Enoxaparin natri là thuốc chống đông thuộc nhóm heparin trọng lượng phân tử thấp. Thuốc tăng cường tác dụng của antithrombin, qua đó ức chế chủ yếu yếu tố Xa và ở mức độ thấp hơn là thrombin, còn gọi là yếu tố IIa. Enoxaparin được sử dụng để dự phòng hoặc điều trị huyết khối tĩnh mạch sâu, thuyên tắc phổi và một số biến cố huyết khối trong hội chứng mạch vành cấp.
Nguy cơ quan trọng nhất của enoxaparin là chảy máu. Thuốc còn có thể gây giảm tiểu cầu do heparin và tụ máu trong ống sống hoặc ngoài màng cứng ở người được chọc dò tủy sống hay gây tê vùng, có khả năng dẫn đến liệt kéo dài hoặc vĩnh viễn. Liều thuốc phụ thuộc chỉ định, cân nặng, tuổi và chức năng thận. Đây là thuốc kê đơn, không được tự mua, tự tiêm, thay đổi liều hoặc ngừng điều trị khi chưa có hướng dẫn của bác sĩ.
Nội dung chính
- Định nghĩa: Enoxaparin natri là thuốc chống đông thuộc nhóm heparin trọng lượng phân tử thấp.
- Tác động chính: Tăng tác dụng của antithrombin và ức chế yếu tố Xa mạnh hơn yếu tố IIa.
- Chỉ định thường gặp: Dự phòng và điều trị DVT/PE; điều trị một số hội chứng mạch vành cấp; dự phòng đông máu trong tuần hoàn ngoài cơ thể khi thẩm tách máu theo nhãn châu Âu.
- Đường dùng: Chủ yếu tiêm dưới da; một liều tiêm tĩnh mạch được dùng trong một số phác đồ STEMI.
- Nguy cơ nổi bật: Chảy máu nặng, tụ máu tủy sống hoặc ngoài màng cứng, HIT và phản ứng quá mẫn.
- Suy thận: Phải giảm liều khi độ thanh thải creatinin dưới 30 mL/phút theo nhãn DailyMed.
- Thai kỳ: LMWH được hướng dẫn chuyên môn ưu tiên trong nhiều trường hợp VTE thai kỳ, nhưng van tim cơ học cần kế hoạch điều trị chuyên khoa đặc biệt.
- Không thay thế trực tiếp: Không được đổi enoxaparin với heparin không phân đoạn hoặc LMWH khác theo tỷ lệ đơn vị–đơn vị.
Hoạt chất Enoxaparin natri là gì?
Enoxaparin natri là thuốc chống đông dạng tiêm thuộc nhóm heparin trọng lượng phân tử thấp. Thuốc giúp ngăn cục máu đông mới hình thành hoặc hạn chế cục máu đông hiện có phát triển, nhưng không trực tiếp làm tan ngay cục huyết khối đã hình thành.
Enoxaparin natri
INN Enoxaparin sodium
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Enoxaparin natri |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Enoxaparin sodium |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Tên INN: enoxaparin sodium. Tên viết tắt của nhóm dược lý: LMWH, nghĩa là low-molecular-weight heparin. Hoạt lực thường được biểu thị bằng miligam và đơn vị quốc tế anti-Xa; 10 mg enoxaparin natri tương ứng xấp xỉ 1.000 IU anti-Xa trong nhãn DailyMed được kiểm tra. |
| Tên viết tắt | ENX |
| Tên Latinh / tên dược điển | Enoxaparinum natricum |
| Tên USAN | enoxaparin sodium |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 679809-58-6 |
|---|---|
| UNII | 8NZ41MIK1O |
| PubChem CID | Không có |
| RxNorm CUI | 67108 |
Dược động học của Enoxaparin natri
Sau tiêm dưới da, hoạt tính anti-Xa và anti-IIa đạt đỉnh trong khoảng 3–5 giờ. Sinh khả dụng dựa trên hoạt tính anti-Xa gần 100%. Thuốc có thể tích phân bố nhỏ, được chuyển hóa chủ yếu tại gan bằng khử sulfat hoặc khử polymer và được đào thải một phần qua thận. Thời gian bán thải dựa trên hoạt tính anti-Xa kéo dài hơn sau khi dùng lặp lại.
Giai đoạn I: Hấp thu
Enoxaparin được hấp thu nhanh và gần như hoàn toàn sau tiêm dưới da. Hoạt tính anti-Xa và anti-IIa tối đa thường xuất hiện sau 3–5 giờ.
Trạng thái ổn định đạt khoảng ngày thứ hai khi dùng 40 mg hoặc 1,5 mg/kg một lần mỗi ngày. Với chế độ 1 mg/kg mỗi 12 giờ, trạng thái ổn định đạt khoảng ngày thứ tư.
| F · Sinh khả dụng | Sinh khả dụng tuyệt đối trung bình sau khi tiêm dưới da liều 1,5 mg/kg, đánh giá theo hoạt tính anti-Xa, khoảng 100% ở người khỏe mạnh. |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Thể tích phân bố biểu kiến dựa trên hoạt tính anti-Xa khoảng 4,3 lít, gần với thể tích máu tuần hoàn.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Enoxaparin được chuyển hóa chủ yếu ở gan thông qua quá trình khử sulfat và khử polymer, tạo các phân đoạn có trọng lượng phân tử thấp hơn và hoạt tính sinh học giảm đáng kể.
Giai đoạn IV: Thải trừ
Khoảng 10% liều được thải trừ qua thận dưới dạng các phân đoạn còn hoạt tính. Tổng lượng các phân đoạn có và không có hoạt tính được bài tiết qua thận chiếm khoảng 40% liều. Suy thận, đặc biệt khi độ thanh thải creatinin dưới 30 mL/phút, làm tăng đáng kể mức phơi nhiễm với thuốc.
| t½ · Thời gian bán thải | Thời gian bán thải dựa trên hoạt tính anti-Xa khoảng 4,5 giờ sau một liều tiêm dưới da và khoảng 7 giờ sau khi dùng lặp lại. Hoạt tính anti-Xa đáng kể có thể còn tồn tại khoảng 12 giờ sau một liều 40 mg tiêm dưới da. |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Độ thanh thải toàn thân sau tiêm tĩnh mạch khoảng 26 mL/phút. Độ thanh thải biểu kiến sau tiêm dưới da khoảng 15 mL/phút. |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
- Suy thận làm tăng phơi nhiễm; AUC ở người suy thận nặng tăng trung bình khoảng 65% sau khi dùng lặp lại 40 mg/ngày.
- Ở người thẩm tách máu, một nghiên cứu liều đơn ghi nhận AUC khoảng gấp đôi nhóm đối chứng.
- Liều dự phòng không điều chỉnh theo cân nặng làm phơi nhiễm anti-Xa tăng khoảng 52% ở phụ nữ dưới 45 kg và 27% ở nam giới dưới 57 kg.
- Dữ liệu về liều dự phòng ở người có BMI trên 30 kg/m² chưa đầy đủ và chưa có đồng thuận thống nhất về điều chỉnh liều.
- Ảnh hưởng của suy gan đến phơi nhiễm enoxaparin chưa được xác định.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Enoxaparin natri
Enoxaparin là chất chống huyết khối thuộc nhóm LMWH. So với heparin không phân đoạn, thuốc có hoạt tính ức chế yếu tố Xa tương đối mạnh hơn hoạt tính ức chế yếu tố IIa. Đặc điểm này cho phép sử dụng các chế độ liều cố định hoặc theo cân nặng trong nhiều chỉ định mà không cần điều chỉnh thường quy bằng aPTT.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Enoxaparin gắn và làm tăng hoạt tính của antithrombin. Phức hợp này bất hoạt các yếu tố đông máu đã hoạt hóa, chủ yếu là yếu tố Xa và ở mức độ thấp hơn là thrombin hoặc yếu tố IIa. Việc giảm tạo thrombin và fibrin giúp hạn chế hình thành hoặc phát triển huyết khối.
Enoxaparin không phải thuốc tiêu sợi huyết và không trực tiếp phá hủy cục máu đông như các thuốc làm tan huyết khối.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Hoạt tính chống đông của enoxaparin được đánh giá chủ yếu qua hoạt tính anti-Xa và anti-IIa. Ở liều điều trị thông thường, thuốc chỉ làm thay đổi aPTT ở mức hạn chế; PT và aPTT không đủ nhạy để theo dõi chính xác tác dụng chống đông của enoxaparin.
Tác dụng chống huyết khối không thể được suy ra chỉ từ một kết quả anti-Xa đơn lẻ. Việc đo anti-Xa chỉ được cân nhắc trong những bối cảnh lâm sàng chọn lọc và phải được diễn giải theo thời điểm lấy mẫu, chỉ định cùng chế độ liều.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Enoxaparin natri
Theo nhãn DailyMed Hoa Kỳ, enoxaparin được chỉ định cho:
- Dự phòng DVT có thể dẫn đến PE ở người phẫu thuật bụng, thay khớp háng, thay khớp gối hoặc người bệnh nội khoa cấp tính bị hạn chế vận động nghiêm trọng.
- Điều trị nội trú DVT cấp có hoặc không kèm PE.
- Điều trị ngoại trú DVT cấp không kèm PE ở người phù hợp.
- Dự phòng biến cố thiếu máu cục bộ ở đau thắt ngực không ổn định và nhồi máu cơ tim không có sóng Q, phối hợp aspirin.
- Điều trị STEMI cấp ở người được điều trị nội khoa hoặc can thiệp mạch vành qua da.
Nhãn EMA của Inhixa còn ghi nhận dự phòng đông máu trong tuần hoàn ngoài cơ thể khi thẩm tách máu và sử dụng trong các phạm vi VTE ở người lớn được mô tả trong thông tin sản phẩm châu Âu. Phạm vi chỉ định của sản phẩm tại Việt Nam phải căn cứ tờ hướng dẫn đã được Cục Quản lý Dược phê duyệt.
Enoxaparin có thể được sử dụng trong một số bối cảnh chuyên khoa ngoài phạm vi của từng nhãn quốc gia, chẳng hạn điều trị hoặc dự phòng VTE ở trẻ em, chiến lược chỉnh liều theo anti-Xa ở người béo phì nặng hoặc một số phác đồ sản khoa đặc biệt. Những cách sử dụng này không nên mặc nhiên được xem là chỉ định được phê duyệt.
Hiệu quả, liều tối ưu và tiêu chí theo dõi cho từng ứng dụng ngoài nhãn.
Liều dùng và cách sử dụng
Bảng dưới đây trích từ nhãn DailyMed Hoa Kỳ dành cho người lớn có chức năng thận không suy giảm nặng. Đây không phải liều cá nhân hóa và không tự động thay thế tờ hướng dẫn của sản phẩm tại Việt Nam.
| Chỉ định | Liều tham khảo theo nhãn DailyMed |
|---|---|
| Dự phòng DVT sau phẫu thuật bụng | 40 mg tiêm dưới da một lần mỗi ngày; liều đầu khoảng 2 giờ trước phẫu thuật; thường 7–10 ngày |
| Dự phòng sau thay khớp háng hoặc gối | 30 mg tiêm dưới da mỗi 12 giờ; liều đầu 12–24 giờ sau phẫu thuật khi đã cầm máu; thường 7–10 ngày |
| Lựa chọn khác sau thay khớp háng | 40 mg tiêm dưới da một lần mỗi ngày; có thể kéo dài đến 3 tuần theo nhãn |
| Dự phòng ở người bệnh nội khoa cấp bị hạn chế vận động | 40 mg tiêm dưới da một lần mỗi ngày; thường 6–11 ngày |
| DVT cấp điều trị ngoại trú, không kèm PE | 1 mg/kg tiêm dưới da mỗi 12 giờ |
| DVT cấp điều trị nội trú, có hoặc không kèm PE | 1 mg/kg mỗi 12 giờ hoặc 1,5 mg/kg một lần mỗi ngày, tiêm dưới da |
| Đau thắt ngực không ổn định hoặc nhồi máu cơ tim không có sóng Q | 1 mg/kg tiêm dưới da mỗi 12 giờ, phối hợp aspirin theo chỉ định |
| STEMI ở người dưới 75 tuổi | Bolus tĩnh mạch 30 mg, đồng thời tiêm dưới da 1 mg/kg, sau đó 1 mg/kg mỗi 12 giờ; hai liều dưới da đầu tối đa 100 mg mỗi liều |
| STEMI ở người từ 75 tuổi | Không dùng bolus tĩnh mạch ban đầu; 0,75 mg/kg tiêm dưới da mỗi 12 giờ; hai liều đầu tối đa 75 mg mỗi liều |
Liều phải được điều chỉnh khi CrCl dưới 30 mL/phút. Thời gian điều trị, thuốc phối hợp và thời điểm ngừng phụ thuộc chẩn đoán, nguy cơ chảy máu, thủ thuật dự kiến cùng kế hoạch chuyển sang thuốc chống đông khác. Không tự áp dụng bảng liều hoặc tự rút bớt thuốc khỏi bơm tiêm nếu chưa được hướng dẫn.
- Chủ yếu tiêm sâu dưới da; không tiêm bắp.
- Chỉ tự tiêm sau khi bác sĩ hoặc điều dưỡng đã hướng dẫn trực tiếp cách chuẩn bị, xác định liều, chọn vị trí và xử lý bơm tiêm.
- Kiểm tra dung dịch trước khi tiêm; không dùng nếu có tiểu phân, đổi màu bất thường, bơm tiêm hỏng hoặc quá hạn.
- Luân phiên vị trí tiêm và không chà xát mạnh vùng tiêm vì có thể làm tăng bầm tím.
- Không trộn enoxaparin với thuốc tiêm khác trong cùng bơm tiêm nếu chưa xác minh tương hợp.
- Không tự đẩy bỏ bọt khí trong bơm tiêm đóng sẵn hoặc chia liều theo suy đoán; thực hiện đúng hướng dẫn của từng sản phẩm.
- Báo cho bác sĩ, nha sĩ và nhân viên thực hiện thủ thuật rằng đang dùng enoxaparin.
Người bệnh không được tự tiêm cho bản thân hoặc người khác cho đến khi đã được nhân viên y tế đào tạo.
Tùy chỉ định và nguy cơ, bác sĩ có thể theo dõi:
- Dấu hiệu chảy máu, tụ máu, huyết áp và tình trạng huyết động.
- Công thức máu, hemoglobin, hematocrit và số lượng tiểu cầu.
- Máu ẩn trong phân khi phù hợp.
- Creatinin huyết thanh và độ thanh thải creatinin.
- Chức năng gan khi xuất hiện tăng men gan hoặc triệu chứng nghi tổn thương gan.
- Hoạt tính anti-Xa trong một số trường hợp chọn lọc như suy thận, chảy máu bất thường hoặc tình huống chuyên khoa đặc biệt.
PT và aPTT không phù hợp để theo dõi tác dụng thường quy của enoxaparin. ASH không khuyến nghị đo anti-Xa thường quy để chỉnh liều LMWH điều trị VTE ở mọi phụ nữ mang thai; van tim cơ học là tình huống nguy cơ cao cần kế hoạch theo dõi riêng.
Cảnh báo và lưu ý về Enoxaparin natri
Theo nhãn DailyMed được kiểm tra, chống chỉ định gồm:
- Đang có chảy máu nặng.
- Tiền sử HIT trong vòng 100 ngày hoặc đang có kháng thể HIT lưu hành.
- Quá mẫn với enoxaparin natri.
- Quá mẫn với heparin hoặc sản phẩm có nguồn gốc từ lợn.
- Quá mẫn với benzyl alcohol nếu sử dụng dạng lọ đa liều có chất bảo quản này.
Chống chỉ định và thành phần tá dược của sản phẩm cụ thể tại Việt Nam phải được đối chiếu trên tờ hướng dẫn đã phê duyệt.
Các tác dụng không mong muốn được ghi nhận gồm:
- Chảy máu hoặc tụ máu tại nhiều vị trí.
- Thiếu máu.
- Giảm tiểu cầu.
- Bầm tím và đau tại vị trí tiêm.
- Tăng aminotransferase huyết thanh.
- Buồn nôn, tiêu chảy.
- Sốt.
- Phù hoặc phù ngoại biên.
- Khó thở.
- Lú lẫn.
Sau lưu hành còn ghi nhận phát ban, ngứa, rụng tóc, tăng kali máu, tổn thương gan kiểu tế bào gan hoặc ứ mật và loãng xương khi sử dụng kéo dài. Không phải mọi triệu chứng xuất hiện trong quá trình điều trị đều do riêng enoxaparin gây ra.
Các phản ứng nghiêm trọng cần được nhận biết gồm:
- Chảy máu nặng, bao gồm xuất huyết nội sọ, sau phúc mạc hoặc tiêu hóa.
- Tụ máu tủy sống hoặc ngoài màng cứng, có thể gây yếu, rối loạn cảm giác, mất kiểm soát đại tiểu tiện hoặc liệt kéo dài hay vĩnh viễn.
- HIT có hoặc không kèm huyết khối, có thể dẫn đến thiếu máu chi, nhồi máu cơ quan hoặc tử vong.
- Hoại tử da tại vị trí tiêm hoặc ở vị trí khác.
- Phản ứng phản vệ hoặc phản ứng dạng phản vệ.
- Tăng kali máu nghiêm trọng, nhất là ở người suy thận hoặc có yếu tố nguy cơ.
- Tổn thương gan có biểu hiện lâm sàng.
Cần đi cấp cứu khi có chảy máu không cầm, nôn ra máu, đi ngoài phân đen, đau đầu dữ dội, ngất, khó thở, sưng mặt, yếu hoặc tê chân đột ngột, đau lưng mới xuất hiện sau gây tê vùng, hay mất kiểm soát bàng quang hoặc ruột.
- Nguy cơ tụ máu tủy sống hoặc ngoài màng cứng tăng khi đặt catheter ngoài màng cứng, chọc dò nhiều lần hoặc khó, có tiền sử phẫu thuật hay biến dạng cột sống, hoặc dùng đồng thời thuốc ảnh hưởng cầm máu.
- Phải đánh giá nguy cơ chảy máu trước điều trị và trước mọi thủ thuật xâm lấn.
- Theo dõi số lượng tiểu cầu; ngừng và đánh giá HIT nếu tiểu cầu giảm đáng kể hoặc xuất hiện huyết khối mới.
- Không dùng thay thế trực tiếp với heparin hoặc LMWH khác.
- Người suy thận, cao tuổi, nhẹ cân hoặc có bệnh làm tăng nguy cơ chảy máu cần được theo dõi chặt.
- Liều dự phòng tối ưu ở người béo phì chưa được xác định thống nhất; cần theo dõi cả nguy cơ huyết khối và chảy máu.
- Phụ nữ mang thai có van tim cơ học có nguy cơ huyết khối van dù đang sử dụng enoxaparin; cần quản lý bởi nhóm tim mạch, sản khoa và huyết học chuyên sâu.
- Lọ đa liều có benzyl alcohol không được dùng cho trẻ sơ sinh hoặc trẻ nhỏ và cần tránh khi có lựa chọn không chất bảo quản cho nhóm nguy cơ.
Quá liều enoxaparin có thể gây xuất huyết. Người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế ngay, không tự xử trí tại nhà.
Nhãn DailyMed nêu protamine sulfate tiêm tĩnh mạch chậm có thể trung hòa một phần enoxaparin:
- Nếu enoxaparin được dùng trong vòng 8 giờ trước đó: 1 mg protamine cho mỗi 1 mg enoxaparin.
- Nếu đã quá 8 giờ hoặc cần liều protamine thứ hai: có thể dùng 0,5 mg protamine cho mỗi 1 mg enoxaparin.
- Khi đã quá 12 giờ, protamine có thể không cần thiết tùy tình trạng lâm sàng.
Protamine chỉ trung hòa tối đa khoảng 60% hoạt tính anti-Xa và bản thân thuốc này có thể gây tụt huyết áp nặng hoặc phản ứng dạng phản vệ. Việc sử dụng phải được thực hiện tại cơ sở có khả năng hồi sức và do bác sĩ quyết định.
Theo nhãn DailyMed được kiểm tra:
- Bảo quản ở 25°C.
- Cho phép dao động trong khoảng 15–30°C.
- Giữ trong bao bì gốc và tránh điều kiện bảo quản không phù hợp.
- Lọ đa liều phải được loại bỏ sau 28 ngày kể từ lần sử dụng đầu tiên.
Tuân theo nhiệt độ, hạn dùng và hướng dẫn bảo quản ghi trên đúng sản phẩm tại Việt Nam. Không sử dụng thuốc đã đông lạnh, đổi màu bất thường, có tiểu phân hoặc bơm tiêm bị hư hỏng.
Đối tượng đặc biệt
Độ an toàn và hiệu quả của chế phẩm enoxaparin trong nhãn DailyMed chưa được xác lập ở bệnh nhi; nhãn này không phê duyệt sử dụng cho trẻ sơ sinh hoặc trẻ nhỏ.
LMWH có thể được sử dụng ngoài nhãn trong một số phác đồ huyết học nhi khoa, nhưng liều thay đổi theo tuổi, cân nặng, chức năng thận và kết quả anti-Xa. Không tự tính hoặc tiêm thuốc cho trẻ. Lọ đa liều chứa benzyl alcohol có nguy cơ gây phản ứng nghiêm trọng, kể cả hội chứng thở ngáp, ở trẻ sơ sinh và trẻ nhẹ cân.
Ở người cao tuổi, nguy cơ chảy máu tăng rõ hơn khi dùng liều điều trị. Chức năng thận, cân nặng, thuốc phối hợp và nguy cơ té ngã cần được đánh giá trước khi chọn liều.
Trong điều trị STEMI, người từ 75 tuổi trở lên không dùng bolus tĩnh mạch ban đầu và sử dụng chế độ liều giảm theo nhãn DailyMed. Với các chỉ định khác, tuổi đơn thuần không bắt buộc giảm liều nếu chức năng thận còn phù hợp, nhưng vẫn cần theo dõi chảy máu chặt chẽ.
LMWH được ASH ưu tiên hơn heparin không phân đoạn trong điều trị VTE cấp ở phần lớn phụ nữ mang thai vì hồ sơ an toàn thuận lợi hơn trong bối cảnh này. Dữ liệu hồi cứu được trình bày trong nhãn DailyMed không cho thấy tỷ lệ dị tật lớn cao hơn mức nền, nhưng nghiên cứu quan sát không thể loại trừ hoàn toàn mọi nguy cơ.
Mọi thuốc chống đông đều có thể gây chảy máu cho mẹ và thai. Khi gần sinh, cần lập kế hoạch ngừng hoặc chuyển thuốc, thời điểm gây tê vùng và khởi động lại chống đông với nhóm sản khoa–gây mê–huyết học.
Phụ nữ mang thai có van tim cơ học là nhóm đặc biệt nguy cơ rất cao. Huyết khối van và tử vong mẹ–thai đã được ghi nhận khi dùng enoxaparin; không được tự thay thế thuốc chống đông hoặc tự điều chỉnh liều. Tránh lọ đa liều chứa benzyl alcohol khi có chế phẩm không chất bảo quản phù hợp.
Nhãn DailyMed cho biết chưa xác định enoxaparin có bài tiết vào sữa mẹ hay không và chưa có đủ dữ liệu về ảnh hưởng lên trẻ bú mẹ hoặc lượng sữa.
Hướng dẫn ASH xem LMWH là lựa chọn có thể sử dụng khi cần chống đông trong thời kỳ cho con bú, vì lượng phát hiện trong sữa thấp và phân tử thuốc hầu như không được hấp thu qua đường tiêu hóa của trẻ. Quyết định phải cân nhắc chỉ định của người mẹ, nguy cơ chảy máu và tình trạng của trẻ, đặc biệt ở trẻ sinh non.
Chưa có nghiên cứu dược động học đầy đủ ở người suy gan và ảnh hưởng của suy gan đến phơi nhiễm enoxaparin chưa được xác định. Người bệnh gan có thể đồng thời tăng nguy cơ chảy máu do giảm tổng hợp yếu tố đông máu, giảm tiểu cầu hoặc giãn tĩnh mạch.
Phác đồ hiệu chỉnh liều chuẩn hóa chỉ dựa trên mức độ suy gan. Cần đánh giá chức năng gan, tiểu cầu, INR và nguy cơ chảy máu trước điều trị.
Enoxaparin tích lũy khi chức năng thận giảm. Theo nhãn DailyMed, khi CrCl dưới 30 mL/phút, liều người lớn được điều chỉnh như sau:
| Chỉ định | Liều tham khảo khi CrCl dưới 30 mL/phút |
|---|---|
| Dự phòng sau phẫu thuật bụng | 30 mg tiêm dưới da một lần mỗi ngày |
| Dự phòng sau thay khớp háng hoặc gối | 30 mg một lần mỗi ngày |
| Dự phòng ở người bệnh nội khoa cấp | 30 mg một lần mỗi ngày |
| Điều trị DVT có hoặc không kèm PE | 1 mg/kg một lần mỗi ngày |
| Đau thắt ngực không ổn định hoặc nhồi máu cơ tim không có sóng Q | 1 mg/kg một lần mỗi ngày, phối hợp aspirin khi được chỉ định |
| STEMI dưới 75 tuổi | Bolus tĩnh mạch 30 mg, đồng thời tiêm dưới da 1 mg/kg, sau đó 1 mg/kg một lần mỗi ngày |
| STEMI từ 75 tuổi | Không dùng bolus ban đầu; 1 mg/kg tiêm dưới da một lần mỗi ngày |
Khi CrCl từ 30 đến 50 mL/phút hoặc từ 50 đến 80 mL/phút, nhãn không yêu cầu giảm liều thường quy nhưng khuyến cáo theo dõi chảy máu thường xuyên. Không tự ước tính chức năng thận hoặc áp dụng bảng này nếu chưa được bác sĩ đánh giá.
Dữ liệu nghiên cứu chuyên biệt về ảnh hưởng trực tiếp của enoxaparin đến khả năng lái xe hoặc vận hành máy.
Thuốc không được biết là gây an thần trực tiếp, nhưng chảy máu, thiếu máu, hạ huyết áp hoặc phản ứng bất lợi nghiêm trọng có thể làm giảm khả năng lái xe. Không lái xe và cần được đánh giá y tế nếu xuất hiện choáng, yếu rõ, ngất, khó thở hoặc dấu hiệu mất máu.
Tương tác thuốc của Enoxaparin natri
Các thuốc làm tăng nguy cơ chảy máu nên được ngừng trước khi bắt đầu enoxaparin nếu phù hợp, hoặc phải được theo dõi chặt khi cần phối hợp. Nhóm đáng lưu ý gồm:
- Thuốc chống đông khác.
- Aspirin và thuốc kháng tiểu cầu.
- Thuốc chống viêm không steroid, bao gồm ketorolac.
- Thuốc tiêu sợi huyết.
- Một số thuốc ảnh hưởng chức năng tiểu cầu hoặc cầm máu.
Không tự dùng aspirin, ibuprofen, naproxen hoặc thuốc giảm đau chống viêm khác trong khi tiêm enoxaparin. Paracetamol cũng cần được sử dụng đúng hướng dẫn, đặc biệt ở người có bệnh gan hoặc dùng sản phẩm phối hợp.
Enoxaparin không được đổi trực tiếp sang heparin hoặc một LMWH khác theo cùng số đơn vị hay cùng số miligam.
Thắc mắc về hoạt chất Enoxaparin natri
Enoxaparin natri là thuốc chống đông dạng tiêm thuộc nhóm heparin trọng lượng phân tử thấp. Thuốc tăng tác dụng của antithrombin và ức chế chủ yếu yếu tố Xa, giúp dự phòng hoặc điều trị một số dạng huyết khối.
Liều 40 mg một lần mỗi ngày xuất hiện trong nhãn DailyMed đối với một số trường hợp dự phòng DVT, chẳng hạn sau phẫu thuật bụng, trong một phác đồ thay khớp háng hoặc ở người bệnh nội khoa cấp bị hạn chế vận động. Tuy nhiên, hàm lượng 40 mg không xác định được chỉ định của một cá nhân; liều còn phụ thuộc chức năng thận, cân nặng, thời điểm phẫu thuật và nguy cơ chảy máu.
Không. Nhãn thuốc quy định không tiêm enoxaparin vào cơ vì có thể làm tăng nguy cơ tụ máu. Thuốc chủ yếu được tiêm dưới da; đường tĩnh mạch chỉ dùng trong những phác đồ chuyên môn cụ thể.
Enoxaparin và các LMWH khác được sử dụng trong nhiều trường hợp dự phòng hoặc điều trị VTE thai kỳ theo hướng dẫn chuyên môn. Việc dùng thuốc phải do bác sĩ sản khoa và huyết học quyết định. Người mang van tim cơ học cần phác đồ và theo dõi đặc biệt vì đã ghi nhận huyết khối van dù đang dùng enoxaparin.
Cần đi cấp cứu khi có chảy máu không cầm, nôn ra máu, phân đen, tiểu ra máu rõ, đau đầu dữ dội, ngất, khó thở, sưng mặt, bầm tím lan rộng hoặc yếu và tê chân sau chọc dò tủy sống hay gây tê ngoài màng cứng. Đây có thể là dấu hiệu xuất huyết nặng, phản vệ hoặc tụ máu trong ống sống.

