Telmisartan là thuốc chẹn thụ thể angiotensin II, thường viết tắt là ARB. Thuốc ngăn angiotensin II gắn vào thụ thể AT1, nhờ đó làm giảm co mạch và tác dụng giữ natri, nước của aldosterone. Telmisartan được phê duyệt để điều trị tăng huyết áp. Một số nhãn còn cho phép dùng liều 80 mg mỗi ngày nhằm giảm nguy cơ biến cố tim mạch ở người lớn có nguy cơ cao; tiêu chí người bệnh khác nhau giữa nhãn Hoa Kỳ và SmPC tại Anh. [1][2]
Telmisartan thường được uống một lần mỗi ngày, cùng hoặc không cùng thức ăn. Thuốc có thể gây chóng mặt, hạ huyết áp, tăng kali máu hoặc suy giảm chức năng thận. Thuốc tác động trực tiếp lên hệ renin–angiotensin có thể gây tổn thương hoặc tử vong thai nhi; khi phát hiện mang thai, người bệnh cần liên hệ bác sĩ để ngừng thuốc và chuyển sang phương án phù hợp sớm nhất có thể. [1][2][7]
Nội dung chính
- Telmisartan là thuốc chẹn chọn lọc thụ thể angiotensin II type AT1, thuộc nhóm ARB. [1][2]
- Mã ATC: C09CA07. [4]
- Chỉ định cơ bản: điều trị tăng huyết áp ở người lớn. [1][2]
- Một số nhãn còn phê duyệt giảm nguy cơ hoặc tỷ lệ mắc biến cố tim mạch ở người lớn có nguy cơ cao. [1][2]
- Liều tăng huyết áp thường bắt đầu ở 40 mg một lần mỗi ngày; một số người có thể đáp ứng với 20 mg và liều tối đa thông thường là 80 mg/ngày. [1][2]
- Tác dụng hạ huyết áp bắt đầu trong khoảng ba giờ, rõ phần lớn sau hai tuần và thường đạt tối đa sau khoảng bốn đến tám tuần. [1][2]
- Cần theo dõi huyết áp, creatinin hoặc eGFR, kali và natri trước và sau khi bắt đầu hoặc tăng liều. [5]
- Không phối hợp thường quy telmisartan với thuốc ức chế ACE, ARB khác hoặc aliskiren vì tăng nguy cơ hạ huyết áp, tăng kali và suy thận. [1][2][3]
- Telmisartan có thể làm tăng nồng độ digoxin; NSAID có thể làm giảm tác dụng hạ áp và tăng nguy cơ tổn thương thận. [1][2]
- Không sử dụng trong thai kỳ và không tự dùng chất bổ sung hoặc muối thay thế chứa kali. [1][2][7]
Hoạt chất Telmisartan là gì?
Telmisartan là thuốc chẹn chọn lọc thụ thể angiotensin II type AT1. Thuốc ngăn angiotensin II gây co mạch và kích thích tiết aldosterone, từ đó làm giãn mạch, giảm giữ natri và hạ huyết áp. Telmisartan không ức chế enzym chuyển angiotensin và không trực tiếp ngăn phân hủy bradykinin. [1][2]
Telmisartan
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Telmisartan |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Telmisartan |
| Tên IUPAC | 2-[4-[[4-methyl-6-(1-methylbenzimidazol-2-yl)-2-propylbenzimidazol-1-yl]methyl]phenyl]benzoic acid |
| Tên hóa học khác | (1,1'-Biphenyl)-2-carboxylic acid, 4'-((1,4'-dimethyl-2'-propyl(2,6'-bi-1H-benzimidazol)-1'-yl)methyl)- |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Telmisartanum. |
| Tên Latinh / tên dược điển | Telmisartanum |
| Tên USAN | telmisartan |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 144701-48-4 |
|---|---|
| UNII | U5SYW473RQ |
| PubChem CID | 65999 |
| RxNorm CUI | 73494 |
Dược động học của Telmisartan
Telmisartan được hấp thu tương đối nhanh sau khi uống, đạt nồng độ đỉnh trong khoảng 0,5–1 giờ. Sinh khả dụng phụ thuộc liều và dược động học không tuyến tính. Thuốc gắn protein huyết tương trên 99,5%, có thể tích phân bố lớn, được liên hợp glucuronide thành chất không có hoạt tính và được thải gần như hoàn toàn qua phân theo đường mật. [1][2]
Giai đoạn I: Hấp thu
Sau khi uống, nồng độ telmisartan trong huyết tương thường đạt đỉnh sau khoảng 0,5–1 giờ. Mức phơi nhiễm tăng nhiều hơn tỷ lệ tăng liều khi dùng trên 40 mg, cho thấy dược động học không tuyến tính. Thuốc có thể dùng cùng hoặc không cùng thức ăn. [1][2]
| F · Sinh khả dụng | Sinh khả dụng tuyệt đối của telmisartan phụ thuộc liều. Nhãn DailyMed ghi nhận khoảng 42% với liều 40 mg và 58% với liều 160 mg; SmPC ghi nhận sinh khả dụng tuyệt đối trung bình khoảng 50%. [1][2] Thức ăn làm giảm nhẹ diện tích dưới đường cong nồng độ, nhưng mức giảm này không được kỳ vọng làm giảm hiệu quả điều trị ở liều khuyến cáo. |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Telmisartan gắn trên 99,5% với protein huyết tương, chủ yếu là albumin và alpha-1 acid glycoprotein. Thể tích phân bố biểu kiến ở trạng thái ổn định khoảng 500 lít, cho thấy thuốc còn gắn đáng kể tại mô. [1][2]
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Telmisartan được chuyển hóa bằng phản ứng liên hợp tạo acyl glucuronide không có hoạt tính dược lý. Hệ enzym cytochrome P450 không tham gia đáng kể vào chuyển hóa telmisartan, vì vậy nguy cơ tương tác qua CYP nhìn chung thấp hơn nhiều thuốc khác. [1][2]
Giai đoạn IV: Thải trừ
Hơn 97% liều telmisartan được thải dưới dạng thuốc không đổi qua phân theo đường mật. Dưới 1% liều được tìm thấy trong nước tiểu. Telmisartan không được loại bỏ bằng lọc máu hoặc thẩm tách máu. [1][2]
| t½ · Thời gian bán thải | Telmisartan có thời gian bán thải cuối kéo dài trên 20 giờ; nhãn DailyMed ghi nhận khoảng 24 giờ. Đặc tính này hỗ trợ việc dùng một lần mỗi ngày và duy trì tác dụng trong toàn bộ khoảng cách liều 24 giờ. [1][2] |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Độ thanh thải toàn phần trong huyết tương lớn hơn 800 mL/phút theo nhãn DailyMed và khoảng 1.000 mL/phút theo SmPC Micardis. Độ thanh thải giảm ở người có tắc nghẽn đường mật hoặc suy gan. [1][2] |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
- Suy gan làm tăng nồng độ telmisartan và có thể làm sinh khả dụng tuyệt đối tiến gần 100%. [1]
- Tắc mật làm giảm độ thanh thải vì phần lớn thuốc được đào thải qua mật. [1][2]
- Nồng độ telmisartan ở nữ có thể cao gấp khoảng 2–3 lần nam, nhưng không ghi nhận khác biệt quan trọng về đáp ứng huyết áp hoặc hạ huyết áp tư thế trong thử nghiệm. [1]
- Mức phơi nhiễm tăng không tuyến tính khi liều tăng trên 40 mg. [1][2]
- Thức ăn làm giảm nhẹ AUC, nhưng ảnh hưởng lâm sàng được đánh giá là không đáng kể. [1][2]
- Telmisartan không được thẩm tách và không cần chỉnh liều chỉ dựa trên suy thận theo nhãn Hoa Kỳ; SmPC khuyến nghị thận trọng hơn ở suy thận nặng hoặc chạy thận. [1][2]
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Telmisartan
Telmisartan thuộc nhóm thuốc tác động lên hệ renin–angiotensin, phân nhóm thuốc chẹn thụ thể angiotensin II đơn chất, mã ATC C09CA07. Thuốc có ái lực chọn lọc với thụ thể AT1 và không biểu hiện hoạt tính chủ vận một phần tại thụ thể này. [1][2][4]
Phần III: Cơ chế tác dụng
Angiotensin II là chất gây co mạch quan trọng của hệ renin–angiotensin–aldosterone. Telmisartan cạnh tranh chọn lọc tại thụ thể AT1 ở cơ trơn mạch và tuyến thượng thận, qua đó ức chế co mạch và tiết aldosterone. Thuốc không ức chế renin huyết tương hoặc các kênh ion và không ức chế enzym chuyển angiotensin. [1][2]
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Tác dụng hạ huyết áp bắt đầu trong vòng khoảng ba giờ sau một liều uống. Phần lớn hiệu quả xuất hiện trong hai tuần đầu và mức giảm tối đa thường đạt sau khoảng bốn tuần theo nhãn Hoa Kỳ hoặc bốn đến tám tuần theo SmPC. [1][2]
Liều 80 mg gần như ức chế hoàn toàn đáp ứng tăng huyết áp do angiotensin II trong 24 giờ và tác dụng ức chế vẫn còn đo được tới 48 giờ. Telmisartan thường không làm thay đổi đáng kể nhịp tim. [1][2]
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Telmisartan
Theo nhãn DailyMed, telmisartan được phê duyệt cho:
- Điều trị tăng huyết áp, dùng đơn độc hoặc phối hợp với thuốc hạ huyết áp khác. [1]
- Giảm nguy cơ nhồi máu cơ tim, đột quỵ hoặc tử vong do nguyên nhân tim mạch ở người từ 55 tuổi có nguy cơ cao và không thể dùng thuốc ức chế ACE. [1]
Theo SmPC Micardis, telmisartan được phê duyệt cho:
- Điều trị tăng huyết áp nguyên phát ở người lớn. [2]
- Giảm tỷ lệ mắc bệnh tim mạch ở người lớn có bệnh tim mạch do xơ vữa biểu hiện rõ hoặc đái tháo đường type 2 có tổn thương cơ quan đích. [2]
NICE khuyến nghị ARB trong một số bước điều trị tăng huyết áp, chẳng hạn khi thuốc ức chế ACE không dung nạp được. Đây là khuyến nghị theo nhóm thuốc và không đồng nghĩa telmisartan phù hợp với mọi người bệnh. [3]
Liều dùng và cách sử dụng
Các liều dưới đây được trích từ nhãn quản lý thuốc, chỉ dùng để tham khảo chuyên môn và không được tự áp dụng:
- Tăng huyết áp theo nhãn Hoa Kỳ: liều khởi đầu thông thường 40 mg một lần mỗi ngày. Đáp ứng huyết áp phụ thuộc liều trong khoảng 20–80 mg/ngày. [1]
- Tăng huyết áp theo SmPC Micardis: liều thường có hiệu quả là 40 mg một lần mỗi ngày; một số người có thể đáp ứng với 20 mg. Liều tối đa 80 mg/ngày. [2]
- Giảm nguy cơ hoặc tỷ lệ mắc bệnh tim mạch theo nhãn Hoa Kỳ và SmPC: 80 mg một lần mỗi ngày. Hiệu quả của liều thấp hơn 80 mg cho mục tiêu này chưa được xác lập. [1][2]
- Suy thận nặng hoặc chạy thận: nhãn Hoa Kỳ không yêu cầu chỉnh liều ban đầu nhưng yêu cầu theo dõi huyết áp; SmPC khuyến nghị cân nhắc liều khởi đầu 20 mg. [1][2]
- Suy gan nhẹ đến vừa theo SmPC: không vượt quá 40 mg một lần mỗi ngày. Suy gan nặng bị chống chỉ định trong SmPC. [2]
Việc lựa chọn liều phải dựa trên huyết áp, tình trạng thể tích tuần hoàn, chức năng gan, chức năng thận, kali máu và các thuốc dùng kèm.
Telmisartan được uống một lần mỗi ngày, cùng hoặc không cùng thức ăn. Viên Micardis được nuốt nguyên với chất lỏng. Do viên có tính hút ẩm, nên chỉ lấy khỏi vỉ hoặc bao bì ngay trước khi uống. [1][2]
Không tự bù gấp đôi liều đã quên, tự tăng liều, tự ngừng thuốc hoặc dùng lại thuốc của người khác. Không tự sử dụng viên bổ sung kali, thuốc lợi tiểu giữ kali hoặc chất thay thế muối có chứa kali. Người đang nôn, tiêu chảy, mất nước hoặc dùng thuốc lợi tiểu liều cao cần báo bác sĩ vì nguy cơ hạ huyết áp và tổn thương thận có thể tăng. [1][2]
Trước khi bắt đầu telmisartan, nên đánh giá:
- Huyết áp.
- Creatinin huyết thanh hoặc eGFR.
- Kali huyết thanh.
- Natri huyết thanh. [5]
Sau khi bắt đầu hoặc thay đổi liều trong điều trị tăng huyết áp, SPS khuyến nghị kiểm tra creatinin hoặc eGFR, kali và natri trong vòng 1–2 tuần; người có nguy cơ tăng kali hoặc suy giảm chức năng thận có thể cần kiểm tra trong vòng bảy ngày. Huyết áp thường được đánh giá trong vòng một tháng. [5]
Khi điều trị ổn định, chức năng thận, kali và natri thường được kiểm tra ít nhất hằng năm, hoặc thường xuyên hơn nếu người bệnh lớn tuổi, có đái tháo đường, bệnh thận, bệnh mạch máu ngoại biên, mất nước hoặc đang dùng thuốc tương tác. [5]
Cảnh báo và lưu ý về Telmisartan
Chống chỉ định có khác biệt giữa các nhãn:
Theo nhãn DailyMed:
- Quá mẫn với telmisartan hoặc bất kỳ thành phần nào của sản phẩm.
- Phối hợp aliskiren với telmisartan ở người bệnh đái tháo đường. [1]
Theo SmPC Micardis:
- Quá mẫn với telmisartan hoặc tá dược.
- Ba tháng giữa và ba tháng cuối thai kỳ.
- Rối loạn tắc nghẽn đường mật.
- Suy gan nặng.
- Phối hợp aliskiren ở người đái tháo đường hoặc người suy thận có GFR dưới 60 mL/phút/1,73 m². [2]
Telmisartan không nên được bắt đầu trong thai kỳ và không được phối hợp với thuốc ức chế ACE ở người có bệnh thận do đái tháo đường. [1][2][7]
Các tác dụng không mong muốn được ghi nhận gồm:
- Chóng mặt hoặc choáng váng.
- Đau đầu.
- Đau lưng.
- Tiêu chảy, đau bụng, khó tiêu hoặc buồn nôn.
- Viêm xoang, viêm họng hoặc nhiễm trùng đường hô hấp trên.
- Mệt mỏi.
- Ho.
- Đau cơ hoặc đau khớp.
- Hạ huyết áp hoặc hạ huyết áp tư thế.
- Phù ngoại biên.
- Tăng creatinin hoặc thay đổi kali máu. [1][2]
Trong thử nghiệm tăng huyết áp của nhãn Hoa Kỳ, nhiễm trùng đường hô hấp trên, đau lưng, viêm xoang và tiêu chảy là các biến cố xảy ra từ 1% trở lên và nhiều hơn giả dược. Nhiều triệu chứng khác, gồm đau đầu và chóng mặt, xảy ra với tỷ lệ tương đương hoặc thấp hơn giả dược. [1]
Các tác dụng hoặc biến cố nghiêm trọng có thể gồm:
- Tổn thương hoặc tử vong thai nhi.
- Hạ huyết áp nặng hoặc ngất.
- Tăng kali máu nghiêm trọng, có thể gây yếu cơ hoặc rối loạn nhịp.
- Suy giảm chức năng thận, thiểu niệu hoặc suy thận cấp.
- Phản ứng phản vệ hoặc phù mạch ở mặt, môi, lưỡi hoặc đường hô hấp.
- Phù mạch đường ruột gây đau bụng, buồn nôn, nôn hoặc tiêu chảy.
- Giảm tiểu cầu.
- Tiêu cơ vân hiếm gặp.
- Nhiễm khuẩn huyết đã được ghi nhận trong dữ liệu lâm sàng, nhưng quan hệ nhân quả với telmisartan chưa được xác lập chắc chắn.
- Nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ nếu huyết áp giảm quá mức ở người có bệnh mạch vành hoặc mạch não thiếu máu cục bộ. [1][2]
Khó thở, sưng mặt hoặc lưỡi, ngất, giảm rõ lượng nước tiểu, yếu cơ kèm hồi hộp hoặc đau bụng dữ dội cần được đánh giá y tế khẩn cấp.
Cần thận trọng ở người:
- Mất nước hoặc giảm natri do lợi tiểu liều cao, nôn, tiêu chảy hoặc chế độ hạn chế muối.
- Suy thận, suy tim nặng hoặc chức năng thận phụ thuộc hoạt động của hệ renin–angiotensin.
- Hẹp động mạch thận hai bên hoặc hẹp động mạch của thận duy nhất còn hoạt động.
- Tăng kali máu, đái tháo đường hoặc đang dùng thuốc làm tăng kali.
- Tắc nghẽn đường mật hoặc suy gan.
- Hẹp van động mạch chủ, hẹp van hai lá hoặc bệnh cơ tim phì đại tắc nghẽn.
- Cường aldosterone nguyên phát, vì nhóm thuốc ức chế hệ renin–angiotensin thường ít hiệu quả.
- Bệnh tim thiếu máu cục bộ hoặc bệnh mạch máu não, vì hạ huyết áp quá mức có thể gây nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ. [1][2]
Người bệnh đái tháo đường đang dùng insulin hoặc thuốc hạ đường huyết có thể cần theo dõi glucose vì SmPC ghi nhận khả năng xảy ra hạ đường huyết. Phù mạch đường ruột cần được nghĩ đến khi có đau bụng, nôn hoặc tiêu chảy không giải thích được. [2]
Dữ liệu quá liều telmisartan ở người còn hạn chế. Biểu hiện dự kiến gồm:
- Hạ huyết áp.
- Chóng mặt.
- Nhịp tim nhanh.
- Nhịp tim chậm do tăng kích thích phó giao cảm. [1][2]
Xử trí chủ yếu là điều trị hỗ trợ, theo dõi huyết áp, điện tâm đồ, chức năng thận và điện giải; đặt người bệnh nằm ngửa và truyền dịch đẳng trương khi phù hợp. Telmisartan không được loại bỏ bằng lọc máu hoặc thẩm tách máu. [1][2]
Uống quá liều hoặc uống nhầm cần được đánh giá tại cơ sở y tế; không tự gây nôn hoặc tự xử trí tại nhà.
Theo nhãn DailyMed, telmisartan được bảo quản ở 20–25°C; có thể chấp nhận dao động ngắn trong khoảng 15–30°C. Viên thuốc có tính hút ẩm và nên được giữ trong bao bì cho đến ngay trước khi sử dụng. [1]
SmPC Micardis yêu cầu giữ viên trong vỉ kín và chỉ lấy ra ngay trước khi uống. Điều kiện cụ thể phải tuân theo nhãn của đúng sản phẩm được cấp phát. [2]
Đối tượng đặc biệt
Tính an toàn và hiệu quả của telmisartan ở trẻ em chưa được xác lập trong nhãn Hoa Kỳ. SmPC Micardis cũng không đưa ra khuyến nghị liều cho người dưới 18 tuổi. [1][2]
Một nghiên cứu ngắn hạn đã đánh giá telmisartan ở trẻ từ 6 đến dưới 18 tuổi, nhưng dữ liệu không đủ để kết luận về hiệu quả, tính an toàn dài hạn hoặc xây dựng liều điều trị thường quy. Không tự ngoại suy liều người lớn cho trẻ em. [2]
Không cần chỉnh liều thường quy chỉ dựa trên tuổi theo nhãn và SmPC. Các thử nghiệm không ghi nhận khác biệt tổng thể rõ ràng về hiệu quả hoặc an toàn so với người trẻ, nhưng không loại trừ độ nhạy cao hơn ở một số cá nhân. [1][2]
Người cao tuổi có nguy cơ tăng hạ huyết áp, tăng kali và suy giảm chức năng thận khi mất nước, sử dụng NSAID, thuốc lợi tiểu hoặc nhiều thuốc hạ huyết áp. Cần theo dõi huyết áp, creatinin hoặc eGFR và kali phù hợp. [1][2][5]
Telmisartan không được sử dụng trong thai kỳ. Thuốc tác động trực tiếp lên hệ renin–angiotensin có thể làm giảm chức năng thận thai nhi, gây thiểu ối, thiểu sản phổi, biến dạng xương, chậm cốt hóa hộp sọ, hạ huyết áp, vô niệu, suy thận hoặc tử vong ở thai và trẻ sơ sinh. [1][2][7]
Khi phát hiện mang thai, người bệnh cần liên hệ bác sĩ để ngừng telmisartan sớm nhất có thể và chuyển sang thuốc có hồ sơ an toàn phù hợp. Người dự định mang thai nên được đổi thuốc trước khi thụ thai. Nếu đã phơi nhiễm từ ba tháng giữa, SmPC khuyến nghị siêu âm đánh giá chức năng thận và hộp sọ của thai, đồng thời theo dõi trẻ sơ sinh về hạ huyết áp. [2][7]
Các nguồn có khác biệt:
- Nhãn Hoa Kỳ khuyến cáo không cho con bú trong thời gian dùng telmisartan vì chưa có dữ liệu trên sữa người và có nguy cơ tiềm tàng gây hạ huyết áp, tăng kali hoặc suy thận ở trẻ. [1]
- SmPC Micardis không khuyến cáo sử dụng và ưu tiên thuốc có dữ liệu an toàn rõ hơn, đặc biệt khi trẻ sơ sinh hoặc sinh non. [2]
- MHRA không khuyến cáo nhóm ARB trong thời kỳ cho con bú do dữ liệu còn thiếu. [8]
- SPS cho rằng telmisartan có thể được sử dụng thận trọng khi có chỉ định lâm sàng cụ thể ở người cho trẻ đủ tháng, khỏe mạnh bú mẹ, nhưng là lựa chọn kém thuận lợi hơn candesartan, losartan hoặc valsartan. Cần theo dõi trẻ về ngủ nhiều, lừ đừ, nhợt nhạt, bú kém, tăng cân không đạt và lượng nước tiểu. [6]
Quyết định phải do bác sĩ cân nhắc nhu cầu điều trị của mẹ, tuổi thai khi sinh, sức khỏe của trẻ và các lựa chọn thay thế.
Telmisartan được đào thải chủ yếu qua mật. Suy gan làm giảm độ thanh thải, tăng nồng độ thuốc và có thể làm sinh khả dụng tuyệt đối tiến gần 100%. [1][2]
Các nhãn có khác biệt:
- Nhãn Hoa Kỳ yêu cầu bắt đầu ở liều thấp, tăng liều từ từ và theo dõi sát ở người suy gan hoặc tắc nghẽn đường mật. [1]
- SmPC Micardis chống chỉ định ở người suy gan nặng hoặc tắc nghẽn đường mật. Ở suy gan nhẹ đến vừa, liều không được vượt quá 40 mg một lần mỗi ngày. [2]
Không tự áp dụng một mức chỉnh liều chung cho mọi sản phẩm.
Nhãn Hoa Kỳ không yêu cầu chỉnh liều ban đầu ở người suy thận, kể cả người chạy thận, nhưng yêu cầu theo dõi huyết áp vì hạ huyết áp tư thế có thể xảy ra. [1]
SmPC Micardis không yêu cầu chỉnh liều ở suy thận nhẹ đến vừa, nhưng do kinh nghiệm hạn chế ở suy thận nặng hoặc chạy thận, khuyến nghị cân nhắc liều khởi đầu 20 mg. Telmisartan không được thẩm tách. [2]
Dù không phụ thuộc đáng kể vào thải trừ qua thận, telmisartan có thể làm thay đổi chức năng thận do ức chế hệ renin–angiotensin, nhất là ở người suy tim nặng, hẹp động mạch thận, mất nước hoặc dùng NSAID. Cần theo dõi creatinin hoặc eGFR, kali và natri. [1][2][5]
Telmisartan có thể gây chóng mặt, choáng váng hoặc ngất và do đó có thể ảnh hưởng đến khả năng lái xe, đi xe máy hoặc vận hành máy móc. Không thực hiện các hoạt động cần tỉnh táo nếu đang có triệu chứng hoặc chưa biết thuốc ảnh hưởng đến cơ thể như thế nào. [2]
Tương tác thuốc của Telmisartan
| Tương tác | Mức độ | Cơ chế / ảnh hưởng | Khuyến nghị / xử trí | Theo dõi | Bằng chứng / nguồn |
|---|---|---|---|---|---|
|
Alginate
Trong thử nghiệm in vitro, sodium alginate làm giảm phần telmisartan tự do trong một số môi trường mô phỏng tiêu hóa. Chưa có bằng chứng in vivo hoặc lâm sàng. | Chưa phân loại | Cơ chế: Tương tác dược động học lý thuyết do hấp phụ/tương tác với alginate, phụ thuộc pH và đặc tính ion hóa của thuốc. Ảnh hưởng: Có khả năng giảm sinh khả dụng và hiệu quả hạ huyết áp; mức độ trên người chưa xác định. | Khuyến nghị: monitor Xử trí: Không có khoảng cách liều được xác lập. Theo dõi huyết áp và đáp ứng; cân nhắc tránh uống đúng cùng thời điểm nếu kiểm soát huyết áp thay đổi. | Theo dõi huyết áp, triệu chứng tăng huyết áp và đáp ứng điều trị. | Bằng chứng: theoretical Nguồn: [Biological and Pharmaceutical Bulletin] | Effect of Dietary Fiber on the Level of Free Angiotensin II Receptor Blocker in Vitro | Phần telmisartan tự do giảm trong hệ sodium alginate in vitro | https://doi.org/10.1248/bpb.b13-00836 | Kiểm tra ngày 2026-08-01 |
|
Perindopril
Phối hợp perindopril với ARB gây phong bế kép RAAS và làm tăng nguy cơ hạ huyết áp, tăng kali máu và suy giảm chức năng thận, kể cả suy thận cấp. Kế thừa từ nhóm: | Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích | Cơ chế: Ức chế đồng thời hai vị trí của hệ renin–angiotensin–aldosterone làm tăng mức phong bế RAAS và giảm khả năng duy trì huyết áp/lọc cầu thận, đồng thời tăng nguy cơ giữ kali. Ảnh hưởng: Tăng nguy cơ hạ huyết áp, ngất, tăng kali máu và giảm chức năng thận/AKI so với dùng một thuốc tác động RAAS. | Khuyến nghị: use_alternative Xử trí: Không khuyến cáo phối hợp thường quy. Nếu phong bế kép được xem là tuyệt đối cần thiết, chỉ thực hiện dưới giám sát chuyên khoa với đánh giá lợi ích–nguy cơ. | Theo dõi sát huyết áp, creatinine/eGFR và kali huyết; đánh giá triệu chứng hạ huyết áp/ngất. | Bằng chứng: high |
|
Trimethoprim
Trimethoprim phối hợp thuốc chẹn thụ thể angiotensin II làm tăng nguy cơ tăng kali máu. Kế thừa từ nhóm: | Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích | Cơ chế: Tác dụng giảm thải kali của trimethoprim cộng với ức chế hệ renin–angiotensin. Ảnh hưởng: Có thể gây tăng kali nặng, rối loạn dẫn truyền hoặc loạn nhịp. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Đánh giá nguy cơ và cân nhắc thuốc thay thế; nếu dùng, kiểm tra kali và chức năng thận sớm. | Kali, creatinine/eGFR và ECG khi có triệu chứng hoặc tăng kali. | Bằng chứng: high Nguồn: [eMC/SmPC] | Trimethoprim 50 mg/5 ml Suspension — SmPC | Section 4.5 Drug interactions | https://www.medicines.org.uk/emc/product/4566/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
|
Valacyclovir
Dữ liệu dược cảnh giác ghi tín hiệu tăng tổn thương thận cấp khi valacyclovir được dùng cùng thuốc ức chế hệ renin–angiotensin, có hoặc không kèm NSAID. Kế thừa từ nhóm: | Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích | Cơ chế: Tương tác dược lực học giả định: ACE inhibitor/ARB/renin inhibitor có thể giảm áp lực lọc cầu thận và lượng nước tiểu, làm tăng nguy cơ tích lũy/kết tinh acyclovir; cơ chế tương tác trực tiếp chưa được chứng minh. Ảnh hưởng: Phân tích JADER cho thấy ROR AKI tăng có ý nghĩa khi phối hợp valacyclovir với RAS inhibitor; tín hiệu tăng thêm khi đồng thời có NSAID. Dữ liệu báo cáo tự phát không cho phép tính tỷ lệ mắc. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Không bắt buộc ngừng RAS inhibitor ở mọi bệnh nhân. Đánh giá chức năng thận và thể tích tuần hoàn; tạm ngừng/điều chỉnh thuốc theo phác đồ 'sick day' của cơ sở khi mất nước hoặc AKI; tránh thêm NSAID nếu có thể. | Creatinine/eGFR, kali, huyết áp, lượng nước tiểu, cân nặng và dấu hiệu mất nước; kiểm tra sớm nếu cao tuổi, CKD, suy tim, nôn/tiêu chảy hoặc dùng liều valacyclovir cao. | Bằng chứng: low Nguồn: Frontiers/PMC | Risk Evaluation for AKI induced by valacyclovir, analgesics, and RAS inhibitors | JADER analysis—RAS inhibitors | https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6694181/ | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
|
Chlorpromazine
Chlorpromazine có thể tăng tác dụng hạ huyết áp của nhiều thuốc hạ huyết áp và làm tăng hạ huyết áp tư thế. Kế thừa từ nhóm: | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Dược lực học: giãn mạch và phong bế alpha-adrenergic cộng hợp. Ảnh hưởng: Chóng mặt, ngất, té ngã hoặc hạ huyết áp có triệu chứng. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Theo dõi khi bắt đầu hoặc tăng liều; cân nhắc giảm liều một hoặc cả hai thuốc. | Huyết áp nằm/đứng, mạch, triệu chứng chóng mặt và té ngã. | Bằng chứng: high Nguồn: [eMC SmPC] | Chlorpromazine 100mg Tablets | Mục 4.5 – Interactions | https://www.medicines.org.uk/emc/product/3476/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01 |
|
Rituximab
Thuốc hạ huyết áp có thể làm tăng mức độ hạ huyết áp xảy ra trong hoặc quanh thời điểm truyền rituximab. Kế thừa từ nhóm: | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Tác dụng hạ huyết áp của thuốc dùng nền có thể cộng hợp với hạ huyết áp liên quan phản ứng truyền rituximab. Ảnh hưởng: Có thể xuất hiện hạ huyết áp có triệu chứng, chóng mặt, ngất hoặc mất ổn định huyết động trong truyền. | Khuyến nghị: separate_timing Xử trí: Đối với rituximab truyền tĩnh mạch, SmPC khuyến cáo cân nhắc tạm ngừng thuốc hạ huyết áp 12 giờ trước truyền; quyết định cần cá thể hóa theo nguy cơ tim mạch. | Huyết áp trước truyền và định kỳ trong truyền; theo dõi chóng mặt, ngất và dấu hiệu mất ổn định huyết động. | Bằng chứng: high Nguồn: eMC | MabThera SmPC | Consider withholding antihypertensive medicines 12 hours before rituximab infusion because hypotension may occur | https://www.medicines.org.uk/emc/product/3801/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01 |
Thắc mắc về hoạt chất Telmisartan
Telmisartan là thuốc chẹn thụ thể angiotensin II thuộc nhóm ARB. Thuốc ngăn angiotensin II gắn vào thụ thể AT1, nhờ đó làm giãn mạch, giảm tác dụng của aldosterone và hạ huyết áp. Telmisartan là thuốc kê đơn. [1][2]
Telmisartan được phê duyệt để điều trị tăng huyết áp. Một số nhãn còn phê duyệt liều 80 mg mỗi ngày nhằm giảm nguy cơ hoặc tỷ lệ mắc biến cố tim mạch ở người lớn có nguy cơ cao, nhưng tiêu chí chỉ định khác nhau giữa Hoa Kỳ và Anh. [1][2]
Liều khởi đầu thông thường cho tăng huyết áp ở người lớn là 40 mg một lần mỗi ngày. Một số người có thể đáp ứng với 20 mg và liều tối đa thông thường là 80 mg/ngày. Liều phòng ngừa tim mạch được phê duyệt là 80 mg/ngày. [1][2]
Liều thực tế phải do bác sĩ lựa chọn; không tự áp dụng hoặc tăng liều.
Không nên tự phối hợp. Telmisartan có thể làm tăng kali máu; nguy cơ tăng thêm khi dùng viên bổ sung kali, muối thay thế chứa kali, thuốc lợi tiểu giữ kali, heparin, trimethoprim hoặc một số thuốc ức chế miễn dịch. Chỉ phối hợp khi bác sĩ có chỉ định và kế hoạch xét nghiệm kali, chức năng thận. [1][2]
Không dùng telmisartan trong thai kỳ vì thuốc có thể gây tổn thương hoặc tử vong thai nhi. Khi phát hiện mang thai, cần liên hệ bác sĩ để ngừng thuốc và chuyển sang lựa chọn phù hợp. [1][2][7]
Khi cho con bú, nhãn Hoa Kỳ và SmPC không khuyến cáo sử dụng. SPS cho phép cân nhắc thận trọng trong một số trường hợp có chỉ định cụ thể nhưng ưu tiên thuốc có dữ liệu an toàn rõ hơn và cần theo dõi trẻ. [1][2][6][8]

