Nicardipine

Nicardipine là thuốc chẹn kênh calci thuộc nhóm dihydropyridine, có tác dụng ưu thế trên cơ trơn động mạch. Thuốc làm giảm dòng ion calci đi vào tế bào qua kênh type L, từ đó giãn động mạch, giảm sức cản ngoại vi và hạ huyết áp. Dạng uống được phê duyệt tại Hoa Kỳ để điều trị tăng huyết áp và đau thắt ngực ổn định. Dạng truyền tĩnh mạch được dùng ngắn hạn khi cần kiểm soát huyết áp và điều trị đường uống không khả thi hoặc không phù hợp. [1][2] Một số SmPC còn nêu các tình huống như tăng huyết áp ác tính, bệnh não do tăng huyết áp, bóc tách động mạch chủ, tiền sản giật nặng và tăng huyết áp sau phẫu thuật. [3] Nicardipine truyền phải được sử dụng tại cơ sở y tế, với theo dõi liên tục huyết áp, nhịp tim và vị trí truyền. Không tự áp dụng liều, tự tiêm hoặc dùng nicardipine để xử trí huyết áp tăng tại nhà.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Nicardipine là thuốc chẹn kênh calci dihydropyridine, tác động chọn lọc chủ yếu trên cơ trơn mạch máu. [1][2][3]
  • Mã ATC: C08CA04. [4]
  • Dạng uống được dùng cho tăng huyết áp và đau thắt ngực ổn định theo nhãn Hoa Kỳ. [2]
  • Dạng truyền tĩnh mạch được dùng ngắn hạn để kiểm soát tăng huyết áp khi điều trị uống không khả thi hoặc không phù hợp. [1]
  • SmPC tại Anh còn nêu tăng huyết áp đe dọa tính mạng, bệnh não do tăng huyết áp, bóc tách động mạch chủ, tiền sản giật nặng và tăng huyết áp sau phẫu thuật. [3]
  • Nicardipine truyền không phải thuốc tiêm bolus; tốc độ phải được kiểm soát bằng bơm truyền và điều chỉnh theo đáp ứng. [1][3]
  • Các phản ứng thường gặp gồm đau đầu, đỏ bừng, phù ngoại biên, chóng mặt, hạ huyết áp, hồi hộp và nhịp nhanh. [1][2][3]
  • Nguy cơ nghiêm trọng gồm hạ huyết áp quá mức, thiếu máu cơ tim hoặc đau thắt ngực tăng, suy tim, phù phổi và phản ứng tại vị trí truyền. [1][3]
  • Nicardipine có thể làm tăng nồng độ ciclosporin, tacrolimus và digoxin; các thuốc ảnh hưởng CYP3A4 có thể thay đổi nồng độ nicardipine. [1][3]
  • Người bệnh không được tự sử dụng dạng truyền, tự tăng liều hoặc tự dùng nicardipine để hạ huyết áp cấp.

Hoạt chất Nicardipine là gì?

Nicardipine là thuốc chẹn kênh calci dihydropyridine có tác dụng giãn động mạch. Thuốc làm giảm sức cản mạch ngoại vi và hạ huyết áp, đồng thời có thể làm tăng lưu lượng động mạch vành. Tác dụng của nicardipine chọn lọc trên cơ trơn mạch máu hơn trên cơ tim, nhưng thuốc vẫn có thể ảnh hưởng co bóp tim ở một số người bệnh có suy chức năng thất. [1][2][3]

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Nicardipine

CAS 55985-32-5

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Nicardipine

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Nicardipine

Tên IUPAC

5-O-[2-[benzyl(methyl)amino]ethyl] 3-O-methyl 2,6-dimethyl-4-(3-nitrophenyl)-1,4-dihydropyridine-3,5-dicarboxylate

Tên khác / tên đồng nghĩa

Nicardipin; nicardipine hydrochloride; nicardipin hydroclorid; Nicardipinum.

Tên Latinh / tên dược điển

Nicardipinum

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

55985-32-5

UNII

CZ5312222S

PubChem CID

4474

RxNorm CUI

7397

Dược động học của Nicardipine

Nicardipine được hấp thu gần như hoàn toàn sau khi uống nhưng chịu chuyển hóa bước đầu mạnh tại gan, khiến sinh khả dụng toàn thân thấp hơn tỷ lệ hấp thu. Dược động học đường uống không tuyến tính do chuyển hóa bước đầu có thể bão hòa. Thuốc gắn protein huyết tương trên 95%, được chuyển hóa rộng qua CYP2C8, CYP2D6 và CYP3A4, sau đó thải chủ yếu dưới dạng chất chuyển hóa qua nước tiểu và phân. [1][2]

Giai đoạn I: Hấp thu

Nicardipine dạng viên nang được hấp thu gần như hoàn toàn. Nồng độ huyết tương có thể được phát hiện sau khoảng 20 phút và thường đạt đỉnh trong khoảng 30 phút đến hai giờ, trung bình khoảng một giờ. Bữa ăn nhiều chất béo làm giảm Cmax và AUC trung bình khoảng 20–30% trong các nghiên cứu dược động học. [2]

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng toàn thân của viên nang giải phóng ngay vào khoảng 35% sau liều uống 30 mg ở trạng thái ổn định. Mức phơi nhiễm tăng không tỷ lệ thuận với liều vì chuyển hóa bước đầu tại gan có tính bão hòa. [2]

Giai đoạn II: Phân bố

Nicardipine gắn protein huyết tương trên 95%. Sau truyền tĩnh mạch, thể tích phân bố biểu kiến được ghi nhận khoảng 8,3 L/kg trong nhãn CARDENE IV. Nồng độ huyết tương tăng nhanh theo liều trong hai giờ đầu truyền và tiến dần đến trạng thái ổn định sau khoảng 24–48 giờ. [1][2]

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Nicardipine được chuyển hóa nhanh và rộng tại gan. Nhãn CARDENE IV ghi nhận sự tham gia của CYP2C8, CYP2D6 và CYP3A4; SmPC nhấn mạnh CYP3A4 là đường chuyển hóa quan trọng. Nicardipine còn có thể ức chế một số enzym CYP, góp phần làm tăng nồng độ của thuốc dùng kèm như ciclosporin hoặc tacrolimus. [1][2][3]

Giai đoạn IV: Thải trừ

Sau khi dùng nicardipine đánh dấu phóng xạ, khoảng 49–60% hoạt tính phóng xạ được thu hồi trong nước tiểu và khoảng 35–43% trong phân, tùy nghiên cứu và đường dùng. Dưới 1% liều uống và dưới 0,03% theo một số dữ liệu SmPC được thải dưới dạng nicardipine không đổi qua nước tiểu. [1][2][3]

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Dược động học sau truyền tĩnh mạch gồm ba pha. Nhãn CARDENE IV ghi nhận thời gian bán thải pha phân bố nhanh khoảng 2,7 phút, pha trung gian khoảng 44,8 phút và pha cuối khoảng 14,4 giờ sau truyền kéo dài. SmPC của một sản phẩm khác ghi nhận lần lượt khoảng 6,4 phút, 1,5 giờ và 7,9 giờ. [1][3]

Sau đường uống, phần lớn thuốc được thải trong tám giờ đầu với thời gian bán thải khoảng 2–4 giờ; pha cuối trung bình khoảng 8,6 giờ ở trạng thái ổn định. [2] Các số liệu khác nhau phản ánh sản phẩm, thiết kế nghiên cứu và thời gian truyền.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Độ thanh thải toàn phần trong huyết tương sau truyền tĩnh mạch được ghi nhận khoảng 0,4 L/giờ/kg. Suy gan hoặc suy thận mức độ nhẹ đến trung bình có thể làm giảm độ thanh thải và tăng mức phơi nhiễm nicardipine. [1][3]

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
  • Suy gan nặng có thể làm AUC tăng khoảng bốn lần và kéo dài thời gian bán thải tới khoảng 19 giờ trong dữ liệu đường uống. [2]
  • Suy thận nhẹ hoặc trung bình có thể làm Cmax và AUC tăng khoảng hai lần, đồng thời giảm độ thanh thải. [1][2][3]
  • Bữa ăn nhiều chất béo có thể làm giảm mức phơi nhiễm của viên nang giải phóng ngay. [2]
  • Thuốc ức chế CYP3A4 có thể làm tăng nồng độ nicardipine.
  • Thuốc cảm ứng CYP3A4 có thể làm giảm nồng độ nicardipine.
  • Người cao tuổi có thể nhạy cảm hơn do suy giảm chức năng gan, thận, tim hoặc sử dụng nhiều thuốc, dù dược động học trung bình không khác rõ trong một số nghiên cứu. [1][2][3]

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Nicardipine

Nicardipine thuộc nhóm thuốc chẹn kênh calci chọn lọc có tác dụng chủ yếu trên mạch máu, phân nhóm dẫn chất dihydropyridine, mã ATC C08CA04. Thuốc không thuộc nhóm chẹn kênh calci làm chậm nhịp tim như verapamil hoặc diltiazem. [3][4]

Phần III: Cơ chế tác dụng

Nicardipine ức chế dòng ion calci đi qua các kênh calci type L phụ thuộc điện thế tại cơ trơn động mạch và cơ tim mà không làm thay đổi nồng độ calci huyết thanh. Việc giảm calci nội bào làm cơ trơn động mạch giãn, giảm sức cản ngoại vi và giảm hậu gánh. Nicardipine có tính chọn lọc với cơ trơn mạch máu cao hơn cơ tim ở nồng độ điều trị. [1][2][3]

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Nicardipine là thuốc giãn động mạch mạnh. Dạng truyền bắt đầu làm huyết áp giảm trong vài phút; với tốc độ truyền không đổi, khoảng 50% mức giảm huyết áp cuối cùng đạt được sau khoảng 45 phút. Sau khi ngừng truyền, tác dụng giảm khoảng một nửa trong khoảng 30 phút. Thuốc có thể gây tăng nhịp tim phản xạ do giãn mạch và giảm hậu gánh. [1][3]

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Nicardipine

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Nicardipine

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Nicardipine

  • Thuốc chẹn beta: có thể phối hợp trong một số trường hợp, nhưng làm tăng nguy cơ hạ huyết áp hoặc suy tim ở người giảm chức năng thất trái. Không tự phối hợp. [1][2][3]
  • Cimetidine: có thể làm tăng nồng độ nicardipine; cần theo dõi đáp ứng. [1][2]
  • Ciclosporin, tacrolimus, sirolimus, everolimus hoặc temsirolimus: nicardipine có thể làm tăng nồng độ thuốc ức chế miễn dịch; cần theo dõi nồng độ đáy và chức năng thận. [1][3]
  • Digoxin: một số nghiên cứu ghi nhận nồng độ digoxin tăng; cần theo dõi nồng độ và độc tính khi bắt đầu phối hợp. [3]
  • Thuốc cảm ứng CYP3A4 như rifampicin, carbamazepine, phenobarbital, phenytoin, fosphenytoin hoặc primidone: có thể làm giảm nồng độ nicardipine. [3]
  • Thuốc ức chế CYP3A4 như clarithromycin, erythromycin, itraconazole, ketoconazole, voriconazole, ritonavir, cobicistat hoặc posaconazole: có thể làm tăng nồng độ và nguy cơ hạ huyết áp. [3]
  • Nước bưởi: có thể làm tăng nồng độ nicardipine qua ức chế CYP3A4. [3]
  • Các thuốc hạ huyết áp khác, thuốc chẹn alpha, nitrate, thuốc chống trầm cảm ba vòng, thuốc an thần kinh, opioid hoặc thuốc mê đường hô hấp: có thể làm tăng hạ huyết áp hoặc hạ huyết áp tư thế. [3]
  • Dantrolene truyền tĩnh mạch: phối hợp với thuốc chẹn kênh calci được SmPC đánh giá là có khả năng nguy hiểm; cần tránh trừ khi chuyên gia xác định lợi ích vượt nguy cơ. [3]
  • Magnesium sulfate: khi dùng trong thai kỳ có thể tăng nguy cơ hạ huyết áp quá mức hoặc phù phổi. [3]
  • Thuốc giãn cơ cạnh tranh như vecuronium: nicardipine có thể làm tăng mức phong bế thần kinh–cơ. [3]
  • Corticosteroid đường tĩnh mạch hoặc tetracosactide: có thể làm giảm tác dụng hạ huyết áp. [3]

Thắc mắc về hoạt chất Nicardipine

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 2 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *