Olmesartan là chất chuyển hóa có hoạt tính được tạo thành từ tiền dược olmesartan medoxomil. Thuốc thuộc nhóm chẹn thụ thể angiotensin II, thường viết tắt là ARB, và được sử dụng để điều trị tăng huyết áp ở người lớn cùng một số trẻ em từ 6 tuổi. Olmesartan ngăn angiotensin II gắn vào thụ thể AT1, qua đó làm giảm co mạch và giảm tác dụng giữ natri, nước của aldosterone. [1][2]
Thuốc thường được uống một lần mỗi ngày, có thể cùng hoặc không cùng thức ăn. Olmesartan có thể gây chóng mặt, hạ huyết áp, tăng kali máu hoặc suy giảm chức năng thận. Một cảnh báo đặc trưng là tiêu chảy mạn tính kèm sụt cân và teo nhung mao ruột, có thể xuất hiện sau vài tháng đến nhiều năm điều trị. [1][2] Thuốc có thể gây tổn thương hoặc tử vong thai nhi và phải được ngừng sớm khi phát hiện mang thai dưới sự hướng dẫn của bác sĩ.
Nội dung chính
- Hoạt chất dùng trong chế phẩm: olmesartan medoxomil; chất có hoạt tính sau hấp thu là olmesartan.
- Nhóm thuốc: thuốc chẹn thụ thể angiotensin II, còn gọi là ARB. [1][2]
- Mã ATC: C09CA08. [4]
- Chỉ định được phê duyệt: điều trị tăng huyết áp ở người lớn và trẻ em từ 6 tuổi trở lên theo các nhãn được tham khảo. [1][2]
- Liều khởi đầu ở người lớn khác nhau giữa nhãn Hoa Kỳ và SmPC Anh: 20 mg/ngày so với 10 mg/ngày; liều tối đa thông thường là 40 mg/ngày. [1][2]
- Cần theo dõi huyết áp, creatinin hoặc eGFR, kali và natri trước và sau khi bắt đầu hoặc tăng liều. [5]
- Không phối hợp thường quy với thuốc ức chế ACE, ARB khác hoặc aliskiren vì tăng nguy cơ hạ huyết áp, tăng kali và suy thận. [1][2]
- Cảnh báo đặc trưng: tiêu chảy nặng kéo dài, sụt cân và bệnh ruột dạng sprue có thể xuất hiện sau nhiều tháng hoặc nhiều năm. [1][2]
- Không dùng trong thai kỳ; phải liên hệ bác sĩ ngay khi phát hiện có thai. [1][2]
- Không tự mua, tự điều chỉnh liều, tự bổ sung kali hoặc tự ngừng thuốc.
Hoạt chất Olmesartan là gì?
Olmesartan là thuốc chẹn chọn lọc thụ thể angiotensin II type AT1. Thuốc ngăn angiotensin II gây co mạch và kích thích tiết aldosterone, nhờ đó giúp giãn mạch, giảm giữ natri và làm hạ huyết áp. Chế phẩm uống thường chứa tiền dược olmesartan medoxomil, được chuyển thành olmesartan khi hấp thu. [1][2]
Olmesartan
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Olmesartan |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Olmesartan |
| Tên IUPAC | 5-(2-hydroxypropan-2-yl)-2-propyl-3-[[4-[2-(2H-tetrazol-5-yl)phenyl]phenyl]methyl]imidazole-4-carboxylic acid |
| Tên hóa học khác | 1H-Imidazole-5-carboxylic acid, 4-(1-hydroxy-1-methylethyl)-2-propyl-1-[[2'-(2H-tetrazol-5-yl)[1,1'-biphenyl]-4-yl]methyl]- |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Olmesartan medoxomil; olmesartan medoxomilum. Olmesartan medoxomil là tiền dược, còn olmesartan là dạng có hoạt tính dược lý được tạo thành trong quá trình hấp thu. [1][2] |
| Tên Latinh / tên dược điển | Olmesartanum |
| Tên USAN | olmesartan |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 144689-24-7 |
|---|---|
| UNII | 8W1IQP3U10 |
| PubChem CID | 158781 |
| RxNorm CUI | 321064 |
Dược động học của Olmesartan
Olmesartan medoxomil được chuyển nhanh thành olmesartan khi hấp thu. Sinh khả dụng tuyệt đối khoảng 26%, nồng độ đỉnh thường đạt sau 1–2 giờ và thức ăn không ảnh hưởng đáng kể đến sinh khả dụng. Olmesartan gắn protein huyết tương khoảng 99%, có thể tích phân bố thấp, hầu như không chuyển hóa thêm và được đào thải qua cả thận lẫn mật. [1][2]
Giai đoạn I: Hấp thu
Olmesartan medoxomil được hấp thu và chuyển hóa nhanh, hoàn toàn thành olmesartan có hoạt tính. Nồng độ tối đa trong huyết tương thường đạt sau khoảng 1–2 giờ. Thuốc có thể uống cùng hoặc không cùng thức ăn. [1][2]
| F · Sinh khả dụng | Sinh khả dụng tuyệt đối trung bình của olmesartan sau khi uống olmesartan medoxomil khoảng 25,6–26%. Thức ăn không làm thay đổi đáng kể sinh khả dụng. [1][2] |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Olmesartan gắn khoảng 99–99,7% với protein huyết tương và gắn không đáng kể vào tế bào máu. Thể tích phân bố được ghi nhận khoảng 16–29 lít; nhãn DailyMed nêu giá trị xấp xỉ 17 lít. [1][2]
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Sau khi olmesartan medoxomil được thủy phân thành olmesartan trong quá trình hấp thu, olmesartan hầu như không tiếp tục được chuyển hóa. Không phát hiện chất chuyển hóa quan trọng khác trong các nghiên cứu được mô tả trong nhãn. Olmesartan không có tác dụng ức chế CYP450 đáng kể về mặt lâm sàng theo SmPC. [1][2]
Giai đoạn IV: Thải trừ
Olmesartan được đào thải qua cả thận và gan–mật. Nhãn DailyMed ước tính khoảng 35–50% lượng thuốc đã hấp thu được thu hồi trong nước tiểu và phần còn lại được thải qua phân theo đường mật. SmPC ước tính khoảng 40% lượng olmesartan đã hấp thu được thải qua thận và khoảng 60% qua gan–mật. [1][2]
| t½ · Thời gian bán thải | Thời gian bán thải cuối của olmesartan khoảng 10–15 giờ; nhãn DailyMed ghi nhận xấp xỉ 13 giờ. Trạng thái ổn định thường đạt sau khoảng 3–5 ngày và không ghi nhận tích lũy đáng kể khi dùng một lần mỗi ngày. [1][2] |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Độ thanh thải toàn phần trong huyết tương khoảng 1,3 L/giờ và độ thanh thải qua thận khoảng 0,5–0,7 L/giờ. Người cao tuổi, người suy thận hoặc suy gan có thể có mức phơi nhiễm olmesartan cao hơn. [1][2] |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
- Người cao tuổi có AUC ở trạng thái ổn định cao hơn khoảng 33% và độ thanh thải qua thận giảm khoảng 30% so với người trẻ trong dữ liệu nhãn Hoa Kỳ. [1]
- Suy gan mức độ vừa làm AUC tăng khoảng 60%. [1]
- Suy thận làm tăng nồng độ olmesartan; AUC có thể tăng khoảng ba lần ở người suy thận nặng. [1]
- Tắc mật có thể làm giảm thải trừ qua gan–mật và là chống chỉ định trong SmPC Olmetec. [2]
- Colesevelam làm giảm nồng độ đỉnh và mức phơi nhiễm olmesartan nếu uống cùng thời điểm. [1][2]
- Thức ăn không ảnh hưởng đáng kể đến sinh khả dụng. [1][2]
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Olmesartan
Olmesartan thuộc nhóm thuốc tác động lên hệ renin–angiotensin, phân nhóm thuốc chẹn thụ thể angiotensin II đơn chất, mã ATC C09CA08. Thuốc không phải thuốc ức chế enzym chuyển angiotensin và không ức chế trực tiếp sự phân hủy bradykinin. [2][4]
Phần III: Cơ chế tác dụng
Angiotensin II là chất gây co mạch quan trọng của hệ renin–angiotensin–aldosterone. Olmesartan cạnh tranh chọn lọc tại thụ thể AT1, qua đó ức chế tác dụng co mạch, giữ natri và kích thích tiết aldosterone của angiotensin II. Việc phong bế thụ thể làm tăng renin, angiotensin I và angiotensin II trong huyết tương, nhưng không vượt qua được tác dụng hạ huyết áp của olmesartan. [1][2]
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Olmesartan medoxomil tạo tác dụng hạ huyết áp phụ thuộc liều và kéo dài trong khoảng dùng thuốc một lần mỗi ngày. Tác dụng đáng kể thường xuất hiện trong vòng hai tuần và đạt mức tối đa khoảng tám tuần sau khi bắt đầu điều trị. Dùng hai lần mỗi ngày không cho thấy lợi thế so với cùng tổng liều dùng một lần mỗi ngày trong nhãn Hoa Kỳ. [1][2]
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Olmesartan
Theo nhãn DailyMed, olmesartan medoxomil được phê duyệt để điều trị tăng huyết áp ở người lớn và trẻ em từ 6 tuổi trở lên, dùng đơn độc hoặc phối hợp với thuốc hạ huyết áp khác. [1]
SmPC Olmetec phê duyệt điều trị tăng huyết áp nguyên phát ở người lớn và tăng huyết áp ở trẻ em, thanh thiếu niên từ 6 đến dưới 18 tuổi. [2]
NICE xếp ARB là một lựa chọn trong điều trị tăng huyết áp theo từng bước, tùy tuổi, nguồn gốc gia đình, bệnh đồng mắc, khả năng dung nạp thuốc ức chế ACE và các thuốc đang sử dụng. Hướng dẫn này đề cập nhóm ARB, không xác nhận olmesartan là lựa chọn phù hợp cho mọi người bệnh. [3]
Liều dùng và cách sử dụng
Các liều sau được trích từ nhãn quản lý thuốc, chỉ dùng để tham khảo chuyên môn và không được tự áp dụng:
- Người lớn theo nhãn DailyMed: liều khởi đầu thường là 20 mg một lần mỗi ngày ở người không giảm thể tích tuần hoàn. Nếu cần hạ huyết áp thêm sau hai tuần, có thể tăng lên 40 mg một lần mỗi ngày. Liều trên 40 mg không cho thấy tác dụng lớn hơn và dùng hai lần mỗi ngày không có lợi thế. [1]
- Người lớn theo SmPC Olmetec: khởi đầu 10 mg một lần mỗi ngày; có thể tăng lên 20 mg và tối đa 40 mg/ngày nếu huyết áp chưa được kiểm soát. [2]
- Trẻ em từ 6 tuổi theo nhãn DailyMed: trẻ nặng 20 đến dưới 35 kg thường khởi đầu 10 mg/ngày, tối đa 20 mg/ngày; trẻ từ 35 kg trở lên thường khởi đầu 20 mg/ngày, tối đa 40 mg/ngày. [1]
- SmPC Olmetec áp dụng liều khởi đầu 10 mg/ngày cho trẻ từ 6 đến dưới 18 tuổi; liều tối đa phụ thuộc cân nặng. [2]
- Người giảm thể tích hoặc giảm natri do lợi tiểu, nôn, tiêu chảy hoặc hạn chế muối có thể cần liều ban đầu thấp hơn và giám sát chặt chẽ. [1][2]
Liều thực tế phải được bác sĩ xác định theo huyết áp, chức năng thận, chức năng gan, kali máu, tuổi và các thuốc dùng kèm.
Olmesartan thường được uống một lần mỗi ngày, vào thời điểm tương đối cố định. Thuốc có thể dùng cùng hoặc không cùng thức ăn. Viên Olmetec được nuốt với đủ nước và không nên nhai. Hướng dẫn bẻ, nghiền hoặc pha hỗn dịch phụ thuộc từng sản phẩm. [1][2]
Colesevelam làm giảm hấp thu olmesartan; nhãn khuyến nghị cân nhắc uống olmesartan ít nhất bốn giờ trước colesevelam. [1][2]
Không tự dùng chất thay thế muối chứa kali, viên bổ sung kali hoặc thuốc lợi tiểu giữ kali. Không tự bù gấp đôi liều đã quên và không tự ngừng thuốc khi huyết áp trở về bình thường.
Trước khi bắt đầu, nên đánh giá huyết áp, creatinin hoặc eGFR, kali và natri. Với tăng huyết áp, NHS SPS khuyến nghị kiểm tra creatinin hoặc eGFR, kali và natri trong vòng 1–2 tuần sau khi bắt đầu hoặc thay đổi liều; người có nguy cơ tăng kali hoặc suy giảm chức năng thận có thể cần kiểm tra trong vòng bảy ngày. Huyết áp thường được đánh giá trong vòng một tháng. [5]
Khi đã ổn định, chức năng thận, kali và natri thường được đánh giá ít nhất hằng năm, hoặc thường xuyên hơn nếu có bệnh thận, đái tháo đường, tuổi cao, mất nước hoặc dùng thuốc có nguy cơ tương tác. [5]
Cần theo dõi thêm chóng mặt, hạ huyết áp tư thế, lượng nước tiểu, phù mạch và tiêu chảy kéo dài kèm sụt cân.
Cảnh báo và lưu ý về Olmesartan
Chống chỉ định khác nhau giữa các nhãn:
Theo nhãn DailyMed:
- Không phối hợp aliskiren với olmesartan ở người bệnh đái tháo đường. [1]
Theo SmPC Olmetec:
- Quá mẫn với olmesartan medoxomil hoặc tá dược.
- Ba tháng giữa và ba tháng cuối thai kỳ.
- Tắc nghẽn đường mật.
- Phối hợp aliskiren ở người đái tháo đường hoặc suy thận có GFR dưới 60 mL/phút/1,73 m². [2]
Thuốc không được khởi đầu trong thai kỳ và cần được thay thế trước khi mang thai khi có thể. [1][2]
Các tác dụng không mong muốn được ghi nhận gồm:
- Chóng mặt.
- Đau đầu.
- Mệt mỏi hoặc suy nhược.
- Hạ huyết áp hoặc choáng váng.
- Tiêu chảy, đau bụng, buồn nôn hoặc khó tiêu.
- Ho, viêm họng hoặc triệu chứng giống cúm.
- Đau lưng, đau khớp hoặc đau cơ.
- Phù ngoại biên.
- Tăng urê, creatinin, enzym gan hoặc creatine phosphokinase. [1][2]
Trong thử nghiệm đối chứng của nhãn Hoa Kỳ, chóng mặt là tác dụng duy nhất xảy ra trên 1% và nhiều hơn giả dược, với tỷ lệ khoảng 3% so với 1%. SmPC Olmetec ghi nhận đau đầu, triệu chứng giống cúm và chóng mặt là các phản ứng được báo cáo phổ biến. [1][2]
Các tác dụng hoặc biến cố nghiêm trọng có thể gồm:
- Tổn thương hoặc tử vong thai nhi.
- Hạ huyết áp nặng, đặc biệt ở người mất nước hoặc giảm natri.
- Tăng kali máu nghiêm trọng.
- Suy giảm chức năng thận hoặc suy thận cấp.
- Phù mạch, phù mặt, phù lưỡi hoặc phản ứng phản vệ.
- Bệnh ruột dạng sprue với tiêu chảy mạn tính, sụt cân và teo nhung mao ruột.
- Phù mạch đường ruột với đau bụng, buồn nôn, nôn hoặc tiêu chảy.
- Giảm tiểu cầu.
- Tiêu cơ vân hiếm gặp.
- Viêm gan tự miễn được báo cáo sau lưu hành.
- Nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ nếu huyết áp giảm quá mức ở người có bệnh mạch vành hoặc mạch não thiếu máu cục bộ. [1][2]
Khó thở, sưng mặt hoặc lưỡi, ngất, giảm rõ lượng nước tiểu, yếu cơ kèm rối loạn nhịp hoặc tiêu chảy kéo dài kèm sụt cân cần được đánh giá y tế sớm hoặc cấp cứu.
Cần thận trọng ở người:
- Mất nước hoặc giảm thể tích tuần hoàn do lợi tiểu, nôn, tiêu chảy, hạn chế muối hoặc ra mồ hôi nhiều.
- Suy thận, suy tim nặng hoặc tình trạng phụ thuộc hoạt động của hệ renin–angiotensin.
- Hẹp động mạch thận hai bên hoặc hẹp động mạch của thận duy nhất còn hoạt động.
- Tăng kali máu, đái tháo đường hoặc dùng thuốc làm tăng kali.
- Hẹp van động mạch chủ, hẹp van hai lá hoặc bệnh cơ tim phì đại tắc nghẽn.
- Cường aldosterone nguyên phát vì nhóm thuốc ức chế hệ renin–angiotensin thường ít đáp ứng.
- Bệnh mạch vành hoặc bệnh mạch não thiếu máu cục bộ, vì huyết áp giảm quá mức có thể gây nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ. [1][2]
Tiêu chảy nặng kéo dài hoặc sụt cân không chủ ý có thể là dấu hiệu bệnh ruột dạng sprue. SmPC yêu cầu ngừng olmesartan và không sử dụng lại khi chẩn đoán được xác lập. [2]
Dữ liệu quá liều ở người còn hạn chế. Biểu hiện có khả năng nhất là hạ huyết áp và nhịp nhanh; nhịp chậm có thể xảy ra nếu tăng kích thích phó giao cảm. [1][2]
Xử trí chủ yếu là theo dõi và điều trị triệu chứng, hỗ trợ tuần hoàn, đặt người bệnh nằm ngửa và truyền dịch khi phù hợp. Không có đủ thông tin về khả năng loại bỏ olmesartan bằng thẩm tách máu. [1][2]
Uống quá liều hoặc uống nhầm cần được đánh giá tại cơ sở y tế; không tự gây nôn hoặc tự xử trí tại nhà.
Nhãn DailyMed được tham khảo yêu cầu bảo quản viên olmesartan medoxomil ở 20–25°C. SmPC Olmetec nêu sản phẩm không cần điều kiện bảo quản đặc biệt. Điều kiện thực tế phụ thuộc từng nhà sản xuất và bao bì. [1][2]
Cần giữ thuốc trong bao bì gốc, tránh ẩm hoặc nhiệt quá mức theo hướng dẫn trên nhãn và để ngoài tầm nhìn, tầm với của trẻ em.
Đối tượng đặc biệt
Nhãn Hoa Kỳ và SmPC Olmetec phê duyệt điều trị tăng huyết áp cho trẻ em từ 6 tuổi trở lên. Liều phụ thuộc cân nặng và phải được cá nhân hóa. [1][2]
Hiệu quả ở trẻ dưới 6 tuổi chưa được xác lập đầy đủ. Olmesartan không được khuyến cáo hoặc không nên sử dụng ở trẻ dưới 1 tuổi vì hệ renin–angiotensin có vai trò quan trọng trong sự phát triển của thận. [1][2]
Không tự ngoại suy liều người lớn hoặc tự pha hỗn dịch cho trẻ nếu không có hướng dẫn chuyên môn và công thức của đúng sản phẩm.
Trong các thử nghiệm của nhãn Hoa Kỳ, không ghi nhận khác biệt tổng thể rõ về hiệu quả hoặc an toàn giữa người từ 65 tuổi và người trẻ hơn, nhưng không loại trừ độ nhạy cao hơn ở một số cá nhân. AUC ở trạng thái ổn định có thể cao hơn khoảng 33%. [1]
SmPC không yêu cầu chỉnh liều thường quy chỉ dựa trên tuổi. Nếu cần tăng tới 40 mg/ngày, huyết áp phải được theo dõi chặt chẽ. Người cao tuổi có nguy cơ cao hơn về hạ huyết áp, tăng kali, suy thận và tương tác đa thuốc. [2][5]
Olmesartan không được sử dụng trong thai kỳ. Thuốc tác động trực tiếp lên hệ renin–angiotensin có thể làm giảm chức năng thận thai nhi, gây thiểu ối, thiểu sản phổi, chậm cốt hóa hộp sọ, biến dạng xương, hạ huyết áp, vô niệu, suy thận hoặc tử vong ở thai và trẻ sơ sinh. Nguy cơ được xác lập rõ nhất khi phơi nhiễm trong ba tháng giữa và ba tháng cuối. [1][2]
Khi phát hiện có thai, phải liên hệ bác sĩ và ngừng olmesartan sớm nhất có thể để chuyển sang phương án phù hợp. Người dự định mang thai nên được đổi sang thuốc có hồ sơ an toàn phù hợp trước khi thụ thai. Không tự ngừng thuốc mà không có kế hoạch thay thế vì tăng huyết áp không kiểm soát cũng gây nguy hiểm cho mẹ và thai.
Dữ liệu về olmesartan trong sữa mẹ còn rất hạn chế:
- Nhãn DailyMed khuyến cáo phụ nữ không cho con bú trong thời gian điều trị. [1]
- SmPC Olmetec không khuyến cáo dùng khi cho con bú và ưu tiên thuốc có dữ liệu an toàn rõ hơn, đặc biệt khi trẻ sơ sinh hoặc sinh non. [2]
- LactMed ghi nhận chưa có dữ liệu định lượng nồng độ thuốc trong sữa hoặc máu trẻ. Một báo cáo mô tả trẻ sơ sinh giảm cân và tăng enzym gan có hồi phục sau phơi nhiễm qua sữa, nhưng thông tin liều của mẹ và mức độ bú không đầy đủ. LactMed khuyến nghị cân nhắc thuốc thay thế. [6]
- MHRA không khuyến cáo nhóm ARB trong thời kỳ cho con bú vì dữ liệu an toàn còn thiếu. [7]
Quyết định phải do bác sĩ cân nhắc nhu cầu điều trị của mẹ, tuổi thai khi sinh và tình trạng sức khỏe của trẻ.
Các nhãn có khác biệt:
- Nhãn DailyMed ghi nhận AUC tăng khoảng 60% ở người suy gan mức độ vừa nhưng không yêu cầu chỉnh liều ban đầu ở người suy gan mức độ vừa đến nặng. [1]
- SmPC Olmetec không yêu cầu chỉnh liều ở suy gan nhẹ. Với suy gan vừa, liều khởi đầu được khuyến nghị là 10 mg/ngày và tối đa 20 mg/ngày, kèm theo dõi huyết áp và chức năng thận. [2]
- SmPC không khuyến cáo dùng ở suy gan nặng và chống chỉ định khi có tắc nghẽn đường mật. [2]
Việc chỉnh liều phải theo tờ hướng dẫn của đúng sản phẩm; không tự áp dụng hướng dẫn của nhãn khác.
Suy thận làm tăng mức phơi nhiễm olmesartan; AUC có thể tăng khoảng ba lần ở người suy thận nặng. [1]
Các nhãn có khác biệt:
- Nhãn DailyMed không yêu cầu chỉnh liều ban đầu ở người suy thận mức độ vừa đến nặng, nhưng yêu cầu theo dõi vì có nguy cơ suy giảm chức năng thận. [1]
- SmPC Olmetec giới hạn liều tối đa 20 mg/ngày khi độ thanh thải creatinin 20–60 mL/phút và không khuyến cáo dùng khi dưới 20 mL/phút do kinh nghiệm hạn chế. [2]
- Chưa có đủ kinh nghiệm ở người mới ghép thận hoặc suy thận giai đoạn cuối theo SmPC. [2]
Cần kiểm tra creatinin hoặc eGFR, kali và natri trước điều trị và sau khi bắt đầu hoặc thay đổi liều.
Olmesartan có thể gây chóng mặt, mệt mỏi hoặc hạ huyết áp và do đó có thể làm giảm khả năng phản ứng. Không lái xe, đi xe máy hoặc vận hành máy móc khi đang chóng mặt, yếu, choáng váng hoặc chưa biết thuốc ảnh hưởng đến cơ thể như thế nào. [2]
Tương tác thuốc của Olmesartan
| Tương tác | Mức độ | Cơ chế / ảnh hưởng | Khuyến nghị / xử trí | Theo dõi | Bằng chứng / nguồn |
|---|---|---|---|---|---|
|
Perindopril
Phối hợp perindopril với ARB gây phong bế kép RAAS và làm tăng nguy cơ hạ huyết áp, tăng kali máu và suy giảm chức năng thận, kể cả suy thận cấp. Kế thừa từ nhóm: | Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích | Cơ chế: Ức chế đồng thời hai vị trí của hệ renin–angiotensin–aldosterone làm tăng mức phong bế RAAS và giảm khả năng duy trì huyết áp/lọc cầu thận, đồng thời tăng nguy cơ giữ kali. Ảnh hưởng: Tăng nguy cơ hạ huyết áp, ngất, tăng kali máu và giảm chức năng thận/AKI so với dùng một thuốc tác động RAAS. | Khuyến nghị: use_alternative Xử trí: Không khuyến cáo phối hợp thường quy. Nếu phong bế kép được xem là tuyệt đối cần thiết, chỉ thực hiện dưới giám sát chuyên khoa với đánh giá lợi ích–nguy cơ. | Theo dõi sát huyết áp, creatinine/eGFR và kali huyết; đánh giá triệu chứng hạ huyết áp/ngất. | Bằng chứng: high |
|
Trimethoprim
Trimethoprim phối hợp thuốc chẹn thụ thể angiotensin II làm tăng nguy cơ tăng kali máu. Kế thừa từ nhóm: | Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích | Cơ chế: Tác dụng giảm thải kali của trimethoprim cộng với ức chế hệ renin–angiotensin. Ảnh hưởng: Có thể gây tăng kali nặng, rối loạn dẫn truyền hoặc loạn nhịp. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Đánh giá nguy cơ và cân nhắc thuốc thay thế; nếu dùng, kiểm tra kali và chức năng thận sớm. | Kali, creatinine/eGFR và ECG khi có triệu chứng hoặc tăng kali. | Bằng chứng: high Nguồn: [eMC/SmPC] | Trimethoprim 50 mg/5 ml Suspension — SmPC | Section 4.5 Drug interactions | https://www.medicines.org.uk/emc/product/4566/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
|
Valacyclovir
Dữ liệu dược cảnh giác ghi tín hiệu tăng tổn thương thận cấp khi valacyclovir được dùng cùng thuốc ức chế hệ renin–angiotensin, có hoặc không kèm NSAID. Kế thừa từ nhóm: | Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích | Cơ chế: Tương tác dược lực học giả định: ACE inhibitor/ARB/renin inhibitor có thể giảm áp lực lọc cầu thận và lượng nước tiểu, làm tăng nguy cơ tích lũy/kết tinh acyclovir; cơ chế tương tác trực tiếp chưa được chứng minh. Ảnh hưởng: Phân tích JADER cho thấy ROR AKI tăng có ý nghĩa khi phối hợp valacyclovir với RAS inhibitor; tín hiệu tăng thêm khi đồng thời có NSAID. Dữ liệu báo cáo tự phát không cho phép tính tỷ lệ mắc. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Không bắt buộc ngừng RAS inhibitor ở mọi bệnh nhân. Đánh giá chức năng thận và thể tích tuần hoàn; tạm ngừng/điều chỉnh thuốc theo phác đồ 'sick day' của cơ sở khi mất nước hoặc AKI; tránh thêm NSAID nếu có thể. | Creatinine/eGFR, kali, huyết áp, lượng nước tiểu, cân nặng và dấu hiệu mất nước; kiểm tra sớm nếu cao tuổi, CKD, suy tim, nôn/tiêu chảy hoặc dùng liều valacyclovir cao. | Bằng chứng: low Nguồn: Frontiers/PMC | Risk Evaluation for AKI induced by valacyclovir, analgesics, and RAS inhibitors | JADER analysis—RAS inhibitors | https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6694181/ | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
|
Chlorpromazine
Chlorpromazine có thể tăng tác dụng hạ huyết áp của nhiều thuốc hạ huyết áp và làm tăng hạ huyết áp tư thế. Kế thừa từ nhóm: | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Dược lực học: giãn mạch và phong bế alpha-adrenergic cộng hợp. Ảnh hưởng: Chóng mặt, ngất, té ngã hoặc hạ huyết áp có triệu chứng. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Theo dõi khi bắt đầu hoặc tăng liều; cân nhắc giảm liều một hoặc cả hai thuốc. | Huyết áp nằm/đứng, mạch, triệu chứng chóng mặt và té ngã. | Bằng chứng: high Nguồn: [eMC SmPC] | Chlorpromazine 100mg Tablets | Mục 4.5 – Interactions | https://www.medicines.org.uk/emc/product/3476/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01 |
|
Rituximab
Thuốc hạ huyết áp có thể làm tăng mức độ hạ huyết áp xảy ra trong hoặc quanh thời điểm truyền rituximab. Kế thừa từ nhóm: | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Tác dụng hạ huyết áp của thuốc dùng nền có thể cộng hợp với hạ huyết áp liên quan phản ứng truyền rituximab. Ảnh hưởng: Có thể xuất hiện hạ huyết áp có triệu chứng, chóng mặt, ngất hoặc mất ổn định huyết động trong truyền. | Khuyến nghị: separate_timing Xử trí: Đối với rituximab truyền tĩnh mạch, SmPC khuyến cáo cân nhắc tạm ngừng thuốc hạ huyết áp 12 giờ trước truyền; quyết định cần cá thể hóa theo nguy cơ tim mạch. | Huyết áp trước truyền và định kỳ trong truyền; theo dõi chóng mặt, ngất và dấu hiệu mất ổn định huyết động. | Bằng chứng: high Nguồn: eMC | MabThera SmPC | Consider withholding antihypertensive medicines 12 hours before rituximab infusion because hypotension may occur | https://www.medicines.org.uk/emc/product/3801/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01 |
Thắc mắc về hoạt chất Olmesartan
Olmesartan là thuốc chẹn thụ thể angiotensin II thuộc nhóm ARB, được dùng chủ yếu để điều trị tăng huyết áp. Chế phẩm uống chứa olmesartan medoxomil, một tiền dược được cơ thể chuyển thành olmesartan có hoạt tính trong quá trình hấp thu. [1][2]
Liều phụ thuộc nhãn và tình trạng người bệnh. Nhãn Hoa Kỳ thường khởi đầu 20 mg một lần mỗi ngày ở người lớn không giảm thể tích tuần hoàn; SmPC Anh khởi đầu 10 mg/ngày. Liều tối đa thông thường là 40 mg/ngày. [1][2] Người bệnh không được tự áp dụng hoặc tự tăng liều.
Có. Tiêu chảy thông thường đã được ghi nhận, nhưng olmesartan còn liên quan đến một phản ứng rất hiếm gọi là bệnh ruột dạng sprue. Biểu hiện gồm tiêu chảy nặng kéo dài, sụt cân và có thể teo nhung mao ruột, thường xuất hiện sau vài tháng đến nhiều năm dùng thuốc. [1][2] Người có triệu chứng này cần được bác sĩ đánh giá và không được tự sử dụng lại thuốc nếu đã xác định nguyên nhân.
Không nên tự phối hợp. Olmesartan có thể làm tăng kali máu; nguy cơ tăng thêm khi dùng thuốc bổ sung kali, muối chứa kali, thuốc lợi tiểu giữ kali, heparin hoặc thuốc khác làm tăng kali. [1][2] Chỉ phối hợp khi bác sĩ có chỉ định và kế hoạch xét nghiệm kali, chức năng thận.
Không dùng olmesartan trong thai kỳ vì thuốc có thể gây tổn thương hoặc tử vong thai nhi. Khi phát hiện mang thai, cần liên hệ bác sĩ để ngừng thuốc và chuyển sang lựa chọn phù hợp. [1][2]
Trong thời kỳ cho con bú, dữ liệu còn rất hạn chế; nhãn Hoa Kỳ, SmPC Anh, LactMed và MHRA đều ưu tiên tránh olmesartan hoặc sử dụng thuốc có hồ sơ an toàn rõ hơn, đặc biệt khi trẻ sơ sinh hoặc sinh non. [1][2][6][7]

