Bệnh ghép chống chủ

Bệnh ghép chống chủ là biến chứng sau ghép tế bào gốc tạo máu đồng loài khi tế bào miễn dịch từ người cho tấn công mô của người nhận. GVHD cấp thường gây phát ban, tiêu chảy, đau bụng và tổn thương gan; GVHD mạn có thể giống bệnh tự miễn hoặc xơ hóa, ảnh hưởng da, mắt, miệng, phổi, khớp và nhiều cơ quan. Bệnh không lây và không phải là hiện tượng cơ thể “thải ghép”; hướng tấn công là từ mảnh ghép sang người nhận. Chẩn đoán dựa vào thời điểm, biểu hiện cơ quan, xét nghiệm và đôi khi sinh thiết, đồng thời phải loại trừ nhiễm trùng, độc tính thuốc và biến chứng ghép khác. Phát hiện sớm giúp điều chỉnh ức chế miễn dịch, điều trị tại chỗ hoặc toàn thân, phòng nhiễm trùng và hạn chế tổn thương cơ quan lâu dài.

Chịu trách nhiệm chuyên môn: BS. Dung (BSCKI - Chuyên ngành Cơ xương khớp) Cập nhật lần cuối: 23/07/2026

Bệnh ghép chống chủ là bệnh gì?

Bệnh ghép chống chủ là phản ứng miễn dịch xảy ra chủ yếu sau ghép tế bào gốc tạo máu đồng loài. Tế bào miễn dịch trưởng thành của người cho, đặc biệt tế bào T, nhận diện kháng nguyên của người nhận là khác biệt và tấn công mô lành. Điều này khác với thải ghép, trong đó miễn dịch của người nhận chống lại mảnh ghép. GVHD cũng khác hiệu ứng ghép chống khối u, là tác dụng có lợi khi tế bào người cho tiêu diệt tế bào ung thư còn sót. GVHD có thể biểu hiện cấp với viêm da, ruột và gan, hoặc mạn với viêm kéo dài, rối loạn điều hòa miễn dịch và xơ hóa nhiều cơ quan. Một người có thể có đặc điểm cấp và mạn đồng thời, gọi là hội chứng chồng lấp. Bệnh không lây sang người khác.

Tên bệnh

Bệnh ghép chống chủ

Tên tiếng Anh

Graft-versus-host disease

Tên khác / tên đồng nghĩa

GVHD; GvHD; phản ứng mảnh ghép chống vật chủ; bệnh mảnh ghép chống vật chủ

Mã ICD-10

D89.81 – Bệnh ghép chống chủ trong ICD-10-CM; có mã chi tiết cho thể cấp, mạn, cấp trên nền mạn và không xác định

Nhóm bệnh / chuyên khoa

Biến chứng miễn dịch sau ghép tế bào gốc tạo máu đồng loài; huyết học–ghép tế bào; miễn dịch lâm sàng

Cơ quan ảnh hưởng

Da, đường tiêu hóa và gan thường nổi bật ở thể cấp; thể mạn có thể ảnh hưởng da, mắt, miệng, phổi, gan, tiêu hóa, khớp–cân mạc, cơ, cơ quan sinh dục, tóc, móng và nhiều cơ quan khác.

Tính chất bệnh

Biến chứng miễn dịch không lây, có thể cấp hoặc mạn, xảy ra khi tế bào miễn dịch của người cho nhận diện mô người nhận là lạ và gây tổn thương.

Mức độ phổ biến

Tương đối thường gặp sau ghép tế bào gốc tạo máu đồng loài; EBMT ghi nhận khoảng 30–50% người ghép phát triển GVHD cấp và khoảng một nửa có thể gặp GVHD mạn, tùy quần thể và phương pháp ghép.

Bệnh có lây không?

Không

Đường lây

Không áp dụng

Tổng quan chuyên môn về Bệnh ghép chống chủ

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của Bệnh ghép chống chủ

Triệu chứng và dấu hiệu của Bệnh ghép chống chủ

Chẩn đoán Bệnh ghép chống chủ

Điều trị Bệnh ghép chống chủ

Biến chứng, tiên lượng và phòng ngừa

Chăm sóc và sinh hoạt khi mắc Bệnh ghép chống chủ

Lưu ý cho các nhóm đối tượng đặc biệt

Câu hỏi thường gặp về Bệnh ghép chống chủ

Thông tin trong bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp kiến thức tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ và nhân viên y tế có chuyên môn. Người đọc không nên tự ý dùng thuốc, thay đổi liều dùng hoặc trì hoãn việc đi khám dựa trên nội dung của bài viết. Khi có dấu hiệu nghiêm trọng hoặc tình trạng sức khỏe diễn biến xấu, hãy liên hệ cơ sở y tế hoặc gọi cấp cứu 115.

Đã có 2 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *