Enoxaparin natri

Enoxaparin natri là thuốc chống đông thuộc nhóm heparin trọng lượng phân tử thấp. Thuốc tăng cường tác dụng của antithrombin, qua đó ức chế chủ yếu yếu tố Xa và ở mức độ thấp hơn là thrombin, còn gọi là yếu tố IIa. Enoxaparin được sử dụng để dự phòng hoặc điều trị huyết khối tĩnh mạch sâu, thuyên tắc phổi và một số biến cố huyết khối trong hội chứng mạch vành cấp.

Nguy cơ quan trọng nhất của enoxaparin là chảy máu. Thuốc còn có thể gây giảm tiểu cầu do heparin và tụ máu trong ống sống hoặc ngoài màng cứng ở người được chọc dò tủy sống hay gây tê vùng, có khả năng dẫn đến liệt kéo dài hoặc vĩnh viễn. Liều thuốc phụ thuộc chỉ định, cân nặng, tuổi và chức năng thận. Đây là thuốc kê đơn, không được tự mua, tự tiêm, thay đổi liều hoặc ngừng điều trị khi chưa có hướng dẫn của bác sĩ.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Định nghĩa: Enoxaparin natri là thuốc chống đông thuộc nhóm heparin trọng lượng phân tử thấp.
  • Tác động chính: Tăng tác dụng của antithrombin và ức chế yếu tố Xa mạnh hơn yếu tố IIa.
  • Chỉ định thường gặp: Dự phòng và điều trị DVT/PE; điều trị một số hội chứng mạch vành cấp; dự phòng đông máu trong tuần hoàn ngoài cơ thể khi thẩm tách máu theo nhãn châu Âu.
  • Đường dùng: Chủ yếu tiêm dưới da; một liều tiêm tĩnh mạch được dùng trong một số phác đồ STEMI.
  • Nguy cơ nổi bật: Chảy máu nặng, tụ máu tủy sống hoặc ngoài màng cứng, HIT và phản ứng quá mẫn.
  • Suy thận: Phải giảm liều khi độ thanh thải creatinin dưới 30 mL/phút theo nhãn DailyMed.
  • Thai kỳ: LMWH được hướng dẫn chuyên môn ưu tiên trong nhiều trường hợp VTE thai kỳ, nhưng van tim cơ học cần kế hoạch điều trị chuyên khoa đặc biệt.
  • Không thay thế trực tiếp: Không được đổi enoxaparin với heparin không phân đoạn hoặc LMWH khác theo tỷ lệ đơn vị–đơn vị.

Hoạt chất Enoxaparin natri là gì?

Enoxaparin natri là thuốc chống đông dạng tiêm thuộc nhóm heparin trọng lượng phân tử thấp. Thuốc giúp ngăn cục máu đông mới hình thành hoặc hạn chế cục máu đông hiện có phát triển, nhưng không trực tiếp làm tan ngay cục huyết khối đã hình thành.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Enoxaparin natri

INN Enoxaparin sodium

CAS 679809-58-6

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Enoxaparin natri

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Enoxaparin sodium

Tên khác / tên đồng nghĩa

Tên INN: enoxaparin sodium. Tên viết tắt của nhóm dược lý: LMWH, nghĩa là low-molecular-weight heparin. Hoạt lực thường được biểu thị bằng miligam và đơn vị quốc tế anti-Xa; 10 mg enoxaparin natri tương ứng xấp xỉ 1.000 IU anti-Xa trong nhãn DailyMed được kiểm tra.

Tên viết tắt

ENX

Tên Latinh / tên dược điển

Enoxaparinum natricum

Tên USAN

enoxaparin sodium

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

679809-58-6

UNII

8NZ41MIK1O

PubChem CID

Không có

RxNorm CUI

67108

Dược động học của Enoxaparin natri

Sau tiêm dưới da, hoạt tính anti-Xa và anti-IIa đạt đỉnh trong khoảng 3–5 giờ. Sinh khả dụng dựa trên hoạt tính anti-Xa gần 100%. Thuốc có thể tích phân bố nhỏ, được chuyển hóa chủ yếu tại gan bằng khử sulfat hoặc khử polymer và được đào thải một phần qua thận. Thời gian bán thải dựa trên hoạt tính anti-Xa kéo dài hơn sau khi dùng lặp lại.

Giai đoạn I: Hấp thu

Enoxaparin được hấp thu nhanh và gần như hoàn toàn sau tiêm dưới da. Hoạt tính anti-Xa và anti-IIa tối đa thường xuất hiện sau 3–5 giờ.

Trạng thái ổn định đạt khoảng ngày thứ hai khi dùng 40 mg hoặc 1,5 mg/kg một lần mỗi ngày. Với chế độ 1 mg/kg mỗi 12 giờ, trạng thái ổn định đạt khoảng ngày thứ tư.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng tuyệt đối trung bình sau khi tiêm dưới da liều 1,5 mg/kg, đánh giá theo hoạt tính anti-Xa, khoảng 100% ở người khỏe mạnh.

Giai đoạn II: Phân bố

Thể tích phân bố biểu kiến dựa trên hoạt tính anti-Xa khoảng 4,3 lít, gần với thể tích máu tuần hoàn.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Enoxaparin được chuyển hóa chủ yếu ở gan thông qua quá trình khử sulfat và khử polymer, tạo các phân đoạn có trọng lượng phân tử thấp hơn và hoạt tính sinh học giảm đáng kể.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Khoảng 10% liều được thải trừ qua thận dưới dạng các phân đoạn còn hoạt tính. Tổng lượng các phân đoạn có và không có hoạt tính được bài tiết qua thận chiếm khoảng 40% liều. Suy thận, đặc biệt khi độ thanh thải creatinin dưới 30 mL/phút, làm tăng đáng kể mức phơi nhiễm với thuốc.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải dựa trên hoạt tính anti-Xa khoảng 4,5 giờ sau một liều tiêm dưới da và khoảng 7 giờ sau khi dùng lặp lại. Hoạt tính anti-Xa đáng kể có thể còn tồn tại khoảng 12 giờ sau một liều 40 mg tiêm dưới da.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Độ thanh thải toàn thân sau tiêm tĩnh mạch khoảng 26 mL/phút. Độ thanh thải biểu kiến sau tiêm dưới da khoảng 15 mL/phút.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
  • Suy thận làm tăng phơi nhiễm; AUC ở người suy thận nặng tăng trung bình khoảng 65% sau khi dùng lặp lại 40 mg/ngày.
  • Ở người thẩm tách máu, một nghiên cứu liều đơn ghi nhận AUC khoảng gấp đôi nhóm đối chứng.
  • Liều dự phòng không điều chỉnh theo cân nặng làm phơi nhiễm anti-Xa tăng khoảng 52% ở phụ nữ dưới 45 kg và 27% ở nam giới dưới 57 kg.
  • Dữ liệu về liều dự phòng ở người có BMI trên 30 kg/m² chưa đầy đủ và chưa có đồng thuận thống nhất về điều chỉnh liều.
  • Ảnh hưởng của suy gan đến phơi nhiễm enoxaparin chưa được xác định.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Enoxaparin natri

Enoxaparin là chất chống huyết khối thuộc nhóm LMWH. So với heparin không phân đoạn, thuốc có hoạt tính ức chế yếu tố Xa tương đối mạnh hơn hoạt tính ức chế yếu tố IIa. Đặc điểm này cho phép sử dụng các chế độ liều cố định hoặc theo cân nặng trong nhiều chỉ định mà không cần điều chỉnh thường quy bằng aPTT.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Enoxaparin gắn và làm tăng hoạt tính của antithrombin. Phức hợp này bất hoạt các yếu tố đông máu đã hoạt hóa, chủ yếu là yếu tố Xa và ở mức độ thấp hơn là thrombin hoặc yếu tố IIa. Việc giảm tạo thrombin và fibrin giúp hạn chế hình thành hoặc phát triển huyết khối.

Enoxaparin không phải thuốc tiêu sợi huyết và không trực tiếp phá hủy cục máu đông như các thuốc làm tan huyết khối.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Hoạt tính chống đông của enoxaparin được đánh giá chủ yếu qua hoạt tính anti-Xa và anti-IIa. Ở liều điều trị thông thường, thuốc chỉ làm thay đổi aPTT ở mức hạn chế; PT và aPTT không đủ nhạy để theo dõi chính xác tác dụng chống đông của enoxaparin.

Tác dụng chống huyết khối không thể được suy ra chỉ từ một kết quả anti-Xa đơn lẻ. Việc đo anti-Xa chỉ được cân nhắc trong những bối cảnh lâm sàng chọn lọc và phải được diễn giải theo thời điểm lấy mẫu, chỉ định cùng chế độ liều.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Enoxaparin natri

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Enoxaparin natri

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Enoxaparin natri

Các thuốc làm tăng nguy cơ chảy máu nên được ngừng trước khi bắt đầu enoxaparin nếu phù hợp, hoặc phải được theo dõi chặt khi cần phối hợp. Nhóm đáng lưu ý gồm:

  • Thuốc chống đông khác.
  • Aspirin và thuốc kháng tiểu cầu.
  • Thuốc chống viêm không steroid, bao gồm ketorolac.
  • Thuốc tiêu sợi huyết.
  • Một số thuốc ảnh hưởng chức năng tiểu cầu hoặc cầm máu.

Không tự dùng aspirin, ibuprofen, naproxen hoặc thuốc giảm đau chống viêm khác trong khi tiêm enoxaparin. Paracetamol cũng cần được sử dụng đúng hướng dẫn, đặc biệt ở người có bệnh gan hoặc dùng sản phẩm phối hợp.

Enoxaparin không được đổi trực tiếp sang heparin hoặc một LMWH khác theo cùng số đơn vị hay cùng số miligam.

Thắc mắc về hoạt chất Enoxaparin natri

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 3 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *