Bệnh tim bẩm sinh tím (Cyanotic congenital heart disease)

Bệnh tim bẩm sinh tím là nhóm dị tật cấu trúc của tim hoặc mạch máu lớn khiến máu giàu oxy và máu ít oxy trộn lẫn, đi sai đường hoặc không đến phổi đầy đủ. Hậu quả là lượng oxy đưa tới cơ thể giảm, trẻ có thể tím môi, lưỡi hoặc đầu chi, thở nhanh, bú kém, chậm tăng cân; một số dị tật chỉ biểu hiện khi ống động mạch bắt đầu đóng sau sinh. Nhóm bệnh gồm nhiều tình trạng khác nhau như tứ chứng Fallot, chuyển vị đại động mạch, teo van động mạch phổi hoặc tim một thất, vì vậy cách xử trí không giống nhau. Đo SpO2 sơ sinh, siêu âm tim và đánh giá chuyên khoa giúp xác định chính xác giải phẫu, mức thiếu oxy và nhu cầu can thiệp. Phát hiện sớm đặc biệt quan trọng vì một số trẻ cần thuốc duy trì tuần hoàn, thủ thuật hoặc phẫu thuật trong những ngày đầu đời.

Chịu trách nhiệm chuyên môn: BS. Dung (BSCKI - Chuyên ngành Cơ xương khớp) Cập nhật lần cuối: 18/07/2026

Bệnh tim bẩm sinh tím là bệnh gì?

Bệnh tim bẩm sinh tím là thuật ngữ mô tả nhiều dị tật tim có từ giai đoạn bào thai và gây giảm độ bão hòa oxy trong máu động mạch. Cơ chế có thể là máu ít oxy đi tắt từ buồng tim phải sang trái, dòng máu lên phổi bị cản trở, hai vòng tuần hoàn chạy song song hoặc máu giàu và nghèo oxy trộn lẫn trong một buồng hay mạch chung. Vì vậy, “tím” là biểu hiện sinh lý chung chứ không xác định được dị tật cụ thể. Tím do tim thường là tím trung tâm, thấy rõ ở lưỡi và niêm mạc, khác với tím đầu chi thoáng qua do lạnh hoặc tuần hoàn ngoại vi. Một số dị tật gây tím ngay khi sinh; số khác biểu hiện sau vài tuần, vài tháng hoặc khi sức cản mạch phổi thay đổi. Chẩn đoán cần mô tả đầy đủ cấu trúc tim, đường đi của máu, chức năng thất và tình trạng động mạch phổi.

Tổng quan về Bệnh tim bẩm sinh tím (Cyanotic congenital heart disease)
Tổng quan về Bệnh tim bẩm sinh tím (Cyanotic congenital heart disease)
Tên bệnh

Bệnh tim bẩm sinh tím

Tên tiếng Anh

Cyanotic congenital heart disease

Tên khác / tên đồng nghĩa

Bệnh tim bẩm sinh có tím; dị tật tim bẩm sinh gây tím

Mã ICD-10

Không có một mã ICD-10 duy nhất; mã phụ thuộc dị tật cụ thể và thường nằm trong nhóm Q20–Q26.

Nhóm bệnh / chuyên khoa

Tim mạch; Tim bẩm sinh; Nhóm dị tật tim gây giảm oxy máu

Cơ quan ảnh hưởng

Tim và các mạch máu lớn là cơ quan bị ảnh hưởng chính; tình trạng thiếu oxy kéo dài có thể tác động đến phổi, não, thận, gan, máu và sự phát triển toàn thân.

Tính chất bệnh

Nhóm bệnh cấu trúc có từ khi sinh, không lây; mức độ có thể từ ổn định tương đối đến nguy kịch ngay sau sinh. Một số trường hợp liên quan bất thường gene hoặc nhiễm sắc thể nhưng không đồng nghĩa luôn di truyền.

Mức độ phổ biến

Ít gặp hơn các dị tật tim bẩm sinh không tím nhưng chiếm tỷ lệ đáng kể trong nhóm tim bẩm sinh nặng. Tần suất thay đổi theo loại dị tật; chưa có số liệu đại diện toàn quốc Việt Nam được chuẩn hóa cho toàn nhóm.

Bệnh có lây không?

Không

Đường lây

Không áp dụng

Tổng quan chuyên môn về Bệnh tim bẩm sinh tím

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của Bệnh tim bẩm sinh tím

Triệu chứng và dấu hiệu của Bệnh tim bẩm sinh tím

Chẩn đoán Bệnh tim bẩm sinh tím

Điều trị Bệnh tim bẩm sinh tím

Biến chứng, tiên lượng và phòng ngừa

Chăm sóc và sinh hoạt khi mắc Bệnh tim bẩm sinh tím

Lưu ý cho các nhóm đối tượng đặc biệt

Câu hỏi thường gặp về Bệnh tim bẩm sinh tím

Thông tin trong bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp kiến thức tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ và nhân viên y tế có chuyên môn. Người đọc không nên tự ý dùng thuốc, thay đổi liều dùng hoặc trì hoãn việc đi khám dựa trên nội dung của bài viết. Khi có dấu hiệu nghiêm trọng hoặc tình trạng sức khỏe diễn biến xấu, hãy liên hệ cơ sở y tế hoặc gọi cấp cứu 115.

Đã có 1 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *