Zofenopril

Zofenopril là thuốc ức chế enzym chuyển angiotensin, gọi tắt là ACE, được dùng dưới dạng tiền dược zofenopril calcium và chuyển thành chất có hoạt tính zofenoprilat trong cơ thể. Theo SmPC Zofenil tại Ireland, thuốc được chỉ định điều trị tăng huyết áp vô căn nhẹ đến vừa và điều trị sớm một số người bệnh nhồi máu cơ tim cấp ổn định huyết động, chưa dùng liệu pháp tiêu sợi huyết. Zofenopril làm giảm tạo angiotensin II và giảm tiết aldosterone, qua đó giãn mạch và hạ huyết áp. Các nguy cơ cần lưu ý gồm tụt huyết áp, ho, tăng kali máu, suy giảm chức năng thận và phù mạch có thể đe dọa đường thở. Thuốc chống chỉ định trong ba tháng giữa và ba tháng cuối thai kỳ và không được dùng đồng thời với sacubitril/valsartan. Zofenopril là thuốc kê đơn; người bệnh không được tự mua, tự tăng giảm liều hoặc tự ngừng điều trị.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Zofenopril là gì?: Tiền dược ức chế ACE, được chuyển thành zofenoprilat có hoạt tính.
  • Nhóm dược lý: Thuốc ức chế men chuyển angiotensin, mã ATC C09AA15.
  • Chỉ định đã xác minh: Tăng huyết áp vô căn nhẹ đến vừa; điều trị sớm một số trường hợp nhồi máu cơ tim cấp theo điều kiện của nhãn.
  • Liều tăng huyết áp theo SmPC: Thường khởi đầu 15 mg một lần/ngày; liều hiệu quả thường dùng 30 mg/ngày; tối đa 60 mg/ngày.
  • Nguy cơ chính: Tụt huyết áp, ho, tăng kali máu, suy thận, giảm tế bào máu và phù mạch.
  • Tương tác nổi bật: Sacubitril/valsartan, aliskiren, thuốc tăng kali, lithium, NSAID và thuốc lợi tiểu.
  • Thai kỳ: Không khuyến cáo trong ba tháng đầu; chống chỉ định trong ba tháng giữa và cuối.
  • Việt Nam: Bifril 15 mg và 30 mg được ghi nhận trong danh mục biệt dược gốc năm 2024; hiệu lực đăng ký và tình trạng lưu hành hiện tại.
  • Khuyến cáo: Chỉ dùng theo đơn và theo dõi huyết áp, kali cùng chức năng thận.

Hoạt chất Zofenopril là gì?

Zofenopril là thuốc hạ huyết áp thuộc nhóm ức chế ACE. Thuốc là tiền dược; sau khi được chuyển thành zofenoprilat, hoạt chất ức chế quá trình chuyển angiotensin I thành angiotensin II, làm giảm co mạch và giảm tiết aldosterone.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Zofenopril

CAS 81872-10-8

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Zofenopril

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Zofenopril

Tên IUPAC

(2S,4S)-1-[(2S)-3-benzoylsulfanyl-2-methylpropanoyl]-4-phenylsulfanylpyrrolidine-2-carboxylic acid

Tên khác / tên đồng nghĩa

Zofenopril calcium là dạng muối được sử dụng trong thuốc. Zofenoprilat là chất chuyển hóa có hoạt tính sau khi tiền dược zofenopril được thủy phân; zofenoprilat không phải tên đồng nghĩa hoàn toàn của dược chất ban đầu.

Tên Latinh / tên dược điển

Zofenoprilum

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

81872-10-8

UNII

290ZY759PI

PubChem CID

92400

RxNorm CUI

Không tìm thấy

Dược động học của Zofenopril

Zofenopril calcium được hấp thu nhanh qua đường uống và chuyển hóa gần như hoàn toàn thành zofenoprilat. Nồng độ đỉnh của zofenoprilat đạt sau khoảng 1,5 giờ. Thuốc phân bố rộng, gắn protein huyết tương khoảng 88%, chuyển hóa theo nhiều con đường và được thải trừ qua cả thận lẫn gan. Thời gian bán thải của zofenoprilat khoảng 5,5 giờ.

Giai đoạn I: Hấp thu

Zofenopril calcium được hấp thu nhanh và gần như hoàn toàn qua đường uống, sau đó chuyển thành zofenoprilat. Nồng độ đỉnh trong máu của zofenoprilat đạt khoảng 1,5 giờ sau một liều uống; một nghiên cứu ở người tình nguyện ghi nhận thời gian đạt đỉnh trung bình khoảng 1,19 giờ đối với zofenopril và 1,36 giờ đối với zofenoprilat. Thức ăn làm chậm tốc độ nhưng không làm giảm tổng mức hấp thu.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng tuyệt đối của Zofenopril.

SmPC ghi nhận thức ăn làm giảm tốc độ nhưng không làm giảm mức độ hấp thu; AUC của zofenoprilat gần tương đương giữa trạng thái đói và sau ăn.

Giai đoạn II: Phân bố

Khoảng 88% hoạt tính phóng xạ lưu hành sau một liều zofenopril calcium đánh dấu được gắn với protein huyết tương. Thể tích phân bố ở trạng thái ổn định khoảng 96 lít.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Zofenopril calcium là tiền dược và được thủy phân thành zofenoprilat. Tám chất chuyển hóa chiếm khoảng 76% hoạt tính phóng xạ trong nước tiểu đã được xác định. Các con đường tiếp theo gồm liên hợp glucuronide, tạo vòng kèm liên hợp glucuronide, liên hợp cysteine và S-methyl hóa nhóm thiol.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Sau một liều uống zofenopril calcium đánh dấu phóng xạ, khoảng 69% hoạt tính phóng xạ được thu hồi trong nước tiểu và khoảng 26% trong phân, cho thấy thuốc và chất chuyển hóa được thải trừ qua cả thận và gan.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải của zofenoprilat khoảng 5,5 giờ. Mặc dù thời gian bán thải huyết tương tương đối ngắn, tác dụng ức chế ACE vẫn còn được ghi nhận sau 24 giờ.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Độ thanh thải toàn thân của zofenoprilat sau khi uống zofenopril calcium khoảng 1.300 mL/phút theo SmPC. Đây là thông số dược động học quần thể, không được dùng để tự tính hoặc điều chỉnh liều.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố ảnh hưởng có ý nghĩa gồm:

  • Thức ăn làm chậm tốc độ hấp thu nhưng không giảm tổng mức hấp thu.
  • Suy thận vừa đến nặng làm giảm tốc độ thải trừ xuống khoảng 50% bình thường.
  • Bệnh thận giai đoạn cuối có lọc máu hoặc thẩm phân phúc mạc làm tốc độ thải trừ giảm xuống khoảng 25%.
  • Xơ gan mức nhẹ đến vừa có thể làm AUC của zofenoprilat tăng khoảng hai lần.
  • Người cao tuổi không cần điều chỉnh liều nếu chức năng thận bình thường.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Zofenopril

Zofenopril thuộc nhóm thuốc ức chế ACE đơn chất, mã ATC C09AA15. Khác với một số thuốc cùng nhóm, chất chuyển hóa zofenoprilat có nhóm sulfhydryl tự do. Các tác dụng lâm sàng được xác lập chủ yếu liên quan đến ức chế hệ renin–angiotensin–aldosterone; không nên diễn giải các đặc điểm hóa học riêng thành lợi ích vượt trội khi chưa có bằng chứng so sánh phù hợp.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Zofenoprilat ức chế ACE, làm giảm nồng độ angiotensin II. Hệ quả là giảm co mạch, giảm tiết aldosterone, tăng hoạt tính renin huyết tương và có thể tăng nhẹ kali máu kèm mất natri, dịch. Ức chế ACE cũng làm tăng hoạt tính hệ kallikrein–kinin và bradykinin, góp phần giãn mạch nhưng có thể liên quan đến ho và phù mạch.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Ở người tăng huyết áp, zofenopril làm giảm huyết áp khi nằm và khi đứng mà không gây tăng nhịp tim bù trừ rõ rệt. Sau một liều uống 30 mg, hoạt tính ACE huyết tương giảm khoảng 53,4% tại thời điểm 24 giờ theo SmPC. Hiệu quả hạ huyết áp tối ưu có thể cần vài tuần điều trị.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Zofenopril

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Zofenopril

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Zofenopril

Tương tácMức độCơ chế / ảnh hưởngKhuyến nghị / xử tríTheo dõiBằng chứng / nguồn
Trimethoprim

Trimethoprim phối hợp thuốc ức chế men chuyển làm tăng nguy cơ tăng kali máu.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích
Cơ chế:

Trimethoprim giảm thải kali kết hợp với ức chế hệ renin–angiotensin–aldosterone.

Ảnh hưởng:

Nguy cơ tăng kali nặng và loạn nhịp tăng, nhất là ở người cao tuổi, suy thận hoặc đái tháo đường.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Cân nhắc kháng sinh thay thế ở người nguy cơ cao; nếu phối hợp, theo dõi kali và chức năng thận.

Kali, creatinine/eGFR, huyết áp và ECG khi có tăng kali.

Bằng chứng: high
Nguồn:

[eMC/SmPC] | Trimethoprim 50 mg/5 ml Suspension — SmPC | Section 4.5 Drug interactions | https://www.medicines.org.uk/emc/product/4566/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Valacyclovir

Dữ liệu dược cảnh giác ghi tín hiệu tăng tổn thương thận cấp khi valacyclovir được dùng cùng thuốc ức chế hệ renin–angiotensin, có hoặc không kèm NSAID.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích
Cơ chế:

Tương tác dược lực học giả định: ACE inhibitor/ARB/renin inhibitor có thể giảm áp lực lọc cầu thận và lượng nước tiểu, làm tăng nguy cơ tích lũy/kết tinh acyclovir; cơ chế tương tác trực tiếp chưa được chứng minh.

Ảnh hưởng:

Phân tích JADER cho thấy ROR AKI tăng có ý nghĩa khi phối hợp valacyclovir với RAS inhibitor; tín hiệu tăng thêm khi đồng thời có NSAID. Dữ liệu báo cáo tự phát không cho phép tính tỷ lệ mắc.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Không bắt buộc ngừng RAS inhibitor ở mọi bệnh nhân. Đánh giá chức năng thận và thể tích tuần hoàn; tạm ngừng/điều chỉnh thuốc theo phác đồ 'sick day' của cơ sở khi mất nước hoặc AKI; tránh thêm NSAID nếu có thể.

Creatinine/eGFR, kali, huyết áp, lượng nước tiểu, cân nặng và dấu hiệu mất nước; kiểm tra sớm nếu cao tuổi, CKD, suy tim, nôn/tiêu chảy hoặc dùng liều valacyclovir cao.

Bằng chứng: low
Nguồn:

Frontiers/PMC | Risk Evaluation for AKI induced by valacyclovir, analgesics, and RAS inhibitors | JADER analysis—RAS inhibitors | https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6694181/ | Kiểm tra ngày 2026-08-02
DailyMed | VALACYCLOVIR Prescribing Information | Warning 5.2—Acute renal failure risk factors | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=7f5e96e0-534c-47a5-bb79-926088afc73c | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Azathioprine

ACE inhibitor dùng cùng azathioprine có thể làm tăng nguy cơ thiếu máu và giảm bạch cầu nặng.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Cơ chế chưa rõ; có thể là độc tính huyết học cộng hợp.

Ảnh hưởng:

Đã có báo cáo thiếu máu và giảm bạch cầu nặng.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Có thể phối hợp khi cần nhưng phải đánh giá nguy cơ và theo dõi CBC; xem xét thuốc hạ huyết áp khác nếu xuất hiện độc tính.

CBC, hemoglobin, bạch cầu và dấu hiệu nhiễm trùng.

Bằng chứng: low
Nguồn:

[DailyMed] | Azathioprine tablet | Drug Interactions | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/lookup.cfm?setid=d288e484-32fc-4b46-b504-d75a0fac8663&version=13 | Kiểm tra ngày 2026-08-03
[SmPC/emc] | Azathioprine tablets 50 mg | Mục 4.5 Tương tác thuốc và các dạng tương tác khác | https://www.medicines.org.uk/emc/product/14296/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-03

Vildagliptin

Dùng đồng thời vildagliptin với thuốc ức chế men chuyển có thể làm tăng nguy cơ phù mạch. Nguy cơ tuyệt đối thấp nhưng biến cố vùng lưỡi–hầu–thanh quản có thể nghiêm trọng.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Tương tác dược lực. ACE và DPP-4 cùng tham gia bất hoạt các peptide vận mạch, đặc biệt substance P; ức chế đồng thời có thể làm tăng tích lũy peptide và khuynh hướng phù mạch.

Ảnh hưởng:

Có thể xuất hiện sưng môi, mặt, lưỡi hoặc họng; khàn tiếng, khó nuốt hoặc khó thở. Phân tích gộp thử nghiệm vildagliptin ghi nhận nguy cơ phù mạch tăng ở người đang dùng ACE inhibitor (OR 4,57; 95% CI 1,57–13,28), dù số biến cố tuyệt đối nhỏ và phần lớn trường hợp trong chương trình thử nghiệm là nhẹ.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Thận trọng khi phối hợp. Tư vấn người bệnh nhận biết dấu hiệu phù mạch và tìm trợ giúp y tế khẩn cấp khi sưng lưỡi/họng hoặc khó thở. Khi nghi ngờ phù mạch, đánh giá ngay và xử trí/ngừng thuốc liên quan theo quyết định lâm sàng.

Theo dõi sưng mặt, môi, lưỡi, họng; khàn tiếng; khó nuốt; khó thở, đặc biệt khi mới bắt đầu hoặc thay đổi điều trị.

Bằng chứng: high
Nguồn:

eMC / SmPC | Galvus 50 mg tablets – Summary of Product Characteristics | Mục 4.5 và 4.8: tăng nguy cơ phù mạch khi dùng đồng thời ACE inhibitor | https://www.medicines.org.uk/emc/product/6225/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02
Clinical trial meta-analysis | Dipeptidyl peptidase-IV inhibitor use associated with increased risk of ACE inhibitor-associated angioedema | OR 4,57 (95% CI 1,57–13,28) ở người dùng ACE inhibitor; nguy cơ tuyệt đối nhỏ | https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC2758288/ | Kiểm tra ngày 2026-08-02
Safety review | Clinical Safety and Tolerability of Vildagliptin | Tóm tắt dữ liệu phù mạch khi phối hợp ACE inhibitor | https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5813467/ | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Chlorpromazine

Chlorpromazine có thể tăng tác dụng hạ huyết áp của nhiều thuốc hạ huyết áp và làm tăng hạ huyết áp tư thế.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Dược lực học: giãn mạch và phong bế alpha-adrenergic cộng hợp.

Ảnh hưởng:

Chóng mặt, ngất, té ngã hoặc hạ huyết áp có triệu chứng.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Theo dõi khi bắt đầu hoặc tăng liều; cân nhắc giảm liều một hoặc cả hai thuốc.

Huyết áp nằm/đứng, mạch, triệu chứng chóng mặt và té ngã.

Bằng chứng: high
Nguồn:

[eMC SmPC] | Chlorpromazine 100mg Tablets | Mục 4.5 – Interactions | https://www.medicines.org.uk/emc/product/3476/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01
[DailyMed] | Chlorpromazine Hydrochloride Tablets, USP | Warnings/Precautions – CNS depressants, anticoagulants, phenytoin, propranolol, thiazides, metrizamide, lithium, alcohol, guanethidine | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=5ae79c1e-f523-4358-9f8b-7382a03d59bc | Kiểm tra ngày 2026-08-01

Rituximab

Thuốc hạ huyết áp có thể làm tăng mức độ hạ huyết áp xảy ra trong hoặc quanh thời điểm truyền rituximab.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Tác dụng hạ huyết áp của thuốc dùng nền có thể cộng hợp với hạ huyết áp liên quan phản ứng truyền rituximab.

Ảnh hưởng:

Có thể xuất hiện hạ huyết áp có triệu chứng, chóng mặt, ngất hoặc mất ổn định huyết động trong truyền.

Khuyến nghị:

separate_timing

Xử trí:

Đối với rituximab truyền tĩnh mạch, SmPC khuyến cáo cân nhắc tạm ngừng thuốc hạ huyết áp 12 giờ trước truyền; quyết định cần cá thể hóa theo nguy cơ tim mạch.

Huyết áp trước truyền và định kỳ trong truyền; theo dõi chóng mặt, ngất và dấu hiệu mất ổn định huyết động.

Bằng chứng: high
Nguồn:

eMC | MabThera SmPC | Consider withholding antihypertensive medicines 12 hours before rituximab infusion because hypotension may occur | https://www.medicines.org.uk/emc/product/3801/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01

Thắc mắc về hoạt chất Zofenopril

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 1 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *