Hội chứng tán huyết tăng ure máu

Hội chứng tán huyết tăng ure máu là một dạng vi mạch huyết khối làm hồng cầu vỡ, tiểu cầu giảm và thận tổn thương. Bệnh thường xuất hiện sau tiêu chảy, nhất là tiêu chảy máu do vi khuẩn sinh độc tố Shiga; một số trường hợp liên quan rối loạn hệ bổ thể, thuốc, thai kỳ hoặc bệnh nền khác. Dấu hiệu đáng chú ý gồm mệt, xanh xao, bầm tím, tiểu ít, phù, tăng huyết áp và đôi khi rối loạn ý thức. Đây là tình trạng cần đánh giá tại bệnh viện vì có thể tiến triển thành suy thận cấp, biến chứng thần kinh hoặc huyết khối. Công thức máu, tiêu bản máu ngoại vi, chức năng thận và xét nghiệm tìm độc tố Shiga giúp định hướng nguyên nhân. Chăm sóc hỗ trợ, lọc máu khi cần và ức chế bổ thể ở nhóm phù hợp có thể cải thiện khả năng hồi phục.

Chịu trách nhiệm chuyên môn: BS. Dung (BSCKI - Chuyên ngành Cơ xương khớp) Cập nhật lần cuối: 23/07/2026

Hội chứng tán huyết tăng ure máu là bệnh gì?

Hội chứng tán huyết tăng ure máu là một hội chứng lâm sàng thuộc nhóm vi mạch huyết khối, không phải chỉ là “urê máu tăng”. Tổn thương lớp nội mô trong các mạch rất nhỏ tạo điều kiện cho tiểu cầu kết tụ và hình thành huyết khối vi mạch. Khi hồng cầu đi qua các vùng này, chúng bị cắt vỡ gây thiếu máu tán huyết vi mạch; đồng thời tiểu cầu bị tiêu thụ và dòng máu đến cầu thận suy giảm. Ba thành phần thường dùng để nhận diện bệnh là tán huyết vi mạch không do miễn dịch, giảm tiểu cầu và tổn thương cơ quan, nhất là tổn thương thận cấp. HUS cần được phân biệt với ban xuất huyết giảm tiểu cầu huyết khối, trong đó thiếu hụt ADAMTS13 nặng có vai trò trung tâm, và với đông máu rải rác nội mạch, vốn thường gây rối loạn đông máu toàn thân rõ hơn. Việc gọi tất cả trường hợp không liên quan tiêu chảy là “HUS không điển hình” có thể che lấp nhiều nguyên nhân khác nhau; hiện nay cần xác định cụ thể HUS do độc tố Shiga, HUS qua trung gian bổ thể hoặc vi mạch huyết khối thứ phát.

Tên bệnh

Hội chứng tán huyết tăng ure máu

Tên tiếng Anh

Hemolytic uremic syndrome

Tên khác / tên đồng nghĩa

HUS; hội chứng huyết tán–urê huyết; hội chứng tan máu urê huyết; hội chứng vi mạch huyết khối ưu thế tổn thương thận

Mã ICD-10

D59.3 (ICD-10: Hemolytic-uremic syndrome; khi mã hóa chi tiết theo biến thể quốc gia cần đối chiếu danh mục đang áp dụng)

Nhóm bệnh / chuyên khoa

Huyết học – thận học; bệnh lý vi mạch huyết khối, thiếu máu tán huyết mắc phải và tổn thương thận cấp

Cơ quan ảnh hưởng

Mạch máu nhỏ và thận là vị trí chính; hồng cầu và tiểu cầu bị ảnh hưởng, ngoài ra não, tim, đường tiêu hóa, tụy và gan có thể tổn thương trong thể nặng.

Tính chất bệnh

Thường khởi phát cấp, không phải ung thư. HUS do độc tố Shiga liên quan nhiễm khuẩn đường ruột; HUS qua trung gian bổ thể có thể liên quan khuynh hướng di truyền hoặc tự kháng thể và có nguy cơ tái phát.

Mức độ phổ biến

Ít gặp trong dân số chung; thể liên quan độc tố Shiga gặp chủ yếu ở trẻ nhỏ, còn thể qua trung gian bổ thể hiếm và có thể xuất hiện ở mọi lứa tuổi. Chưa có số liệu đại diện toàn quốc tại Việt Nam.

Bệnh có lây không?

Tùy nguyên nhân

Đường lây

Bản thân HUS không truyền từ người sang người. Tuy nhiên, vi khuẩn sinh độc tố Shiga có thể lây qua thực phẩm hoặc nước nhiễm bẩn, tiếp xúc động vật, môi trường ô nhiễm và đường phân–miệng; HUS qua trung gian bổ thể không lây.

Tổng quan chuyên môn về Hội chứng tán huyết tăng ure máu

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của Hội chứng tán huyết tăng ure máu

Triệu chứng và dấu hiệu của Hội chứng tán huyết tăng ure máu

Chẩn đoán Hội chứng tán huyết tăng ure máu

Điều trị Hội chứng tán huyết tăng ure máu

Biến chứng, tiên lượng và phòng ngừa

Chăm sóc và sinh hoạt khi mắc Hội chứng tán huyết tăng ure máu

Lưu ý cho các nhóm đối tượng đặc biệt

Câu hỏi thường gặp về Hội chứng tán huyết tăng ure máu

Thông tin trong bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp kiến thức tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ và nhân viên y tế có chuyên môn. Người đọc không nên tự ý dùng thuốc, thay đổi liều dùng hoặc trì hoãn việc đi khám dựa trên nội dung của bài viết. Khi có dấu hiệu nghiêm trọng hoặc tình trạng sức khỏe diễn biến xấu, hãy liên hệ cơ sở y tế hoặc gọi cấp cứu 115.

Đã có 2 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *