Efavirenz, viết tắt là EFV, là thuốc kháng retrovirus thuộc nhóm ức chế enzym phiên mã ngược không nucleosid, hay NNRTI. Thuốc gắn trực tiếp và ức chế không cạnh tranh enzym phiên mã ngược của HIV-1, từ đó hạn chế virus tạo DNA và nhân lên. Efavirenz phải được phối hợp với các thuốc kháng retrovirus khác; sử dụng đơn độc có thể nhanh chóng dẫn đến kháng thuốc. Theo nhãn DailyMed, thuốc được chỉ định phối hợp điều trị HIV-1 ở người lớn và trẻ từ 3 tháng tuổi, cân nặng ít nhất 3,5 kg. Liều người lớn theo nhãn là 600 mg một lần mỗi ngày, uống khi đói, ưu tiên trước khi ngủ để giảm khó chịu thần kinh. Các phản ứng thường gặp gồm chóng mặt, mất ngủ, giấc mơ bất thường, giảm tập trung, buồn nôn, đau đầu và phát ban. Efavirenz có nhiều tương tác do ảnh hưởng đến CYP2B6 và CYP3A, vì vậy không được tự thêm, bỏ hoặc đổi thuốc trong phác đồ HIV.
Nội dung chính
- Nhóm thuốc: Thuốc kháng retrovirus NNRTI điều trị HIV-1.
- Nguyên tắc sử dụng: Luôn phối hợp với các thuốc kháng retrovirus khác, không dùng đơn trị.
- Liều người lớn theo nhãn: 600 mg một lần mỗi ngày, uống khi đói, ưu tiên trước khi ngủ.
- Tác dụng phụ nổi bật: Chóng mặt, mất ngủ, giấc mơ bất thường, giảm tập trung, phát ban và buồn nôn.
- Nguy cơ nghiêm trọng: Rối loạn tâm thần, độc tính thần kinh muộn, tổn thương gan, phản ứng da nặng và kéo dài QTc.
- Tương tác quan trọng: Rifampicin, thuốc điều trị viêm gan C, voriconazole, thuốc tránh thai nội tiết, methadone và thuốc kéo dài QT.
- Hướng dẫn hiện hành: Phác đồ chứa thuốc ức chế integrase thế hệ 2 được ưu tiên cho phần lớn người mới điều trị; efavirenz không còn là lựa chọn ưu tiên phổ quát trong hướng dẫn NIH.
- Thai kỳ: Nhãn FDA cảnh báo tránh ba tháng đầu, nhưng hướng dẫn NIH năm 2026 không hạn chế sử dụng efavirenz trong thai kỳ; cần quyết định bởi chuyên gia HIV–sản khoa.
Hoạt chất Efavirenz là gì?
Efavirenz là thuốc kháng HIV-1 thuộc nhóm NNRTI. Thuốc ức chế enzym phiên mã ngược của HIV-1, làm gián đoạn quá trình chuyển RNA của virus thành DNA. Efavirenz không loại bỏ HIV khỏi cơ thể và luôn phải được dùng trong một phác đồ phối hợp.
Efavirenz
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Efavirenz |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Efavirenz |
| Tên IUPAC | (4S)-6-chloro-4-(2-cyclopropylethynyl)-4-(trifluoromethyl)-1H-3,1-benzoxazin-2-one |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | EFV là chữ viết tắt thường dùng trong hướng dẫn điều trị HIV. Sustiva là tên thương mại gốc được sử dụng trong nhiều tài liệu chuyên môn. |
| Tên viết tắt | EFV |
| Tên Latinh / tên dược điển | Efavirenzum |
| Tên USAN | efavirenz |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 154598-52-4 |
|---|---|
| UNII | JE6H2O27P8 |
| PubChem CID | 64139 |
| RxNorm CUI | 195085 |
| Công thức phân tử | C14H9ClF3NO2 |
Dược động học của Efavirenz
Efavirenz được hấp thu qua đường uống, đạt nồng độ đỉnh trong huyết tương sau khoảng 3–5 giờ khi dùng lặp lại. Trạng thái ổn định thường đạt sau 6–10 ngày. Thuốc gắn khoảng 99,5–99,75% với protein huyết tương, chủ yếu là albumin, sau đó được chuyển hóa mạnh qua gan và có thời gian bán thải kéo dài.
Giai đoạn I: Hấp thu
Sau khi uống, efavirenz đạt nồng độ đỉnh trong khoảng 3–5 giờ ở người nhiễm HIV-1 dùng thuốc hằng ngày. Nồng độ ở trạng thái ổn định đạt sau khoảng 6–10 ngày.
Sự hấp thu tăng khi dùng cùng bữa ăn nhiều chất béo, vì vậy nhãn thuốc khuyến cáo uống khi đói.
| F · Sinh khả dụng | Sinh khả dụng tuyệt đối của efavirenz. Bữa ăn nhiều chất béo và năng lượng làm tăng phơi nhiễm efavirenz. Trong nghiên cứu của nhãn thuốc, bữa ăn khoảng 1.000 kcal làm tăng AUC trung bình khoảng 28% và tăng nồng độ đỉnh khoảng 79% so với uống lúc đói, có thể làm tăng tác dụng không mong muốn. |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Efavirenz gắn khoảng 99,5–99,75% với protein huyết tương. Nồng độ trong dịch não tủy được ghi nhận bằng khoảng 0,26–1,19% nồng độ huyết tương, nhưng tỷ lệ này cao hơn phần thuốc tự do trong huyết tương.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Efavirenz được chuyển hóa chủ yếu tại gan thành các chất chuyển hóa hydroxyl hóa, sau đó liên hợp glucuronide. CYP2B6 là enzym chuyển hóa chính; CYP3A và một số enzym khác cũng tham gia.
Efavirenz cảm ứng chuyển hóa của chính nó và cảm ứng CYP3A, CYP2B6. Thuốc cũng có thể ảnh hưởng CYP2C9 và CYP2C19, tạo ra nhiều tương tác có ý nghĩa lâm sàng.
Giai đoạn IV: Thải trừ
Khoảng 14–34% chất đánh dấu phóng xạ được thu hồi trong nước tiểu, hầu như dưới dạng chất chuyển hóa; khoảng 16–61% được thu hồi trong phân. Efavirenz dạng không đổi chiếm phần lớn hoạt tính phóng xạ đo được trong phân.
| t½ · Thời gian bán thải | Thời gian bán thải cuối khoảng 52–76 giờ sau một liều và khoảng 40–55 giờ sau khi dùng nhiều liều. |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Giá trị độ thanh thải chuẩn áp dụng chung chưa được xác lập trong nhãn được tham khảo. Độ thanh thải có thể tăng do hiện tượng tự cảm ứng enzym và có thể khác biệt đáng kể theo kiểu gen CYP2B6, tuổi, thai kỳ và thuốc dùng đồng thời. |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Các yếu tố quan trọng gồm:
- Bữa ăn nhiều chất béo làm tăng hấp thu và phơi nhiễm thuốc.
- Đa hình CYP2B6 có thể làm giảm chuyển hóa, tăng nồng độ và tăng nguy cơ độc tính thần kinh hoặc kéo dài QTc.
- Rifampicin và các chất cảm ứng enzym có thể làm giảm nồng độ efavirenz.
- Thuốc ức chế enzym chuyển hóa có thể làm tăng phơi nhiễm efavirenz.
- Suy gan có thể làm tăng nguy cơ độc tính vì thuốc được chuyển hóa mạnh tại gan.
- Thai kỳ có thể ảnh hưởng hoạt tính CYP2B6; hướng dẫn NIH vẫn khuyến cáo liều 600 mg/ngày nếu sử dụng efavirenz trong thai kỳ.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Efavirenz
Efavirenz là NNRTI thế hệ đầu, tác động trực tiếp lên enzym phiên mã ngược mà không cần được phosphoryl hóa trong tế bào. Thuốc khác với nhóm NRTI vì không cạnh tranh với nucleoside tại vị trí hoạt động của enzym.
Theo ATC, efavirenz đơn chất được xếp vào mã J05AG03.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Efavirenz gắn vào vị trí dị lập thể của enzym phiên mã ngược HIV-1 và ức chế enzym theo cơ chế không cạnh tranh. Sự thay đổi cấu hình của enzym làm giảm khả năng tổng hợp DNA của virus từ khuôn RNA.
Efavirenz không ức chế đáng kể enzym phiên mã ngược của HIV-2 hoặc các DNA polymerase alpha, beta, gamma và delta của tế bào người.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Efavirenz có hoạt tính kháng HIV-1 nhưng hàng rào kháng thuốc không cao. Khi dùng đơn độc hoặc thêm một mình vào phác đồ thất bại, các biến thể virus kháng NNRTI có thể xuất hiện nhanh.
Nồng độ efavirenz có mối liên hệ với kéo dài QTc, đặc biệt ở người chuyển hóa chậm do kiểu gen CYP2B66/6.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Efavirenz
Theo nhãn DailyMed, efavirenz được chỉ định phối hợp với các thuốc kháng retrovirus khác để điều trị nhiễm HIV-1 ở:
- Người lớn.
- Trẻ từ 3 tháng tuổi trở lên và cân nặng ít nhất 3,5 kg.
Đây là chỉ định theo nhãn thuốc Hoa Kỳ. Efavirenz không được chỉ định đơn trị và không có hoạt tính phù hợp để điều trị HIV-2.
Hướng dẫn NIH hiện ưu tiên phác đồ chứa thuốc ức chế integrase thế hệ 2 cho phần lớn người bắt đầu điều trị HIV; vì vậy, efavirenz có thể là lựa chọn thay thế hoặc được tiếp tục trong phác đồ đang kiểm soát virus, thay vì là lựa chọn ưu tiên phổ quát.
Việc sử dụng liều efavirenz thấp hơn 600 mg, bao gồm 400 mg trong một số viên phối hợp cố định, đã được nghiên cứu và sử dụng trong một số chương trình điều trị HIV. Tuy nhiên, lựa chọn liều phải căn cứ vào sản phẩm, hướng dẫn quốc gia, thai kỳ, kiểu gen và thuốc dùng đồng thời.
Các ứng dụng ngoài điều trị HIV-1 hoặc sử dụng efavirenz như PrEP, đơn trị hay tự dùng sau phơi nhiễm không được phê duyệt trong nhãn DailyMed được tham khảo.
Liều dùng và cách sử dụng
Liều dưới đây được trích từ nhãn và hướng dẫn chính thức, chỉ mang tính tham khảo:
- Người lớn: 600 mg đường uống, một lần mỗi ngày, phối hợp với các thuốc kháng retrovirus khác.
- Khi phối hợp rifampicin: nhãn DailyMed khuyến cáo cân nhắc tăng efavirenz lên 800 mg một lần mỗi ngày ở người cân nặng từ 50 kg trở lên. Điều chỉnh này chỉ được thực hiện bởi bác sĩ điều trị HIV–lao.
- Trẻ từ 3 tuổi và cân nặng từ 10 kg theo hướng dẫn NIH:
- 10 đến dưới 15 kg: 200 mg/ngày.
- 15 đến dưới 20 kg: 250 mg/ngày.
- 20 đến dưới 25 kg: 300 mg/ngày.
- 25 đến dưới 32,5 kg: 350 mg/ngày.
- 32,5 đến dưới 40 kg: 400 mg/ngày.
- Từ 40 kg: 600 mg/ngày.
Nhãn FDA có bảng liều từ 3,5 kg, nhưng Hội đồng NIH không khuyến cáo efavirenz thường quy cho trẻ từ 3 tháng đến dưới 3 tuổi vì dược động học rất biến thiên. Nếu bắt buộc phải sử dụng ở nhóm tuổi này, cần chuyên gia HIV nhi khoa và có thể phải theo dõi nồng độ thuốc.
- Uống một lần mỗi ngày khi bụng đói, ưu tiên trước khi ngủ.
- Tránh uống cùng bữa ăn nhiều chất béo vì có thể làm tăng nồng độ thuốc và phản ứng thần kinh.
- Viên nén 600 mg trong nhãn được tham khảo không được nghiền hoặc bẻ để tạo liều nhỏ.
- Viên nang có thể được mở và rắc lên một lượng nhỏ thức ăn mềm theo hướng dẫn riêng cho người không thể nuốt viên; không tự áp dụng nếu sản phẩm không cho phép.
- Không dùng đơn độc và không tự ngừng một thành phần của phác đồ HIV.
- Tránh hoặc hạn chế rượu và các chất hướng thần vì có thể làm tăng tác dụng lên thần kinh trung ương.
Các nội dung thường cần theo dõi gồm:
- Tải lượng HIV RNA và số lượng tế bào CD4.
- Khả năng tuân thủ và dấu hiệu thất bại virus học.
- Xét nghiệm kháng thuốc khi được chỉ định.
- Chức năng gan trước và trong điều trị.
- Cholesterol toàn phần và triglyceride trước điều trị và định kỳ.
- Chóng mặt, mất ngủ, ác mộng, giảm tập trung và dấu hiệu độc tính thần kinh muộn.
- Trầm cảm, ý nghĩ tự sát, kích động, hoang tưởng hoặc loạn thần.
- Phát ban và dấu hiệu tổn thương da, niêm mạc.
- Điện tâm đồ và điện giải ở người có nguy cơ kéo dài QT hoặc đang dùng thuốc kéo dài QT.
Cảnh báo và lưu ý về Efavirenz
Theo nhãn DailyMed được tham khảo, efavirenz chống chỉ định trong các trường hợp:
- Tiền sử quá mẫn có ý nghĩa lâm sàng với efavirenz hoặc thành phần của thuốc, bao gồm hội chứng Stevens–Johnson, hồng ban đa dạng hoặc phát ban nhiễm độc nặng.
- Dùng đồng thời với elbasvir/grazoprevir vì efavirenz có thể làm giảm nồng độ hai thuốc và gây mất đáp ứng virus học trong điều trị viêm gan C.
Các sản phẩm và quốc gia khác có thể quy định thêm chống chỉ định; cần kiểm tra tờ hướng dẫn của chế phẩm cụ thể.
Các tác dụng không mong muốn thường gặp gồm:
- Chóng mặt.
- Mất ngủ hoặc buồn ngủ.
- Giấc mơ bất thường.
- Giảm khả năng tập trung.
- Đau đầu.
- Mệt mỏi.
- Buồn nôn, nôn.
- Phát ban.
- Tăng enzym gan.
- Tăng cholesterol hoặc triglyceride.
Triệu chứng thần kinh thường xuất hiện trong 1–2 ngày đầu và có xu hướng giảm trong 2–4 tuần, nhưng không phải mọi người đều dung nạp được thuốc.
Các phản ứng nghiêm trọng có thể gồm:
- Trầm cảm nặng, ý nghĩ hoặc hành vi tự sát, hoang tưởng, kích động, hưng cảm hoặc biểu hiện loạn thần.
- Độc tính thần kinh xuất hiện muộn, gồm mất điều hòa, bệnh não, lú lẫn, chậm tâm thần vận động hoặc mê sảng.
- Hội chứng Stevens–Johnson, hồng ban đa dạng hoặc phản ứng da có phồng rộp, bong tróc và tổn thương niêm mạc.
- Viêm gan, suy gan tối cấp, ghép gan hoặc tử vong.
- Co giật.
- Kéo dài QTc và tăng nguy cơ xoắn đỉnh ở người có yếu tố nguy cơ.
- Hội chứng phục hồi miễn dịch sau khi bắt đầu phác đồ phối hợp.
Người bệnh cần được đánh giá ngay khi có ý nghĩ tự sát, thay đổi hành vi rõ rệt, vàng da, phát ban kèm sốt, tổn thương niêm mạc, ngất hoặc rối loạn ý thức.
- Không sử dụng efavirenz đơn độc hoặc thêm một mình vào phác đồ đang thất bại.
- Thận trọng ở người có tiền sử trầm cảm, ý nghĩ tự sát, loạn thần hoặc lạm dụng chất.
- Thận trọng ở người có bệnh gan, đồng nhiễm viêm gan B hoặc C hoặc đang dùng thuốc độc gan.
- Theo dõi sát trong những tuần đầu vì triệu chứng thần kinh và phát ban thường xuất hiện sớm.
- Đánh giá ngay độc tính thần kinh muộn nếu xuất hiện mất điều hòa, lú lẫn hoặc bệnh não sau nhiều tháng hoặc nhiều năm.
- Thận trọng ở người có tiền sử co giật.
- Cân nhắc lựa chọn khác ở người có QT kéo dài, tiền sử xoắn đỉnh hoặc đang dùng thuốc kéo dài QT.
- Kiểm tra tương tác trước mọi thay đổi thuốc vì efavirenz có thể làm giảm hiệu quả nhiều thuốc khác.
Quá liều có thể làm tăng triệu chứng thần kinh; đã có báo cáo co cơ không tự chủ ở người vô tình dùng 600 mg hai lần mỗi ngày.
Không có thuốc giải độc đặc hiệu. Xử trí gồm:
- Theo dõi dấu hiệu sinh tồn và tình trạng lâm sàng.
- Điều trị triệu chứng và hỗ trợ.
- Có thể cân nhắc than hoạt nếu phù hợp và người bệnh đến sớm.
- Thẩm tách máu khó loại bỏ đáng kể efavirenz vì thuốc gắn protein rất cao.
Theo nhãn DailyMed, viên efavirenz nên được bảo quản ở 20–25°C; có thể chấp nhận dao động trong khoảng 15–30°C theo điều kiện nhiệt độ phòng được kiểm soát.
Giữ thuốc trong bao bì gốc, tránh ẩm, tránh nhiệt độ cao và để xa tầm với của trẻ em.
Đối tượng đặc biệt
Nhãn FDA cho phép sử dụng efavirenz trong phác đồ phối hợp cho trẻ từ 3 tháng tuổi, cân nặng ít nhất 3,5 kg.
Tuy nhiên, hướng dẫn NIH nhi khoa không khuyến cáo sử dụng thường quy cho trẻ từ 3 tháng đến dưới 3 tuổi vì dược động học rất biến thiên và khó đạt nồng độ điều trị. Đối với trẻ từ 3 tuổi và cân nặng ít nhất 10 kg, liều được tính theo nhóm cân nặng.
Phát ban xuất hiện thường xuyên và có thể nặng hơn ở trẻ em so với người lớn. Việc điều trị cần do chuyên gia HIV nhi khoa quản lý.
Các nghiên cứu lâm sàng không có đủ người từ 65 tuổi trở lên để xác định họ có đáp ứng khác người trẻ hay không. Việc lựa chọn phác đồ cần thận trọng vì người cao tuổi có thể suy giảm chức năng gan, thận hoặc tim và thường sử dụng nhiều thuốc có nguy cơ tương tác.
Thông tin giữa nhãn thuốc và hướng dẫn chuyên môn hiện có khác biệt:
- Nhãn DailyMed sửa đổi tháng 6 năm 2024 cảnh báo tránh dùng efavirenz trong ba tháng đầu do nguy cơ tiềm tàng đối với thai và yêu cầu thử thai, tránh thai trong quá trình điều trị.
- Hướng dẫn HIV chu sinh của NIH cập nhật ngày 31 tháng 3 năm 2026 kết luận dữ liệu hiện có không cho thấy tăng nguy cơ dị tật ống thần kinh hoặc dị tật bẩm sinh tổng thể khi phơi nhiễm trong ba tháng đầu. Hướng dẫn này không hạn chế sử dụng efavirenz trước khi thụ thai hoặc trong thai kỳ và khuyến cáo tiếp tục phác đồ efavirenz đang ức chế virus để tránh mất kiểm soát virus.
- NIH vẫn lưu ý các tín hiệu nghiên cứu về đầu nhỏ và chậm phát triển thần kinh cần được đánh giá thêm.
- Nếu dùng trong thai kỳ, NIH khuyến cáo liều người lớn chuẩn 600 mg/ngày; không tự giảm còn 400 mg.
Quyết định bắt đầu, tiếp tục hoặc đổi efavirenz trong thai kỳ phải do bác sĩ HIV phối hợp bác sĩ sản khoa thực hiện. Không tự ngừng ART vì có thể làm tăng tải lượng virus và nguy cơ truyền HIV cho trẻ.
Efavirenz có thể đi vào sữa mẹ và đã phát hiện được trong huyết tương của trẻ bú mẹ.
Nhãn DailyMed khuyến cáo người có HIV không cho con bú để tránh truyền HIV sau sinh. Tuy nhiên, hướng dẫn NIH cập nhật tháng 6 năm 2026 áp dụng cách tiếp cận tư vấn dựa trên bằng chứng và cùng ra quyết định:
- Sữa công thức được pha đúng cách hoặc sữa người hiến tặng đã thanh trùng loại bỏ nguy cơ truyền HIV qua sữa mẹ.
- Khi người mẹ dùng ART đều đặn và duy trì tải lượng virus dưới 50 bản sao/ml, nguy cơ truyền HIV qua cho bú giảm xuống dưới 1% nhưng không bằng không.
- Nếu lựa chọn cho bú, cần theo dõi tải lượng virus, tuân thủ ART và xét nghiệm trẻ theo lịch chuyên khoa.
Lựa chọn nuôi con phải tuân theo hướng dẫn quốc gia và được quản lý bởi đội ngũ HIV–sản–nhi; không tự thay đổi hoặc ngừng efavirenz trong thời kỳ cho con bú.
Người suy gan nhẹ Child–Pugh A có thể dùng liều thông thường nhưng cần thận trọng và theo dõi sát chức năng gan.
Efavirenz không được khuyến cáo cho người suy gan trung bình hoặc nặng Child–Pugh B hoặc C vì chưa đủ dữ liệu xác định liều phù hợp và nguy cơ độc gan có thể tăng.
Dược động học của efavirenz chưa được nghiên cứu đầy đủ ở người suy thận. Dưới 1% efavirenz được bài tiết nguyên dạng trong nước tiểu, vì vậy suy thận được dự đoán ít ảnh hưởng đến thải trừ efavirenz đơn chất.
Không có khuyến cáo điều chỉnh liều efavirenz đơn chất chỉ dựa trên suy thận trong nhãn được tham khảo. Đối với viên phối hợp cố định, phải đánh giá riêng chức năng thận và giới hạn sử dụng của tenofovir, lamivudine hoặc emtricitabine.
Efavirenz có thể gây chóng mặt, buồn ngủ, mất ngủ, giảm tập trung, rối loạn phối hợp và giấc mơ bất thường. Không lái xe, vận hành máy hoặc làm công việc nguy hiểm cho đến khi biết rõ thuốc ảnh hưởng đến cơ thể như thế nào.
Rượu và thuốc hướng thần có thể làm tăng ảnh hưởng lên thần kinh trung ương.
Tương tác thuốc của Efavirenz
| Tương tác | Mức độ | Cơ chế / ảnh hưởng | Khuyến nghị / xử trí | Theo dõi | Bằng chứng / nguồn |
|---|---|---|---|---|---|
|
Velpatasvir
Efavirenz làm giảm khoảng một nửa phơi nhiễm velpatasvir. | Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích | Cơ chế: Cảm ứng P-gp và CYP làm giảm phơi nhiễm velpatasvir. Ảnh hưởng: Trong nghiên cứu phác đồ efavirenz/emtricitabine/tenofovir DF, Cmax, AUC và Cmin velpatasvir còn khoảng 53%, 47% và 43%. | Khuyến nghị: use_alternative Xử trí: Không khuyến cáo dùng phác đồ chứa efavirenz; chuyển sang phác đồ HIV tương thích. | Theo dõi HCV RNA và phối hợp chuyên khoa HIV/HCV khi đổi phác đồ. | Bằng chứng: high Nguồn: DailyMed/FDA | EPCLUSA Prescribing Information | Table 4 and PK Tables 8–9 | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/fda/fdaDrugXsl.cfm?setid=7f30631a-ee3b-4cfe-866b-964df3f0a44f | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
|
Voxilaprevir
Efavirenz có thể làm giảm nồng độ voxilaprevir; không khuyến cáo dùng phác đồ chứa efavirenz đồng thời. | Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích | Cơ chế: Tương tác dược động học do cảm ứng P-gp/CYP. Nghiên cứu phác đồ efavirenz/emtricitabine/tenofovir cho thấy giảm phơi nhiễm velpatasvir; ảnh hưởng lên voxilaprevir được dự đoán theo cơ chế. Ảnh hưởng: Nguy cơ giảm hiệu quả điều trị HCV và thất bại virus; mức giảm riêng của voxilaprevir chưa được định lượng trực tiếp. | Khuyến nghị: avoid_combination Xử trí: Tránh phối hợp; chọn phác đồ kháng retrovirus không cảm ứng mạnh. | Theo dõi đáp ứng HCV nếu đã dùng đồng thời; rà soát nguy cơ tương tác của toàn bộ phác đồ HIV. | Bằng chứng: moderate Nguồn: DailyMed/FDA | VOSEVI US Prescribing Information | Sections 7.1–7.4 and 12.3 | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/fda/fdaDrugXsl.cfm?setid=17ffc094-8ca7-45d2-80d8-fd043bc9a221&type=display | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
|
Ubrogepant
Efavirenz có thể làm giảm phơi nhiễm ubrogepant do cảm ứng CYP3A4. | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Efavirenz được nhãn Canada liệt kê trong nhóm chất cảm ứng CYP3A4 yếu hoặc trung bình. Ảnh hưởng: Có thể giảm hiệu quả cắt cơn; mức giảm cụ thể cho cặp này chưa được định lượng. | Khuyến nghị: adjust_dose Xử trí: Dùng ubrogepant 100 mg; nếu cần, liều thứ hai 100 mg sau ít nhất 2 giờ, không vượt liều tối đa ghi nhãn. | Theo dõi đáp ứng giảm đau, tái phát đau đầu và tổng liều trong 24 giờ. | Bằng chứng: high Nguồn: DailyMed | UBRELVY (ubrogepant) Prescribing Information, revised 06/2025 | Sections 2.2, 4, 7.1–7.3, 12.3, 17 | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/fda/fdaDrugXsl.cfm?setid=fd9f9458-fd96-4688-be3f-f77b3d1af6ab | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
Thắc mắc về hoạt chất Efavirenz
Efavirenz là thuốc kháng retrovirus thuộc nhóm NNRTI, dùng phối hợp với các thuốc khác để điều trị HIV-1. Thuốc ức chế không cạnh tranh enzym phiên mã ngược của virus và không được sử dụng đơn độc.
Efavirenz thường gây chóng mặt, buồn ngủ, mất ngủ, giảm tập trung và giấc mơ bất thường trong những tuần đầu. Uống trước khi ngủ có thể giúp người bệnh dung nạp các triệu chứng này tốt hơn. Thuốc vẫn phải được uống khi đói vì thức ăn nhiều chất béo làm tăng nồng độ thuốc.
Không. Efavirenz phải được dùng cùng các thuốc kháng retrovirus khác. Dùng đơn độc hoặc thêm efavirenz như thuốc duy nhất vào phác đồ đang thất bại có thể làm virus kháng thuốc nhanh chóng.
Có sự khác biệt giữa nhãn và hướng dẫn. Nhãn DailyMed cảnh báo tránh dùng trong ba tháng đầu, trong khi hướng dẫn NIH tháng 3 năm 2026 không hạn chế sử dụng vì dữ liệu lớn không cho thấy tăng nguy cơ dị tật ống thần kinh. Người đang mang thai không được tự ngừng hoặc đổi phác đồ; quyết định phải do bác sĩ HIV–sản khoa thực hiện.
Không được tự ngừng. Tải lượng virus không phát hiện được cho thấy phác đồ đang kiểm soát HIV, không có nghĩa virus đã bị loại khỏi cơ thể. Ngừng hoặc uống không đều có thể làm tải lượng virus tăng trở lại và gây kháng thuốc. Mọi thay đổi phải do bác sĩ điều trị HIV quyết định.

