Toan hóa ống thận type 1 (Distal renal tubular acidosis)

Toan hóa ống thận type 1 là rối loạn trong đó đoạn xa của ống thận không bài tiết ion hydro hiệu quả, khiến acid tích tụ trong máu dù mức lọc cầu thận có thể còn tương đối bảo tồn. Người bệnh có thể mệt, yếu cơ, chậm tăng trưởng, khát nhiều, tiểu nhiều hoặc hình thành sỏi thận do nước tiểu không được acid hóa đúng mức. Xét nghiệm thường cho thấy toan chuyển hóa tăng clo với khoảng trống anion bình thường, bicarbonat máu thấp và pH nước tiểu không giảm thích hợp. Bệnh có thể liên quan rối loạn di truyền, hội chứng Sjögren, bệnh tự miễn, thuốc hoặc bệnh thận kẽ. Nhận diện sớm, bù kiềm đúng chỉ định và theo dõi kali, xương, sỏi thận giúp hạn chế biến chứng lâu dài.

Chịu trách nhiệm chuyên môn: BS. Dung (BSCKI - Chuyên ngành Cơ xương khớp) Cập nhật lần cuối: 21/07/2026

Toan hóa ống thận type 1 là bệnh gì?

Toan hóa ống thận type 1 là một dạng toan hóa ống thận xảy ra tại nephron xa, nơi thận bình thường bài tiết ion hydro và tạo nước tiểu có tính acid. Khi cơ chế này suy giảm, lượng acid không được thải đủ, bicarbonat huyết tương giảm và xuất hiện toan chuyển hóa tăng clo với khoảng trống anion bình thường.

Khác với suy thận tiến triển, người mắc type 1 có thể vẫn còn mức lọc cầu thận tương đối tốt nhưng chức năng acid hóa nước tiểu bị rối loạn. Bệnh cũng khác type 2, vốn chủ yếu do giảm tái hấp thu bicarbonat ở ống gần, và khác type 4, thường đi kèm tăng kali máu do giảm aldosterone hoặc giảm đáp ứng với aldosterone. Tình trạng kéo dài có thể làm tăng thải calci, giảm citrate niệu, gây sỏi và vôi hóa thận.

Tên bệnh

Toan hóa ống thận type 1

Tên tiếng Anh

Distal renal tubular acidosis

Tên khác / tên đồng nghĩa

Toan hóa ống thận xa; distal RTA; dRTA; RTA type 1

Mã ICD-10

N25.8 (thuộc nhóm rối loạn khác do suy chức năng ống thận)

Nhóm bệnh / chuyên khoa

Thận - Tiết niệu; rối loạn ống thận và cân bằng acid–base

Cơ quan ảnh hưởng

Ống thận là cơ quan bị ảnh hưởng chính; xương, cơ, tim, hệ thần kinh và tăng trưởng có thể bị ảnh hưởng thứ phát khi rối loạn điện giải hoặc acid–base kéo dài.

Tính chất bệnh

Thường là bệnh mạn, không lây; có thể di truyền hoặc mắc phải do tự miễn, thuốc hay bệnh thận kẽ.

Mức độ phổ biến

Hiếm gặp; tần suất chính xác trong cộng đồng và tại Việt Nam chưa được xác định rõ.

Bệnh có lây không?

Không

Đường lây

Không áp dụng

Tổng quan chuyên môn về Toan hóa ống thận type 1

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của Toan hóa ống thận type 1

Triệu chứng và dấu hiệu của Toan hóa ống thận type 1

Chẩn đoán Toan hóa ống thận type 1

Điều trị Toan hóa ống thận type 1

Biến chứng, tiên lượng và phòng ngừa

Chăm sóc và sinh hoạt khi mắc Toan hóa ống thận type 1

Lưu ý cho các nhóm đối tượng đặc biệt

Câu hỏi thường gặp về Toan hóa ống thận type 1

Thông tin trong bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp kiến thức tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ và nhân viên y tế có chuyên môn. Người đọc không nên tự ý dùng thuốc, thay đổi liều dùng hoặc trì hoãn việc đi khám dựa trên nội dung của bài viết. Khi có dấu hiệu nghiêm trọng hoặc tình trạng sức khỏe diễn biến xấu, hãy liên hệ cơ sở y tế hoặc gọi cấp cứu 115.

Đã có 2 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *