Tâm phế mạn (Chronic cor pulmonale)

Tâm phế mạn là tình trạng thất phải dày, giãn hoặc suy do tăng áp lực tuần hoàn phổi kéo dài bắt nguồn từ bệnh phổi, rối loạn thông khí hoặc tổn thương mạch phổi. Bệnh thường phát triển sau nhiều năm ở người mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, xơ phổi, ngưng thở khi ngủ, giảm thông khí do béo phì hoặc di chứng huyết khối phổi. Khó thở và mệt ban đầu thường phản ánh bệnh hô hấp nền; khi tim phải mất bù, người bệnh có thể phù chân, nặng bụng, tĩnh mạch cổ nổi, tím môi hoặc giảm khả năng vận động rõ. Chẩn đoán cần chứng minh bất thường thất phải và xác định nguyên nhân phổi, đồng thời loại trừ suy tim trái và bệnh van tim. Kiểm soát bệnh nền, điều chỉnh thiếu oxy đúng chỉ định, phục hồi chức năng và theo dõi ứ dịch có thể làm chậm tiến triển và giảm các đợt mất bù.

Chịu trách nhiệm chuyên môn: BS. Dung (BSCKI - Chuyên ngành Cơ xương khớp) Cập nhật lần cuối: 17/07/2026

Tâm phế mạn là bệnh gì?

Tâm phế mạn là hội chứng biến đổi cấu trúc hoặc suy chức năng thất phải phát triển do tăng áp phổi kéo dài từ bệnh của phổi, đường thở, lồng ngực, điều hòa hô hấp hoặc hệ mạch phổi. Thuật ngữ này không dùng cho giãn thất phải do suy tim trái, bệnh tim bẩm sinh gây luồng thông hoặc bệnh van tim mắc phải nguyên phát.

Tổng quan về Tâm phế mạn (Chronic cor pulmonale)

“Tâm phế” mô tả mối liên hệ nhân quả: tổn thương hô hấp làm sức cản mạch phổi tăng, sau đó thất phải phải làm việc nhiều hơn. Giai đoạn còn bù có thể chỉ thấy phì đại thất phải và triệu chứng chủ yếu do bệnh phổi. Giai đoạn mất bù xuất hiện ứ máu tĩnh mạch hệ thống, phù và giảm cung lượng tim. Tâm phế mạn cũng khác với tâm phế cấp do thuyên tắc phổi lớn hoặc áp lực máy thở tăng đột ngột, vì quá trình mạn diễn ra trong nhiều tháng đến nhiều năm.

Tên bệnh

Tâm phế mạn

Tên tiếng Anh

Chronic cor pulmonale

Tên khác / tên đồng nghĩa

Cor pulmonale mạn; bệnh tim phổi mạn; suy tim phải do bệnh phổi mạn

Mã ICD-10

I27.9 – Bệnh tim phổi không đặc hiệu, bao gồm cor pulmonale mạn không xác định rõ; một số hệ ICD-10-CM dùng I27.81

Nhóm bệnh / chuyên khoa

Tim mạch – tuần hoàn phổi; hội chứng tim phổi; suy thất phải thứ phát bệnh hô hấp hoặc mạch phổi

Cơ quan ảnh hưởng

Thất phải và nhĩ phải chịu ảnh hưởng trực tiếp; phổi, động mạch phổi, van ba lá, gan, thận, tĩnh mạch ngoại biên và hệ cơ xương có thể bị tác động

Tính chất bệnh

Hội chứng mạn tính, không lây, thứ phát bệnh phổi, rối loạn thông khí, thiếu oxy kéo dài hoặc bệnh mạch phổi; không bao gồm suy thất phải do bệnh tim trái hay bệnh van tim nguyên phát

Mức độ phổ biến

Tần suất phụ thuộc bệnh nền; gặp nhiều nhất ở người bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính nặng, nhưng số liệu đại diện tại Việt Nam chưa đầy đủ

Bệnh có lây không?

Không

Đường lây

Không áp dụng

Tổng quan chuyên môn về Tâm phế mạn

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của Tâm phế mạn

Triệu chứng và dấu hiệu của Tâm phế mạn

Chẩn đoán Tâm phế mạn

Điều trị Tâm phế mạn

Biến chứng, tiên lượng và phòng ngừa

Chăm sóc và sinh hoạt khi mắc Tâm phế mạn

Lưu ý cho các nhóm đối tượng đặc biệt

Câu hỏi thường gặp về Tâm phế mạn

Thông tin trong bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp kiến thức tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ và nhân viên y tế có chuyên môn. Người đọc không nên tự ý dùng thuốc, thay đổi liều dùng hoặc trì hoãn việc đi khám dựa trên nội dung của bài viết. Khi có dấu hiệu nghiêm trọng hoặc tình trạng sức khỏe diễn biến xấu, hãy liên hệ cơ sở y tế hoặc gọi cấp cứu 115.

Đã có 2 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *