Captopril

Captopril là thuốc kê đơn thuộc nhóm ức chế enzym chuyển angiotensin, thường gọi là thuốc ức chế ACE. Thuốc làm giảm sự hình thành angiotensin II, từ đó giúp giãn mạch, giảm tiết aldosterone và hạ huyết áp. Theo các nhãn thuốc được đối chiếu, Captopril được sử dụng trong điều trị tăng huyết áp, suy tim, rối loạn chức năng thất trái sau nhồi máu cơ tim và bệnh thận có protein niệu ở người mắc đái tháo đường týp 1.[1][2] Captopril có thời gian tác dụng tương đối ngắn nên thường được chia thành nhiều lần dùng trong ngày. Thuốc có thể gây ho khan, chóng mặt, hạ huyết áp, tăng kali máu hoặc suy giảm chức năng thận. Phù mạch, giảm bạch cầu trung tính và độc tính đối với thai nhi là những nguy cơ nghiêm trọng cần đặc biệt lưu ý.[1] Người bệnh không nên tự mua, tự tăng giảm liều hoặc ngừng Captopril khi chưa trao đổi với bác sĩ hoặc dược sĩ.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Captopril là thuốc ACE inhibitor, giúp giãn mạch và giảm gánh cho tim.
  • Thường gặp trong điều trị tăng huyết áp, suy tim hoặc sau biến cố tim mạch theo chỉ định.
  • Cần dùng đúng hướng dẫn và theo dõi đáp ứng huyết áp.
  • Có thể gây ho khan, tăng kali máu, phát ban, rối loạn vị giác hoặc phù mạch.
  • Báo bác sĩ nếu có bệnh thận, đang dùng lợi tiểu, bổ sung kali, thai kỳ hoặc cho con bú.

Hoạt chất Captopril là gì?

Captopril là thuốc ức chế ACE có tác dụng làm giảm sự hình thành angiotensin II, một chất gây co mạch mạnh. Nhờ đó, thuốc giúp giãn mạch, giảm sức cản mạch máu, giảm giữ muối nước và hạ huyết áp.[1]

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Captopril

CAS 62571-86-2

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Captopril

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Captopril

Tên IUPAC

(2S)-1-[(2S)-2-methyl-3-sulfanylpropanoyl]pyrrolidine-2-carboxylic acid

Tên hóa học khác

L-Proline, 1-((2S)-3-mercapto-2-methyl-1-oxopropyl)- | (S)-1-(3-Mercapto-2-methyl-1-oxopropyl)-L-proline

Tên khác / tên đồng nghĩa

Tên hóa học: 1-[(2S)-3-mercapto-2-methylpropionyl]-L-proline. Số CAS: 62571-86-2.[1][5]

Tên Latinh / tên dược điển

Captoprilum

Tên USAN

captopril

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

62571-86-2

UNII

9G64RSX1XD

PubChem CID

44093

RxNorm CUI

1998

Dược động học của Captopril

Captopril được hấp thu nhanh qua đường tiêu hóa, đạt nồng độ đỉnh trong máu khoảng 1 giờ sau khi uống. Khoảng 25–30% lượng thuốc trong tuần hoàn gắn với protein huyết tương. Thuốc và các chất chuyển hóa được thải trừ chủ yếu qua thận; sự tích lũy có thể xảy ra khi chức năng thận suy giảm.[1]

Giai đoạn I: Hấp thu

Hấp thu nhanh sau khi uống. Nồng độ đỉnh trong máu thường đạt sau khoảng 1 giờ. Thức ăn làm giảm hấp thu của dạng viên nén khoảng 30–40% theo nhãn DailyMed.[1]

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Nhãn DailyMed ghi nhận mức hấp thu tối thiểu trung bình khoảng 75%. Thức ăn có thể làm giảm hấp thu khoảng 30–40% đối với dạng viên nén được nghiên cứu.[1] Giá trị sinh khả dụng tuyệt đối chuẩn hóa.

Giai đoạn II: Phân bố

Khoảng 25–30% Captopril trong tuần hoàn gắn với protein huyết tương. Dữ liệu động vật cho thấy thuốc không đi qua hàng rào máu–não với lượng đáng kể.[1][2]

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Một phần Captopril được chuyển thành các chất chuyển hóa disulfide, chủ yếu là captopril disulfide và captopril–cysteine disulfide.[1]

Giai đoạn IV: Thải trừ

Trong vòng 24 giờ, hơn 95% lượng thuốc đã hấp thu được thải qua nước tiểu; khoảng 40–50% được thải dưới dạng Captopril không đổi, phần còn lại chủ yếu là các chất chuyển hóa disulfide.[1]

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải của Captopril không đổi trong máu được ước tính dưới 2 giờ. Thời gian lưu thuốc kéo dài hơn ở người suy thận.[1]

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Thức ăn có thể làm giảm hấp thu dạng viên nén. Suy thận làm giảm thải trừ, kéo dài thời gian đạt trạng thái ổn định và làm tăng nồng độ thuốc ở trạng thái ổn định. Dạng bào chế cũng có thể ảnh hưởng đến hướng dẫn dùng cùng thức ăn.[1][2]

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Captopril

Captopril thuộc nhóm thuốc tác động lên hệ renin–angiotensin–aldosterone. Đây là thuốc ức chế ACE trực tiếp, không phải tiền thuốc và không cần chuyển hóa thành chất có hoạt tính để phát huy tác dụng.[1]

Phần III: Cơ chế tác dụng

Captopril ức chế cạnh tranh enzym chuyển angiotensin, làm giảm chuyển angiotensin I thành angiotensin II. Việc giảm angiotensin II dẫn đến giảm co mạch và giảm tiết aldosterone, qua đó làm giảm giữ natri và nước. ACE cũng là enzym phân hủy bradykinin; do đó, ức chế ACE có thể làm tăng bradykinin, góp phần vào tác dụng giãn mạch nhưng cũng liên quan đến ho khan và phù mạch.[1]

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Tác dụng hạ huyết áp có thể bắt đầu khoảng 15–30 phút sau khi uống và đạt mức cao nhất sau khoảng 60–90 phút. Hiệu quả hạ huyết áp tối đa của một chế độ điều trị ổn định có thể cần khoảng 3–4 tuần. Ở người suy tim, thuốc làm giảm sức cản mạch ngoại vi, giảm tiền gánh và hậu gánh, đồng thời có thể cải thiện cung lượng tim và khả năng gắng sức.[2]

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Captopril

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Captopril

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Captopril

Tương tácMức độCơ chế / ảnh hưởngKhuyến nghị / xử tríTheo dõiBằng chứng / nguồn
Trimethoprim

Trimethoprim phối hợp thuốc ức chế men chuyển làm tăng nguy cơ tăng kali máu.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích
Cơ chế:

Trimethoprim giảm thải kali kết hợp với ức chế hệ renin–angiotensin–aldosterone.

Ảnh hưởng:

Nguy cơ tăng kali nặng và loạn nhịp tăng, nhất là ở người cao tuổi, suy thận hoặc đái tháo đường.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Cân nhắc kháng sinh thay thế ở người nguy cơ cao; nếu phối hợp, theo dõi kali và chức năng thận.

Kali, creatinine/eGFR, huyết áp và ECG khi có tăng kali.

Bằng chứng: high
Nguồn:

[eMC/SmPC] | Trimethoprim 50 mg/5 ml Suspension — SmPC | Section 4.5 Drug interactions | https://www.medicines.org.uk/emc/product/4566/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Valacyclovir

Dữ liệu dược cảnh giác ghi tín hiệu tăng tổn thương thận cấp khi valacyclovir được dùng cùng thuốc ức chế hệ renin–angiotensin, có hoặc không kèm NSAID.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích
Cơ chế:

Tương tác dược lực học giả định: ACE inhibitor/ARB/renin inhibitor có thể giảm áp lực lọc cầu thận và lượng nước tiểu, làm tăng nguy cơ tích lũy/kết tinh acyclovir; cơ chế tương tác trực tiếp chưa được chứng minh.

Ảnh hưởng:

Phân tích JADER cho thấy ROR AKI tăng có ý nghĩa khi phối hợp valacyclovir với RAS inhibitor; tín hiệu tăng thêm khi đồng thời có NSAID. Dữ liệu báo cáo tự phát không cho phép tính tỷ lệ mắc.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Không bắt buộc ngừng RAS inhibitor ở mọi bệnh nhân. Đánh giá chức năng thận và thể tích tuần hoàn; tạm ngừng/điều chỉnh thuốc theo phác đồ 'sick day' của cơ sở khi mất nước hoặc AKI; tránh thêm NSAID nếu có thể.

Creatinine/eGFR, kali, huyết áp, lượng nước tiểu, cân nặng và dấu hiệu mất nước; kiểm tra sớm nếu cao tuổi, CKD, suy tim, nôn/tiêu chảy hoặc dùng liều valacyclovir cao.

Bằng chứng: low
Nguồn:

Frontiers/PMC | Risk Evaluation for AKI induced by valacyclovir, analgesics, and RAS inhibitors | JADER analysis—RAS inhibitors | https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6694181/ | Kiểm tra ngày 2026-08-02
DailyMed | VALACYCLOVIR Prescribing Information | Warning 5.2—Acute renal failure risk factors | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=7f5e96e0-534c-47a5-bb79-926088afc73c | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Azathioprine

ACE inhibitor dùng cùng azathioprine có thể làm tăng nguy cơ thiếu máu và giảm bạch cầu nặng.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Cơ chế chưa rõ; có thể là độc tính huyết học cộng hợp.

Ảnh hưởng:

Đã có báo cáo thiếu máu và giảm bạch cầu nặng.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Có thể phối hợp khi cần nhưng phải đánh giá nguy cơ và theo dõi CBC; xem xét thuốc hạ huyết áp khác nếu xuất hiện độc tính.

CBC, hemoglobin, bạch cầu và dấu hiệu nhiễm trùng.

Bằng chứng: low
Nguồn:

[DailyMed] | Azathioprine tablet | Drug Interactions | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/lookup.cfm?setid=d288e484-32fc-4b46-b504-d75a0fac8663&version=13 | Kiểm tra ngày 2026-08-03
[SmPC/emc] | Azathioprine tablets 50 mg | Mục 4.5 Tương tác thuốc và các dạng tương tác khác | https://www.medicines.org.uk/emc/product/14296/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-03

Vildagliptin

Dùng đồng thời vildagliptin với thuốc ức chế men chuyển có thể làm tăng nguy cơ phù mạch. Nguy cơ tuyệt đối thấp nhưng biến cố vùng lưỡi–hầu–thanh quản có thể nghiêm trọng.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Tương tác dược lực. ACE và DPP-4 cùng tham gia bất hoạt các peptide vận mạch, đặc biệt substance P; ức chế đồng thời có thể làm tăng tích lũy peptide và khuynh hướng phù mạch.

Ảnh hưởng:

Có thể xuất hiện sưng môi, mặt, lưỡi hoặc họng; khàn tiếng, khó nuốt hoặc khó thở. Phân tích gộp thử nghiệm vildagliptin ghi nhận nguy cơ phù mạch tăng ở người đang dùng ACE inhibitor (OR 4,57; 95% CI 1,57–13,28), dù số biến cố tuyệt đối nhỏ và phần lớn trường hợp trong chương trình thử nghiệm là nhẹ.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Thận trọng khi phối hợp. Tư vấn người bệnh nhận biết dấu hiệu phù mạch và tìm trợ giúp y tế khẩn cấp khi sưng lưỡi/họng hoặc khó thở. Khi nghi ngờ phù mạch, đánh giá ngay và xử trí/ngừng thuốc liên quan theo quyết định lâm sàng.

Theo dõi sưng mặt, môi, lưỡi, họng; khàn tiếng; khó nuốt; khó thở, đặc biệt khi mới bắt đầu hoặc thay đổi điều trị.

Bằng chứng: high
Nguồn:

eMC / SmPC | Galvus 50 mg tablets – Summary of Product Characteristics | Mục 4.5 và 4.8: tăng nguy cơ phù mạch khi dùng đồng thời ACE inhibitor | https://www.medicines.org.uk/emc/product/6225/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02
Clinical trial meta-analysis | Dipeptidyl peptidase-IV inhibitor use associated with increased risk of ACE inhibitor-associated angioedema | OR 4,57 (95% CI 1,57–13,28) ở người dùng ACE inhibitor; nguy cơ tuyệt đối nhỏ | https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC2758288/ | Kiểm tra ngày 2026-08-02
Safety review | Clinical Safety and Tolerability of Vildagliptin | Tóm tắt dữ liệu phù mạch khi phối hợp ACE inhibitor | https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5813467/ | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Chlorpromazine

Chlorpromazine có thể tăng tác dụng hạ huyết áp của nhiều thuốc hạ huyết áp và làm tăng hạ huyết áp tư thế.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Dược lực học: giãn mạch và phong bế alpha-adrenergic cộng hợp.

Ảnh hưởng:

Chóng mặt, ngất, té ngã hoặc hạ huyết áp có triệu chứng.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Theo dõi khi bắt đầu hoặc tăng liều; cân nhắc giảm liều một hoặc cả hai thuốc.

Huyết áp nằm/đứng, mạch, triệu chứng chóng mặt và té ngã.

Bằng chứng: high
Nguồn:

[eMC SmPC] | Chlorpromazine 100mg Tablets | Mục 4.5 – Interactions | https://www.medicines.org.uk/emc/product/3476/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01
[DailyMed] | Chlorpromazine Hydrochloride Tablets, USP | Warnings/Precautions – CNS depressants, anticoagulants, phenytoin, propranolol, thiazides, metrizamide, lithium, alcohol, guanethidine | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=5ae79c1e-f523-4358-9f8b-7382a03d59bc | Kiểm tra ngày 2026-08-01

Rituximab

Thuốc hạ huyết áp có thể làm tăng mức độ hạ huyết áp xảy ra trong hoặc quanh thời điểm truyền rituximab.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Tác dụng hạ huyết áp của thuốc dùng nền có thể cộng hợp với hạ huyết áp liên quan phản ứng truyền rituximab.

Ảnh hưởng:

Có thể xuất hiện hạ huyết áp có triệu chứng, chóng mặt, ngất hoặc mất ổn định huyết động trong truyền.

Khuyến nghị:

separate_timing

Xử trí:

Đối với rituximab truyền tĩnh mạch, SmPC khuyến cáo cân nhắc tạm ngừng thuốc hạ huyết áp 12 giờ trước truyền; quyết định cần cá thể hóa theo nguy cơ tim mạch.

Huyết áp trước truyền và định kỳ trong truyền; theo dõi chóng mặt, ngất và dấu hiệu mất ổn định huyết động.

Bằng chứng: high
Nguồn:

eMC | MabThera SmPC | Consider withholding antihypertensive medicines 12 hours before rituximab infusion because hypotension may occur | https://www.medicines.org.uk/emc/product/3801/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01

Thắc mắc về hoạt chất Captopril

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 6 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *