Thiếu máu tán huyết vi mạch là tình trạng hồng cầu bị cắt vỡ khi đi qua các mạch máu nhỏ bị tổn thương hoặc chứa vi huyết khối. Biểu hiện có thể gồm mệt, nhợt, vàng da, nước tiểu sẫm, bầm, đau đầu, lú lẫn, tiểu ít, đau bụng hoặc khó thở; một số nguyên nhân, đặc biệt TTP, cần điều trị trong vài giờ và không nên chờ đủ ngũ chứng cổ điển hoặc kết quả ADAMTS13. Nguyên nhân thường liên quan TTP, HUS do Shiga toxin, TMA qua trung gian bổ thể. Chẩn đoán phối hợp bệnh sử, khám và xét nghiệm huyết học để xác nhận cơ chế, mức độ và bệnh nền. Điều trị sớm, lựa chọn theo nguyên nhân, giúp cải thiện triệu chứng, bảo vệ cơ quan và giảm biến chứng.
Thiếu máu tán huyết vi mạch là bệnh gì?
Thiếu máu tán huyết vi mạch là hội chứng xét nghiệm–lâm sàng không lây, thường cấp và có thể đe dọa tính mạng; không phải một bệnh đơn lẻ mà là biểu hiện của nhiều nguyên nhân. Về bản chất, đây là tình trạng hồng cầu bị cắt vỡ khi đi qua các mạch máu nhỏ bị tổn thương hoặc chứa vi huyết khối. Khái niệm này cần được phân biệt với các bệnh có biểu hiện tương tự vì một số nguyên nhân, đặc biệt TTP, cần điều trị trong vài giờ và không nên chờ đủ ngũ chứng cổ điển hoặc kết quả ADAMTS13. Việc xác định đúng nguyên nhân có ý nghĩa thực tế đối với xét nghiệm, thời gian theo dõi và lựa chọn điều trị. Người bệnh không nên tự kết luận chỉ từ một chỉ số, bởi kết quả cần được đặt trong bối cảnh triệu chứng, thuốc, bệnh nền và diễn tiến.
| Tên bệnh | Thiếu máu tán huyết vi mạch |
|---|---|
| Tên tiếng Anh | Microangiopathic hemolytic anemia |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | MAHA; thiếu máu tan máu vi mạch; tán huyết cơ học trong vi tuần hoàn; microangiopathic haemolytic anaemia |
| Mã ICD-10 | D59.4 – Các thiếu máu tán huyết không tự miễn khác, bao gồm tán huyết vi mạch; cần mã thêm bệnh nguyên như TTP, HUS, DIC hoặc biến chứng thai kỳ |
| Nhóm bệnh / chuyên khoa | Huyết học – hội chứng tan máu cơ học và bệnh vi mạch huyết khối |
| Cơ quan ảnh hưởng | Hồng cầu và vi tuần hoàn bị ảnh hưởng; não, thận, tim, tiêu hóa, nhau thai và các cơ quan khác có thể thiếu máu cục bộ tùy nguyên nhân |
| Tính chất bệnh | Hội chứng xét nghiệm–lâm sàng không lây, thường cấp và có thể đe dọa tính mạng; không phải một bệnh đơn lẻ mà là biểu hiện của nhiều nguyên nhân |
| Mức độ phổ biến | Không phổ biến trong cộng đồng nhưng quan trọng trong cấp cứu huyết học, sản khoa, nhiễm trùng, ung thư, thận và hồi sức |
| Bệnh có lây không? | Không |
| Đường lây | Không áp dụng |
Tổng quan chuyên môn về Thiếu máu tán huyết vi mạch
Cơ chế của Thiếu máu tán huyết vi mạch được mô tả như sau: Tổn thương nội mô, fibrin hoặc vi huyết khối làm hẹp lòng vi mạch; hồng cầu bị lực cắt tạo schistocyte, tiểu cầu bị tiêu thụ và cơ quan thiếu máu cục bộ. Cơ chế cụ thể khác nhau giữa TTP, HUS, DIC và TMA bổ thể. Chuỗi thay đổi này giải thích vì sao người bệnh có thể xuất hiện mệt, nhợt, vàng da, nước tiểu sẫm, bầm, đau đầu, lú lẫn, tiểu ít, đau bụng hoặc khó thở và vì sao điều trị chỉ triệu chứng mà không xử lý cơ chế thường không đủ.
Thiếu máu tán huyết vi mạch được phân loại theo TTP miễn dịch hoặc bẩm sinh; HUS do Shiga toxin; TMA qua trung gian bổ thể; TMA thai kỳ; DIC; TMA do tăng huyết áp, thuốc, ghép, tự miễn hoặc ung thư; và tán huyết cơ học do van tim. Phân loại giúp bác sĩ dự đoán diễn tiến, lựa chọn xét nghiệm và quyết định điều trị. Không nên tự xếp mức độ dựa trên một kết quả đơn lẻ, vì tiêu chuẩn chuyên môn còn tính đến triệu chứng, tổn thương cơ quan và bệnh nền.
Về dịch tễ, hiếm trong dân số chung nhưng gặp ở khoa cấp cứu, hồi sức, huyết học, thận và sản; TTP thường ở người lớn, HUS do Shiga toxin hay ở trẻ, TMA thai kỳ tập trung cuối thai kỳ và hậu sản. Tần suất báo cáo có thể khác nhau do tiêu chuẩn chẩn đoán, phương pháp xét nghiệm và đặc điểm quần thể. Vì dữ liệu Việt Nam còn chưa đầy đủ cho mọi nhóm, bài viết tránh đưa tỷ lệ cụ thể không có nguồn đại diện.
Thiếu máu tán huyết vi mạch không lây. Quá trình hình thành bệnh liên quan đến Tổn thương nội mô, fibrin hoặc vi huyết khối làm hẹp lòng vi mạch; hồng cầu bị lực cắt tạo schistocyte, tiểu cầu bị tiêu thụ và cơ quan thiếu máu cục bộ. Cơ chế cụ thể khác nhau giữa TTP, HUS, DIC và TMA bổ thể. Đường gây bệnh vì vậy là biến đổi sinh học trong cơ thể hoặc hậu quả của tác nhân nền, không phải lây truyền từ người sang người.
Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của Thiếu máu tán huyết vi mạch
Nguyên nhân và bối cảnh liên quan của Thiếu máu tán huyết vi mạch gồm TTP, HUS do Shiga toxin, TMA qua trung gian bổ thể, DIC, HELLP, tăng huyết áp ác tính, ung thư, thuốc và TMA sau ghép. Cần phân biệt nguyên nhân nền với yếu tố thúc đẩy hoặc yếu tố làm bệnh nặng hơn. Không nên tự quy kết cho một thuốc, thực phẩm hay bệnh nền nếu chưa đánh giá quan hệ thời gian và loại trừ nguyên nhân khác.
Yếu tố nguy cơ được ghi nhận gồm tiền sử TTP, thai kỳ, bệnh tự miễn, tăng huyết áp không kiểm soát, tiêu chảy máu, ung thư, ghép, nhiễm trùng nặng và thuốc liên quan TMA. Một số yếu tố có thể điều chỉnh bằng thay đổi lối sống, bảo hộ hoặc theo dõi thuốc; các yếu tố di truyền, tuổi và bệnh nền cần được quản lý bằng sàng lọc và theo dõi cá thể hóa.
Nhóm cần ngưỡng nghi ngờ thấp hơn gồm người có giảm tiểu cầu và thiếu máu mới kèm triệu chứng thần kinh hoặc thận, thai phụ tăng huyết áp–đau thượng vị, trẻ tiêu chảy máu và người sau ghép hoặc ung thư. Những người này không nhất thiết sẽ mắc Thiếu máu tán huyết vi mạch, nhưng khi có mệt, nhợt, vàng da, nước tiểu sẫm, bầm, đau đầu, lú lẫn, tiểu ít, đau bụng hoặc khó thở nên được đánh giá sớm để tránh chậm chẩn đoán.
Triệu chứng và dấu hiệu của Thiếu máu tán huyết vi mạch
Triệu chứng của Thiếu máu tán huyết vi mạch có thể khởi phát âm thầm hoặc nhanh tùy nguyên nhân. Bức tranh chung gồm mệt, nhợt, vàng da, nước tiểu sẫm, bầm, đau đầu, lú lẫn, tiểu ít, đau bụng hoặc khó thở. Một số người chưa có triệu chứng và chỉ phát hiện qua xét nghiệm; người cao tuổi, trẻ em, thai phụ hoặc người đa bệnh lý có thể biểu hiện không điển hình.
- Mệt, nhợt và khó thở do thiếu máu tán huyết.
- Vàng mắt hoặc nước tiểu sẫm do bilirubin và hemoglobin tăng.
- Chấm xuất huyết, bầm hoặc chảy máu niêm mạc do tiểu cầu giảm.
- Đau đầu, lú lẫn hoặc thay đổi hành vi khi não bị ảnh hưởng.
- Tiểu ít, phù hoặc tăng huyết áp khi tổn thương thận.
- Đau bụng, buồn nôn hoặc tiêu chảy tùy nguyên nhân.
- Co giật, đột quỵ hoặc hôn mê trong TTP nặng.
- Đau ngực, rối loạn nhịp hoặc suy tim do thiếu máu cục bộ vi mạch.
- Ho ra máu hoặc suy hô hấp trong TMA phổi hiếm.
- Hoại tử da hoặc tổn thương đa cơ quan trong DIC nặng.
Nên đặt lịch khám: khi có mệt, nhợt, vàng da, nước tiểu sẫm, bầm, đau đầu, lú lẫn, tiểu ít, đau bụng hoặc khó thở kéo dài hoặc thuộc nhóm nguy cơ. Cần khám trong ngày: khi triệu chứng tăng nhanh, có sốt, chảy máu, tiểu ít, dấu thần kinh hoặc khó thở đáng kể tùy bệnh. Cần tái khám sớm: nếu đã điều trị Thiếu máu tán huyết vi mạch nhưng không cải thiện, xuất hiện tác dụng phụ hoặc xét nghiệm xấu đi. Không tự chờ đợi khi có dấu hiệu tổn thương cơ quan.
- Lú lẫn, co giật, yếu liệt, nói khó hoặc đau đầu dữ dội: gọi 115 ngay.
- Đau ngực, khó thở, ngất, tim đập loạn hoặc da lạnh ẩm có thể là thiếu máu cơ tim hay sốc.
- Tiểu rất ít, phù nhanh, tăng huyết áp nặng, đau thượng vị ở thai phụ hoặc chảy máu không cầm cần cấp cứu.
- Không tự lái xe và không trì hoãn để chờ ADAMTS13, dùng thuốc tại nhà hoặc thử mẹo dân gian.
Chẩn đoán Thiếu máu tán huyết vi mạch
Chẩn đoán Thiếu máu tán huyết vi mạch phối hợp bệnh sử, khám lâm sàng và công thức máu, phết máu tìm schistocyte, hồng cầu lưới, LDH, bilirubin, haptoglobin, DAT, tiểu cầu, creatinine, nước tiểu, đông máu, troponin và ADAMTS13 lấy trước trao đổi huyết tương khi có thể. Quy trình vừa xác nhận tình trạng, vừa đánh giá mức độ và tìm nguyên nhân. Một xét nghiệm bất thường đơn độc thường không đủ; bác sĩ có thể lặp lại hoặc bổ sung xét nghiệm khi kết quả không phù hợp với biểu hiện.
Bác sĩ hỏi tiêu chảy máu, thuốc, thai kỳ, tăng huyết áp, ung thư, ghép, tự miễn và tiền sử TTP; khám ý thức, thần kinh, huyết áp, tim phổi, phù, nước tiểu, bầm và đau bụng. Khám giúp đánh giá mức độ và định hướng nguyên nhân nhưng không thay thế xét nghiệm xác nhận.
Các xét nghiệm chính gồm công thức máu, phết máu tìm schistocyte, hồng cầu lưới, LDH, bilirubin, haptoglobin, DAT, tiểu cầu, creatinine, nước tiểu, đông máu, troponin và ADAMTS13 lấy trước trao đổi huyết tương khi có thể. Mỗi xét nghiệm có mục đích và giới hạn riêng: một số xác nhận cơ chế, một số đánh giá mức độ, một số dùng tìm bệnh nền. Kết quả cần được diễn giải theo thời điểm lấy mẫu, thuốc đã dùng, chức năng gan–thận và phương pháp phòng xét nghiệm.
Vai trò chẩn đoán hình ảnh trong Thiếu máu tán huyết vi mạch: CT hoặc MRI não khi có dấu thần kinh, siêu âm thận–tim hoặc CT ngực bụng để đánh giá cơ quan và bệnh nền; sinh thiết thận chỉ khi an toàn và thật sự cần. Hình ảnh thường dùng để tìm nguyên nhân hoặc biến chứng, không thay thế xét nghiệm huyết học cốt lõi và không nên thực hiện tràn lan khi không có chỉ định.
Tiêu chuẩn chẩn đoán được áp dụng trong thực hành là tán huyết không miễn dịch với schistocyte và chỉ dấu sinh hóa phù hợp; TMA lâm sàng thường thêm giảm tiểu cầu và tổn thương cơ quan. TTP xác nhận bằng thiếu ADAMTS13 nặng nhưng điều trị dựa trên xác suất lâm sàng. Tiêu chuẩn phải do bác sĩ sử dụng trong bối cảnh phù hợp, không nên biến thành công cụ tự chẩn đoán hoặc tự quyết định thuốc.
Điều trị Thiếu máu tán huyết vi mạch
Nguyên tắc điều trị Thiếu máu tán huyết vi mạch: ổn định cơ quan và điều trị theo nguyên nhân; nghi TTP cao cần trao đổi huyết tương và corticosteroid khẩn, thường phối hợp caplacizumab và rituximab. Bác sĩ phân tầng mức độ, xử lý nguyên nhân và cân nhắc nhập viện khi có nguy cơ tổn thương cơ quan, nhiễm trùng, chảy máu hoặc mất bù. Kế hoạch phải cá thể hóa theo tuổi, thai kỳ, bệnh nền và khả năng theo dõi.
Điều trị bằng thuốc có thể gồm caplacizumab, corticosteroid và rituximab trong TTP miễn dịch; ức chế C5 trong TMA bổ thể; kháng sinh, chống đông và chế phẩm máu chỉ dùng theo nguyên nhân cụ thể Việc chọn hoạt chất, đường dùng và thời gian dựa trên nguyên nhân, mức độ và nguy cơ. Người bệnh không tự mua, tự tăng giảm hoặc ngừng thuốc vì có thể làm bệnh nặng lên hoặc che lấp chẩn đoán.
Thủ thuật hoặc can thiệp liên quan đến Thiếu máu tán huyết vi mạch: trao đổi huyết tương cứu sống trong TTP; lọc máu khi suy thận; truyền hồng cầu theo triệu chứng và tránh truyền tiểu cầu thường quy trong TTP nếu không chảy máu đe dọa tính mạng. Chỉ định dựa trên triệu chứng, mức độ và lợi ích–nguy cơ; các can thiệp này phải được thực hiện tại cơ sở có chuyên môn phù hợp.
Vai trò phẫu thuật trong Thiếu máu tán huyết vi mạch: phẫu thuật không điều trị MAHA nói chung; trong HELLP, chấm dứt thai kỳ có thể là phần xử trí sản khoa nhưng không thay thế điều trị TTP hoặc TMA bổ thể. Nếu người bệnh cần mổ vì bệnh khác, nhóm điều trị phải phối hợp để giảm nguy cơ chảy máu, nhiễm trùng, thiếu oxy hoặc tương tác thuốc.
Chăm sóc hỗ trợ gồm kiểm soát huyết áp, dịch–điện giải, lọc máu, kiểm soát co giật, hồi sức, theo dõi mẹ–thai và dự phòng nhiễm não mô cầu khi dùng ức chế bổ thể. Mục tiêu là giảm biến chứng, duy trì chức năng và chất lượng sống, nhưng không thay thế điều trị nguyên nhân hoặc can thiệp cấp cứu.
Theo dõi Thiếu máu tán huyết vi mạch gồm giai đoạn cấp theo dõi tiểu cầu, LDH, hemoglobin, thần kinh, tim và thận hằng ngày; sau TTP theo dõi ADAMTS13 để phát hiện nguy cơ tái phát. Bác sĩ đánh giá cả đáp ứng và độc tính điều trị; kết quả xấu đi hoặc triệu chứng mới cần liên hệ sớm, không chờ đến lần hẹn định kỳ.
Thời gian điều trị: TTP cần điều trị hằng ngày đến khi tiểu cầu và tan máu ổn định; phục hồi thần kinh và mệt kéo dài, còn HUS/TMA thận cần theo dõi huyết áp và chức năng thận lâu dài. Không thể cam kết thời điểm khỏi cố định vì nguyên nhân, mức độ, bệnh nền và đáp ứng khác nhau. Ngừng sớm hoặc theo dõi không đủ có thể làm tăng nguy cơ tái phát.
Biến chứng, tiên lượng và phòng ngừa
Biến chứng của Thiếu máu tán huyết vi mạch có thể gồm đột quỵ, co giật, nhồi máu cơ tim, suy thận, thiếu máu ruột, tổn thương đa cơ quan, chảy máu, nhiễm trùng catheter và bệnh thận mạn. Nguy cơ tăng khi bệnh nặng, chẩn đoán muộn, có bệnh nền hoặc điều trị gây độc tính. Nhận biết dấu cảnh báo và theo dõi đúng giúp giảm hậu quả.
Tiên lượng của Thiếu máu tán huyết vi mạch: phụ thuộc nguyên nhân và tốc độ điều trị; TTP cải thiện rõ với điều trị hiện đại nhưng chậm xử trí vẫn nguy hiểm, còn HUS và TMA bổ thể có thể để lại tổn thương thận. Đây là thông tin ở mức quần thể; không thể dự đoán chính xác kết quả hoặc tuổi thọ cá nhân chỉ từ một xét nghiệm hay một lần khám.
Khả năng tái phát: TTP miễn dịch và bẩm sinh có thể tái phát; TMA bổ thể tái diễn theo nhiễm trùng, thai kỳ hoặc phẫu thuật; HUS do Shiga toxin thường không tái phát nếu không phơi nhiễm mới. Giảm nguy cơ bằng cách xử lý nguyên nhân, tuân thủ điều trị và tái khám theo kế hoạch. Khi triệu chứng quay lại, cần đánh giá lại thay vì tự lặp lại đơn thuốc cũ.
Phòng ngừa Thiếu máu tán huyết vi mạch và biến chứng gồm an toàn thực phẩm, kiểm soát huyết áp, rà soát thuốc, theo dõi sau ghép và theo dõi ADAMTS13 ở người từng TTP; vaccine phù hợp khi dùng ức chế bổ thể. Không có biện pháp nào bảo đảm tuyệt đối, nhưng quản lý yếu tố nguy cơ và phát hiện sớm có thể giảm mức độ nặng.
Chăm sóc và sinh hoạt khi mắc Thiếu máu tán huyết vi mạch
Nguyên tắc ăn uống: không có chế độ ăn chữa MAHA; dinh dưỡng và dịch phụ thuộc chức năng thận, tim và hồi sức. Sau HUS, an toàn thực phẩm có ý nghĩa phòng phơi nhiễm Shiga toxin. Chế độ ăn phải phù hợp với thận, gan, tim, thai kỳ và bệnh tiêu hóa. Không coi thực phẩm hoặc thực phẩm bổ sung là thuốc chữa Thiếu máu tán huyết vi mạch.
Sinh hoạt và vận động: giai đoạn cấp cần nằm viện; sau hồi phục tăng vận động từ từ, tránh va chạm khi tiểu cầu chưa ổn định và tuân thủ hạn chế của bệnh thận hoặc tim. Người bệnh nên nghỉ khi triệu chứng tăng và điều chỉnh công việc có nguy cơ ngã, chấn thương hoặc nhiễm trùng. Đau ngực, ngất hoặc khó thở lúc nghỉ là lý do dừng hoạt động và đi khám.
Theo dõi tại nhà: sau xuất viện theo dõi bầm, vàng da, đau đầu, nhận thức, huyết áp, lượng nước tiểu và lịch xét nghiệm; người từng TTP không chờ lịch hẹn khi triệu chứng tái xuất hiện. Ghi nhận triệu chứng và lịch thuốc giúp bác sĩ đánh giá diễn tiến, nhưng theo dõi tại nhà không thay thế xét nghiệm hoặc cấp cứu khi có dấu nặng.
- Không chờ đủ ngũ chứng cổ điển mới đi cấp cứu.
- Không tự dùng aspirin, thuốc chống đông hoặc steroid.
- Không trì hoãn điều trị TTP để chờ ADAMTS13.
- Không truyền tiểu cầu thường quy trong TTP nếu không có chảy máu đe dọa.
- Không tự ngừng thuốc chống thải ghép hoặc thuốc ung thư.
- Không theo dõi đau đầu, lú lẫn, tiểu ít hoặc đau ngực tại nhà.
Lưu ý cho các nhóm đối tượng đặc biệt
Ở trẻ, HUS do Shiga toxin là nguyên nhân quan trọng sau tiêu chảy; quản lý dịch thận trọng và không tự dùng kháng sinh hoặc thuốc chống tiêu chảy khi tiêu chảy máu. Mọi thuốc, xét nghiệm và mục tiêu theo dõi cần điều chỉnh theo tuổi, cân nặng và phát triển.
Người cao tuổi có nhiều nguyên nhân thứ phát như ung thư, thuốc, tăng huyết áp và nhiễm trùng; cần đánh giá nhanh dù biểu hiện thần kinh có thể bị nhầm với mê sảng hoặc đột quỵ. Cần xem xét đa bệnh lý, đa thuốc, té ngã và khả năng tự chăm sóc.
Thai kỳ và hậu sản có TTP, TMA bổ thể, tiền sản giật và HELLP chồng lấp; cần huyết học, sản, thận và hồi sức, không chờ đủ xét nghiệm mới điều trị cấp. Không tự ngừng thuốc; quyết định phải cân bằng lợi ích–nguy cơ cho mẹ và thai.
Sau sinh, TTP hoặc TMA bổ thể có thể tái phát; khả năng cho con bú phụ thuộc caplacizumab, rituximab, ức chế bổ thể và thuốc huyết áp. Kế hoạch cần đánh giá thuốc bài tiết qua sữa và tình trạng của trẻ.
Người suy giảm miễn dịch hoặc sau ghép có nguy cơ TMA do thuốc, nhiễm trùng và bệnh ghép chống chủ; không tự ngừng calcineurin inhibitor vì có thể tăng thải ghép. Ngưỡng đi khám thấp hơn khi sốt hoặc diễn tiến bất thường.
Ung thư, lupus, xơ cứng bì, tăng huyết áp ác tính, nhiễm trùng và bệnh thận là các bối cảnh quan trọng; DIC và TTP phải được phân biệt bằng đông máu và ADAMTS13. Điều trị cần phối hợp với kiểm soát bệnh nền và theo dõi tương tác.
Sau phẫu thuật, MAHA có thể do DIC, van tim cơ học, thuốc, nhiễm trùng hoặc TMA kích hoạt; người từng TTP cần kế hoạch trước mổ và theo dõi sát sau mổ. Không tự quy mọi bất thường sau mổ cho bệnh cũ mà cần đánh giá nguyên nhân mới.
Câu hỏi thường gặp về Thiếu máu tán huyết vi mạch
Không nhất thiết. MAHA mô tả hồng cầu bị vỡ trong vi tuần hoàn, còn TTP là một nguyên nhân cụ thể do ADAMTS13 giảm nặng. MAHA còn gặp trong HUS, DIC, HELLP, tăng huyết áp, ung thư, thuốc và sau ghép. Tuy vậy, TTP phải được nghĩ đến sớm vì điều trị chậm rất nguy hiểm. Với Thiếu máu tán huyết vi mạch, quyết định cụ thể vẫn cần dựa trên triệu chứng, xét nghiệm và bệnh nền; không nên tự điều trị hoặc trì hoãn đi khám khi tình trạng diễn biến xấu.
Có thể rất nguy hiểm vì vi huyết khối làm tổn thương não, tim, thận và nhiều cơ quan trong thời gian ngắn. TTP, DIC nặng, HELLP và TMA bổ thể là các cấp cứu. Người bệnh có thể chỉ mệt và bầm lúc đầu rồi nhanh chóng lú lẫn, co giật, tiểu ít hoặc đau ngực. Với Thiếu máu tán huyết vi mạch, quyết định cụ thể vẫn cần dựa trên triệu chứng, xét nghiệm và bệnh nền; không nên tự điều trị hoặc trì hoãn đi khám khi tình trạng diễn biến xấu.
Phết máu tìm schistocyte kết hợp LDH, bilirubin, haptoglobin, hồng cầu lưới và DAT xác nhận tán huyết không miễn dịch. Tiểu cầu, chức năng thận, đông máu, troponin và ADAMTS13 giúp tìm nguyên nhân và mức độ. Không có một xét nghiệm đơn lẻ chẩn đoán mọi MAHA. Với Thiếu máu tán huyết vi mạch, quyết định cụ thể vẫn cần dựa trên triệu chứng, xét nghiệm và bệnh nền; không nên tự điều trị hoặc trì hoãn đi khám khi tình trạng diễn biến xấu.
Trong TTP, tiểu cầu đang bị tiêu thụ để tạo vi huyết khối. Truyền thêm có thể làm tăng nguy cơ tắc vi mạch, nên thường tránh nếu không có chảy máu đe dọa tính mạng hoặc thủ thuật bắt buộc. Quyết định vẫn thuộc bác sĩ huyết học và truyền máu. Với Thiếu máu tán huyết vi mạch, quyết định cụ thể vẫn cần dựa trên triệu chứng, xét nghiệm và bệnh nền; không nên tự điều trị hoặc trì hoãn đi khám khi tình trạng diễn biến xấu.
Khả năng tái phát phụ thuộc nguyên nhân. TTP miễn dịch, TTP bẩm sinh và TMA bổ thể có thể tái diễn; HUS do Shiga toxin thường không tái phát nếu không phơi nhiễm mới. Người từng mắc cần theo dõi chuyên khoa và đi khám ngay khi mệt, bầm, đau đầu, vàng da hoặc tiểu ít. Với Thiếu máu tán huyết vi mạch, quyết định cụ thể vẫn cần dựa trên triệu chứng, xét nghiệm và bệnh nền; không nên tự điều trị hoặc trì hoãn đi khám khi tình trạng diễn biến xấu.
Thông tin trong bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp kiến thức tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ và nhân viên y tế có chuyên môn. Người đọc không nên tự ý dùng thuốc, thay đổi liều dùng hoặc trì hoãn việc đi khám dựa trên nội dung của bài viết. Khi có dấu hiệu nghiêm trọng hoặc tình trạng sức khỏe diễn biến xấu, hãy liên hệ cơ sở y tế hoặc gọi cấp cứu 115.

