Entecavir

Entecavir là thuốc kháng virus đường uống thuộc nhóm chất tương tự nucleoside, được dùng để ức chế sự nhân lên của vi rút viêm gan B trong bệnh viêm gan B mạn. Hoạt chất được chuyển thành entecavir triphosphate trong tế bào, sau đó ức chế nhiều bước của enzym phiên mã ngược HBV. Thuốc có thể làm giảm tải lượng HBV DNA, hỗ trợ kiểm soát tổn thương gan và giảm nguy cơ tiến triển bệnh, nhưng không bảo đảm loại bỏ hoàn toàn HBV hoặc chữa khỏi mọi trường hợp viêm gan B mạn.

Liều entecavir phụ thuộc vào tiền sử dùng thuốc kháng virus, tình trạng xơ gan mất bù và chức năng thận. Không được tự ngừng thuốc vì viêm gan có thể bùng phát nghiêm trọng sau khi dừng điều trị. Người bệnh cần dùng đúng đơn và được theo dõi HBV DNA, chức năng gan, chức năng thận cùng nguy cơ ung thư gan theo hướng dẫn chuyên môn.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Định nghĩa: Entecavir là thuốc kháng HBV thuộc nhóm chất tương tự nucleoside.
  • Chỉ định chính: Điều trị viêm gan B mạn có bằng chứng vi rút đang nhân lên và tổn thương gan phù hợp.
  • Cơ chế: Dạng triphosphate ức chế ba hoạt động của enzym phiên mã ngược HBV.
  • Dạng dùng: Viên nén 0,5 mg, 1 mg và dung dịch uống 0,05 mg/mL tùy thị trường.
  • Liều người lớn thường gặp: 0,5 mg/ngày; 1 mg/ngày trong một số trường hợp kháng lamivudine, từng dùng lamivudine hoặc xơ gan mất bù.
  • Điều chỉnh liều: Cần điều chỉnh khi độ thanh thải creatinin dưới 50 mL/phút.
  • Cảnh báo nổi bật: Không tự ngừng thuốc; lưu ý đồng nhiễm HIV chưa điều trị và nguy cơ nhiễm toan lactic.
  • Thai kỳ: Hướng dẫn Bộ Y tế năm 2026 ưu tiên TDF hoặc TAF và khuyến nghị chuyển khỏi entecavir khi dự định có thai hoặc phát hiện thai.

Hoạt chất Entecavir là gì?

Entecavir là thuốc kháng virus đường uống dùng để ức chế sự nhân lên của HBV trong bệnh viêm gan B mạn. Thuốc không phải vắc xin, không điều trị viêm gan B cấp thông thường và không bảo đảm loại bỏ hoàn toàn vi rút khỏi cơ thể.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Entecavir

CAS 142217-69-4 Công thức C12H15N5O3

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Entecavir

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Entecavir

Tên IUPAC

2-amino-9-[(1S,3R,4S)-4-hydroxy-3-(hydroxymethyl)-2-methylidenecyclopentyl]-1H-purin-6-one

Tên khác / tên đồng nghĩa

Tên INN: entecavir. Tên viết tắt thường dùng trong hướng dẫn điều trị viêm gan B: ETV. Dạng dược chất trong một số viên nén là entecavir monohydrate.

Tên viết tắt

ETV

Tên Latinh / tên dược điển

Entecavirum

Tên USAN

entecavir

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

142217-69-4

UNII

NNU2O4609D

PubChem CID

135398508

RxNorm CUI

306266

Công thức phân tử

C12H15N5O3

Dược động học của Entecavir

Entecavir được hấp thu nhanh sau khi uống, đạt nồng độ đỉnh trong khoảng 0,5–1,5 giờ. Thuốc phân bố rộng vào mô, liên kết protein huyết tương thấp, chuyển hóa không đáng kể và được đào thải chủ yếu dưới dạng không đổi qua thận. Trạng thái ổn định đạt sau khoảng 6–10 ngày dùng mỗi ngày.

Giai đoạn I: Hấp thu

Nồng độ đỉnh trong huyết tương xuất hiện khoảng 0,5–1,5 giờ sau khi uống. Cmax và AUC ở trạng thái ổn định tăng tương ứng với liều trong khoảng liều đã nghiên cứu.

Thức ăn làm chậm hấp thu và làm giảm Cmax khoảng 44–46%, giảm AUC khoảng 18–20% trong nghiên cứu dùng liều 0,5 mg cùng bữa ăn.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng tuyệt đối.

Trong nghiên cứu trên người khỏe mạnh, sinh khả dụng của viên nén bằng khoảng 100% so với dung dịch uống; hai dạng được xem là có thể thay thế theo nhãn DailyMed khi dùng đúng liều.

Giai đoạn II: Phân bố

Thể tích phân bố biểu kiến ước tính lớn hơn tổng lượng nước cơ thể, cho thấy entecavir phân bố rộng vào mô. Tỷ lệ liên kết với protein huyết thanh người in vitro khoảng 13%.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Entecavir được chuyển hóa ở mức độ hạn chế. Không ghi nhận chất chuyển hóa oxy hóa hoặc acetyl hóa đáng kể; chỉ phát hiện lượng nhỏ chất liên hợp glucuronide và sulfate. Entecavir không phải cơ chất, chất ức chế hoặc chất cảm ứng hệ enzym CYP450.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Entecavir được đào thải chủ yếu qua thận. Khoảng 62–73% liều được thu hồi trong nước tiểu dưới dạng thuốc không đổi ở trạng thái ổn định. Quá trình thải trừ gồm lọc cầu thận và bài tiết chủ động qua ống thận.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải cuối trong huyết tương khoảng 128–149 giờ. Mức tích lũy khi dùng một lần mỗi ngày cho thấy thời gian bán thải tích lũy hiệu dụng khoảng 24 giờ. Dạng entecavir triphosphate hoạt tính trong tế bào có thời gian bán thải khoảng 15 giờ.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Độ thanh thải qua thận được ghi nhận trong khoảng 360–471 mL/phút và không phụ thuộc liều trong phạm vi đã nghiên cứu.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
  • Thức ăn làm chậm và giảm mức hấp thu của thuốc.
  • Suy thận làm giảm độ thanh thải entecavir, do đó cần điều chỉnh liều khi CrCl dưới 50 mL/phút.
  • AUC ở người cao tuổi cao hơn khoảng 29,3% so với người trẻ, chủ yếu được cho là liên quan đến khác biệt chức năng thận.
  • Không ghi nhận khác biệt dược động học có ý nghĩa theo giới tính.
  • Suy gan không làm phát sinh yêu cầu hiệu chỉnh liều riêng theo nhãn DailyMed.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Entecavir

Entecavir thuộc nhóm chất tương tự nucleoside purine. Sau khi được phosphoryl hóa trong tế bào, thuốc tạo thành entecavir triphosphate và cạnh tranh với cơ chất tự nhiên deoxyguanosine triphosphate của enzym phiên mã ngược HBV.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Entecavir triphosphate ức chế ba hoạt động của enzym phiên mã ngược HBV:

  1. Khởi đầu tổng hợp DNA của HBV.
  2. Phiên mã ngược để tạo sợi DNA âm từ RNA tiền gen.
  3. Tổng hợp sợi DNA dương của HBV.

Cơ chế này làm giảm quá trình tạo DNA của vi rút nhưng không trực tiếp loại bỏ toàn bộ tế bào gan đã nhiễm HBV.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Entecavir có hoạt tính kháng HBV thông qua dạng triphosphate nội bào. Thuốc làm giảm tổng hợp HBV DNA và có thể giúp đạt đáp ứng vi rút, sinh hóa hoặc mô học ở một số người bệnh phù hợp với chỉ định.

Mức độ nhạy cảm với entecavir có thể giảm ở các chủng HBV đã kháng lamivudine; nguy cơ hình thành kháng entecavir cao hơn khi đã có các đột biến kháng lamivudine và xuất hiện thêm đột biến liên quan entecavir.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Entecavir

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Entecavir

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Entecavir

Entecavir được đào thải chủ yếu qua thận. Dùng cùng thuốc làm giảm chức năng thận hoặc cạnh tranh bài tiết chủ động qua ống thận có thể làm tăng nồng độ entecavir, thuốc dùng kèm hoặc cả hai.

Các nghiên cứu với lamivudine, adefovir dipivoxil và tenofovir disoproxil fumarate không ghi nhận tương tác dược động học có ý nghĩa. Entecavir không phải cơ chất, chất ức chế hoặc chất cảm ứng CYP450 nên nguy cơ tương tác qua hệ enzym này được xem là thấp.

Cần báo cho bác sĩ hoặc dược sĩ về thuốc kê đơn, không kê đơn và sản phẩm bổ sung đang sử dụng, đặc biệt là thuốc có khả năng ảnh hưởng chức năng thận.

Thắc mắc về hoạt chất Entecavir

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 0 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *