Chèn ép tim

Chèn ép tim là hội chứng cấp cứu xảy ra khi dịch, máu, mủ hoặc hiếm hơn là khí tích tụ trong khoang màng tim, tạo áp lực khiến các buồng tim không đổ đầy bình thường. Khi đó, lượng máu tim bơm ra giảm và các cơ quan có thể thiếu tưới máu. Người bệnh thường khó thở, mệt lả, hồi hộp, đau hoặc tức ngực, choáng, tĩnh mạch cổ nổi và huyết áp giảm; biểu hiện có thể kín đáo ở người cao tuổi, sau phẫu thuật tim hoặc khi dịch tích tụ chậm.

Mức độ nguy hiểm phụ thuộc tốc độ tăng áp lực hơn là chỉ phụ thuộc lượng dịch. Siêu âm tim giúp xác nhận tràn dịch và dấu hiệu chèn ép, nhưng chẩn đoán phải kết hợp bệnh sử, khám và huyết động. Người không ổn định cần dẫn lưu màng tim không trì hoãn, đồng thời điều trị nguyên nhân như ung thư, lao, nhiễm khuẩn, chấn thương hoặc biến chứng thủ thuật.

Chịu trách nhiệm chuyên môn: BS. Dung (BSCKI - Chuyên ngành Cơ xương khớp) Cập nhật lần cuối: 17/07/2026

Chèn ép tim là bệnh gì?

Chèn ép tim là một hội chứng huyết động, không đồng nghĩa với tràn dịch màng tim. Tràn dịch chỉ mô tả sự hiện diện của dịch quanh tim; chèn ép xảy ra khi áp lực trong khoang màng tim đủ cao để cản trở đổ đầy tâm trương và làm giảm lượng máu tim bơm ra. Tác nhân chèn ép có thể là dịch thanh, dịch viêm, máu, mủ, dưỡng chấp hoặc khí.

Tổng quan về Chèn ép tim
Tổng quan về Chèn ép tim

Màng tim tương đối ít giãn. Vì vậy, máu tích tụ nhanh sau chấn thương, thủ thuật hoặc vỡ cấu trúc tim có thể gây chèn ép với thể tích nhỏ hơn nhiều so với dịch tăng chậm trong ung thư hay suy thận. Chèn ép cũng có thể khu trú sau phẫu thuật, chỉ ép một buồng tim và không tạo hình ảnh điển hình. Đây là tình trạng cần nhập viện; người không ổn định cần dẫn lưu khẩn thay vì chờ đủ mọi dấu hiệu kinh điển.

Tên bệnh

Chèn ép tim

Tên tiếng Anh

Cardiac tamponade

Tên khác / tên đồng nghĩa

Chèn ép tim cấp; chèn ép màng tim; tamponade tim

Mã ICD-10

I31.9 theo ICD-10 của WHO năm 2019, trong đó chèn ép tim được xếp dưới bệnh màng tim không xác định; hệ ICD-10-CM dùng mã riêng I31.4. Cần mã hóa thêm nguyên nhân nền khi đã xác định.

Nhóm bệnh / chuyên khoa

Hội chứng cấp cứu tim mạch thuộc nhóm bệnh màng tim và rối loạn huyết động; thường cần phối hợp Tim mạch, Hồi sức cấp cứu, Ngoại tim mạch và chuyên khoa điều trị nguyên nhân.

Cơ quan ảnh hưởng

Tim và khoang màng tim chịu ảnh hưởng trực tiếp. Khi tim không đổ đầy đủ, cung lượng tim giảm, làm giảm tưới máu não, thận, gan và các cơ quan khác; ứ máu tĩnh mạch có thể gây phù và sung huyết gan.

Tính chất bệnh

Hội chứng cơ học có thể xuất hiện cấp, bán cấp hoặc tiến triển âm thầm; không lây và không phải bệnh di truyền tự thân. Đây là tình trạng đe dọa tính mạng khi áp lực quanh tim làm giảm đổ đầy và cung lượng tim.

Mức độ phổ biến

Chèn ép tim ít gặp trong cộng đồng nhưng là biến chứng quan trọng của tràn dịch màng tim, ung thư, lao, nhiễm khuẩn, chấn thương và thủ thuật tim. Tần suất thay đổi mạnh theo bệnh viện và nguyên nhân; chưa có số liệu đại diện toàn quốc cho Việt Nam.

Bệnh có lây không?

Không. Chèn ép tim không truyền từ người sang người; một số nguyên nhân nền như lao hoặc nhiễm trùng đường hô hấp có thể lây theo cơ chế riêng.

Đường lây

Không áp dụng.

Tổng quan chuyên môn về Chèn ép tim

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của Chèn ép tim

Triệu chứng và dấu hiệu của Chèn ép tim

Chẩn đoán Chèn ép tim

Điều trị Chèn ép tim

Biến chứng, tiên lượng và phòng ngừa

Chăm sóc và sinh hoạt khi mắc Chèn ép tim

Lưu ý cho các nhóm đối tượng đặc biệt

Câu hỏi thường gặp về Chèn ép tim

Thông tin trong bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp kiến thức tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ và nhân viên y tế có chuyên môn. Người đọc không nên tự ý dùng thuốc, thay đổi liều dùng hoặc trì hoãn việc đi khám dựa trên nội dung của bài viết. Khi có dấu hiệu nghiêm trọng hoặc tình trạng sức khỏe diễn biến xấu, hãy liên hệ cơ sở y tế hoặc gọi cấp cứu 115.

Đã có 0 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *