Empagliflozin là thuốc kê đơn thuộc nhóm ức chế chất đồng vận chuyển natri–glucose 2 (SGLT2). Thuốc làm giảm tái hấp thu glucose và natri tại thận, từ đó tăng thải glucose, natri và nước qua nước tiểu. Theo nhãn, empagliflozin được sử dụng trong kiểm soát đái tháo đường típ 2; điều trị hoặc giảm biến cố liên quan suy tim và bệnh thận mạn ở các nhóm người bệnh phù hợp; đồng thời có chỉ định giảm nguy cơ tử vong tim mạch ở người trưởng thành mắc đái tháo đường típ 2 kèm bệnh tim mạch đã xác lập. Phạm vi chỉ định và ngưỡng chức năng thận có thể khác nhau giữa FDA, EMA và hướng dẫn chuyên môn. Empagliflozin có thể gây nhiễm nấm sinh dục, mất nước, hạ huyết áp và hiếm gặp hơn là nhiễm toan ceton hoặc nhiễm trùng nặng vùng sinh dục–tầng sinh môn. Người bệnh không nên tự bắt đầu, tăng giảm liều hoặc ngừng thuốc mà cần trao đổi với bác sĩ hoặc dược sĩ.
Nội dung chính
- Nhóm thuốc: Ức chế SGLT2, thuốc kê đơn.
- Chỉ định chính: Đái tháo đường típ 2; suy tim mạn; bệnh thận mạn; một số chỉ định giảm nguy cơ tim mạch theo nhãn.
- Liều tham khảo thường gặp: 10 mg uống một lần mỗi ngày; 25 mg chỉ được cân nhắc để tăng kiểm soát đường huyết trong đái tháo đường típ 2 ở người phù hợp và dung nạp 10 mg.
- Nguy cơ cần lưu ý: Nhiễm toan ceton, giảm thể tích tuần hoàn, nhiễm trùng tiết niệu–sinh dục, hạ đường huyết khi phối hợp insulin hoặc sulfonylurea.
- Nguyên tắc sử dụng: Đánh giá chức năng thận và tình trạng dịch; không tự điều chỉnh liều; tạm ngừng trước phẫu thuật theo chỉ định chuyên môn.
Hoạt chất Empagliflozin là gì?
Empagliflozin là thuốc uống ức chế SGLT2 tại thận, giúp tăng thải glucose qua nước tiểu và có lợi ích tim–thận ở các quần thể được phê duyệt hoặc khuyến nghị phù hợp. Thuốc không phải insulin và tác dụng hạ glucose không phụ thuộc trực tiếp vào kích thích tiết insulin.
Empagliflozin
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Empagliflozin |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Empagliflozin |
| Tên IUPAC | (2S,3R,4R,5S,6R)-2-[4-chloro-3-[[4-[(3S)-oxolan-3-yl]oxyphenyl]methyl]phenyl]-6-(hydroxymethyl)oxane-3,4,5-triol |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | BI 10773; CAS 864070-44-0; tên thương mại được nhắc đến trong các nhãn chính thức: Jardiance. |
| Tên viết tắt | EMPA |
| Tên Latinh / tên dược điển | Empagliflozinum |
| Tên USAN | empagliflozin |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 864070-44-0 |
|---|---|
| UNII | HDC1R2M35U |
| PubChem CID | 11949646 |
| RxNorm CUI | 1545653 |
| Công thức phân tử | C23H27ClO7 |
Dược động học của Empagliflozin
Sau uống, nồng độ đỉnh đạt khoảng 1,5 giờ. Thể tích phân bố biểu kiến ở trạng thái ổn định khoảng 73,8 L, gắn protein huyết tương khoảng 86,2%. Thuốc chuyển hóa chủ yếu bằng glucuronid hóa, có thời gian bán thải cuối khoảng 12,4 giờ và độ thanh thải đường uống biểu kiến khoảng 10,6 L/giờ.
Giai đoạn I: Hấp thu
Empagliflozin hấp thu nhanh sau uống, đạt Cmax khoảng 1,5 giờ. Phơi nhiễm toàn thân tăng gần tỷ lệ với liều trong khoảng điều trị và tích lũy AUC ở trạng thái ổn định có thể đến khoảng 22%.
| F · Sinh khả dụng | Sinh khả dụng tuyệt đối ở người. Bữa ăn nhiều chất béo và năng lượng làm AUC giảm khoảng 16% và Cmax giảm khoảng 37%, nhưng thay đổi này không được xem là có ý nghĩa lâm sàng; thuốc có thể dùng cùng hoặc không cùng thức ăn. |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Thể tích phân bố biểu kiến ở trạng thái ổn định khoảng 73,8 L; tỷ lệ phân bố vào hồng cầu khoảng 36,8–37%; gắn protein huyết tương khoảng 86–86,2%.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Không phát hiện chất chuyển hóa chính chiếm ưu thế trong huyết tương. Ba chất chuyển hóa nhiều nhất là các liên hợp 2-O-, 3-O- và 6-O-glucuronide; đường chuyển hóa chính được cho là glucuronid hóa qua UGT2B7, UGT1A3, UGT1A8 và UGT1A9.
Giai đoạn IV: Thải trừ
Sau liều đánh dấu phóng xạ, khoảng 95,6% hoạt tính liên quan thuốc được thu hồi qua phân khoảng 41,2% và nước tiểu khoảng 54,4%. Phần lớn lượng thu hồi trong phân là thuốc không đổi; khoảng một nửa lượng thu hồi trong nước tiểu là thuốc không đổi.
| t½ · Thời gian bán thải | Thời gian bán thải cuối biểu kiến khoảng 12,4 giờ. |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Độ thanh thải đường uống biểu kiến khoảng 10,6 L/giờ theo phân tích dược động học quần thể. |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Empagliflozin
Empagliflozin thuộc nhóm gliflozin, là chất ức chế SGLT2 chọn lọc. SGLT2 chịu trách nhiệm phần lớn tái hấp thu glucose đã lọc tại ống lượn gần; ức chế protein này làm giảm ngưỡng thận đối với glucose.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Empagliflozin ức chế SGLT2 ở ống lượn gần, làm giảm tái hấp thu glucose và natri, tăng glucos niệu, natri niệu và lợi niệu thẩm thấu. Giảm thể tích tuần hoàn và thay đổi huyết động cầu thận được xem là những cơ chế góp phần vào lợi ích suy tim và bảo tồn chức năng thận; các lợi ích này không chỉ phụ thuộc vào hạ đường huyết.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Thuốc làm tăng bài xuất glucose niệu ngay sau dùng và có thể tăng lượng nước tiểu. Empagliflozin không kéo dài QTc trong nghiên cứu với liều 25 mg hoặc 200 mg. Hiệu lực hạ glucose giảm khi chức năng thận suy giảm vì cơ chế phụ thuộc lọc cầu thận.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Empagliflozin
Theo nhãn FDA hiện hành:
- Giảm nguy cơ tử vong tim mạch và nhập viện do suy tim ở người trưởng thành mắc suy tim.
- Giảm nguy cơ suy giảm eGFR kéo dài, bệnh thận giai đoạn cuối, tử vong tim mạch và nhập viện ở người trưởng thành mắc bệnh thận mạn có nguy cơ tiến triển.
- Giảm nguy cơ tử vong tim mạch ở người trưởng thành mắc đái tháo đường típ 2 và bệnh tim mạch đã xác lập.
- Phối hợp chế độ ăn và vận động để cải thiện kiểm soát đường huyết ở người lớn và trẻ từ 10 tuổi mắc đái tháo đường típ 2.
Theo EMA, Jardiance được phê duyệt điều trị đái tháo đường típ 2 chưa kiểm soát đầy đủ ở người lớn và trẻ từ 10 tuổi, suy tim mạn có triệu chứng ở người lớn và bệnh thận mạn ở người lớn.
Đái tháo đường típ 1 không phải chỉ định được FDA phê duyệt để kiểm soát đường huyết; nhãn cảnh báo nguy cơ nhiễm toan ceton tăng đáng kể. Các ứng dụng nghiên cứu khác chưa được xác minh đầy đủ trong phạm vi bài này.
Liều dùng và cách sử dụng
Liều dưới đây chỉ là thông tin từ nhãn, không dùng để tự áp dụng:
- Người lớn mắc suy tim hoặc bệnh thận mạn: 10 mg uống một lần mỗi ngày.
- Người lớn mắc đái tháo đường típ 2: 10 mg một lần mỗi ngày; nếu cần kiểm soát đường huyết thêm và dung nạp tốt, có thể tăng 25 mg một lần mỗi ngày.
- Trẻ từ 10 tuổi mắc đái tháo đường típ 2: 10 mg một lần mỗi ngày; có thể tăng 25 mg nếu cần kiểm soát đường huyết thêm và dung nạp tốt.
EMA giới hạn liều 10 mg/ngày khi eGFR dưới 60 mL/phút/1,73 m². Việc lựa chọn liều phải theo bác sĩ và nhãn áp dụng tại nơi điều trị.
Uống nguyên viên với nước, cùng hoặc không cùng thức ăn. FDA khuyến nghị dùng buổi sáng; tờ thông tin EMA cho phép dùng bất kỳ thời điểm nào nhưng nên cùng giờ mỗi ngày. Nếu quên liều, dùng khi nhớ ra nếu còn phù hợp với lịch dùng và không dùng gấp đôi. FDA khuyến nghị ngừng ít nhất 3 ngày trước phẫu thuật hoặc thủ thuật có nhịn ăn kéo dài nếu có thể, và chỉ dùng lại khi ổn định, ăn uống trở lại.
Đánh giá eGFR và chức năng thận trước điều trị và định kỳ; đánh giá tình trạng dịch, huyết áp và dấu hiệu mất nước; theo dõi glucose máu/HbA1c khi dùng cho đái tháo đường; cân nhắc ceton khi có nguy cơ hoặc triệu chứng nhiễm toan; theo dõi nhiễm trùng tiết niệu–sinh dục, tổn thương bàn chân và hạ đường huyết khi phối hợp insulin hoặc sulfonylurea. Theo dõi lithium huyết thanh thường xuyên hơn nếu dùng đồng thời.
Cảnh báo và lưu ý về Empagliflozin
Quá mẫn với empagliflozin hoặc bất kỳ tá dược nào của sản phẩm; đã ghi nhận phản ứng như phù mạch.
Tác dụng không mong muốn thường gặp có thể gồm nhiễm nấm sinh dục, nhiễm trùng đường tiết niệu, tăng tiểu, khát, buồn nôn, ngứa hoặc phát ban, tăng lipid huyết và tăng hematocrit. Hạ đường huyết chủ yếu tăng khi phối hợp insulin hoặc thuốc kích thích tiết insulin. Tần suất thay đổi theo chỉ định và thuốc dùng kèm.
Các biến cố nghiêm trọng gồm nhiễm toan ceton có thể xảy ra dù glucose máu không tăng nhiều, giảm thể tích tuần hoàn và hạ huyết áp, tổn thương thận cấp, viêm thận–bể thận hoặc nhiễm khuẩn huyết nguồn tiết niệu, viêm cân hoại tử vùng đáy chậu (hoại thư Fournier), phản ứng quá mẫn/phù mạch và hạ đường huyết nặng khi phối hợp insulin hoặc sulfonylurea. Cần chú ý tổn thương bàn chân và nguy cơ cắt cụt chi ở người có bệnh động mạch ngoại biên, loét hoặc nhiễm trùng bàn chân.
Không dùng để kiểm soát đường huyết ở đái tháo đường típ 1. Thận trọng khi giảm ăn, ăn ketogenic, mất nước, sốt/nhiễm trùng cấp, phẫu thuật, giảm hoặc bỏ insulin, lạm dụng rượu, tiền sử viêm tụy hoặc phẫu thuật tụy. Đánh giá nguy cơ mất dịch ở người cao tuổi, suy thận hoặc đang dùng lợi tiểu quai. Điều trị sớm nhiễm trùng tiết niệu–sinh dục; giáo dục chăm sóc bàn chân. Khi nghi nhiễm toan ceton, ngừng thuốc và đánh giá cấp cứu bất kể glucose máu.
Chưa có thuốc giải độc đặc hiệu. Xử trí chủ yếu là chăm sóc hỗ trợ, theo dõi tình trạng dịch, điện giải, glucose, ceton và chức năng thận theo biểu hiện lâm sàng; liên hệ cơ sở cấp cứu hoặc trung tâm chống độc. Hiệu quả loại empagliflozin bằng thẩm tách máu chưa được nghiên cứu.
Theo nhãn FDA: bảo quản ở 20–25°C; cho phép dao động 15–30°C, trong bao bì kín. Người dùng cần ưu tiên điều kiện bảo quản trên nhãn sản phẩm đang sử dụng tại Việt Nam và để xa tầm tay trẻ em.
Đối tượng đặc biệt
FDA và EMA xác lập hiệu quả, an toàn cho kiểm soát đường huyết ở trẻ từ 10 tuổi mắc đái tháo đường típ 2. Chưa xác lập ở trẻ dưới 10 tuổi; chưa xác lập chỉ định suy tim, bệnh thận mạn hoặc giảm nguy cơ tim mạch ở trẻ em. Trẻ dùng thuốc có thể có nguy cơ hạ đường huyết cao hơn, kể cả không dùng insulin đồng thời.
Không cần chỉnh liều chỉ dựa trên tuổi, nhưng người từ 75 tuổi có nguy cơ phản ứng liên quan giảm thể tích và nhiễm trùng tiết niệu cao hơn. Cần đánh giá chức năng thận, tình trạng dịch, huyết áp và thuốc lợi tiểu đang dùng.
Dữ liệu ở người còn hạn chế. FDA không khuyến nghị dùng trong tam cá nguyệt thứ hai và thứ ba do dữ liệu động vật cho thấy ảnh hưởng bất lợi lên thận đang phát triển; EMA khuyến cáo tránh dùng trong thai kỳ như một biện pháp thận trọng. Cần bác sĩ lựa chọn phương án kiểm soát bệnh phù hợp.
Không khuyến nghị hoặc không nên dùng khi cho con bú vì chưa có dữ liệu đầy đủ ở người và có nguy cơ tiềm tàng đối với thận đang phát triển của trẻ. Empagliflozin được phát hiện trong sữa chuột.
FDA cho phép sử dụng ở người suy gan mà không nêu yêu cầu chỉnh liều. EMA cũng không yêu cầu chỉnh liều, nhưng cho biết kinh nghiệm ở suy gan nặng còn hạn chế và không khuyến nghị dùng trong nhóm này. Phơi nhiễm tăng theo mức độ suy gan, vì vậy cần áp dụng nhãn tại nơi điều trị và đánh giá cá thể.
Chức năng thận phải được đánh giá trước và trong điều trị. Theo FDA, thuốc không được khuyến nghị để cải thiện kiểm soát đường huyết ở đái tháo đường típ 2 khi eGFR dưới 30 mL/phút/1,73 m² vì hiệu lực hạ glucose giảm; các thử nghiệm suy tim và bệnh thận mạn thu nhận người có eGFR từ 20 trở lên. Theo EMA, không khuyến nghị khởi trị khi eGFR dưới 20; khi eGFR dưới 60, liều hằng ngày là 10 mg. Khuyến nghị NICE áp dụng tiêu chí eGFR và albumin niệu cụ thể cho bệnh thận mạn.
EMA đánh giá Jardiance có ảnh hưởng nhẹ đến khả năng lái xe và vận hành máy. Cần tránh lái xe khi chóng mặt hoặc có dấu hiệu hạ đường huyết, đặc biệt khi phối hợp insulin hoặc sulfonylurea.
Tương tác thuốc của Empagliflozin
| Tương tác | Mức độ | Cơ chế / ảnh hưởng | Khuyến nghị / xử trí | Theo dõi | Bằng chứng / nguồn |
|---|---|---|---|---|---|
|
Chlorpromazine
Liều chlorpromazine cao có thể làm giảm kiểm soát đường huyết và giảm đáp ứng với thuốc điều trị đái tháo đường. Kế thừa từ nhóm: | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Dược lực học: giảm phóng thích insulin và ảnh hưởng dung nạp glucose. Ảnh hưởng: Tăng đường huyết hoặc mất kiểm soát đái tháo đường. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Cảnh báo người bệnh, tăng tự theo dõi đường huyết và chỉnh thuốc đái tháo đường khi cần trong và sau khi ngừng chlorpromazine. | Đường huyết mao mạch, glucose niệu khi áp dụng và HbA1c trong điều trị kéo dài. | Bằng chứng: high Nguồn: [eMC SmPC] | Chlorpromazine 100mg Tablets | Mục 4.5 – Interactions | https://www.medicines.org.uk/emc/product/3476/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01 |
Thắc mắc về hoạt chất Empagliflozin
Empagliflozin là thuốc kê đơn ức chế SGLT2, làm tăng thải glucose và natri qua thận. Thuốc được dùng trong đái tháo đường típ 2 và ở một số người mắc suy tim hoặc bệnh thận mạn theo chỉ định cụ thể.
Không. Empagliflozin không được nhãn FDA hoặc EMA phê duyệt như thuốc điều trị giảm cân. Một số người có thể giảm cân trong quá trình điều trị đái tháo đường, nhưng không nên dùng thuốc với mục tiêu giảm cân nếu không có chỉ định y khoa.
Có thể uống cùng hoặc không cùng thức ăn. Nên dùng đều đặn vào cùng thời điểm mỗi ngày theo hướng dẫn của bác sĩ; không uống gấp đôi để bù liều quên.
Nguy cơ hạ đường huyết thường thấp khi dùng đơn độc, nhưng tăng khi phối hợp insulin hoặc sulfonylurea/thuốc kích thích tiết insulin. Bác sĩ có thể cần điều chỉnh thuốc phối hợp; người bệnh không được tự giảm liều insulin.
Cần trợ giúp y tế ngay khi có buồn nôn, nôn, đau bụng, thở khó, mệt bất thường hoặc lú lẫn gợi ý nhiễm toan ceton; đau, đỏ, sưng vùng sinh dục–tầng sinh môn kèm sốt; phản ứng dị ứng/phù mặt; mất nước nặng, ngất hoặc giảm lượng nước tiểu rõ.

