Lisinopril

Lisinopril là thuốc đường uống thuộc nhóm ức chế enzym chuyển angiotensin, thường gọi là thuốc ức chế ACE. Thuốc làm giảm sự hình thành angiotensin II và giảm tiết aldosterone, qua đó giúp giãn mạch, hạ huyết áp và giảm gánh nặng cho tim. Theo nhãn Hoa Kỳ, Lisinopril được chỉ định điều trị tăng huyết áp ở người lớn và trẻ từ 6 tuổi, hỗ trợ điều trị suy tim tâm thu và giảm tử vong ở người bệnh ổn định huyết động trong vòng 24 giờ sau nhồi máu cơ tim cấp.

Lisinopril có thể gây ho khan, chóng mặt, hạ huyết áp, suy giảm chức năng thận và tăng kali máu. Phù mạch ở mặt, môi, lưỡi hoặc thanh quản là phản ứng hiếm nhưng có thể đe dọa tính mạng. Thuốc có cảnh báo nghiêm trọng về độc tính đối với thai nhi và phải ngừng sớm khi phát hiện có thai. Người bệnh không được tự điều chỉnh liều hoặc tự phối hợp Lisinopril với thuốc khác.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Nhóm thuốc: Thuốc ức chế enzym chuyển angiotensin, còn gọi là ACE inhibitor.
  • Chỉ định chính: Tăng huyết áp, suy tim tâm thu và điều trị sau nhồi máu cơ tim cấp ở người bệnh ổn định huyết động.
  • Liều tăng huyết áp người lớn: Thường khởi đầu 10 mg một lần mỗi ngày; 5 mg nếu đang dùng thuốc lợi tiểu. Liều phải được cá thể hóa.
  • Cảnh báo thai kỳ: Có thể gây tổn thương hoặc tử vong thai nhi; phải ngừng thuốc sớm khi phát hiện mang thai.
  • Nguy cơ nghiêm trọng: Phù mạch, suy thận, hạ huyết áp, tăng kali máu và tổn thương gan hiếm gặp.
  • Tương tác nổi bật: Sacubitril/valsartan, aliskiren, thuốc lợi tiểu giữ kali, NSAID, lithium và các thuốc tác động lên hệ renin–angiotensin.
  • Theo dõi: Huyết áp, creatinine hoặc eGFR và kali huyết thanh, đặc biệt sau khởi trị hoặc tăng liều.

Hoạt chất Lisinopril là gì?

Lisinopril là thuốc ức chế ACE có tác dụng kéo dài, dùng đường uống để làm giảm huyết áp và giảm hoạt hóa hệ renin–angiotensin–aldosterone. Thuốc được sử dụng trong tăng huyết áp, suy tim và một số trường hợp sau nhồi máu cơ tim cấp.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Lisinopril

CAS 76547-98-3

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Lisinopril

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Lisinopril

Tên IUPAC

(2S)-1-[(2S)-6-amino-2-[[(1S)-1-carboxy-3-phenylpropyl]amino]hexanoyl]pyrrolidine-2-carboxylic acid

Tên khác / tên đồng nghĩa

Lisinopril dihydrate là dạng hydrat thường được sử dụng trong sản phẩm thuốc. Zestril, Prinivil và Qbrelis là tên biệt dược quốc tế, không phải tên khác của hoạt chất.

Tên Latinh / tên dược điển

lisinoprilum

Tên USAN

lisinopril

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

76547-98-3

UNII

7Q3P4BS2FD

PubChem CID

5362119

RxNorm CUI

29046

Dược động học của Lisinopril

Lisinopril được hấp thu không hoàn toàn qua đường tiêu hóa, đạt nồng độ đỉnh trong huyết thanh sau khoảng 7 giờ. Mức hấp thu trung bình khoảng 25% nhưng biến thiên giữa các cá thể từ khoảng 6–60%. Thức ăn không ảnh hưởng đáng kể đến hấp thu.

Thuốc hầu như không gắn với protein huyết thanh ngoài ACE, không được chuyển hóa và được thải nguyên dạng qua nước tiểu. Thời gian bán thải hiệu dụng khi dùng nhiều liều khoảng 12–12,6 giờ.

Giai đoạn I: Hấp thu

Sau khi uống, nồng độ Lisinopril trong huyết thanh thường đạt đỉnh sau khoảng 7 giờ. Thời gian đạt đỉnh có thể chậm hơn nhẹ ở người vừa bị nhồi máu cơ tim. Thức ăn không làm thay đổi sinh khả dụng của viên nén.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Mức hấp thu hoặc sinh khả dụng đường uống trung bình khoảng 25%, với biến thiên lớn từ 6–60%. Ở người suy tim ổn định, sinh khả dụng được ghi nhận giảm xuống khoảng 16%.

Giai đoạn II: Phân bố

Lisinopril hầu như không gắn với protein huyết thanh ngoài enzym ACE lưu hành. Thuốc đi qua hàng rào máu–não kém trong nghiên cứu trên động vật. Thể tích phân bố chính xác ở người khỏe mạnh.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Lisinopril không trải qua chuyển hóa có ý nghĩa và được bài tiết dưới dạng không đổi.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Lisinopril được thải trừ gần như hoàn toàn dưới dạng không đổi qua nước tiểu. Suy thận làm giảm thải trừ, đặc biệt khi mức lọc cầu thận dưới khoảng 30 mL/phút.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải hiệu dụng hoặc bán thải tích lũy sau khi dùng nhiều liều khoảng 12–12,6 giờ. Pha cuối kéo dài được cho là liên quan đến sự gắn bão hòa với ACE và không làm thuốc tích lũy tương ứng.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Độ thanh thải của Lisinopril ở người khỏe mạnh được ghi nhận khoảng 50 mL/phút. Thuốc có thể được loại bỏ bằng thẩm tách máu.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố ảnh hưởng gồm:

  • Suy thận làm giảm thải trừ; mức phơi nhiễm tăng rõ khi độ thanh thải creatinine dưới 30 mL/phút.
  • Thẩm tách máu có thể loại bỏ Lisinopril.
  • Suy gan do xơ gan làm giảm hấp thu khoảng 30% nhưng có thể tăng mức phơi nhiễm khoảng 50% do giảm độ thanh thải.
  • Người cao tuổi có thể có nồng độ thuốc và AUC cao hơn do chức năng thận giảm.
  • Suy tim làm giảm mức hấp thu nhưng có thể làm tổng mức phơi nhiễm tăng.
  • Thức ăn không ảnh hưởng đáng kể đến hấp thu.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Lisinopril

Lisinopril thuộc nhóm thuốc ức chế enzym chuyển angiotensin không chứa nhóm sulfhydryl. Không giống một số ACE inhibitor dạng tiền thuốc, Lisinopril có sẵn hoạt tính và không cần chuyển hóa tại gan để phát huy tác dụng.

Nhóm ACE inhibitor làm giảm angiotensin II và aldosterone, đồng thời có thể làm tăng bradykinin. Những thay đổi này góp phần gây giãn mạch nhưng cũng liên quan đến ho khan và phù mạch.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Lisinopril ức chế enzym chuyển angiotensin, làm giảm chuyển angiotensin I thành angiotensin II. Nồng độ angiotensin II giảm dẫn đến giảm co mạch và giảm tiết aldosterone, từ đó hạ huyết áp và có thể làm tăng kali huyết thanh.

ACE cũng là kininase II, enzym phân hủy bradykinin. Việc ức chế ACE có thể làm tăng bradykinin, nhưng vai trò chính xác của cơ chế này đối với hiệu quả điều trị chưa được xác định hoàn toàn.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Sau một liều uống, tác dụng hạ huyết áp thường bắt đầu trong khoảng một giờ, đạt mức mạnh hơn sau khoảng 6 giờ và có thể duy trì đến 24 giờ. Hiệu quả ở cuối khoảng liều có thể thấp hơn mức đạt được sau 6 giờ, đặc biệt ở liều thấp.

Việc ngừng Lisinopril đột ngột không được ghi nhận gây tăng huyết áp bật lại nhanh trong các nghiên cứu trên nhãn. Đáp ứng hạ huyết áp khi dùng đơn trị có thể trung bình thấp hơn ở một số người da đen so với người không da đen.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Lisinopril

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Lisinopril

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Lisinopril

Tương tácMức độCơ chế / ảnh hưởngKhuyến nghị / xử tríTheo dõiBằng chứng / nguồn
Trimethoprim

Trimethoprim phối hợp thuốc ức chế men chuyển làm tăng nguy cơ tăng kali máu.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích
Cơ chế:

Trimethoprim giảm thải kali kết hợp với ức chế hệ renin–angiotensin–aldosterone.

Ảnh hưởng:

Nguy cơ tăng kali nặng và loạn nhịp tăng, nhất là ở người cao tuổi, suy thận hoặc đái tháo đường.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Cân nhắc kháng sinh thay thế ở người nguy cơ cao; nếu phối hợp, theo dõi kali và chức năng thận.

Kali, creatinine/eGFR, huyết áp và ECG khi có tăng kali.

Bằng chứng: high
Nguồn:

[eMC/SmPC] | Trimethoprim 50 mg/5 ml Suspension — SmPC | Section 4.5 Drug interactions | https://www.medicines.org.uk/emc/product/4566/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Valacyclovir

Dữ liệu dược cảnh giác ghi tín hiệu tăng tổn thương thận cấp khi valacyclovir được dùng cùng thuốc ức chế hệ renin–angiotensin, có hoặc không kèm NSAID.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích
Cơ chế:

Tương tác dược lực học giả định: ACE inhibitor/ARB/renin inhibitor có thể giảm áp lực lọc cầu thận và lượng nước tiểu, làm tăng nguy cơ tích lũy/kết tinh acyclovir; cơ chế tương tác trực tiếp chưa được chứng minh.

Ảnh hưởng:

Phân tích JADER cho thấy ROR AKI tăng có ý nghĩa khi phối hợp valacyclovir với RAS inhibitor; tín hiệu tăng thêm khi đồng thời có NSAID. Dữ liệu báo cáo tự phát không cho phép tính tỷ lệ mắc.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Không bắt buộc ngừng RAS inhibitor ở mọi bệnh nhân. Đánh giá chức năng thận và thể tích tuần hoàn; tạm ngừng/điều chỉnh thuốc theo phác đồ 'sick day' của cơ sở khi mất nước hoặc AKI; tránh thêm NSAID nếu có thể.

Creatinine/eGFR, kali, huyết áp, lượng nước tiểu, cân nặng và dấu hiệu mất nước; kiểm tra sớm nếu cao tuổi, CKD, suy tim, nôn/tiêu chảy hoặc dùng liều valacyclovir cao.

Bằng chứng: low
Nguồn:

Frontiers/PMC | Risk Evaluation for AKI induced by valacyclovir, analgesics, and RAS inhibitors | JADER analysis—RAS inhibitors | https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6694181/ | Kiểm tra ngày 2026-08-02
DailyMed | VALACYCLOVIR Prescribing Information | Warning 5.2—Acute renal failure risk factors | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=7f5e96e0-534c-47a5-bb79-926088afc73c | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Azathioprine

ACE inhibitor dùng cùng azathioprine có thể làm tăng nguy cơ thiếu máu và giảm bạch cầu nặng.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Cơ chế chưa rõ; có thể là độc tính huyết học cộng hợp.

Ảnh hưởng:

Đã có báo cáo thiếu máu và giảm bạch cầu nặng.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Có thể phối hợp khi cần nhưng phải đánh giá nguy cơ và theo dõi CBC; xem xét thuốc hạ huyết áp khác nếu xuất hiện độc tính.

CBC, hemoglobin, bạch cầu và dấu hiệu nhiễm trùng.

Bằng chứng: low
Nguồn:

[DailyMed] | Azathioprine tablet | Drug Interactions | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/lookup.cfm?setid=d288e484-32fc-4b46-b504-d75a0fac8663&version=13 | Kiểm tra ngày 2026-08-03
[SmPC/emc] | Azathioprine tablets 50 mg | Mục 4.5 Tương tác thuốc và các dạng tương tác khác | https://www.medicines.org.uk/emc/product/14296/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-03

Vildagliptin

Dùng đồng thời vildagliptin với thuốc ức chế men chuyển có thể làm tăng nguy cơ phù mạch. Nguy cơ tuyệt đối thấp nhưng biến cố vùng lưỡi–hầu–thanh quản có thể nghiêm trọng.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Tương tác dược lực. ACE và DPP-4 cùng tham gia bất hoạt các peptide vận mạch, đặc biệt substance P; ức chế đồng thời có thể làm tăng tích lũy peptide và khuynh hướng phù mạch.

Ảnh hưởng:

Có thể xuất hiện sưng môi, mặt, lưỡi hoặc họng; khàn tiếng, khó nuốt hoặc khó thở. Phân tích gộp thử nghiệm vildagliptin ghi nhận nguy cơ phù mạch tăng ở người đang dùng ACE inhibitor (OR 4,57; 95% CI 1,57–13,28), dù số biến cố tuyệt đối nhỏ và phần lớn trường hợp trong chương trình thử nghiệm là nhẹ.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Thận trọng khi phối hợp. Tư vấn người bệnh nhận biết dấu hiệu phù mạch và tìm trợ giúp y tế khẩn cấp khi sưng lưỡi/họng hoặc khó thở. Khi nghi ngờ phù mạch, đánh giá ngay và xử trí/ngừng thuốc liên quan theo quyết định lâm sàng.

Theo dõi sưng mặt, môi, lưỡi, họng; khàn tiếng; khó nuốt; khó thở, đặc biệt khi mới bắt đầu hoặc thay đổi điều trị.

Bằng chứng: high
Nguồn:

eMC / SmPC | Galvus 50 mg tablets – Summary of Product Characteristics | Mục 4.5 và 4.8: tăng nguy cơ phù mạch khi dùng đồng thời ACE inhibitor | https://www.medicines.org.uk/emc/product/6225/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02
Clinical trial meta-analysis | Dipeptidyl peptidase-IV inhibitor use associated with increased risk of ACE inhibitor-associated angioedema | OR 4,57 (95% CI 1,57–13,28) ở người dùng ACE inhibitor; nguy cơ tuyệt đối nhỏ | https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC2758288/ | Kiểm tra ngày 2026-08-02
Safety review | Clinical Safety and Tolerability of Vildagliptin | Tóm tắt dữ liệu phù mạch khi phối hợp ACE inhibitor | https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5813467/ | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Chlorpromazine

Chlorpromazine có thể tăng tác dụng hạ huyết áp của nhiều thuốc hạ huyết áp và làm tăng hạ huyết áp tư thế.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Dược lực học: giãn mạch và phong bế alpha-adrenergic cộng hợp.

Ảnh hưởng:

Chóng mặt, ngất, té ngã hoặc hạ huyết áp có triệu chứng.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Theo dõi khi bắt đầu hoặc tăng liều; cân nhắc giảm liều một hoặc cả hai thuốc.

Huyết áp nằm/đứng, mạch, triệu chứng chóng mặt và té ngã.

Bằng chứng: high
Nguồn:

[eMC SmPC] | Chlorpromazine 100mg Tablets | Mục 4.5 – Interactions | https://www.medicines.org.uk/emc/product/3476/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01
[DailyMed] | Chlorpromazine Hydrochloride Tablets, USP | Warnings/Precautions – CNS depressants, anticoagulants, phenytoin, propranolol, thiazides, metrizamide, lithium, alcohol, guanethidine | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=5ae79c1e-f523-4358-9f8b-7382a03d59bc | Kiểm tra ngày 2026-08-01

Rituximab

Thuốc hạ huyết áp có thể làm tăng mức độ hạ huyết áp xảy ra trong hoặc quanh thời điểm truyền rituximab.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Tác dụng hạ huyết áp của thuốc dùng nền có thể cộng hợp với hạ huyết áp liên quan phản ứng truyền rituximab.

Ảnh hưởng:

Có thể xuất hiện hạ huyết áp có triệu chứng, chóng mặt, ngất hoặc mất ổn định huyết động trong truyền.

Khuyến nghị:

separate_timing

Xử trí:

Đối với rituximab truyền tĩnh mạch, SmPC khuyến cáo cân nhắc tạm ngừng thuốc hạ huyết áp 12 giờ trước truyền; quyết định cần cá thể hóa theo nguy cơ tim mạch.

Huyết áp trước truyền và định kỳ trong truyền; theo dõi chóng mặt, ngất và dấu hiệu mất ổn định huyết động.

Bằng chứng: high
Nguồn:

eMC | MabThera SmPC | Consider withholding antihypertensive medicines 12 hours before rituximab infusion because hypotension may occur | https://www.medicines.org.uk/emc/product/3801/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01

Thắc mắc về hoạt chất Lisinopril

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 4 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *