Ban xuất huyết giảm tiểu cầu huyết khối

Ban xuất huyết giảm tiểu cầu huyết khối (TTP) là cấp cứu huyết học hiếm gặp do hoạt tính ADAMTS13 giảm nặng, khiến các đa phân tử von Willebrand rất lớn giữ lại tiểu cầu và tạo huyết khối nhỏ trong vi mạch. Hậu quả là tiểu cầu bị tiêu thụ, hồng cầu bị cắt vỡ và dòng máu đến não, tim, thận hoặc cơ quan khác bị cản trở. Người bệnh có thể bầm tím, chấm xuất huyết, mệt, vàng da, đau đầu, lú lẫn, yếu liệt, đau ngực, đau bụng hoặc sốt; không cần đủ “năm triệu chứng kinh điển” mới nghi ngờ bệnh. Khi công thức máu cho thấy giảm tiểu cầu kèm thiếu máu tán huyết vi mạch không giải thích được, bác sĩ có thể phải bắt đầu thay huyết tương và điều trị miễn dịch trước khi có kết quả ADAMTS13. Chậm điều trị làm tăng nguy cơ đột quỵ, tổn thương tim và tử vong.

Chịu trách nhiệm chuyên môn: BS. Dung (BSCKI - Chuyên ngành Cơ xương khớp) Cập nhật lần cuối: 23/07/2026

Ban xuất huyết giảm tiểu cầu huyết khối là bệnh gì?

TTP là một dạng bệnh vi mạch huyết khối, trong đó các cục huyết khối giàu tiểu cầu hình thành trong mạch máu rất nhỏ. Nguyên nhân trung tâm là hoạt tính enzyme ADAMTS13 giảm nặng. Enzyme này bình thường cắt các đa phân tử von Willebrand cực lớn; khi thiếu, tiểu cầu bám kết bất thường, làm tắc vi tuần hoàn và bị tiêu thụ.

Hồng cầu đi qua mạch bị hẹp sẽ vỡ thành mảnh, gây thiếu máu tán huyết vi mạch. TTP khác ITP vì ITP chủ yếu gây phá hủy tiểu cầu và chảy máu, còn TTP đồng thời gây huyết khối vi mạch và tổn thương cơ quan. TTP cũng cần phân biệt hội chứng tán huyết tăng ure máu, tăng huyết áp ác tính, HELLP, nhiễm trùng nặng và đông máu rải rác trong lòng mạch.

Tên bệnh

Ban xuất huyết giảm tiểu cầu huyết khối

Tên tiếng Anh

Thrombotic thrombocytopenic purpura

Tên khác / tên đồng nghĩa

TTP; ban xuất huyết giảm tiểu cầu do huyết khối; thrombotic thrombocytopenic purpura; bệnh Moschcowitz

Mã ICD-10

M31.1 (ICD-10 WHO: thrombotic microangiopathy); ICD-10-CM hiện hành có thể mã hóa M31.19 tùy hệ thống

Nhóm bệnh / chuyên khoa

Cấp cứu huyết học thuộc nhóm bệnh vi mạch huyết khối và rối loạn tiểu cầu

Cơ quan ảnh hưởng

Vi mạch toàn thân, đặc biệt não, tim, thận và đường tiêu hóa; máu ngoại vi có giảm tiểu cầu và thiếu máu tán huyết vi mạch

Tính chất bệnh

Bệnh cấp tính, không lây; phần lớn là thể miễn dịch mắc phải, một tỷ lệ nhỏ là thể bẩm sinh do biến thể gene ADAMTS13

Mức độ phổ biến

Rất hiếm, được ISTH mô tả với tỷ lệ mắc khoảng 2–6 trường hợp trên một triệu người mỗi năm

Bệnh có lây không?

Không

Đường lây

Không áp dụng

Tổng quan chuyên môn về Ban xuất huyết giảm tiểu cầu huyết khối

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của Ban xuất huyết giảm tiểu cầu huyết khối

Triệu chứng và dấu hiệu của Ban xuất huyết giảm tiểu cầu huyết khối

Chẩn đoán Ban xuất huyết giảm tiểu cầu huyết khối

Điều trị Ban xuất huyết giảm tiểu cầu huyết khối

Biến chứng, tiên lượng và phòng ngừa

Chăm sóc và sinh hoạt khi mắc Ban xuất huyết giảm tiểu cầu huyết khối

Lưu ý cho các nhóm đối tượng đặc biệt

Câu hỏi thường gặp về Ban xuất huyết giảm tiểu cầu huyết khối

Thông tin trong bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp kiến thức tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ và nhân viên y tế có chuyên môn. Người đọc không nên tự ý dùng thuốc, thay đổi liều dùng hoặc trì hoãn việc đi khám dựa trên nội dung của bài viết. Khi có dấu hiệu nghiêm trọng hoặc tình trạng sức khỏe diễn biến xấu, hãy liên hệ cơ sở y tế hoặc gọi cấp cứu 115.

Đã có 1 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *