Enalapril là thuốc ức chế men chuyển angiotensin (ACE), được dùng theo đơn để điều trị tăng huyết áp, suy tim có triệu chứng và dự phòng tiến triển suy tim ở một số người bệnh rối loạn chức năng thất trái không triệu chứng. Sau khi uống, enalapril được chuyển thành enalaprilat có hoạt tính, làm giảm hình thành angiotensin II và giảm tiết aldosteron, từ đó giãn mạch và giảm gánh cho tim.
Thuốc có thể gây ho khan, chóng mặt, hạ huyết áp, tăng kali máu và suy giảm chức năng thận; phù mạch là phản ứng hiếm nhưng có thể đe dọa tính mạng. Enalapril có cảnh báo độc tính thai nhi và phải được bác sĩ đánh giá ngay khi phát hiện có thai.
Liều phụ thuộc chỉ định, huyết áp, chức năng thận, thuốc dùng kèm và khả năng dung nạp. Thông tin dưới đây chỉ nhằm mục đích giáo dục, không thay thế chẩn đoán hoặc đơn thuốc của bác sĩ.
Nội dung chính
- Nhóm thuốc: Thuốc ức chế men chuyển angiotensin, mã ATC C09AA02.
- Chỉ định theo nhãn: Tăng huyết áp, suy tim có triệu chứng và rối loạn chức năng thất trái không triệu chứng với phân suất tống máu ≤35% ở người bệnh phù hợp.
- Cơ chế: Tiền dược được thủy phân thành enalaprilat, làm giảm tạo angiotensin II và giảm tiết aldosteron.
- Tác dụng phụ thường gặp: Chóng mặt, đau đầu, ho, hạ huyết áp, buồn nôn, tiêu chảy, mệt mỏi và phát ban.
- Nguy cơ nghiêm trọng: Phù mạch, tăng kali máu, suy thận cấp, hạ huyết áp nặng, tổn thương gan hiếm gặp và độc tính thai nhi.
- Theo dõi: Huyết áp, creatinin hoặc eGFR và điện giải, đặc biệt là kali máu.
- Lưu ý: Không tự bắt đầu, đổi liều, phối hợp, ngừng thuốc hoặc dùng lại sau phản ứng phù mạch.
- Các nội dung tóm tắt trên được đối chiếu từ nhãn thuốc và hướng dẫn chuyên môn.
Hoạt chất Enalapril là gì?
Enalapril là thuốc kê đơn thuộc nhóm ức chế men chuyển angiotensin. Đây là tiền dược được cơ thể chuyển thành enalaprilat, chất làm giảm hoạt động của hệ renin–angiotensin–aldosteron. Nhờ đó, mạch máu giãn ra, huyết áp giảm và gánh công việc của tim có thể giảm.
Enalapril
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Enalapril |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Enalapril |
| Tên IUPAC | (2S)-1-[(2S)-2-[[(2S)-1-ethoxy-1-oxo-4-phenylbutan-2-yl]amino]propanoyl]pyrrolidine-2-carboxylic acid |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Enalapril maleate hoặc enalapril maleat là dạng muối thường dùng trong thuốc thành phẩm. Enalaprilat là chất chuyển hóa có hoạt tính của enalapril, không phải tên đồng nghĩa hoàn toàn của enalapril. |
| Tên viết tắt | ENA |
| Tên Latinh / tên dược điển | Enalaprilum |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 75847-73-3 |
|---|---|
| UNII | 69PN84IO1A |
| PubChem CID | 5388962 |
| RxNorm CUI | 3827 |
| Công thức phân tử | C20H28N2O5 |
Dược động học của Enalapril
Enalapril được hấp thu nhanh sau khi uống, đạt nồng độ đỉnh trong huyết thanh sau khoảng 1 giờ. Thuốc được thủy phân thành enalaprilat; nồng độ đỉnh của enalaprilat xuất hiện sau khoảng 3–4 giờ. Enalaprilat được thải trừ chủ yếu qua thận và có thời gian bán thải hiệu dụng tích lũy khoảng 11 giờ khi dùng nhiều liều.
Giai đoạn I: Hấp thu
Enalapril được hấp thu nhanh, đạt nồng độ đỉnh sau khoảng 1 giờ. Thức ăn không ảnh hưởng đáng kể đến hấp thu. Enalaprilat hấp thu kém nếu dùng trực tiếp bằng đường uống, vì vậy enalapril được dùng như tiền dược.
| F · Sinh khả dụng | Mức hấp thu đường uống, ước tính theo lượng thuốc thu hồi trong nước tiểu, khoảng 60%. Tài liệu nhãn được tham chiếu không trình bày một giá trị sinh khả dụng tuyệt đối riêng biệt; phần này . |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Trong khoảng nồng độ điều trị, tỷ lệ enalaprilat gắn với protein huyết tương người không vượt quá 60%. Thể tích phân bố biểu kiến ở người.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Enalapril được thủy phân nhanh và rộng rãi thành enalaprilat có hoạt tính. Ngoài quá trình chuyển thành enalaprilat, không có bằng chứng về chuyển hóa đáng kể khác.
Giai đoạn IV: Thải trừ
Enalapril và enalaprilat được thải trừ chủ yếu qua thận. Trong nước tiểu, enalaprilat chiếm khoảng 40% liều và enalapril nguyên dạng khoảng 20% liều theo SmPC được tham chiếu.
| t½ · Thời gian bán thải | Thời gian bán thải hiệu dụng để tích lũy enalaprilat khi dùng nhiều liều khoảng 11 giờ ở người có chức năng thận bình thường. Thời gian này kéo dài khi suy thận nặng. |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Độ thanh thải qua thẩm tách máu của enalaprilat được báo cáo khoảng 62 mL/phút. Độ thanh thải toàn thân ở người có chức năng thận bình thường. |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Suy thận là yếu tố ảnh hưởng quan trọng nhất: khi mức lọc cầu thận khoảng 30 mL/phút trở xuống, nồng độ enalaprilat tăng, thời gian đạt đỉnh và đạt trạng thái ổn định kéo dài. SmPC ghi nhận AUC enalaprilat tăng khoảng hai lần ở suy thận nhẹ đến trung bình và khoảng tám lần ở suy thận nặng trong điều kiện nghiên cứu nêu trên. Thức ăn không ảnh hưởng đáng kể đến hấp thu.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Enalapril
Enalapril thuộc nhóm thuốc tác động lên hệ renin–angiotensin, phân nhóm thuốc ức chế ACE đơn chất, mã ATC C09AA02. WHO cũng liệt kê enalapril trong nhóm thuốc ức chế ACE thường dùng để điều trị tăng huyết áp.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Sau khi chuyển thành enalaprilat, thuốc ức chế ACE, làm giảm chuyển angiotensin I thành angiotensin II. Hệ quả là giảm co mạch, giảm tiết aldosteron và tăng hoạt tính renin huyết tương do mất cơ chế phản hồi âm. ACE cũng tham gia phân hủy bradykinin; sự tích lũy bradykinin có thể liên quan đến giãn mạch và ho khan, nhưng vai trò chính xác trong hiệu quả điều trị chưa được xác định hoàn toàn.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Tác dụng hạ huyết áp thường bắt đầu khoảng 1 giờ sau một liều uống, đạt mức tối đa sau 4–6 giờ và có thể kéo dài ít nhất 24 giờ ở liều khuyến nghị. Mức giảm huyết áp tối ưu ở một số người bệnh có thể cần vài tuần. Trong suy tim, enalapril làm giảm sức cản mạch hệ thống và áp lực đổ đầy tim, đồng thời có thể cải thiện cung lượng tim, khả năng gắng sức và triệu chứng.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Enalapril
Theo nhãn thuốc và SmPC được tham chiếu, các chỉ định gồm:
- Điều trị tăng huyết áp.
- Điều trị suy tim sung huyết có triệu chứng, thường là một phần của phác đồ phối hợp.
- Dự phòng tiến triển thành suy tim có triệu chứng ở người bệnh ổn định có rối loạn chức năng thất trái không triệu chứng, phân suất tống máu ≤35%.
Theo NICE, thuốc ức chế ACE là một thành phần được cân nhắc hoặc khuyến nghị trong một số phác đồ điều trị tăng huyết áp và suy tim. Đây là khuyến nghị chuyên môn theo đặc điểm người bệnh, không phải chỉ định riêng mới của nhãn enalapril.
Liều dùng và cách sử dụng
Liều dưới đây được trích từ nhãn thuốc và SmPC nước ngoài, chỉ dùng để tham khảo chuyên môn, không phải liều cá nhân hóa:
- Tăng huyết áp ở người lớn không dùng thuốc lợi tiểu: nhãn DailyMed nêu liều khởi đầu thường là 5 mg một lần mỗi ngày; khoảng liều thông thường 10–40 mg/ngày, dùng một lần hoặc chia hai lần.
- Người đang dùng thuốc lợi tiểu và không thể tạm ngừng theo chỉ định bác sĩ: nhãn DailyMed nêu liều khởi đầu 2,5 mg dưới giám sát y tế vì nguy cơ hạ huyết áp.
- Suy tim có triệu chứng: liều khởi đầu 2,5 mg; nhãn DailyMed nêu khoảng 2,5–20 mg, hai lần mỗi ngày, tối đa 40 mg/ngày chia liều.
- Rối loạn chức năng thất trái không triệu chứng: nhãn DailyMed mô tả khởi đầu 2,5 mg hai lần mỗi ngày và tăng dần đến liều đích 20 mg/ngày chia liều nếu dung nạp.
- Tăng huyết áp ở trẻ từ 1 tháng đến 16 tuổi theo nhãn Hoa Kỳ: liều khởi đầu 0,08 mg/kg, tối đa 5 mg, một lần mỗi ngày. Liều trên 0,58 mg/kg hoặc trên 40 mg chưa được nghiên cứu đầy đủ.
- Khi độ thanh thải creatinin ≤30 mL/phút: nhãn DailyMed nêu liều đầu 2,5 mg một lần mỗi ngày; người thẩm tách máu dùng 2,5 mg vào ngày thẩm tách và điều chỉnh ngày không thẩm tách theo đáp ứng.
Liều phải do bác sĩ quyết định dựa trên chỉ định, huyết áp, chức năng thận, điện giải, thuốc phối hợp và khả năng dung nạp. Không tự áp dụng hoặc tự điều chỉnh các mức liều trên.
Enalapril có thể uống cùng hoặc không cùng thức ăn vì thức ăn không ảnh hưởng đáng kể đến hấp thu. Dùng đúng liều, đúng thời điểm và đúng dạng bào chế được kê.
Không tự tăng liều, giảm liều, ngừng thuốc hoặc dùng bù gấp đôi. Báo cho bác sĩ nếu có nôn, tiêu chảy, đổ mồ hôi nhiều, ăn uống kém hoặc mất nước vì những tình trạng này có thể làm tăng nguy cơ hạ huyết áp và suy giảm chức năng thận. Không dùng chất thay thế muối chứa kali hoặc viên bổ sung kali khi chưa hỏi bác sĩ.
Cần đánh giá huyết áp, chức năng thận và điện giải trước khi điều trị. NICE khuyến nghị với thuốc ức chế ACE trong suy tim nên kiểm tra chức năng thận và điện giải sau 1–2 tuần kể từ khi bắt đầu, sau mỗi lần tăng liều, mỗi 3–6 tháng khi đã đạt liều tối đa dung nạp và bất cứ khi nào chức năng thận có nguy cơ suy giảm. Huyết áp nên được đánh giá trước và sau mỗi lần tăng liều.
Có thể cần theo dõi kali máu, creatinin, eGFR, natri, triệu chứng hạ huyết áp, ho, phù mạch và tình trạng dịch. Công thức máu có thể được cân nhắc ở người bệnh suy thận kèm bệnh mô liên kết hoặc đang dùng thuốc ức chế miễn dịch.
Cảnh báo và lưu ý về Enalapril
Theo nhãn và SmPC được tham chiếu, chống chỉ định hoặc không được phối hợp trong các trường hợp chính sau:
- Quá mẫn với enalapril, tá dược của sản phẩm hoặc thuốc ức chế ACE khác.
- Tiền sử phù mạch liên quan đến thuốc ức chế ACE.
- Phù mạch di truyền hoặc vô căn.
- Phối hợp với aliskiren ở người mắc đái tháo đường. SmPC tại Anh còn chống chỉ định phối hợp này ở người suy thận có GFR dưới 60 mL/phút/1,73 m².
- Phối hợp với thuốc ức chế neprilysin như sacubitril; phải bảo đảm khoảng cách ít nhất 36 giờ khi chuyển đổi giữa enalapril và sacubitril/valsartan.
Quy định về thai kỳ có khác biệt cách trình bày giữa các nhãn và được nêu riêng tại field thai kỳ.
Các tác dụng không mong muốn được báo cáo gồm chóng mặt, đau đầu, ho khan, mệt mỏi, suy nhược, buồn nôn, tiêu chảy, phát ban, hạ huyết áp và hạ huyết áp tư thế. Ở người bệnh suy tim, ngất, khó thở, đau bụng và rối loạn chức năng thận cũng có thể xảy ra.
Tần suất và mức độ phụ thuộc quần thể điều trị, bệnh nền, liều, thuốc phối hợp và tiêu chuẩn ghi nhận của từng nghiên cứu. Không phải mọi triệu chứng xuất hiện trong quá trình điều trị đều do riêng enalapril gây ra.
Các phản ứng nghiêm trọng cần được đánh giá y tế khẩn cấp gồm:
- Phù mạch ở mặt, môi, lưỡi, thanh môn hoặc thanh quản; có thể gây tắc nghẽn đường thở và tử vong.
- Hạ huyết áp nặng, ngất hoặc sốc tuần hoàn.
- Tăng kali máu nghiêm trọng.
- Suy thận cấp, thiểu niệu hoặc tăng ure và creatinin tiến triển.
- Giảm bạch cầu trung tính hoặc mất bạch cầu hạt, đặc biệt ở người có suy thận và bệnh mô liên kết.
- Vàng da ứ mật, viêm gan hoặc suy gan tối cấp hiếm gặp.
- Phản ứng da nghiêm trọng như hội chứng Stevens–Johnson hoặc hoại tử thượng bì nhiễm độc.
- Độc tính thai nhi khi dùng thuốc tác động trực tiếp lên hệ renin–angiotensin trong thai kỳ.
Thận trọng đặc biệt khi có thiếu dịch hoặc thiếu muối, dùng lợi tiểu liều cao, suy tim nặng, hạ natri máu, thẩm tách máu, bệnh mạch vành hoặc mạch máu não, hẹp động mạch thận hai bên, hẹp động mạch của thận duy nhất, hẹp van động mạch chủ, bệnh cơ tim phì đại tắc nghẽn hoặc suy thận.
Người có bệnh mô liên kết, đang dùng thuốc ức chế miễn dịch, allopurinol hoặc procainamid có thể cần theo dõi bạch cầu. Khi xuất hiện vàng da hoặc tăng men gan rõ, cần ngừng thuốc theo hướng dẫn chuyên môn và được đánh giá y tế. Phẫu thuật hoặc gây mê bằng thuốc gây hạ huyết áp có thể làm tăng nguy cơ tụt huyết áp.
Biểu hiện nổi bật nhất của quá liều enalapril là hạ huyết áp; các biểu hiện khác có thể gồm rối loạn điện giải, suy thận, rối loạn nhịp, choáng váng, giảm ý thức hoặc sốc tuần hoàn.
Xử trí cần thực hiện tại cơ sở y tế, tập trung vào hỗ trợ huyết áp và tưới máu. Nhãn thuốc đề cập truyền dung dịch natri clorid đẳng trương khi phù hợp. Enalaprilat có thể được loại khỏi tuần hoàn bằng thẩm tách máu. Không tự gây nôn hoặc xử trí quá liều tại nhà.
Theo nhãn DailyMed cụ thể được tham chiếu, viên nén được bảo quản ở 20–25°C; cho phép dao động 15–30°C, đậy kín và tránh ẩm. Điều kiện bảo quản có thể khác giữa các sản phẩm, vì vậy phải tuân theo hướng dẫn trên bao bì và tờ thông tin của thuốc đang sử dụng.
Đối tượng đặc biệt
Nhãn Hoa Kỳ xác nhận hiệu quả hạ huyết áp ở trẻ từ 1 tháng đến 16 tuổi. Thuốc không được khuyến nghị cho trẻ sơ sinh hoặc trẻ có GFR dưới 30 mL/phút/1,73 m² vì thiếu dữ liệu.
SmPC tại Anh ghi nhận kinh nghiệm thử nghiệm còn hạn chế, chủ yếu ở trẻ tăng huyết áp, và không khuyến nghị enalapril cho các chỉ định nhi khoa khác trong SmPC đó. Liều phải do bác sĩ chuyên khoa tính toán theo cân nặng, chức năng thận và đáp ứng huyết áp; không tự chia viên hoặc pha hỗn dịch.
Không có một liều duy nhất áp dụng cho mọi người cao tuổi. SmPC khuyến nghị lựa chọn liều phù hợp với chức năng thận. Người cao tuổi, đặc biệt khi thiếu dịch, dùng thuốc lợi tiểu hoặc NSAID, có nguy cơ cao hơn đối với hạ huyết áp và suy giảm chức năng thận, nên cần theo dõi chặt chẽ.
Enalapril có cảnh báo đóng khung về độc tính thai nhi trong nhãn Hoa Kỳ. Khi phát hiện có thai, nhãn yêu cầu ngừng enalapril sớm nhất có thể dưới sự hướng dẫn của bác sĩ. Thuốc tác động lên hệ renin–angiotensin, đặc biệt trong quý hai và quý ba, có thể làm giảm chức năng thận thai, gây thiểu ối, thiểu sản phổi, biến dạng xương, hạ huyết áp, vô niệu, suy thận hoặc tử vong ở thai và trẻ sơ sinh.
SmPC tại Anh chống chỉ định enalapril trong quý hai và quý ba, đồng thời khuyến cáo không bắt đầu thuốc ức chế ACE trong thai kỳ và chuyển sang lựa chọn có hồ sơ an toàn phù hợp khi dự định mang thai. Người đang dùng thuốc không được tự ngừng mà phải liên hệ bác sĩ ngay để được thay thế và theo dõi phù hợp.
Các nguồn có cách diễn giải thận trọng khác nhau:
- Nhãn Hoa Kỳ ghi nhận enalapril và enalaprilat có trong sữa mẹ, đồng thời yêu cầu cân nhắc ngừng cho bú hoặc ngừng thuốc dựa trên tầm quan trọng của điều trị đối với người mẹ.
- SmPC tại Anh cho biết nồng độ trong sữa rất thấp; không khuyến nghị ở trẻ sinh non hoặc trong vài tuần đầu sau sinh, nhưng có thể cân nhắc ở trẻ lớn hơn nếu điều trị cần thiết và trẻ được theo dõi.
- LactMed, cập nhật ngày 15 tháng 2 năm 2026, ghi nhận mức phơi nhiễm của trẻ qua sữa rất thấp; chưa ghi nhận tác dụng bất lợi trong năm trẻ bú mẹ được báo cáo.
Những dữ liệu này không đủ để tự kết luận thuốc an toàn cho một trường hợp cụ thể. Cần đánh giá tuổi thai khi sinh, tuổi của trẻ, chức năng thận của trẻ, liều của mẹ và lựa chọn thay thế với bác sĩ.
Không tìm thấy hướng dẫn điều chỉnh liều thường quy riêng cho suy gan trong các nhãn được tham chiếu; phần điều chỉnh liều cụ thể . Tuy nhiên, thuốc ức chế ACE hiếm khi liên quan đến hội chứng bắt đầu bằng vàng da ứ mật hoặc viêm gan và có thể tiến triển thành hoại tử gan tối cấp. Khi có vàng da hoặc tăng men gan rõ, cần ngừng thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ và được đánh giá y tế.
Enalaprilat được thải trừ chủ yếu qua thận nên suy thận làm tăng mức phơi nhiễm và kéo dài thời gian bán thải. Nhãn Hoa Kỳ nêu liều khởi đầu 2,5 mg/ngày khi độ thanh thải creatinin ≤30 mL/phút và 2,5 mg vào ngày thẩm tách đối với người thẩm tách máu; việc tăng liều phải dựa trên huyết áp, kali và chức năng thận.
SmPC cũng khuyến nghị kéo dài khoảng cách dùng hoặc giảm liều theo độ thanh thải creatinin. Enalaprilat có thể được loại một phần bằng thẩm tách máu. Không tự áp dụng bảng liều nếu chưa được bác sĩ đánh giá.
Enalapril đôi khi gây chóng mặt hoặc mệt mỏi. Người bệnh cần đánh giá phản ứng của cơ thể, đặc biệt khi mới bắt đầu thuốc hoặc sau khi tăng liều, trước khi lái xe, làm việc trên cao hoặc vận hành máy móc.
Tương tác thuốc của Enalapril
| Tương tác | Mức độ | Cơ chế / ảnh hưởng | Khuyến nghị / xử trí | Theo dõi | Bằng chứng / nguồn |
|---|---|---|---|---|---|
|
Trimethoprim
Trimethoprim phối hợp thuốc ức chế men chuyển làm tăng nguy cơ tăng kali máu. Kế thừa từ nhóm: | Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích | Cơ chế: Trimethoprim giảm thải kali kết hợp với ức chế hệ renin–angiotensin–aldosterone. Ảnh hưởng: Nguy cơ tăng kali nặng và loạn nhịp tăng, nhất là ở người cao tuổi, suy thận hoặc đái tháo đường. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Cân nhắc kháng sinh thay thế ở người nguy cơ cao; nếu phối hợp, theo dõi kali và chức năng thận. | Kali, creatinine/eGFR, huyết áp và ECG khi có tăng kali. | Bằng chứng: high Nguồn: [eMC/SmPC] | Trimethoprim 50 mg/5 ml Suspension — SmPC | Section 4.5 Drug interactions | https://www.medicines.org.uk/emc/product/4566/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
|
Valacyclovir
Dữ liệu dược cảnh giác ghi tín hiệu tăng tổn thương thận cấp khi valacyclovir được dùng cùng thuốc ức chế hệ renin–angiotensin, có hoặc không kèm NSAID. Kế thừa từ nhóm: | Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích | Cơ chế: Tương tác dược lực học giả định: ACE inhibitor/ARB/renin inhibitor có thể giảm áp lực lọc cầu thận và lượng nước tiểu, làm tăng nguy cơ tích lũy/kết tinh acyclovir; cơ chế tương tác trực tiếp chưa được chứng minh. Ảnh hưởng: Phân tích JADER cho thấy ROR AKI tăng có ý nghĩa khi phối hợp valacyclovir với RAS inhibitor; tín hiệu tăng thêm khi đồng thời có NSAID. Dữ liệu báo cáo tự phát không cho phép tính tỷ lệ mắc. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Không bắt buộc ngừng RAS inhibitor ở mọi bệnh nhân. Đánh giá chức năng thận và thể tích tuần hoàn; tạm ngừng/điều chỉnh thuốc theo phác đồ 'sick day' của cơ sở khi mất nước hoặc AKI; tránh thêm NSAID nếu có thể. | Creatinine/eGFR, kali, huyết áp, lượng nước tiểu, cân nặng và dấu hiệu mất nước; kiểm tra sớm nếu cao tuổi, CKD, suy tim, nôn/tiêu chảy hoặc dùng liều valacyclovir cao. | Bằng chứng: low Nguồn: Frontiers/PMC | Risk Evaluation for AKI induced by valacyclovir, analgesics, and RAS inhibitors | JADER analysis—RAS inhibitors | https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6694181/ | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
|
Azathioprine
ACE inhibitor dùng cùng azathioprine có thể làm tăng nguy cơ thiếu máu và giảm bạch cầu nặng. Kế thừa từ nhóm: | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Cơ chế chưa rõ; có thể là độc tính huyết học cộng hợp. Ảnh hưởng: Đã có báo cáo thiếu máu và giảm bạch cầu nặng. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Có thể phối hợp khi cần nhưng phải đánh giá nguy cơ và theo dõi CBC; xem xét thuốc hạ huyết áp khác nếu xuất hiện độc tính. | CBC, hemoglobin, bạch cầu và dấu hiệu nhiễm trùng. | Bằng chứng: low Nguồn: [DailyMed] | Azathioprine tablet | Drug Interactions | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/lookup.cfm?setid=d288e484-32fc-4b46-b504-d75a0fac8663&version=13 | Kiểm tra ngày 2026-08-03 |
|
Vildagliptin
Dùng đồng thời vildagliptin với thuốc ức chế men chuyển có thể làm tăng nguy cơ phù mạch. Nguy cơ tuyệt đối thấp nhưng biến cố vùng lưỡi–hầu–thanh quản có thể nghiêm trọng. Kế thừa từ nhóm: | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Tương tác dược lực. ACE và DPP-4 cùng tham gia bất hoạt các peptide vận mạch, đặc biệt substance P; ức chế đồng thời có thể làm tăng tích lũy peptide và khuynh hướng phù mạch. Ảnh hưởng: Có thể xuất hiện sưng môi, mặt, lưỡi hoặc họng; khàn tiếng, khó nuốt hoặc khó thở. Phân tích gộp thử nghiệm vildagliptin ghi nhận nguy cơ phù mạch tăng ở người đang dùng ACE inhibitor (OR 4,57; 95% CI 1,57–13,28), dù số biến cố tuyệt đối nhỏ và phần lớn trường hợp trong chương trình thử nghiệm là nhẹ. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Thận trọng khi phối hợp. Tư vấn người bệnh nhận biết dấu hiệu phù mạch và tìm trợ giúp y tế khẩn cấp khi sưng lưỡi/họng hoặc khó thở. Khi nghi ngờ phù mạch, đánh giá ngay và xử trí/ngừng thuốc liên quan theo quyết định lâm sàng. | Theo dõi sưng mặt, môi, lưỡi, họng; khàn tiếng; khó nuốt; khó thở, đặc biệt khi mới bắt đầu hoặc thay đổi điều trị. | Bằng chứng: high Nguồn: eMC / SmPC | Galvus 50 mg tablets – Summary of Product Characteristics | Mục 4.5 và 4.8: tăng nguy cơ phù mạch khi dùng đồng thời ACE inhibitor | https://www.medicines.org.uk/emc/product/6225/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
|
Chlorpromazine
Chlorpromazine có thể tăng tác dụng hạ huyết áp của nhiều thuốc hạ huyết áp và làm tăng hạ huyết áp tư thế. Kế thừa từ nhóm: | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Dược lực học: giãn mạch và phong bế alpha-adrenergic cộng hợp. Ảnh hưởng: Chóng mặt, ngất, té ngã hoặc hạ huyết áp có triệu chứng. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Theo dõi khi bắt đầu hoặc tăng liều; cân nhắc giảm liều một hoặc cả hai thuốc. | Huyết áp nằm/đứng, mạch, triệu chứng chóng mặt và té ngã. | Bằng chứng: high Nguồn: [eMC SmPC] | Chlorpromazine 100mg Tablets | Mục 4.5 – Interactions | https://www.medicines.org.uk/emc/product/3476/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01 |
|
Rituximab
Thuốc hạ huyết áp có thể làm tăng mức độ hạ huyết áp xảy ra trong hoặc quanh thời điểm truyền rituximab. Kế thừa từ nhóm: | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Tác dụng hạ huyết áp của thuốc dùng nền có thể cộng hợp với hạ huyết áp liên quan phản ứng truyền rituximab. Ảnh hưởng: Có thể xuất hiện hạ huyết áp có triệu chứng, chóng mặt, ngất hoặc mất ổn định huyết động trong truyền. | Khuyến nghị: separate_timing Xử trí: Đối với rituximab truyền tĩnh mạch, SmPC khuyến cáo cân nhắc tạm ngừng thuốc hạ huyết áp 12 giờ trước truyền; quyết định cần cá thể hóa theo nguy cơ tim mạch. | Huyết áp trước truyền và định kỳ trong truyền; theo dõi chóng mặt, ngất và dấu hiệu mất ổn định huyết động. | Bằng chứng: high Nguồn: eMC | MabThera SmPC | Consider withholding antihypertensive medicines 12 hours before rituximab infusion because hypotension may occur | https://www.medicines.org.uk/emc/product/3801/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01 |
Thắc mắc về hoạt chất Enalapril
Enalapril là thuốc kê đơn thuộc nhóm ức chế ACE. Theo nhãn được tham chiếu, thuốc được chỉ định điều trị tăng huyết áp, suy tim có triệu chứng và dự phòng tiến triển suy tim ở một số người bệnh ổn định có rối loạn chức năng thất trái không triệu chứng với phân suất tống máu ≤35%. Việc lựa chọn thuốc phải dựa trên chẩn đoán và đánh giá của bác sĩ.
Tác dụng hạ huyết áp thường bắt đầu khoảng 1 giờ sau khi uống và đạt mức cao nhất sau khoảng 4–6 giờ. Tác dụng có thể kéo dài ít nhất 24 giờ, nhưng để đạt mức kiểm soát huyết áp tối ưu có thể cần vài tuần. Không tự tăng liều khi chưa thấy huyết áp giảm ngay.
Enalapril có thể uống cùng hoặc không cùng thức ăn vì thức ăn không ảnh hưởng đáng kể đến mức hấp thu. Nên dùng theo đúng thời điểm và hướng dẫn trên đơn để duy trì việc điều trị đều đặn.
Có. Ho khan kéo dài là tác dụng phụ đã được ghi nhận với thuốc ức chế ACE và thường hết sau khi ngừng thuốc. Tuy nhiên, không tự ngừng enalapril vì ho cũng có thể do bệnh tim, phổi, nhiễm trùng hoặc nguyên nhân khác. Hãy báo bác sĩ để được đánh giá và cân nhắc thuốc thay thế nếu cần.
Không nên bắt đầu enalapril trong thai kỳ. Thuốc có cảnh báo độc tính thai nhi và cần được bác sĩ thay thế sớm khi phát hiện có thai. Khi cho con bú, dữ liệu cho thấy lượng thuốc vào sữa thấp, nhưng khuyến cáo khác nhau theo nhãn, tuổi của trẻ và tình trạng lâm sàng; cần được bác sĩ đánh giá riêng, đặc biệt với trẻ sinh non hoặc trẻ trong những tuần đầu sau sinh.

