Enalapril

Enalapril là thuốc ức chế men chuyển angiotensin (ACE), được dùng theo đơn để điều trị tăng huyết áp, suy tim có triệu chứng và dự phòng tiến triển suy tim ở một số người bệnh rối loạn chức năng thất trái không triệu chứng. Sau khi uống, enalapril được chuyển thành enalaprilat có hoạt tính, làm giảm hình thành angiotensin II và giảm tiết aldosteron, từ đó giãn mạch và giảm gánh cho tim.

Thuốc có thể gây ho khan, chóng mặt, hạ huyết áp, tăng kali máu và suy giảm chức năng thận; phù mạch là phản ứng hiếm nhưng có thể đe dọa tính mạng. Enalapril có cảnh báo độc tính thai nhi và phải được bác sĩ đánh giá ngay khi phát hiện có thai.

Liều phụ thuộc chỉ định, huyết áp, chức năng thận, thuốc dùng kèm và khả năng dung nạp. Thông tin dưới đây chỉ nhằm mục đích giáo dục, không thay thế chẩn đoán hoặc đơn thuốc của bác sĩ.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Nhóm thuốc: Thuốc ức chế men chuyển angiotensin, mã ATC C09AA02.
  • Chỉ định theo nhãn: Tăng huyết áp, suy tim có triệu chứng và rối loạn chức năng thất trái không triệu chứng với phân suất tống máu ≤35% ở người bệnh phù hợp.
  • Cơ chế: Tiền dược được thủy phân thành enalaprilat, làm giảm tạo angiotensin II và giảm tiết aldosteron.
  • Tác dụng phụ thường gặp: Chóng mặt, đau đầu, ho, hạ huyết áp, buồn nôn, tiêu chảy, mệt mỏi và phát ban.
  • Nguy cơ nghiêm trọng: Phù mạch, tăng kali máu, suy thận cấp, hạ huyết áp nặng, tổn thương gan hiếm gặp và độc tính thai nhi.
  • Theo dõi: Huyết áp, creatinin hoặc eGFR và điện giải, đặc biệt là kali máu.
  • Lưu ý: Không tự bắt đầu, đổi liều, phối hợp, ngừng thuốc hoặc dùng lại sau phản ứng phù mạch.
  • Các nội dung tóm tắt trên được đối chiếu từ nhãn thuốc và hướng dẫn chuyên môn.

Hoạt chất Enalapril là gì?

Enalapril là thuốc kê đơn thuộc nhóm ức chế men chuyển angiotensin. Đây là tiền dược được cơ thể chuyển thành enalaprilat, chất làm giảm hoạt động của hệ renin–angiotensin–aldosteron. Nhờ đó, mạch máu giãn ra, huyết áp giảm và gánh công việc của tim có thể giảm.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Enalapril

CAS 75847-73-3 Công thức C20H28N2O5

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Enalapril

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Enalapril

Tên IUPAC

(2S)-1-[(2S)-2-[[(2S)-1-ethoxy-1-oxo-4-phenylbutan-2-yl]amino]propanoyl]pyrrolidine-2-carboxylic acid

Tên khác / tên đồng nghĩa

Enalapril maleate hoặc enalapril maleat là dạng muối thường dùng trong thuốc thành phẩm. Enalaprilat là chất chuyển hóa có hoạt tính của enalapril, không phải tên đồng nghĩa hoàn toàn của enalapril.

Tên viết tắt

ENA

Tên Latinh / tên dược điển

Enalaprilum

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

75847-73-3

UNII

69PN84IO1A

PubChem CID

5388962

RxNorm CUI

3827

Công thức phân tử

C20H28N2O5

Dược động học của Enalapril

Enalapril được hấp thu nhanh sau khi uống, đạt nồng độ đỉnh trong huyết thanh sau khoảng 1 giờ. Thuốc được thủy phân thành enalaprilat; nồng độ đỉnh của enalaprilat xuất hiện sau khoảng 3–4 giờ. Enalaprilat được thải trừ chủ yếu qua thận và có thời gian bán thải hiệu dụng tích lũy khoảng 11 giờ khi dùng nhiều liều.

Giai đoạn I: Hấp thu

Enalapril được hấp thu nhanh, đạt nồng độ đỉnh sau khoảng 1 giờ. Thức ăn không ảnh hưởng đáng kể đến hấp thu. Enalaprilat hấp thu kém nếu dùng trực tiếp bằng đường uống, vì vậy enalapril được dùng như tiền dược.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Mức hấp thu đường uống, ước tính theo lượng thuốc thu hồi trong nước tiểu, khoảng 60%. Tài liệu nhãn được tham chiếu không trình bày một giá trị sinh khả dụng tuyệt đối riêng biệt; phần này .

Giai đoạn II: Phân bố

Trong khoảng nồng độ điều trị, tỷ lệ enalaprilat gắn với protein huyết tương người không vượt quá 60%. Thể tích phân bố biểu kiến ở người.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Enalapril được thủy phân nhanh và rộng rãi thành enalaprilat có hoạt tính. Ngoài quá trình chuyển thành enalaprilat, không có bằng chứng về chuyển hóa đáng kể khác.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Enalapril và enalaprilat được thải trừ chủ yếu qua thận. Trong nước tiểu, enalaprilat chiếm khoảng 40% liều và enalapril nguyên dạng khoảng 20% liều theo SmPC được tham chiếu.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải hiệu dụng để tích lũy enalaprilat khi dùng nhiều liều khoảng 11 giờ ở người có chức năng thận bình thường. Thời gian này kéo dài khi suy thận nặng.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Độ thanh thải qua thẩm tách máu của enalaprilat được báo cáo khoảng 62 mL/phút. Độ thanh thải toàn thân ở người có chức năng thận bình thường.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Suy thận là yếu tố ảnh hưởng quan trọng nhất: khi mức lọc cầu thận khoảng 30 mL/phút trở xuống, nồng độ enalaprilat tăng, thời gian đạt đỉnh và đạt trạng thái ổn định kéo dài. SmPC ghi nhận AUC enalaprilat tăng khoảng hai lần ở suy thận nhẹ đến trung bình và khoảng tám lần ở suy thận nặng trong điều kiện nghiên cứu nêu trên. Thức ăn không ảnh hưởng đáng kể đến hấp thu.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Enalapril

Enalapril thuộc nhóm thuốc tác động lên hệ renin–angiotensin, phân nhóm thuốc ức chế ACE đơn chất, mã ATC C09AA02. WHO cũng liệt kê enalapril trong nhóm thuốc ức chế ACE thường dùng để điều trị tăng huyết áp.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Sau khi chuyển thành enalaprilat, thuốc ức chế ACE, làm giảm chuyển angiotensin I thành angiotensin II. Hệ quả là giảm co mạch, giảm tiết aldosteron và tăng hoạt tính renin huyết tương do mất cơ chế phản hồi âm. ACE cũng tham gia phân hủy bradykinin; sự tích lũy bradykinin có thể liên quan đến giãn mạch và ho khan, nhưng vai trò chính xác trong hiệu quả điều trị chưa được xác định hoàn toàn.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Tác dụng hạ huyết áp thường bắt đầu khoảng 1 giờ sau một liều uống, đạt mức tối đa sau 4–6 giờ và có thể kéo dài ít nhất 24 giờ ở liều khuyến nghị. Mức giảm huyết áp tối ưu ở một số người bệnh có thể cần vài tuần. Trong suy tim, enalapril làm giảm sức cản mạch hệ thống và áp lực đổ đầy tim, đồng thời có thể cải thiện cung lượng tim, khả năng gắng sức và triệu chứng.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Enalapril

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Enalapril

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Enalapril

Tương tácMức độCơ chế / ảnh hưởngKhuyến nghị / xử tríTheo dõiBằng chứng / nguồn
Trimethoprim

Trimethoprim phối hợp thuốc ức chế men chuyển làm tăng nguy cơ tăng kali máu.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích
Cơ chế:

Trimethoprim giảm thải kali kết hợp với ức chế hệ renin–angiotensin–aldosterone.

Ảnh hưởng:

Nguy cơ tăng kali nặng và loạn nhịp tăng, nhất là ở người cao tuổi, suy thận hoặc đái tháo đường.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Cân nhắc kháng sinh thay thế ở người nguy cơ cao; nếu phối hợp, theo dõi kali và chức năng thận.

Kali, creatinine/eGFR, huyết áp và ECG khi có tăng kali.

Bằng chứng: high
Nguồn:

[eMC/SmPC] | Trimethoprim 50 mg/5 ml Suspension — SmPC | Section 4.5 Drug interactions | https://www.medicines.org.uk/emc/product/4566/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Valacyclovir

Dữ liệu dược cảnh giác ghi tín hiệu tăng tổn thương thận cấp khi valacyclovir được dùng cùng thuốc ức chế hệ renin–angiotensin, có hoặc không kèm NSAID.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích
Cơ chế:

Tương tác dược lực học giả định: ACE inhibitor/ARB/renin inhibitor có thể giảm áp lực lọc cầu thận và lượng nước tiểu, làm tăng nguy cơ tích lũy/kết tinh acyclovir; cơ chế tương tác trực tiếp chưa được chứng minh.

Ảnh hưởng:

Phân tích JADER cho thấy ROR AKI tăng có ý nghĩa khi phối hợp valacyclovir với RAS inhibitor; tín hiệu tăng thêm khi đồng thời có NSAID. Dữ liệu báo cáo tự phát không cho phép tính tỷ lệ mắc.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Không bắt buộc ngừng RAS inhibitor ở mọi bệnh nhân. Đánh giá chức năng thận và thể tích tuần hoàn; tạm ngừng/điều chỉnh thuốc theo phác đồ 'sick day' của cơ sở khi mất nước hoặc AKI; tránh thêm NSAID nếu có thể.

Creatinine/eGFR, kali, huyết áp, lượng nước tiểu, cân nặng và dấu hiệu mất nước; kiểm tra sớm nếu cao tuổi, CKD, suy tim, nôn/tiêu chảy hoặc dùng liều valacyclovir cao.

Bằng chứng: low
Nguồn:

Frontiers/PMC | Risk Evaluation for AKI induced by valacyclovir, analgesics, and RAS inhibitors | JADER analysis—RAS inhibitors | https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6694181/ | Kiểm tra ngày 2026-08-02
DailyMed | VALACYCLOVIR Prescribing Information | Warning 5.2—Acute renal failure risk factors | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=7f5e96e0-534c-47a5-bb79-926088afc73c | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Azathioprine

ACE inhibitor dùng cùng azathioprine có thể làm tăng nguy cơ thiếu máu và giảm bạch cầu nặng.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Cơ chế chưa rõ; có thể là độc tính huyết học cộng hợp.

Ảnh hưởng:

Đã có báo cáo thiếu máu và giảm bạch cầu nặng.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Có thể phối hợp khi cần nhưng phải đánh giá nguy cơ và theo dõi CBC; xem xét thuốc hạ huyết áp khác nếu xuất hiện độc tính.

CBC, hemoglobin, bạch cầu và dấu hiệu nhiễm trùng.

Bằng chứng: low
Nguồn:

[DailyMed] | Azathioprine tablet | Drug Interactions | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/lookup.cfm?setid=d288e484-32fc-4b46-b504-d75a0fac8663&version=13 | Kiểm tra ngày 2026-08-03
[SmPC/emc] | Azathioprine tablets 50 mg | Mục 4.5 Tương tác thuốc và các dạng tương tác khác | https://www.medicines.org.uk/emc/product/14296/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-03

Vildagliptin

Dùng đồng thời vildagliptin với thuốc ức chế men chuyển có thể làm tăng nguy cơ phù mạch. Nguy cơ tuyệt đối thấp nhưng biến cố vùng lưỡi–hầu–thanh quản có thể nghiêm trọng.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Tương tác dược lực. ACE và DPP-4 cùng tham gia bất hoạt các peptide vận mạch, đặc biệt substance P; ức chế đồng thời có thể làm tăng tích lũy peptide và khuynh hướng phù mạch.

Ảnh hưởng:

Có thể xuất hiện sưng môi, mặt, lưỡi hoặc họng; khàn tiếng, khó nuốt hoặc khó thở. Phân tích gộp thử nghiệm vildagliptin ghi nhận nguy cơ phù mạch tăng ở người đang dùng ACE inhibitor (OR 4,57; 95% CI 1,57–13,28), dù số biến cố tuyệt đối nhỏ và phần lớn trường hợp trong chương trình thử nghiệm là nhẹ.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Thận trọng khi phối hợp. Tư vấn người bệnh nhận biết dấu hiệu phù mạch và tìm trợ giúp y tế khẩn cấp khi sưng lưỡi/họng hoặc khó thở. Khi nghi ngờ phù mạch, đánh giá ngay và xử trí/ngừng thuốc liên quan theo quyết định lâm sàng.

Theo dõi sưng mặt, môi, lưỡi, họng; khàn tiếng; khó nuốt; khó thở, đặc biệt khi mới bắt đầu hoặc thay đổi điều trị.

Bằng chứng: high
Nguồn:

eMC / SmPC | Galvus 50 mg tablets – Summary of Product Characteristics | Mục 4.5 và 4.8: tăng nguy cơ phù mạch khi dùng đồng thời ACE inhibitor | https://www.medicines.org.uk/emc/product/6225/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02
Clinical trial meta-analysis | Dipeptidyl peptidase-IV inhibitor use associated with increased risk of ACE inhibitor-associated angioedema | OR 4,57 (95% CI 1,57–13,28) ở người dùng ACE inhibitor; nguy cơ tuyệt đối nhỏ | https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC2758288/ | Kiểm tra ngày 2026-08-02
Safety review | Clinical Safety and Tolerability of Vildagliptin | Tóm tắt dữ liệu phù mạch khi phối hợp ACE inhibitor | https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5813467/ | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Chlorpromazine

Chlorpromazine có thể tăng tác dụng hạ huyết áp của nhiều thuốc hạ huyết áp và làm tăng hạ huyết áp tư thế.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Dược lực học: giãn mạch và phong bế alpha-adrenergic cộng hợp.

Ảnh hưởng:

Chóng mặt, ngất, té ngã hoặc hạ huyết áp có triệu chứng.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Theo dõi khi bắt đầu hoặc tăng liều; cân nhắc giảm liều một hoặc cả hai thuốc.

Huyết áp nằm/đứng, mạch, triệu chứng chóng mặt và té ngã.

Bằng chứng: high
Nguồn:

[eMC SmPC] | Chlorpromazine 100mg Tablets | Mục 4.5 – Interactions | https://www.medicines.org.uk/emc/product/3476/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01
[DailyMed] | Chlorpromazine Hydrochloride Tablets, USP | Warnings/Precautions – CNS depressants, anticoagulants, phenytoin, propranolol, thiazides, metrizamide, lithium, alcohol, guanethidine | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=5ae79c1e-f523-4358-9f8b-7382a03d59bc | Kiểm tra ngày 2026-08-01

Rituximab

Thuốc hạ huyết áp có thể làm tăng mức độ hạ huyết áp xảy ra trong hoặc quanh thời điểm truyền rituximab.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Tác dụng hạ huyết áp của thuốc dùng nền có thể cộng hợp với hạ huyết áp liên quan phản ứng truyền rituximab.

Ảnh hưởng:

Có thể xuất hiện hạ huyết áp có triệu chứng, chóng mặt, ngất hoặc mất ổn định huyết động trong truyền.

Khuyến nghị:

separate_timing

Xử trí:

Đối với rituximab truyền tĩnh mạch, SmPC khuyến cáo cân nhắc tạm ngừng thuốc hạ huyết áp 12 giờ trước truyền; quyết định cần cá thể hóa theo nguy cơ tim mạch.

Huyết áp trước truyền và định kỳ trong truyền; theo dõi chóng mặt, ngất và dấu hiệu mất ổn định huyết động.

Bằng chứng: high
Nguồn:

eMC | MabThera SmPC | Consider withholding antihypertensive medicines 12 hours before rituximab infusion because hypotension may occur | https://www.medicines.org.uk/emc/product/3801/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01

Thắc mắc về hoạt chất Enalapril

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 2 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *