Nifedipine

Nifedipine là thuốc chẹn kênh calci thuộc nhóm dihydropyridine, có tác dụng ưu thế trên cơ trơn động mạch. Thuốc làm giảm dòng calci đi vào tế bào, từ đó giãn động mạch, giảm sức cản ngoại vi, hạ huyết áp và giảm nhu cầu oxy của cơ tim. Các chế phẩm giải phóng kéo dài được phê duyệt để điều trị tăng huyết áp, đau thắt ngực ổn định và đau thắt ngực do co thắt mạch vành, tùy nhãn sản phẩm. [1][3] Viên nang giải phóng ngay chủ yếu có chỉ định chống đau thắt ngực và không được dùng để hạ huyết áp cấp hoặc kiểm soát tăng huyết áp thường quy vì có thể gây tụt huyết áp sâu, nhồi máu cơ tim hoặc tử vong. [2] Nifedipine là thuốc kê đơn. Người bệnh không được tự chuyển đổi giữa các dạng bào chế, tự nghiền viên giải phóng kéo dài, dùng ngậm dưới lưỡi hoặc tự tăng liều.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Nifedipine là thuốc chẹn kênh calci dihydropyridine có tác dụng giãn động mạch. [1][3]
  • Mã ATC: C08CA05. [4]
  • Chỉ định chính của dạng giải phóng kéo dài: tăng huyết áp, đau thắt ngực ổn định và đau thắt ngực do co thắt mạch vành, tùy nhãn. [1][3]
  • Viên nang giải phóng ngay không được dùng để hạ huyết áp cấp, không ngậm dưới lưỡi và không dùng thường quy để kiểm soát tăng huyết áp. [2]
  • Liều và cách dùng thay đổi đáng kể giữa chế phẩm giải phóng ngay, giải phóng biến đổi và hệ giải phóng thẩm thấu.
  • Viên giải phóng kéo dài phải được nuốt nguyên; có thể thấy lớp vỏ rỗng trong phân ở một số hệ giải phóng thẩm thấu. [1][3]
  • Tác dụng không mong muốn thường gặp gồm phù ngoại biên, đau đầu, đỏ bừng, chóng mặt, hồi hộp và táo bón. [1][3]
  • Tránh nước bưởi; rifampicin làm giảm mạnh nồng độ nifedipine và bị chống chỉ định với một số sản phẩm. [1][3]
  • NICE khuyến nghị cân nhắc nifedipine trong một số trường hợp tăng huyết áp thai kỳ, nhưng tình trạng cấp phép phụ thuộc từng sản phẩm. [5]
  • Không tự mua, tự đổi dạng thuốc, tự điều chỉnh liều hoặc tự ngừng thuốc.

Hoạt chất Nifedipine là gì?

Nifedipine là thuốc chẹn kênh calci dihydropyridine dùng đường uống. Thuốc làm giãn động mạch ngoại vi và động mạch vành, nhờ đó hạ huyết áp, giảm hậu gánh và hỗ trợ kiểm soát một số dạng đau thắt ngực. [1][3]

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Nifedipine

CAS 21829-25-4

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Nifedipine

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Nifedipine

Tên IUPAC

dimethyl 2,6-dimethyl-4-(2-nitrophenyl)-1,4-dihydropyridine-3,5-dicarboxylate

Tên khác / tên đồng nghĩa

Nifedipin; Nifedipinum.

Tên Latinh / tên dược điển

Nifedipinum

Tên USAN

nifedipine

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

21829-25-4

UNII

I9ZF7L6G2L

PubChem CID

4485

RxNorm CUI

7417

Dược động học của Nifedipine

Nifedipine được hấp thu gần như hoàn toàn sau khi uống nhưng chịu chuyển hóa bước đầu tại ruột và gan. Thuốc gắn protein huyết tương cao, được chuyển hóa chủ yếu qua CYP3A4 thành các chất không còn hoạt tính đáng kể và được thải chủ yếu dưới dạng chất chuyển hóa qua thận. Dược động học thay đổi theo hệ giải phóng, tuổi và chức năng gan. [1][2][3]

Giai đoạn I: Hấp thu

Nifedipine giải phóng ngay được hấp thu nhanh, có thể phát hiện trong huyết thanh sau khoảng 10 phút và đạt nồng độ đỉnh khoảng 30 phút. Với hệ giải phóng kéo dài PROCARDIA XL, nồng độ tăng từ từ và đạt vùng bình nguyên sau khoảng sáu giờ, sau đó được duy trì tương đối ổn định trong 24 giờ. [1][2]

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng toàn thân của dạng giải phóng ngay khoảng 45–56% do chuyển hóa bước đầu. Ở trạng thái ổn định, sinh khả dụng của Adalat LA được ghi nhận khoảng 68–86% so với viên nang giải phóng ngay. Các số liệu phụ thuộc dạng bào chế và không dùng để tự chuyển đổi liều. [3]

Giai đoạn II: Phân bố

Khoảng 92–98% nifedipine gắn với protein huyết thanh; SmPC Adalat LA ghi nhận tỷ lệ khoảng 95%, chủ yếu với albumin. Mức gắn protein có thể giảm ở người suy gan hoặc suy thận. [1][2][3]

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Nifedipine được chuyển hóa tại niêm mạc ruột và gan, chủ yếu qua hệ enzym CYP3A4, bằng các quá trình oxy hóa. Các chất chuyển hóa chính không có hoạt tính dược lực học đáng kể. [3]

Giai đoạn IV: Thải trừ

Nifedipine được thải gần như hoàn toàn dưới dạng chất chuyển hóa, chủ yếu qua thận. Khoảng 5–15% được thải qua mật và phân; dưới 0,1% liều được phát hiện trong nước tiểu dưới dạng thuốc không đổi. [3]

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải cuối của dạng giải phóng ngay khoảng 1,7–3,4 giờ theo SmPC và khoảng hai giờ theo nhãn viên nang Hoa Kỳ. Với dạng giải phóng kéo dài, nồng độ được duy trì bởi cơ chế giải phóng thuốc nên thời gian tác dụng không thể suy luận chỉ từ thời gian bán thải của hoạt chất. [2][3]

CL · Độ thanh thải toàn phần

Không có một giá trị độ thanh thải chung áp dụng cho mọi dạng bào chế. Độ thanh thải giảm ở người cao tuổi và người suy gan; nhãn PROCARDIA XL ghi nhận độ thanh thải sau tiêm tĩnh mạch ở người cao tuổi khỏe mạnh thấp hơn khoảng 33% so với người trẻ. [1]

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
  • Suy gan làm tăng sinh khả dụng, kéo dài thời gian bán thải và giảm độ thanh thải. [1][3]
  • Người cao tuổi có thể có độ thanh thải thấp và AUC cao hơn. [1][2]
  • Nước bưởi có thể làm AUC và Cmax tăng khoảng hai lần. [2]
  • Thuốc ức chế CYP3A4 làm tăng mức phơi nhiễm nifedipine.
  • Thuốc cảm ứng CYP3A4 làm giảm mức phơi nhiễm và hiệu quả.
  • Suy thận thường không làm thay đổi đáng kể dược động học, nhưng mức gắn protein có thể giảm và vẫn cần theo dõi lâm sàng. [1][3]

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Nifedipine

Nifedipine thuộc nhóm thuốc chẹn kênh calci chọn lọc có tác dụng chủ yếu trên mạch máu, phân nhóm dẫn chất dihydropyridine, mã ATC C08CA05. Thuốc gây giãn mạch mạnh hơn tác dụng trực tiếp lên dẫn truyền nhĩ thất và không được dùng thay thế tùy ý cho verapamil hoặc diltiazem. [1][3][4]

Phần III: Cơ chế tác dụng

Nifedipine ức chế dòng ion calci đi qua các kênh calci chậm phụ thuộc điện thế ở cơ trơn mạch máu và cơ tim mà không làm thay đổi nồng độ calci huyết thanh. Việc giảm calci nội bào làm giãn tiểu động mạch, giảm sức cản ngoại vi và giảm huyết áp. Thuốc đồng thời làm giãn động mạch vành và ức chế co thắt mạch vành. [1][2]

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Nifedipine làm giảm huyết áp tâm thu và tâm trương thông qua giãn động mạch. Dạng giải phóng ngay có thể gây tăng nhịp tim phản xạ rõ hơn do nồng độ thuốc tăng nhanh. Dạng giải phóng kéo dài tạo nồng độ ổn định hơn, thường không gây thay đổi nhịp tim đáng kể trong các nghiên cứu của nhãn PROCARDIA XL. [1][2]

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Nifedipine

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Nifedipine

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Nifedipine

Tương tácMức độCơ chế / ảnh hưởngKhuyến nghị / xử tríTheo dõiBằng chứng / nguồn
Cefixime

Nifedipine làm tăng tốc độ hấp thu, Cmax và sinh khả dụng đường uống của cefixime trong một nghiên cứu ở người khỏe mạnh.

Mức 1: Tương tác cần theo dõi
Cơ chế:

Tương tác dược động học tại hấp thu, được cho là liên quan hệ vận chuyển dipeptide ở ruột. Nifedipine làm tăng hấp thu cefixime.

Ảnh hưởng:

Trong nghiên cứu 8 người khỏe mạnh, sinh khả dụng tuyệt đối của cefixime tăng từ khoảng 31% lên 53% và Cmax tăng từ khoảng 2,5 lên 3,7 mg/L. Ý nghĩa lâm sàng ở bệnh nhân chưa được xác lập.

Khuyến nghị:

monitor

Xử trí:

Không cần điều chỉnh liều thường quy chỉ dựa trên nghiên cứu dược động học hiện có. Theo dõi khả năng dung nạp cefixime và đáp ứng điều trị; lưu ý hơn ở người suy thận.

Theo dõi tác dụng không mong muốn của cefixime, chức năng thận khi có nguy cơ và đáp ứng điều trị nhiễm khuẩn.

Bằng chứng: moderate
Nguồn:

[PubMed] | Modification of cefixime bioavailability by nifedipine in humans: involvement of the dipeptide carrier system | Human crossover PK study; PMID 1489189; DOI 10.1128/AAC.36.11.2462 | https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/1489189/ | Kiểm tra ngày 2026-08-03

Thắc mắc về hoạt chất Nifedipine

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 8 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *