Giãn tĩnh mạch thực quản (Esophageal varices)

Giãn tĩnh mạch thực quản là các tĩnh mạch dưới niêm mạc thực quản phình to do máu trong hệ cửa phải đi vòng khi áp lực tĩnh mạch cửa tăng. Tình trạng này thường gặp ở xơ gan và không gây triệu chứng đặc hiệu trước khi chảy máu. Khi tĩnh mạch vỡ, người bệnh có thể nôn ra máu, đi ngoài phân đen, choáng hoặc ngất; đây là cấp cứu có nguy cơ đe dọa tính mạng. Nội soi tiêu hóa trên là phương pháp chính để xác định kích thước, dấu nguy cơ và thực hiện thắt vòng cao su khi cần. Ở một số người xơ gan còn bù, tiêu chí không xâm lấn và thuốc chẹn beta không chọn lọc có thể thay đổi chiến lược sàng lọc. Điều trị gồm dự phòng lần chảy máu đầu, kiểm soát đợt xuất huyết cấp và ngăn tái xuất huyết; không có thực phẩm hay thuốc bổ nào làm tĩnh mạch giãn tự co lại.

Chịu trách nhiệm chuyên môn: BS. Dung (BSCKI - Chuyên ngành Cơ xương khớp) Cập nhật lần cuối: 18/07/2026

Giãn tĩnh mạch thực quản là bệnh gì?

Giãn tĩnh mạch thực quản (Esophageal varices) là sự giãn ngoằn ngoèo của các tĩnh mạch dưới niêm mạc, chủ yếu ở đoạn dưới thực quản, do tăng áp lực trong hệ cửa. Máu tìm đường vòng từ tuần hoàn cửa sang tuần hoàn hệ thống; thành mạch mỏng và chịu áp lực cao nên dễ rách.

Tổng quan về Giãn tĩnh mạch thực quản (Esophageal varices)

Tình trạng này khác với viêm thực quản, trào ngược hay giãn tĩnh mạch chân và thường không gây đau rát, nghẹn hoặc ợ nóng. Giãn tĩnh mạch có thể tồn tại mà chưa chảy máu; khi vỡ, mã chẩn đoán và cách xử trí thay đổi vì đây là xuất huyết tiêu hóa trên cấp. Giãn tĩnh mạch dạ dày có cơ chế gần giống nhưng vị trí, kỹ thuật can thiệp và nguy cơ khác, nên không nên gộp hoàn toàn với giãn tĩnh mạch thực quản.

Tên bệnh

Giãn tĩnh mạch thực quản

Tên tiếng Anh

Esophageal varices

Tên khác / tên đồng nghĩa

Varices thực quản; tĩnh mạch thực quản giãn do tăng áp cửa

Mã ICD-10

I85.9 – Giãn tĩnh mạch thực quản không chảy máu; I85.0 khi có chảy máu

Nhóm bệnh / chuyên khoa

Gan - Mật - Tụy; biến chứng tăng áp lực tĩnh mạch cửa; chuyên khoa Gan mật, Nội soi tiêu hóa và Cấp cứu

Cơ quan ảnh hưởng

Các tĩnh mạch dưới niêm mạc thực quản bị giãn; dạ dày, hệ tĩnh mạch cửa, gan và tuần hoàn toàn thân thường liên quan do nguyên nhân nền.

Tính chất bệnh

Tổn thương mạch máu mạn tính, không lây; thường không có triệu chứng cho đến khi vỡ gây xuất huyết tiêu hóa trên cấp tính.

Mức độ phổ biến

Khá thường gặp ở người xơ gan có tăng áp lực cửa; nguy cơ và kích thước tăng theo mức độ bệnh gan. Các nguyên nhân không do xơ gan ít phổ biến hơn.

Bệnh có lây không?

Không. Giãn tĩnh mạch thực quản không lây.

Đường lây

Không áp dụng. Cần tư vấn riêng nếu bệnh gan nền do viêm gan vi rút.

Tổng quan chuyên môn về Giãn tĩnh mạch thực quản

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của Giãn tĩnh mạch thực quản

Triệu chứng và dấu hiệu của Giãn tĩnh mạch thực quản

Chẩn đoán Giãn tĩnh mạch thực quản

Điều trị Giãn tĩnh mạch thực quản

Biến chứng, tiên lượng và phòng ngừa

Chăm sóc và sinh hoạt khi mắc Giãn tĩnh mạch thực quản

Lưu ý cho các nhóm đối tượng đặc biệt

Câu hỏi thường gặp về Giãn tĩnh mạch thực quản

Thông tin trong bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp kiến thức tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ và nhân viên y tế có chuyên môn. Người đọc không nên tự ý dùng thuốc, thay đổi liều dùng hoặc trì hoãn việc đi khám dựa trên nội dung của bài viết. Khi có dấu hiệu nghiêm trọng hoặc tình trạng sức khỏe diễn biến xấu, hãy liên hệ cơ sở y tế hoặc gọi cấp cứu 115.

Đã có 0 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *