Viêm màng ngoài tim co thắt

Viêm màng ngoài tim co thắt là tình trạng màng bao quanh tim trở nên xơ cứng, mất đàn hồi và đôi khi vôi hóa, khiến các buồng tim không giãn nở bình thường trong thì nhận máu. Hậu quả là máu ứ trong hệ tĩnh mạch, gây khó thở, mệt, phù chân, bụng to do cổ trướng, tĩnh mạch cổ nổi, gan sung huyết và giảm khả năng gắng sức. Bệnh có thể xuất hiện sau viêm màng tim, lao, nhiễm khuẩn mủ, phẫu thuật tim, xạ trị vùng ngực, bệnh tự miễn hoặc không tìm thấy nguyên nhân.

Chẩn đoán cần phối hợp siêu âm tim, CT, cộng hưởng từ tim và đôi khi thông tim để phân biệt với bệnh cơ tim hạn chế. Một số trường hợp co thắt mới xuất hiện còn viêm có thể cải thiện bằng điều trị nội khoa; co thắt mạn có triệu chứng thường cần phẫu thuật cắt màng tim tại trung tâm có kinh nghiệm.

Chịu trách nhiệm chuyên môn: BS. Dung (BSCKI - Chuyên ngành Cơ xương khớp) Cập nhật lần cuối: 17/07/2026

Viêm màng ngoài tim co thắt là bệnh gì?

Viêm màng ngoài tim co thắt là hội chứng trong đó màng tim bị sẹo hóa, xơ cứng hoặc vôi hóa, tạo một “vỏ” kém đàn hồi quanh tim. Tim vẫn có thể co bóp tương đối bảo tồn, nhưng không thể giãn và nhận máu đầy đủ trong thì tâm trương. Áp lực đổ đầy tăng, máu ứ ở tĩnh mạch hệ thống và người bệnh xuất hiện phù, cổ trướng, gan to, khó thở cùng giảm cung lượng tim.

Tổng quan về Viêm màng ngoài tim co thắt
Tổng quan về Viêm màng ngoài tim co thắt

Bệnh khác với chèn ép tim: chèn ép thường do áp lực của dịch quanh tim và cần dẫn lưu, còn co thắt chủ yếu do màng tim cứng kéo dài. Bệnh cũng khác bệnh cơ tim hạn chế, trong đó cơ tim tự thân bị cứng. Màng tim không dày trên CT hoặc cộng hưởng từ vẫn không loại trừ co thắt; chẩn đoán dựa vào sinh lý đổ đầy đặc trưng. Một thể mới xuất hiện còn viêm có thể hồi phục, trong khi thể mạn cố định thường cần phẫu thuật.

Tên bệnh

Viêm màng ngoài tim co thắt

Tên tiếng Anh

Constrictive pericarditis

Tên khác / tên đồng nghĩa

Viêm màng tim co thắt; bệnh màng tim co thắt; co thắt màng t màng ngoài tim co thắt mạn t cần mã hóa thêm nguyên nhân như lao, nhiễm khuẩn, bệnh tự miễn hoặc biến chứng sau phẫu thuật khi đã xác định.

Mã ICD-10

I31.1 – viêm màng ngoài tim co thắt mạn (chronic constrictive pericarditis)

Nhóm bệnh / chuyên khoa

Bệnh màng tim thuộc chuyên khoa Tim mạch, thường biểu hiện dưới dạng suy tim phải và có thể cần phối hợp Ngoại tim mạch, Hồi sức, Truyền nhiễm, Ung bướu, Thận học hoặc Miễn dịch–Thấp khớp.

Cơ quan ảnh hưởng

Màng ngoài tim và khả năng đổ đầy của cả hai tâm thất chịu ảnh hưởng trực tiếp. Hậu quả thứ phát gồm ứ máu tĩnh mạch, gan sung huyết, cổ trướng, tràn dịch màng phổi, phù ngoại biên, giảm tưới máu thận và giảm cung lượng tim.

Tính chất bệnh

Thường là bệnh mạn tính do màng tim xơ hóa, mất đàn hồi và đôi khi vôi hóa; một số trường hợp mới xuất hiện có tính viêm và có thể hồi phục. Bệnh không lây, nhưng nguyên nhân nền như lao có thể lây theo cơ chế riêng.

Mức độ phổ biến

Đây là bệnh hiếm. Nguy cơ sau viêm màng tim thay đổi theo nguyên nhân: cao hơn trong viêm mủ hoặc do vi khuẩn, trung gian trong bệnh miễn dịch và ung thư, thấp trong viêm do virus hoặc vô căn. Chưa có số liệu đại diện toàn quốc cho Việt Nam.

Bệnh có lây không?

Không. Viêm màng ngoài tim co thắt không truyền từ người sang người; chỉ một số nguyên nhân nền, đặc biệt lao phổi hoạt động, có khả năng lây.

Đường lây

Không áp dụng.

Tổng quan chuyên môn về Viêm màng ngoài tim co thắt

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của Viêm màng ngoài tim co thắt

Triệu chứng và dấu hiệu của Viêm màng ngoài tim co thắt

Chẩn đoán Viêm màng ngoài tim co thắt

Điều trị Viêm màng ngoài tim co thắt

Biến chứng, tiên lượng và phòng ngừa

Chăm sóc và sinh hoạt khi mắc Viêm màng ngoài tim co thắt

Lưu ý cho các nhóm đối tượng đặc biệt

Câu hỏi thường gặp về Viêm màng ngoài tim co thắt

Thông tin trong bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp kiến thức tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ và nhân viên y tế có chuyên môn. Người đọc không nên tự ý dùng thuốc, thay đổi liều dùng hoặc trì hoãn việc đi khám dựa trên nội dung của bài viết. Khi có dấu hiệu nghiêm trọng hoặc tình trạng sức khỏe diễn biến xấu, hãy liên hệ cơ sở y tế hoặc gọi cấp cứu 115.

Đã có 1 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *