng.
- Không tự uống thuốc cầm máu, thuốc dạ dày, thuốc nam hoặc rượu để xử lý xuất huyết.
- Không tự ngừng thuốc chẹn beta chỉ vì mạch chậm nhẹ mà chưa trao đổi với bác sĩ.
- Không dùng NSAID hoặc phối hợp thuốc chống đông, chống kết tập mà không rà soát chỉ định.
- Không bỏ lịch nội soi thắt lại sau khi thấy sức khỏe đã ổn.
- Không cho người đang nôn máu và lơ mơ ăn uống vì nguy cơ sặc.
Lưu ý cho các nhóm đối tượng đặc biệt
Ở trẻ em, giãn tĩnh mạch thường liên quan tắc tĩnh mạch cửa ngoài gan, teo đường mật hoặc bệnh gan bẩm sinh. Trẻ có thể đột ngột nôn máu dù trước đó phát triển gần bình thường. Kích thước dụng cụ, chỉ định thuốc và chiến lược shunt khác người lớn; cần điều trị tại trung tâm nội soi và Gan mật nhi.
Người cao tuổi có dự trữ tim phổi và thận thấp nên mất máu ít hơn cũng có thể gây biến chứng nặng. Thuốc chẹn beta làm tăng nguy cơ tụt huyết áp, nhịp chậm và té ngã ở một số người. Nhiều người dùng aspirin hoặc thuốc chống đông; không tự ngừng nhưng phải báo ngay cho bác sĩ khi có dấu hiệu chảy máu.
Thai kỳ làm lưu lượng máu tăng và có thể làm giãn tĩnh mạch tiến triển. Người có xơ gan hoặc tăng áp cửa nên đánh giá trước mang thai và phối hợp Sản nguy cơ cao. Nội soi, thuốc chẹn beta và xử trí xuất huyết được lựa chọn theo lợi ích-nguy cơ cho mẹ và thai. Nôn máu trong thai kỳ luôn là cấp cứu, không quy cho nghén.
Giãn tĩnh mạch không lây qua sữa mẹ. Việc cho bú phụ thuộc tình trạng mẹ sau xuất huyết, thuốc an thần nội soi, thuốc chẹn beta và điều trị bệnh gan nền. Nhiều trường hợp có thể tiếp tục hoặc tạm ngừng ngắn hạn theo chỉ định cụ thể. Không tự dùng thảo dược lợi sữa vì nguy cơ tương tác hoặc độc gan.
Nhiễm trùng ở người suy giảm miễn dịch có thể làm tăng nguy cơ chảy máu và mất bù, trong khi biểu hiện sốt không rõ. Hóa trị hoặc thuốc sinh học có thể tái hoạt viêm gan nền. Cần phối hợp Gan mật trước điều trị ức chế miễn dịch và nhập viện sớm khi phân đen, thiếu máu hoặc huyết động thay đổi.
Bệnh tim, thận, phổi và rối loạn đông máu ảnh hưởng khả năng chịu mất máu, thuốc chẹn beta, truyền dịch và TIPS. Người có bệnh mạch vành có thể biểu hiện đau ngực khi thiếu máu. Quyết định về aspirin, thuốc chống đông hoặc lợi tiểu cần phối hợp chuyên khoa, không được tự ngừng hay tiếp tục máy móc.
Sau phẫu thuật, stress, nhiễm trùng, dao động dịch và thuốc có thể làm tăng nguy cơ xuất huyết hoặc mất bù ở người có giãn tĩnh mạch. Cần đánh giá trước mổ, tối ưu bệnh gan và lập kế hoạch truyền máu, thuốc. Sau mổ, phân đen, tụt huyết áp hoặc hemoglobin giảm không được quy đơn thuần cho mất máu tại vết mổ.
Câu hỏi thường gặp về Giãn tĩnh mạch thực quản
Tĩnh mạch có thể nhỏ lại khi nguyên nhân tăng áp cửa được kiểm soát và áp lực giảm, nhưng không nên chờ tự hết. Xơ gan và tuần hoàn bàng hệ thường tồn tại lâu dài; tĩnh mạch có thể lớn dần hoặc tái xuất hiện sau thắt. Bác sĩ dựa vào nguy cơ để chọn thuốc chẹn beta, nội soi hoặc theo dõi. Cảm giác ăn uống bình thường không cho biết tĩnh mạch đã biến mất.
Thông thường không. Phần lớn người bệnh không cảm nhận được tĩnh mạch giãn trước khi chảy máu. Đau sau xương ức, khó nuốt hoặc ợ nóng thường gợi ý bệnh thực quản khác, dù có thể xuất hiện tạm thời sau thắt nội soi. Nếu nuốt đau kèm sốt, nôn máu hoặc đau ngực tăng sau thủ thuật, cần liên hệ cơ sở điều trị để loại trừ biến chứng.
Không phải mọi người đều cần nội soi theo cùng một lịch. Hướng dẫn hiện nay dùng độ cứng gan, tiểu cầu, bằng chứng tăng áp cửa và việc có dùng thuốc chẹn beta không chọn lọc để quyết định. Một số người nguy cơ thấp có thể tránh hoặc giãn lịch nội soi, trong khi người không phù hợp thuốc dự phòng cần nội soi rõ hơn. Quyết định phải do bác sĩ áp dụng tiêu chí đúng bối cảnh.
Thắt có thể làm xẹp các búi tĩnh mạch đang thấy và giảm nguy cơ chảy máu, nhưng không loại bỏ tăng áp lực cửa. Vì vậy thường cần nhiều phiên và nội soi theo dõi; tĩnh mạch có thể mọc lại. Sau một lần chảy máu, thuốc hạ áp cửa thường được phối hợp nếu không chống chỉ định. Điều trị nguyên nhân gan và cân nhắc TIPS ở trường hợp phù hợp vẫn rất quan trọng.
Không có bằng chứng cho thấy kiêng thức ăn cứng lâu dài ngăn vỡ tĩnh mạch. Nguy cơ chảy máu chủ yếu do áp lực cửa và đặc điểm tĩnh mạch. Sau thắt nội soi, bác sĩ có thể khuyên thức ăn mềm trong thời gian ngắn nếu đau khi nuốt. Về lâu dài, ưu tiên dinh dưỡng đủ đạm và năng lượng, tránh rượu và thực phẩm sống; không nhịn ăn hoặc chỉ ăn cháo kéo dài vì dễ mất cơ.
Thông tin trong bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp kiến thức tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ và nhân viên y tế có chuyên môn. Người đọc không nên tự ý dùng thuốc, thay đổi liều dùng hoặc trì hoãn việc đi khám dựa trên nội dung của bài viết. Khi có dấu hiệu nghiêm trọng hoặc tình trạng sức khỏe diễn biến xấu, hãy liên hệ cơ sở y tế hoặc gọi cấp cứu 115.

