Valsartan là thuốc chẹn thụ thể angiotensin II, thường viết tắt là ARB. Thuốc ngăn angiotensin II gắn vào thụ thể AT1, qua đó làm giảm co mạch, giảm tiết aldosterone và hỗ trợ hạ huyết áp. Valsartan được phê duyệt để điều trị tăng huyết áp; ở người lớn, thuốc còn được dùng trong suy tim và ở người bệnh ổn định có suy thất trái hoặc rối loạn chức năng tâm thu thất trái sau nhồi máu cơ tim. [1][2]
Valsartan thường được uống một hoặc hai lần mỗi ngày tùy chỉ định. Thuốc có thể gây chóng mặt, hạ huyết áp, tăng kali máu hoặc suy giảm chức năng thận. Thuốc tác động trực tiếp lên hệ renin–angiotensin có thể gây tổn thương hoặc tử vong thai nhi; khi phát hiện mang thai, người bệnh cần liên hệ bác sĩ để ngừng valsartan và chuyển sang phương án phù hợp sớm nhất có thể. [1][2][8]
Nội dung chính
- Valsartan là thuốc chẹn chọn lọc thụ thể angiotensin II type AT1, thuộc nhóm ARB. [1][2]
- Mã ATC: C09CA03. [4]
- Chỉ định theo nhãn: tăng huyết áp; suy tim ở người lớn; giảm tử vong tim mạch ở người bệnh ổn định có suy thất trái hoặc rối loạn chức năng thất trái sau nhồi máu cơ tim. [1][2]
- Nhãn Hoa Kỳ cho phép điều trị tăng huyết áp ở trẻ từ 1 tuổi; SmPC viên nang tại Anh áp dụng cho trẻ từ 6 tuổi. [1][2]
- Liều tăng huyết áp ở người lớn thường khởi đầu 80 mg hoặc 160 mg một lần mỗi ngày, tối đa 320 mg/ngày theo nhãn Hoa Kỳ. [1]
- Liều suy tim thường khởi đầu 40 mg hai lần mỗi ngày và tăng dần tới tối đa 160 mg hai lần mỗi ngày khi dung nạp. [1][2]
- Cần theo dõi huyết áp, creatinin hoặc eGFR, kali và natri trước và sau khi bắt đầu hoặc tăng liều. [5]
- Không phối hợp thường quy với thuốc ức chế ACE, ARB khác hoặc aliskiren vì tăng nguy cơ hạ huyết áp, tăng kali và suy thận. [1][2]
- Không tự dùng chất bổ sung kali hoặc muối thay thế chứa kali. [1][2]
- Không sử dụng trong thai kỳ và không tự điều chỉnh hoặc ngừng thuốc. [1][2][8]
Hoạt chất Valsartan là gì?
Valsartan là thuốc chẹn chọn lọc thụ thể angiotensin II type AT1. Thuốc ngăn angiotensin II gây co mạch và kích thích tiết aldosterone, từ đó làm giãn mạch, giảm giữ natri và hỗ trợ hạ huyết áp. Valsartan không ức chế enzym chuyển angiotensin và không trực tiếp làm tăng bradykinin. [1][2]
Valsartan
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Valsartan |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Valsartan |
| Tên IUPAC | (2S)-3-methyl-2-[pentanoyl-[[4-[2-(2H-tetrazol-5-yl)phenyl]phenyl]methyl]amino]butanoic acid |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Valsartanum. |
| Tên Latinh / tên dược điển | Valsartanum |
| Tên USAN | valsartan |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 137862-53-4 |
|---|---|
| UNII | 80M03YXJ7I |
| PubChem CID | 60846 |
| RxNorm CUI | 69749 |
Dược động học của Valsartan
Valsartan đạt nồng độ đỉnh trong huyết tương sau khoảng 2–4 giờ, có sinh khả dụng tuyệt đối trung bình khoảng 25%, gắn protein huyết tương cao và phân bố vào mô không rộng. Thuốc được chuyển hóa ở mức thấp, chủ yếu được thải dưới dạng không đổi qua phân theo đường mật và một phần qua nước tiểu. Thời gian bán thải trung bình khoảng 6 giờ. [1][2]
Giai đoạn I: Hấp thu
Nồng độ valsartan trong huyết tương thường đạt đỉnh sau khoảng 2–4 giờ. Thức ăn có thể làm AUC giảm khoảng 40% và nồng độ đỉnh giảm khoảng 50%, nhưng nhãn vẫn cho phép uống thuốc cùng hoặc không cùng thức ăn. Người bệnh nên dùng thuốc nhất quán theo hướng dẫn của bác sĩ và đúng nhãn sản phẩm. [1]
| F · Sinh khả dụng | Sinh khả dụng tuyệt đối trung bình của valsartan dạng viên khoảng 25%, với khoảng biến thiên được nhãn ghi nhận từ 10% đến 35%. Sinh khả dụng của hỗn dịch có thể cao khoảng 1,6 lần so với viên nén, vì vậy không được tự chuyển đổi theo tỷ lệ miligam tương đương. [1] |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Khoảng 95% valsartan gắn với protein huyết thanh, chủ yếu là albumin. Thể tích phân bố ở trạng thái ổn định sau đường tĩnh mạch khoảng 17 lít, cho thấy thuốc không phân bố rộng vào mô. [1]
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Valsartan không được chuyển hóa ở mức độ lớn; khoảng 20% liều được thu hồi dưới dạng các chất chuyển hóa. Chất chuyển hóa hydroxyl chính chiếm dưới 10% mức phơi nhiễm và hầu như không có hoạt tính dược lý. CYP2C9 có thể tham gia tạo chất chuyển hóa này, nhưng tương tác qua CYP450 được đánh giá là ít có khả năng đáng kể vì valsartan chỉ chuyển hóa ở mức thấp. [1][2]
Giai đoạn IV: Thải trừ
Valsartan được thải chủ yếu qua phân theo đường mật, khoảng 83% liều, và khoảng 13% qua nước tiểu. Phần lớn được thải dưới dạng hoạt chất không đổi. [1][2]
| t½ · Thời gian bán thải | Thời gian bán thải trung bình của valsartan khoảng 6 giờ. Nồng độ giảm theo nhiều pha, trong đó SmPC mô tả pha phân bố dưới một giờ và pha thải trừ khoảng 9 giờ. Valsartan không tích lũy đáng kể khi dùng lặp lại một lần mỗi ngày ở người tăng huyết áp; mức tích lũy trung bình cao hơn ở người suy tim dùng hai lần mỗi ngày. [1][2] |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Sau khi dùng đường tĩnh mạch trong nghiên cứu dược động học, độ thanh thải toàn phần trong huyết tương khoảng 2 L/giờ và độ thanh thải qua thận khoảng 0,62 L/giờ. Ở người bệnh suy tim, độ thanh thải biểu kiến sau đường uống khoảng 4,5 L/giờ. [1][2] |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
- Người cao tuổi có AUC cao hơn khoảng 70% và thời gian bán thải dài hơn khoảng 35% so với người trẻ, nhưng nhãn không yêu cầu chỉnh liều chỉ dựa trên tuổi. [1]
- Suy gan làm mức phơi nhiễm valsartan tăng; SmPC giới hạn liều ở người suy gan nhẹ đến vừa và chống chỉ định trong suy gan nặng, xơ gan mật hoặc ứ mật. [2]
- Suy thận nhẹ đến vừa thường không yêu cầu chỉnh liều ban đầu, nhưng dữ liệu ở suy thận nặng, chạy thận hoặc trẻ có eGFR thấp còn hạn chế. [1][2]
- Thức ăn làm giảm AUC và nồng độ đỉnh nhưng không ngăn việc dùng thuốc cùng bữa ăn. [1]
- Hỗn dịch tạo mức phơi nhiễm cao hơn viên nén và không thể chuyển đổi trực tiếp theo miligam. [1]
- Valsartan gắn protein cao và không được loại bỏ đáng kể bằng thẩm tách máu. [1][2]
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Valsartan
Valsartan thuộc nhóm thuốc tác động lên hệ renin–angiotensin, phân nhóm thuốc chẹn thụ thể angiotensin II đơn chất, mã ATC C09CA03. Thuốc có ái lực với thụ thể AT1 cao hơn khoảng 20.000 lần so với thụ thể AT2 và không có hoạt tính chủ vận một phần tại AT1. [2][4]
Phần III: Cơ chế tác dụng
Angiotensin II là chất gây co mạch quan trọng của hệ renin–angiotensin–aldosterone, đồng thời kích thích tiết aldosterone và tái hấp thu natri tại thận. Valsartan phong bế chọn lọc việc angiotensin II gắn vào thụ thể AT1 ở cơ trơn mạch và tuyến thượng thận. Tác dụng này không phụ thuộc vào con đường hình thành angiotensin II. [1][2]
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Một liều valsartan 80 mg ức chế khoảng 80% đáp ứng tăng huyết áp do angiotensin II tại thời điểm tác dụng đỉnh; khoảng 30% tác dụng ức chế vẫn còn sau 24 giờ. Việc phong bế AT1 làm renin huyết tương và angiotensin II tăng, nhưng sự gia tăng này không vượt qua tác dụng hạ huyết áp của thuốc. [1]
Tác dụng hạ huyết áp xuất hiện đáng kể trong khoảng hai tuần và thường đạt tối đa sau khoảng bốn tuần. [1][2]
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Valsartan
Theo nhãn DailyMed, valsartan được phê duyệt cho:
- Điều trị tăng huyết áp ở người lớn và trẻ từ 1 tuổi, dùng đơn độc hoặc phối hợp với thuốc hạ huyết áp khác. [1]
- Điều trị suy tim độ II–IV theo phân loại NYHA ở người lớn nhằm giảm nhập viện do suy tim. Nhãn không ghi nhận lợi ích bổ sung rõ khi thêm valsartan vào liều thuốc ức chế ACE đầy đủ. [1]
- Giảm tử vong tim mạch ở người lớn ổn định về lâm sàng có suy thất trái hoặc rối loạn chức năng thất trái sau nhồi máu cơ tim. [1]
SmPC tại Anh còn quy định valsartan cho người lớn suy tim có triệu chứng khi không dung nạp thuốc ức chế ACE hoặc trong một số trường hợp không dung nạp thuốc chẹn beta và không thể sử dụng thuốc đối kháng mineralocorticoid. Đây là phạm vi phê duyệt theo nhãn cụ thể, không áp dụng tự động cho mọi sản phẩm. [2]
Liều dùng và cách sử dụng
Các liều dưới đây được trích từ nhãn hoặc SmPC, chỉ dùng để tham khảo chuyên môn và không được tự áp dụng:
- Tăng huyết áp ở người lớn theo nhãn Hoa Kỳ: khởi đầu 80 mg hoặc 160 mg một lần mỗi ngày ở người không giảm thể tích tuần hoàn; khoảng liều 80–320 mg một lần mỗi ngày. [1]
- Tăng huyết áp theo SmPC Anh: khởi đầu 80 mg một lần mỗi ngày; có thể tăng lên 160 mg và tối đa 320 mg/ngày. [2]
- Suy tim ở người lớn: khởi đầu 40 mg hai lần mỗi ngày, tăng dần lên 80 mg rồi 160 mg hai lần mỗi ngày hoặc liều cao nhất dung nạp; liều tối đa trong thử nghiệm là 320 mg/ngày chia hai lần. [1][2]
- Sau nhồi máu cơ tim: có thể bắt đầu sớm từ 12 giờ sau nhồi máu ở người ổn định về lâm sàng, với liều khởi đầu 20 mg hai lần mỗi ngày; tăng dần tới liều đích 160 mg hai lần mỗi ngày khi dung nạp. [1][2]
- Trẻ từ 1–16 tuổi theo nhãn Hoa Kỳ: liều khởi đầu thường 1 mg/kg một lần mỗi ngày, tối đa ban đầu 40 mg; có thể tăng tới 4 mg/kg/ngày nhưng không quá 160 mg/ngày. [1]
- Trẻ từ 6–18 tuổi theo SmPC viên nang: liều ban đầu và tối đa phụ thuộc cân nặng. [2]
Liều thực tế phải được bác sĩ lựa chọn theo chỉ định, huyết áp, tình trạng dịch, chức năng gan, chức năng thận, kali và thuốc dùng kèm.
Valsartan có thể uống cùng hoặc không cùng thức ăn và nên được dùng vào thời điểm tương đối cố định mỗi ngày. Viên thuốc được uống với nước. [1][2]
Hỗn dịch và viên nén không thay thế theo tỷ lệ miligam tương đương. Khi chuyển dạng bào chế, bác sĩ có thể cần điều chỉnh liều và theo dõi lại huyết áp. [1]
Nếu quên một liều, dùng ngay khi nhớ trừ khi đã gần thời điểm dùng liều tiếp theo; không dùng gấp đôi. [1]
Không tự dùng viên bổ sung kali, thuốc lợi tiểu giữ kali hoặc chất thay thế muối chứa kali. Không tự ngừng thuốc khi huyết áp trở về bình thường hoặc khi cảm thấy khỏe hơn.
Trước khi bắt đầu valsartan, nên đánh giá:
- Huyết áp.
- Creatinin huyết thanh hoặc eGFR.
- Kali huyết thanh.
- Natri huyết thanh. [5]
Sau khi bắt đầu hoặc thay đổi liều trong tăng huyết áp, hướng dẫn SPS khuyến nghị kiểm tra creatinin hoặc eGFR, kali và natri trong vòng 1–2 tuần; người có nguy cơ tăng kali hoặc suy giảm chức năng thận có thể cần kiểm tra trong vòng bảy ngày. Huyết áp thường được đánh giá trong vòng một tháng. [5]
Người suy tim hoặc sau nhồi máu cơ tim cần được đánh giá chức năng thận, kali, huyết áp và các triệu chứng hạ huyết áp trong quá trình tăng liều. [1][2]
Cảnh báo và lưu ý về Valsartan
Chống chỉ định khác nhau giữa các nhãn:
Theo nhãn DailyMed:
- Quá mẫn với valsartan hoặc bất kỳ thành phần nào của sản phẩm.
- Phối hợp aliskiren với valsartan ở người bệnh đái tháo đường. [1]
Theo SmPC tại Anh:
- Quá mẫn với valsartan hoặc tá dược.
- Suy gan nặng, xơ gan mật hoặc ứ mật.
- Ba tháng giữa và ba tháng cuối thai kỳ.
- Phối hợp aliskiren ở người đái tháo đường hoặc suy thận có GFR dưới 60 mL/phút/1,73 m². [2]
Thuốc không nên được bắt đầu trong thai kỳ. Chống chỉ định của một nhãn không được tự động áp dụng cho mọi sản phẩm tại mọi quốc gia.
Các tác dụng không mong muốn được ghi nhận gồm:
- Chóng mặt hoặc chóng mặt tư thế.
- Hạ huyết áp hoặc hạ huyết áp tư thế.
- Đau đầu.
- Mệt mỏi hoặc suy nhược.
- Tiêu chảy, buồn nôn hoặc đau bụng.
- Đau lưng, đau khớp hoặc đau cơ.
- Ho.
- Tăng kali máu.
- Tăng creatinin hoặc suy giảm chức năng thận.
- Ngất hoặc nhìn mờ. [1][2]
Trong thử nghiệm suy tim, chóng mặt, hạ huyết áp, tiêu chảy, mệt mỏi, tăng kali máu và đau lưng xảy ra nhiều hơn ở nhóm valsartan so với giả dược. Tần suất khác nhau tùy chỉ định và bệnh nền. [1]
Các tác dụng hoặc biến cố nghiêm trọng có thể gồm:
- Tổn thương hoặc tử vong thai nhi.
- Hạ huyết áp nặng, trụy tuần hoàn hoặc sốc.
- Tăng kali máu nghiêm trọng.
- Suy giảm chức năng thận hoặc suy thận cấp.
- Phù mạch ở mặt, môi, lưỡi, thanh môn hoặc thanh quản.
- Phù mạch đường ruột gây đau bụng, buồn nôn, nôn hoặc tiêu chảy.
- Viêm gan hoặc tăng enzym gan.
- Tiêu cơ vân.
- Giảm tiểu cầu hoặc giảm bạch cầu trung tính.
- Viêm mạch.
- Viêm da bóng nước hoặc phản ứng quá mẫn kiểu bệnh huyết thanh. [1][2]
Khó thở, sưng mặt hoặc lưỡi, ngất, giảm rõ lượng nước tiểu, yếu cơ kèm rối loạn nhịp hoặc đau bụng dữ dội cần được đánh giá y tế khẩn cấp.
Cần thận trọng ở người:
- Mất nước hoặc giảm natri do thuốc lợi tiểu liều cao, nôn, tiêu chảy, ra nhiều mồ hôi hoặc hạn chế muối.
- Suy thận, suy tim nặng hoặc chức năng thận phụ thuộc hoạt động của hệ renin–angiotensin.
- Hẹp động mạch thận hai bên hoặc hẹp động mạch của thận duy nhất còn hoạt động.
- Mới ghép thận, do dữ liệu an toàn còn hạn chế.
- Tăng kali máu hoặc đang dùng thuốc làm tăng kali.
- Hẹp van động mạch chủ, hẹp van hai lá hoặc bệnh cơ tim phì đại tắc nghẽn.
- Cường aldosterone nguyên phát, vì nhóm thuốc ức chế hệ renin–angiotensin thường ít hiệu quả.
- Tiền sử phù mạch, kể cả phù mạch liên quan thuốc ức chế ACE.
- Bệnh thận do đái tháo đường, trong đó không nên phối hợp thuốc ức chế ACE với ARB. [1][2]
Người đang sốt, mất nước, nôn hoặc tiêu chảy có thể có nguy cơ tổn thương thận và hạ huyết áp cao hơn; cần liên hệ bác sĩ thay vì tự ngừng hoặc tiếp tục thuốc theo phán đoán cá nhân.
Dữ liệu quá liều ở người còn hạn chế. Biểu hiện dự kiến hoặc đã được báo cáo gồm:
- Hạ huyết áp rõ.
- Nhịp tim nhanh.
- Nhịp tim chậm do kích thích phó giao cảm.
- Giảm ý thức.
- Trụy tuần hoàn hoặc sốc. [1][2]
Xử trí chủ yếu là điều trị hỗ trợ, đặt người bệnh nằm ngửa, đánh giá tuần hoàn và bù thể tích khi phù hợp. Valsartan gắn protein cao và không được loại bỏ hiệu quả bằng thẩm tách máu. [1][2]
Uống quá liều hoặc uống nhầm cần được đánh giá tại cơ sở y tế; không tự gây nôn hoặc xử trí tại nhà.
Nhãn DailyMed được tham khảo yêu cầu bảo quản viên valsartan ở 20–25°C. SmPC viên nang yêu cầu không bảo quản trên 30°C và giữ trong bao bì gốc để tránh ẩm. [1][2]
Hỗn dịch pha theo công thức của nhãn có thể được bảo quản tối đa 30 ngày dưới 30°C hoặc tối đa 75 ngày ở 2–8°C trong chai thủy tinh phù hợp, nhưng hướng dẫn này chỉ áp dụng cho công thức và quy trình được nhãn quy định. [1]
Luôn ưu tiên điều kiện bảo quản trên bao bì của đúng sản phẩm và để thuốc ngoài tầm nhìn, tầm với của trẻ em.
Đối tượng đặc biệt
Các nhãn có khác biệt:
- Nhãn Hoa Kỳ phê duyệt valsartan để điều trị tăng huyết áp ở trẻ từ 1–16 tuổi. Liều dựa trên cân nặng và đáp ứng huyết áp. [1]
- Không khuyến cáo dùng ở trẻ dưới 1 tuổi vì hệ renin–angiotensin có vai trò quan trọng trong quá trình phát triển và trưởng thành của thận. [1]
- Chưa có dữ liệu đầy đủ ở trẻ đang chạy thận hoặc có GFR dưới 30 mL/phút/1,73 m². [1]
- SmPC viên nang tại Anh phê duyệt điều trị tăng huyết áp cho trẻ 6–18 tuổi; dữ liệu dưới 6 tuổi và hướng dẫn dạng dung dịch khác nhau theo sản phẩm. [2]
- Valsartan không được khuyến cáo để điều trị suy tim hoặc sau nhồi máu cơ tim ở người dưới 18 tuổi trong SmPC vì thiếu dữ liệu hiệu quả và an toàn. [2]
Không tự ngoại suy liều người lớn hoặc chuyển đổi giữa dung dịch và viên nén cho trẻ.
Không cần chỉnh liều thường quy chỉ dựa trên tuổi. Trong các thử nghiệm, không ghi nhận khác biệt tổng thể rõ về hiệu quả hoặc an toàn giữa người cao tuổi và người trẻ, nhưng không loại trừ độ nhạy cao hơn ở một số cá nhân. [1][2]
AUC của valsartan có thể cao hơn khoảng 70% và thời gian bán thải dài hơn khoảng 35% ở người cao tuổi. Người lớn tuổi cần được theo dõi sát hơn nếu mất nước, có bệnh thận hoặc đang dùng NSAID, thuốc lợi tiểu hay nhiều thuốc hạ huyết áp. [1][5]
Valsartan không được sử dụng trong thai kỳ. Thuốc tác động trực tiếp lên hệ renin–angiotensin có thể làm giảm chức năng thận thai nhi, gây thiểu ối hoặc vô ối, thiểu sản phổi, biến dạng xương, chậm cốt hóa hộp sọ, hạ huyết áp, vô niệu, suy thận hoặc tử vong ở thai và trẻ sơ sinh. Nguy cơ được xác lập rõ nhất khi phơi nhiễm trong ba tháng giữa và ba tháng cuối. [1][2][8]
Khi phát hiện mang thai, người bệnh cần liên hệ bác sĩ để ngừng valsartan sớm nhất có thể và chuyển sang thuốc có hồ sơ an toàn phù hợp. Người dự định mang thai nên được đổi thuốc trước khi thụ thai. Nếu đã phơi nhiễm từ ba tháng giữa, có thể cần siêu âm đánh giá nước ối, thận và hộp sọ của thai; trẻ sơ sinh cần được theo dõi hạ huyết áp, thiểu niệu và tăng kali. [1][2]
Các nguồn có khác biệt:
- Nhãn DailyMed cho biết chưa có dữ liệu về valsartan đơn chất trong sữa người và khuyến cáo không cho con bú trong thời gian điều trị vì nguy cơ phản ứng nghiêm trọng ở trẻ. [1]
- SmPC tại Anh không khuyến cáo sử dụng valsartan và ưu tiên thuốc có hồ sơ an toàn rõ hơn, đặc biệt khi trẻ sơ sinh hoặc sinh non. [2]
- SPS cho phép cân nhắc valsartan thận trọng khi có chỉ định lâm sàng cụ thể ở người cho trẻ đủ tháng, khỏe mạnh bú mẹ, nhưng vẫn ưu tiên nhóm thuốc có nhiều dữ liệu hơn. Cần theo dõi trẻ về buồn ngủ, lừ đừ, nhợt nhạt, bú kém, tăng cân không đạt và lượng nước tiểu. [6]
- LactMed ghi nhận valsartan không phát hiện được trong sữa của năm người dùng phối hợp sacubitril 24 mg/valsartan 26 mg hai lần mỗi ngày. Dữ liệu này liên quan chế phẩm phối hợp liều thấp và không chứng minh an toàn cho mọi liều valsartan đơn chất. [7]
Quyết định phải do bác sĩ cân nhắc nhu cầu điều trị của mẹ, tuổi thai khi sinh, sức khỏe của trẻ và lựa chọn thay thế.
Các nhãn có khác biệt:
- Nhãn Hoa Kỳ không yêu cầu chỉnh liều ở người bệnh gan nhẹ đến vừa nhưng không đưa ra khuyến nghị liều cho suy gan nặng. [1]
- SmPC tại Anh chống chỉ định valsartan trong suy gan nặng, xơ gan mật và ứ mật. Ở người suy gan nhẹ đến vừa không có ứ mật, liều không được vượt quá 80 mg/ngày. [2]
Do valsartan được thải chủ yếu qua mật, người bệnh có rối loạn đường mật hoặc suy gan có thể có mức phơi nhiễm tăng. Việc chỉnh liều phải theo nhãn của đúng sản phẩm.
Các nhãn có khác biệt:
- Nhãn Hoa Kỳ không yêu cầu chỉnh liều ở suy thận nhẹ hoặc vừa, nhưng tính an toàn và hiệu quả chưa được thiết lập đầy đủ khi GFR dưới 30 mL/phút/1,73 m². [1]
- SmPC tại Anh không yêu cầu chỉnh liều khi độ thanh thải creatinin trên 10 mL/phút; kinh nghiệm dưới ngưỡng này hoặc ở người chạy thận còn hạn chế và cần thận trọng. [2]
- Không phối hợp aliskiren với valsartan ở người có GFR dưới 60 mL/phút/1,73 m² theo SmPC; nhãn Hoa Kỳ yêu cầu tránh phối hợp trong suy thận. [1][2]
- Valsartan không được loại bỏ hiệu quả bằng thẩm tách máu. [1][2]
Thuốc vẫn có thể làm chức năng thận xấu đi do ức chế hệ renin–angiotensin, nhất là ở người suy tim nặng, hẹp động mạch thận, mất nước hoặc dùng NSAID. Cần theo dõi creatinin hoặc eGFR, kali và natri.
Chưa có nghiên cứu chuyên biệt về ảnh hưởng của valsartan đối với khả năng lái xe và vận hành máy móc. Thuốc có thể gây chóng mặt hoặc mệt mỏi. Không lái xe, đi xe máy hoặc vận hành máy móc nếu đang có các triệu chứng này hoặc chưa biết thuốc ảnh hưởng đến khả năng phản ứng như thế nào. [2]
Tương tác thuốc của Valsartan
| Tương tác | Mức độ | Cơ chế / ảnh hưởng | Khuyến nghị / xử trí | Theo dõi | Bằng chứng / nguồn |
|---|---|---|---|---|---|
|
Perindopril
Phối hợp perindopril với ARB gây phong bế kép RAAS và làm tăng nguy cơ hạ huyết áp, tăng kali máu và suy giảm chức năng thận, kể cả suy thận cấp. Kế thừa từ nhóm: | Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích | Cơ chế: Ức chế đồng thời hai vị trí của hệ renin–angiotensin–aldosterone làm tăng mức phong bế RAAS và giảm khả năng duy trì huyết áp/lọc cầu thận, đồng thời tăng nguy cơ giữ kali. Ảnh hưởng: Tăng nguy cơ hạ huyết áp, ngất, tăng kali máu và giảm chức năng thận/AKI so với dùng một thuốc tác động RAAS. | Khuyến nghị: use_alternative Xử trí: Không khuyến cáo phối hợp thường quy. Nếu phong bế kép được xem là tuyệt đối cần thiết, chỉ thực hiện dưới giám sát chuyên khoa với đánh giá lợi ích–nguy cơ. | Theo dõi sát huyết áp, creatinine/eGFR và kali huyết; đánh giá triệu chứng hạ huyết áp/ngất. | Bằng chứng: high |
|
Trimethoprim
Trimethoprim phối hợp thuốc chẹn thụ thể angiotensin II làm tăng nguy cơ tăng kali máu. Kế thừa từ nhóm: | Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích | Cơ chế: Tác dụng giảm thải kali của trimethoprim cộng với ức chế hệ renin–angiotensin. Ảnh hưởng: Có thể gây tăng kali nặng, rối loạn dẫn truyền hoặc loạn nhịp. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Đánh giá nguy cơ và cân nhắc thuốc thay thế; nếu dùng, kiểm tra kali và chức năng thận sớm. | Kali, creatinine/eGFR và ECG khi có triệu chứng hoặc tăng kali. | Bằng chứng: high Nguồn: [eMC/SmPC] | Trimethoprim 50 mg/5 ml Suspension — SmPC | Section 4.5 Drug interactions | https://www.medicines.org.uk/emc/product/4566/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
|
Valacyclovir
Dữ liệu dược cảnh giác ghi tín hiệu tăng tổn thương thận cấp khi valacyclovir được dùng cùng thuốc ức chế hệ renin–angiotensin, có hoặc không kèm NSAID. Kế thừa từ nhóm: | Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích | Cơ chế: Tương tác dược lực học giả định: ACE inhibitor/ARB/renin inhibitor có thể giảm áp lực lọc cầu thận và lượng nước tiểu, làm tăng nguy cơ tích lũy/kết tinh acyclovir; cơ chế tương tác trực tiếp chưa được chứng minh. Ảnh hưởng: Phân tích JADER cho thấy ROR AKI tăng có ý nghĩa khi phối hợp valacyclovir với RAS inhibitor; tín hiệu tăng thêm khi đồng thời có NSAID. Dữ liệu báo cáo tự phát không cho phép tính tỷ lệ mắc. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Không bắt buộc ngừng RAS inhibitor ở mọi bệnh nhân. Đánh giá chức năng thận và thể tích tuần hoàn; tạm ngừng/điều chỉnh thuốc theo phác đồ 'sick day' của cơ sở khi mất nước hoặc AKI; tránh thêm NSAID nếu có thể. | Creatinine/eGFR, kali, huyết áp, lượng nước tiểu, cân nặng và dấu hiệu mất nước; kiểm tra sớm nếu cao tuổi, CKD, suy tim, nôn/tiêu chảy hoặc dùng liều valacyclovir cao. | Bằng chứng: low Nguồn: Frontiers/PMC | Risk Evaluation for AKI induced by valacyclovir, analgesics, and RAS inhibitors | JADER analysis—RAS inhibitors | https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6694181/ | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
|
Chlorpromazine
Chlorpromazine có thể tăng tác dụng hạ huyết áp của nhiều thuốc hạ huyết áp và làm tăng hạ huyết áp tư thế. Kế thừa từ nhóm: | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Dược lực học: giãn mạch và phong bế alpha-adrenergic cộng hợp. Ảnh hưởng: Chóng mặt, ngất, té ngã hoặc hạ huyết áp có triệu chứng. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Theo dõi khi bắt đầu hoặc tăng liều; cân nhắc giảm liều một hoặc cả hai thuốc. | Huyết áp nằm/đứng, mạch, triệu chứng chóng mặt và té ngã. | Bằng chứng: high Nguồn: [eMC SmPC] | Chlorpromazine 100mg Tablets | Mục 4.5 – Interactions | https://www.medicines.org.uk/emc/product/3476/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01 |
|
Rituximab
Thuốc hạ huyết áp có thể làm tăng mức độ hạ huyết áp xảy ra trong hoặc quanh thời điểm truyền rituximab. Kế thừa từ nhóm: | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Tác dụng hạ huyết áp của thuốc dùng nền có thể cộng hợp với hạ huyết áp liên quan phản ứng truyền rituximab. Ảnh hưởng: Có thể xuất hiện hạ huyết áp có triệu chứng, chóng mặt, ngất hoặc mất ổn định huyết động trong truyền. | Khuyến nghị: separate_timing Xử trí: Đối với rituximab truyền tĩnh mạch, SmPC khuyến cáo cân nhắc tạm ngừng thuốc hạ huyết áp 12 giờ trước truyền; quyết định cần cá thể hóa theo nguy cơ tim mạch. | Huyết áp trước truyền và định kỳ trong truyền; theo dõi chóng mặt, ngất và dấu hiệu mất ổn định huyết động. | Bằng chứng: high Nguồn: eMC | MabThera SmPC | Consider withholding antihypertensive medicines 12 hours before rituximab infusion because hypotension may occur | https://www.medicines.org.uk/emc/product/3801/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01 |
Thắc mắc về hoạt chất Valsartan
Valsartan là thuốc chẹn thụ thể angiotensin II thuộc nhóm ARB. Thuốc ngăn angiotensin II gắn vào thụ thể AT1, nhờ đó làm giãn mạch, giảm tác dụng của aldosterone và hỗ trợ hạ huyết áp. Valsartan là thuốc kê đơn. [1][2]
Valsartan được phê duyệt để điều trị tăng huyết áp. Ở người lớn, thuốc còn được dùng để điều trị suy tim và giảm tử vong tim mạch ở người bệnh ổn định có suy thất trái hoặc rối loạn chức năng thất trái sau nhồi máu cơ tim. [1][2]
Phạm vi chỉ định cụ thể phụ thuộc nhãn của từng sản phẩm và quốc gia.
Trong tăng huyết áp ở người lớn, nhãn Hoa Kỳ thường khởi đầu 80 mg hoặc 160 mg một lần mỗi ngày và có thể tăng tối đa 320 mg/ngày. Suy tim thường bắt đầu 40 mg hai lần mỗi ngày; sau nhồi máu cơ tim thường bắt đầu 20 mg hai lần mỗi ngày. [1][2]
Liều khác nhau theo chỉ định, chức năng gan, thận và khả năng dung nạp. Không tự áp dụng hoặc tăng liều.
Không nên tự phối hợp. Valsartan có thể làm tăng kali máu; nguy cơ tăng thêm khi dùng viên bổ sung kali, chất thay thế muối chứa kali, spironolactone, eplerenone, amiloride, triamterene, heparin hoặc thuốc khác làm tăng kali. Chỉ phối hợp khi bác sĩ có chỉ định và kế hoạch xét nghiệm kali, chức năng thận. [1][2]
Không dùng valsartan trong thai kỳ vì thuốc có thể gây tổn thương hoặc tử vong thai nhi. Khi phát hiện mang thai, cần liên hệ bác sĩ để ngừng thuốc và chuyển sang lựa chọn phù hợp. [1][2][8]
Khi cho con bú, nhãn Hoa Kỳ và SmPC không khuyến cáo sử dụng. SPS cho phép cân nhắc thận trọng trong một số trường hợp có chỉ định cụ thể, còn LactMed ghi nhận valsartan không phát hiện được trong sữa ở một nghiên cứu nhỏ với sacubitril/valsartan liều thấp. Quyết định phải do bác sĩ đưa ra. [1][2][6][7]

