Zofenopril là thuốc ức chế enzym chuyển angiotensin, gọi tắt là ACE, được dùng dưới dạng tiền dược zofenopril calcium và chuyển thành chất có hoạt tính zofenoprilat trong cơ thể. Theo SmPC Zofenil tại Ireland, thuốc được chỉ định điều trị tăng huyết áp vô căn nhẹ đến vừa và điều trị sớm một số người bệnh nhồi máu cơ tim cấp ổn định huyết động, chưa dùng liệu pháp tiêu sợi huyết. Zofenopril làm giảm tạo angiotensin II và giảm tiết aldosterone, qua đó giãn mạch và hạ huyết áp. Các nguy cơ cần lưu ý gồm tụt huyết áp, ho, tăng kali máu, suy giảm chức năng thận và phù mạch có thể đe dọa đường thở. Thuốc chống chỉ định trong ba tháng giữa và ba tháng cuối thai kỳ và không được dùng đồng thời với sacubitril/valsartan. Zofenopril là thuốc kê đơn; người bệnh không được tự mua, tự tăng giảm liều hoặc tự ngừng điều trị.
Nội dung chính
- Zofenopril là gì?: Tiền dược ức chế ACE, được chuyển thành zofenoprilat có hoạt tính.
- Nhóm dược lý: Thuốc ức chế men chuyển angiotensin, mã ATC C09AA15.
- Chỉ định đã xác minh: Tăng huyết áp vô căn nhẹ đến vừa; điều trị sớm một số trường hợp nhồi máu cơ tim cấp theo điều kiện của nhãn.
- Liều tăng huyết áp theo SmPC: Thường khởi đầu 15 mg một lần/ngày; liều hiệu quả thường dùng 30 mg/ngày; tối đa 60 mg/ngày.
- Nguy cơ chính: Tụt huyết áp, ho, tăng kali máu, suy thận, giảm tế bào máu và phù mạch.
- Tương tác nổi bật: Sacubitril/valsartan, aliskiren, thuốc tăng kali, lithium, NSAID và thuốc lợi tiểu.
- Thai kỳ: Không khuyến cáo trong ba tháng đầu; chống chỉ định trong ba tháng giữa và cuối.
- Việt Nam: Bifril 15 mg và 30 mg được ghi nhận trong danh mục biệt dược gốc năm 2024; hiệu lực đăng ký và tình trạng lưu hành hiện tại.
- Khuyến cáo: Chỉ dùng theo đơn và theo dõi huyết áp, kali cùng chức năng thận.
Hoạt chất Zofenopril là gì?
Zofenopril là thuốc hạ huyết áp thuộc nhóm ức chế ACE. Thuốc là tiền dược; sau khi được chuyển thành zofenoprilat, hoạt chất ức chế quá trình chuyển angiotensin I thành angiotensin II, làm giảm co mạch và giảm tiết aldosterone.
Zofenopril
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Zofenopril |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Zofenopril |
| Tên IUPAC | (2S,4S)-1-[(2S)-3-benzoylsulfanyl-2-methylpropanoyl]-4-phenylsulfanylpyrrolidine-2-carboxylic acid |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Zofenopril calcium là dạng muối được sử dụng trong thuốc. Zofenoprilat là chất chuyển hóa có hoạt tính sau khi tiền dược zofenopril được thủy phân; zofenoprilat không phải tên đồng nghĩa hoàn toàn của dược chất ban đầu. |
| Tên Latinh / tên dược điển | Zofenoprilum |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 81872-10-8 |
|---|---|
| UNII | 290ZY759PI |
| PubChem CID | 92400 |
| RxNorm CUI | Không tìm thấy |
Dược động học của Zofenopril
Zofenopril calcium được hấp thu nhanh qua đường uống và chuyển hóa gần như hoàn toàn thành zofenoprilat. Nồng độ đỉnh của zofenoprilat đạt sau khoảng 1,5 giờ. Thuốc phân bố rộng, gắn protein huyết tương khoảng 88%, chuyển hóa theo nhiều con đường và được thải trừ qua cả thận lẫn gan. Thời gian bán thải của zofenoprilat khoảng 5,5 giờ.
Giai đoạn I: Hấp thu
Zofenopril calcium được hấp thu nhanh và gần như hoàn toàn qua đường uống, sau đó chuyển thành zofenoprilat. Nồng độ đỉnh trong máu của zofenoprilat đạt khoảng 1,5 giờ sau một liều uống; một nghiên cứu ở người tình nguyện ghi nhận thời gian đạt đỉnh trung bình khoảng 1,19 giờ đối với zofenopril và 1,36 giờ đối với zofenoprilat. Thức ăn làm chậm tốc độ nhưng không làm giảm tổng mức hấp thu.
| F · Sinh khả dụng | Sinh khả dụng tuyệt đối của Zofenopril. SmPC ghi nhận thức ăn làm giảm tốc độ nhưng không làm giảm mức độ hấp thu; AUC của zofenoprilat gần tương đương giữa trạng thái đói và sau ăn. |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Khoảng 88% hoạt tính phóng xạ lưu hành sau một liều zofenopril calcium đánh dấu được gắn với protein huyết tương. Thể tích phân bố ở trạng thái ổn định khoảng 96 lít.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Zofenopril calcium là tiền dược và được thủy phân thành zofenoprilat. Tám chất chuyển hóa chiếm khoảng 76% hoạt tính phóng xạ trong nước tiểu đã được xác định. Các con đường tiếp theo gồm liên hợp glucuronide, tạo vòng kèm liên hợp glucuronide, liên hợp cysteine và S-methyl hóa nhóm thiol.
Giai đoạn IV: Thải trừ
Sau một liều uống zofenopril calcium đánh dấu phóng xạ, khoảng 69% hoạt tính phóng xạ được thu hồi trong nước tiểu và khoảng 26% trong phân, cho thấy thuốc và chất chuyển hóa được thải trừ qua cả thận và gan.
| t½ · Thời gian bán thải | Thời gian bán thải của zofenoprilat khoảng 5,5 giờ. Mặc dù thời gian bán thải huyết tương tương đối ngắn, tác dụng ức chế ACE vẫn còn được ghi nhận sau 24 giờ. |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Độ thanh thải toàn thân của zofenoprilat sau khi uống zofenopril calcium khoảng 1.300 mL/phút theo SmPC. Đây là thông số dược động học quần thể, không được dùng để tự tính hoặc điều chỉnh liều. |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Các yếu tố ảnh hưởng có ý nghĩa gồm:
- Thức ăn làm chậm tốc độ hấp thu nhưng không giảm tổng mức hấp thu.
- Suy thận vừa đến nặng làm giảm tốc độ thải trừ xuống khoảng 50% bình thường.
- Bệnh thận giai đoạn cuối có lọc máu hoặc thẩm phân phúc mạc làm tốc độ thải trừ giảm xuống khoảng 25%.
- Xơ gan mức nhẹ đến vừa có thể làm AUC của zofenoprilat tăng khoảng hai lần.
- Người cao tuổi không cần điều chỉnh liều nếu chức năng thận bình thường.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Zofenopril
Zofenopril thuộc nhóm thuốc ức chế ACE đơn chất, mã ATC C09AA15. Khác với một số thuốc cùng nhóm, chất chuyển hóa zofenoprilat có nhóm sulfhydryl tự do. Các tác dụng lâm sàng được xác lập chủ yếu liên quan đến ức chế hệ renin–angiotensin–aldosterone; không nên diễn giải các đặc điểm hóa học riêng thành lợi ích vượt trội khi chưa có bằng chứng so sánh phù hợp.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Zofenoprilat ức chế ACE, làm giảm nồng độ angiotensin II. Hệ quả là giảm co mạch, giảm tiết aldosterone, tăng hoạt tính renin huyết tương và có thể tăng nhẹ kali máu kèm mất natri, dịch. Ức chế ACE cũng làm tăng hoạt tính hệ kallikrein–kinin và bradykinin, góp phần giãn mạch nhưng có thể liên quan đến ho và phù mạch.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Ở người tăng huyết áp, zofenopril làm giảm huyết áp khi nằm và khi đứng mà không gây tăng nhịp tim bù trừ rõ rệt. Sau một liều uống 30 mg, hoạt tính ACE huyết tương giảm khoảng 53,4% tại thời điểm 24 giờ theo SmPC. Hiệu quả hạ huyết áp tối ưu có thể cần vài tuần điều trị.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Zofenopril
Theo SmPC Zofenil tại Ireland, Zofenopril được chỉ định:
- Điều trị tăng huyết áp vô căn nhẹ đến vừa.
- Điều trị bắt đầu trong 24 giờ đầu ở người bệnh nhồi máu cơ tim cấp, có hoặc không có dấu hiệu suy tim, ổn định huyết động và chưa nhận liệu pháp tiêu sợi huyết.
Chỉ định nhồi máu cơ tim này có phạm vi cụ thể và không được tự động áp dụng cho mọi trường hợp hội chứng vành cấp hoặc người đã tái tưới máu. Chỉ định hiện hành được phê duyệt tại Việt Nam.
Zofenopril đã được nghiên cứu trong các chương trình SMILE về điều trị sớm sau nhồi máu cơ tim và trong các nghiên cứu so sánh với một số thuốc ức chế ACE khác. Tuy nhiên, các chỉ định ngoài tăng huyết áp vô căn nhẹ đến vừa và phạm vi nhồi máu cơ tim nêu trong SmPC không được xem là chỉ định đã được phê duyệt nếu nhãn tại từng quốc gia không ghi nhận. Các ứng dụng ngoài chỉ định hiện đang được nghiên cứu.
Liều dùng và cách sử dụng
Theo SmPC Zofenil tại Ireland:
Điều trị tăng huyết áp:
- Liều khởi đầu thường dùng: 15 mg một lần mỗi ngày.
- Điều chỉnh liều dựa trên huyết áp, thường cách nhau khoảng bốn tuần.
- Liều hiệu quả thường dùng: 30 mg một lần mỗi ngày.
- Liều tối đa: 60 mg một lần mỗi ngày.
- Người giảm thể tích hoặc thiếu muối có nguy cơ tụt huyết áp liều đầu; nếu không thể khắc phục tình trạng này hoặc ngừng thuốc lợi tiểu trước điều trị, nhãn ghi liều khởi đầu 7,5 mg mỗi ngày.
Điều trị nhồi máu cơ tim cấp theo phạm vi của nhãn:
- Ngày 1–2: 7,5 mg mỗi 12 giờ.
- Ngày 3–4: 15 mg mỗi 12 giờ.
- Từ ngày 5: 30 mg mỗi 12 giờ.
- Điều trị trong sáu tuần, sau đó đánh giá lại; có thể tiếp tục dài hạn nếu còn rối loạn chức năng thất trái hoặc suy tim.
Việc tăng liều phụ thuộc huyết áp. Đây là thông tin từ nhãn, không phải liều cá nhân hóa và không được tự áp dụng.
Zofenopril có thể uống trước, trong hoặc sau bữa ăn. Uống thuốc với nước vào thời điểm tương đối cố định mỗi ngày. Thức ăn có thể làm chậm hấp thu nhưng không làm giảm tổng mức hấp thu.
Nếu quên liều, không tự uống gấp đôi. Cách xử lý phụ thuộc thời điểm nhớ ra và lịch liều của từng chỉ định, nên làm theo tờ hướng dẫn của sản phẩm hoặc hỏi bác sĩ, dược sĩ. Không tự ngừng thuốc khi huyết áp đã ổn định.
Đối với nhồi máu cơ tim cấp, việc khởi trị, tăng liều và theo dõi huyết áp phải được thực hiện tại cơ sở y tế; thuốc được dùng cùng điều trị chuẩn phù hợp như aspirin, nitrate hoặc thuốc chẹn beta khi có chỉ định.
Cần theo dõi:
- Huyết áp, đặc biệt sau liều đầu và mỗi lần tăng liều.
- Creatinine, mức lọc cầu thận và kali máu trước điều trị và định kỳ.
- Dấu hiệu mất nước hoặc thiếu muối.
- Ho khan kéo dài.
- Phù mặt, môi, lưỡi, thanh môn hoặc khó thở.
- Công thức máu ở người suy thận, bệnh mô liên kết mạch máu hoặc đang dùng thuốc ức chế miễn dịch, allopurinol hay procainamide.
- Đường huyết trong tháng đầu ở người dùng insulin hoặc thuốc hạ đường huyết.
- Protein niệu ở người có bệnh thận trước đó.
- Dấu hiệu vàng da, viêm gan hoặc suy giảm chức năng gan.
Cảnh báo và lưu ý về Zofenopril
Theo SmPC Zofenil được xác minh, chống chỉ định gồm:
- Quá mẫn với zofenopril calcium, thuốc ức chế ACE khác hoặc tá dược.
- Tiền sử phù mạch liên quan đến thuốc ức chế ACE.
- Phù mạch di truyền hoặc vô căn.
- Dùng đồng thời với sacubitril/valsartan; không bắt đầu Zofenil sớm hơn 36 giờ sau liều sacubitril/valsartan cuối.
- Suy gan nặng.
- Ba tháng giữa và ba tháng cuối thai kỳ.
- Phụ nữ có khả năng mang thai nhưng không sử dụng biện pháp tránh thai hiệu quả theo phạm vi SmPC này.
- Hẹp động mạch thận hai bên hoặc hẹp động mạch thận một bên ở người chỉ có một thận.
- Dùng đồng thời thuốc chứa aliskiren ở người đái tháo đường hoặc suy thận với GFR dưới 60 mL/phút/1,73 m².
Các tác dụng thường gặp gồm chóng mặt, đau đầu, ho, buồn nôn, nôn và mệt mỏi. Phát ban và co cơ được xếp là ít gặp. Các phản ứng hiếm gồm hồi hộp, tụt huyết áp, ngất, phù mạch, ngứa, mày đay và tăng kali máu.
Các phản ứng được báo cáo với nhóm thuốc ức chế ACE còn gồm rối loạn vị giác, rối loạn thăng bằng, nhìn mờ, ù tai, tiêu chảy, táo bón, đau bụng, suy giảm chức năng thận và thay đổi xét nghiệm máu. Không phải mọi phản ứng của toàn nhóm đều đã được chứng minh có cùng tần suất đối với riêng Zofenopril.
Các phản ứng nghiêm trọng có thể gồm:
- Phù mạch ở mặt, môi, lưỡi hoặc đường hô hấp; một số trường hợp phù đường thở do thuốc ức chế ACE đã gây tắc nghẽn tử vong.
- Tụt huyết áp nặng, sốc hoặc ngất.
- Tăng kali máu nặng.
- Suy thận cấp hoặc làm nặng suy thận.
- Giảm bạch cầu trung tính, mất bạch cầu hạt, giảm tiểu cầu, thiếu máu hoặc giảm toàn thể huyết cầu.
- Viêm tụy, tắc ruột, vàng da ứ mật hoặc viêm gan được báo cáo với nhóm thuốc.
- Phản ứng da nặng như hội chứng Stevens–Johnson hoặc hoại tử thượng bì nhiễm độc đã được báo cáo với thuốc ức chế ACE.
Khi có khó thở, phù lưỡi hoặc họng, ngất, yếu liệt, đau ngực, tiểu rất ít hoặc sốt kèm đau họng, cần được đánh giá y tế khẩn cấp.
Cần đặc biệt thận trọng trong các trường hợp:
- Giảm thể tích tuần hoàn, thiếu muối, dùng thuốc lợi tiểu, nôn, tiêu chảy hoặc lọc máu do nguy cơ tụt huyết áp nặng.
- Suy tim, bệnh động mạch vành hoặc bệnh mạch máu não, vì tụt huyết áp quá mức có thể gây thiếu máu cơ tim hoặc não.
- Hẹp van động mạch chủ, hẹp van hai lá hoặc bệnh cơ tim phì đại tắc nghẽn.
- Suy thận, tăng huyết áp mạch thận, ghép thận hoặc lọc máu.
- Tăng kali máu hoặc dùng thuốc làm tăng kali.
- Bệnh mô liên kết mạch máu, dùng thuốc ức chế miễn dịch, allopurinol hoặc procainamide do nguy cơ giảm bạch cầu.
- Phẫu thuật lớn hoặc gây mê.
- Lọc máu bằng màng thông lượng cao hoặc tách LDL do nguy cơ phản ứng dạng phản vệ.
- Giải mẫn cảm với nọc côn trùng.
- Bệnh vảy nến, đái tháo đường hoặc cường aldosterone nguyên phát.
Phù mạch có thể xảy ra bất kỳ lúc nào trong quá trình điều trị và cần ngừng thuốc, xử trí ngay.
Quá liều có thể gây tụt huyết áp nặng, sốc, giảm ý thức, nhịp tim chậm, rối loạn điện giải và suy thận.
Người uống quá liều cần được đưa đến cơ sở cấp cứu và theo dõi huyết áp, điện giải, creatinine, nhịp tim cùng chức năng thận. Điều trị chủ yếu là hỗ trợ; có thể gồm bù thể tích, xử trí nhịp tim chậm và các biện pháp chuyên khoa tùy mức độ. Zofenopril và thuốc ức chế ACE có thể được loại bỏ một phần bằng lọc máu, nhưng phải tránh một số màng lọc thông lượng cao do nguy cơ phản ứng dạng phản vệ. Không tự gây nôn hoặc tự xử trí tại nhà.
SmPC Zofenil tại Ireland không yêu cầu điều kiện bảo quản đặc biệt; hạn dùng được ghi nhận là ba năm. Điều kiện bảo quản có thể khác giữa từng sản phẩm và bao bì, vì vậy cần tuân theo nhãn thuốc được cấp phát, giữ thuốc trong bao bì gốc và ngoài tầm với của trẻ em. Điều kiện bảo quản của Bifril tại Việt Nam theo tài liệu chính thức hiện hành.
Đối tượng đặc biệt
Độ an toàn và hiệu quả của Zofenopril ở trẻ em và thanh thiếu niên dưới 18 tuổi chưa được xác lập; SmPC không khuyến cáo sử dụng cho nhóm tuổi này.
Người trên 65 tuổi có chức năng thận bình thường không cần điều chỉnh liều chỉ vì tuổi. Nếu độ thanh thải creatinine dưới 45 mL/phút, SmPC khuyến cáo dùng một nửa liều hằng ngày. Ở người bệnh nhồi máu cơ tim trên 75 tuổi, cần đặc biệt thận trọng vì dữ liệu còn hạn chế.
Không nên bắt đầu thuốc ức chế ACE trong thai kỳ. Zofenopril không được khuyến cáo trong ba tháng đầu và chống chỉ định trong ba tháng giữa cùng ba tháng cuối. Khi phát hiện mang thai, cần liên hệ bác sĩ để ngừng thuốc và chuyển sang phương án có hồ sơ an toàn phù hợp; không tự thay đổi thuốc nếu chưa được hướng dẫn.
Phơi nhiễm thuốc ức chế ACE từ ba tháng giữa có thể gây giảm chức năng thận thai, thiểu ối, chậm cốt hóa hộp sọ và độc tính sơ sinh như suy thận, tụt huyết áp hoặc tăng kali máu. Nếu đã phơi nhiễm trong giai đoạn này, SmPC khuyến cáo đánh giá siêu âm chức năng thận và hộp sọ của thai, đồng thời theo dõi trẻ sơ sinh.
Chưa có thông tin đầy đủ về việc sử dụng Zofenopril trong thời kỳ cho con bú. SmPC không khuyến cáo dùng thuốc và ưu tiên lựa chọn điều trị có dữ liệu an toàn rõ hơn, đặc biệt khi nuôi trẻ sơ sinh hoặc trẻ sinh non. Không tự ngừng cho con bú hoặc tự bỏ điều trị; quyết định cần được bác sĩ đánh giá dựa trên lợi ích và nguy cơ.
Trong điều trị tăng huyết áp, người suy gan nhẹ đến vừa được khuyến cáo bắt đầu bằng một nửa liều dành cho người có chức năng gan bình thường. Zofenopril chống chỉ định ở người suy gan nặng.
Đối với nhồi máu cơ tim cấp, độ an toàn và hiệu quả ở người suy gan chưa được xác lập; SmPC khuyến cáo không sử dụng trong nhóm này.
Chế độ liều cụ thể khi đồng thời suy gan và suy thận.
Cả suy gan và suy thận đều có thể làm tăng mức phơi nhiễm zofenoprilat. Người bệnh cần được bác sĩ đánh giá chức năng gan, độ thanh thải creatinine, kali máu và chỉ định điều trị trước khi lựa chọn liều; không tự kết hợp các mức giảm liều dành cho từng tình trạng riêng lẻ.
Chưa có nghiên cứu chuyên biệt về ảnh hưởng của Zofenopril đối với khả năng lái xe. Thuốc có thể gây chóng mặt, buồn ngủ hoặc mệt mỏi, đặc biệt khi mới bắt đầu điều trị, tăng liều hoặc dùng cùng rượu và thuốc hạ áp khác. Không lái xe hoặc vận hành máy nếu có các triệu chứng này.
Tương tác thuốc của Zofenopril
| Tương tác | Mức độ | Cơ chế / ảnh hưởng | Khuyến nghị / xử trí | Theo dõi | Bằng chứng / nguồn |
|---|---|---|---|---|---|
|
Trimethoprim
Trimethoprim phối hợp thuốc ức chế men chuyển làm tăng nguy cơ tăng kali máu. Kế thừa từ nhóm: | Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích | Cơ chế: Trimethoprim giảm thải kali kết hợp với ức chế hệ renin–angiotensin–aldosterone. Ảnh hưởng: Nguy cơ tăng kali nặng và loạn nhịp tăng, nhất là ở người cao tuổi, suy thận hoặc đái tháo đường. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Cân nhắc kháng sinh thay thế ở người nguy cơ cao; nếu phối hợp, theo dõi kali và chức năng thận. | Kali, creatinine/eGFR, huyết áp và ECG khi có tăng kali. | Bằng chứng: high Nguồn: [eMC/SmPC] | Trimethoprim 50 mg/5 ml Suspension — SmPC | Section 4.5 Drug interactions | https://www.medicines.org.uk/emc/product/4566/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
|
Valacyclovir
Dữ liệu dược cảnh giác ghi tín hiệu tăng tổn thương thận cấp khi valacyclovir được dùng cùng thuốc ức chế hệ renin–angiotensin, có hoặc không kèm NSAID. Kế thừa từ nhóm: | Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích | Cơ chế: Tương tác dược lực học giả định: ACE inhibitor/ARB/renin inhibitor có thể giảm áp lực lọc cầu thận và lượng nước tiểu, làm tăng nguy cơ tích lũy/kết tinh acyclovir; cơ chế tương tác trực tiếp chưa được chứng minh. Ảnh hưởng: Phân tích JADER cho thấy ROR AKI tăng có ý nghĩa khi phối hợp valacyclovir với RAS inhibitor; tín hiệu tăng thêm khi đồng thời có NSAID. Dữ liệu báo cáo tự phát không cho phép tính tỷ lệ mắc. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Không bắt buộc ngừng RAS inhibitor ở mọi bệnh nhân. Đánh giá chức năng thận và thể tích tuần hoàn; tạm ngừng/điều chỉnh thuốc theo phác đồ 'sick day' của cơ sở khi mất nước hoặc AKI; tránh thêm NSAID nếu có thể. | Creatinine/eGFR, kali, huyết áp, lượng nước tiểu, cân nặng và dấu hiệu mất nước; kiểm tra sớm nếu cao tuổi, CKD, suy tim, nôn/tiêu chảy hoặc dùng liều valacyclovir cao. | Bằng chứng: low Nguồn: Frontiers/PMC | Risk Evaluation for AKI induced by valacyclovir, analgesics, and RAS inhibitors | JADER analysis—RAS inhibitors | https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6694181/ | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
|
Azathioprine
ACE inhibitor dùng cùng azathioprine có thể làm tăng nguy cơ thiếu máu và giảm bạch cầu nặng. Kế thừa từ nhóm: | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Cơ chế chưa rõ; có thể là độc tính huyết học cộng hợp. Ảnh hưởng: Đã có báo cáo thiếu máu và giảm bạch cầu nặng. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Có thể phối hợp khi cần nhưng phải đánh giá nguy cơ và theo dõi CBC; xem xét thuốc hạ huyết áp khác nếu xuất hiện độc tính. | CBC, hemoglobin, bạch cầu và dấu hiệu nhiễm trùng. | Bằng chứng: low Nguồn: [DailyMed] | Azathioprine tablet | Drug Interactions | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/lookup.cfm?setid=d288e484-32fc-4b46-b504-d75a0fac8663&version=13 | Kiểm tra ngày 2026-08-03 |
|
Vildagliptin
Dùng đồng thời vildagliptin với thuốc ức chế men chuyển có thể làm tăng nguy cơ phù mạch. Nguy cơ tuyệt đối thấp nhưng biến cố vùng lưỡi–hầu–thanh quản có thể nghiêm trọng. Kế thừa từ nhóm: | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Tương tác dược lực. ACE và DPP-4 cùng tham gia bất hoạt các peptide vận mạch, đặc biệt substance P; ức chế đồng thời có thể làm tăng tích lũy peptide và khuynh hướng phù mạch. Ảnh hưởng: Có thể xuất hiện sưng môi, mặt, lưỡi hoặc họng; khàn tiếng, khó nuốt hoặc khó thở. Phân tích gộp thử nghiệm vildagliptin ghi nhận nguy cơ phù mạch tăng ở người đang dùng ACE inhibitor (OR 4,57; 95% CI 1,57–13,28), dù số biến cố tuyệt đối nhỏ và phần lớn trường hợp trong chương trình thử nghiệm là nhẹ. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Thận trọng khi phối hợp. Tư vấn người bệnh nhận biết dấu hiệu phù mạch và tìm trợ giúp y tế khẩn cấp khi sưng lưỡi/họng hoặc khó thở. Khi nghi ngờ phù mạch, đánh giá ngay và xử trí/ngừng thuốc liên quan theo quyết định lâm sàng. | Theo dõi sưng mặt, môi, lưỡi, họng; khàn tiếng; khó nuốt; khó thở, đặc biệt khi mới bắt đầu hoặc thay đổi điều trị. | Bằng chứng: high Nguồn: eMC / SmPC | Galvus 50 mg tablets – Summary of Product Characteristics | Mục 4.5 và 4.8: tăng nguy cơ phù mạch khi dùng đồng thời ACE inhibitor | https://www.medicines.org.uk/emc/product/6225/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
|
Chlorpromazine
Chlorpromazine có thể tăng tác dụng hạ huyết áp của nhiều thuốc hạ huyết áp và làm tăng hạ huyết áp tư thế. Kế thừa từ nhóm: | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Dược lực học: giãn mạch và phong bế alpha-adrenergic cộng hợp. Ảnh hưởng: Chóng mặt, ngất, té ngã hoặc hạ huyết áp có triệu chứng. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Theo dõi khi bắt đầu hoặc tăng liều; cân nhắc giảm liều một hoặc cả hai thuốc. | Huyết áp nằm/đứng, mạch, triệu chứng chóng mặt và té ngã. | Bằng chứng: high Nguồn: [eMC SmPC] | Chlorpromazine 100mg Tablets | Mục 4.5 – Interactions | https://www.medicines.org.uk/emc/product/3476/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01 |
|
Rituximab
Thuốc hạ huyết áp có thể làm tăng mức độ hạ huyết áp xảy ra trong hoặc quanh thời điểm truyền rituximab. Kế thừa từ nhóm: | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Tác dụng hạ huyết áp của thuốc dùng nền có thể cộng hợp với hạ huyết áp liên quan phản ứng truyền rituximab. Ảnh hưởng: Có thể xuất hiện hạ huyết áp có triệu chứng, chóng mặt, ngất hoặc mất ổn định huyết động trong truyền. | Khuyến nghị: separate_timing Xử trí: Đối với rituximab truyền tĩnh mạch, SmPC khuyến cáo cân nhắc tạm ngừng thuốc hạ huyết áp 12 giờ trước truyền; quyết định cần cá thể hóa theo nguy cơ tim mạch. | Huyết áp trước truyền và định kỳ trong truyền; theo dõi chóng mặt, ngất và dấu hiệu mất ổn định huyết động. | Bằng chứng: high Nguồn: eMC | MabThera SmPC | Consider withholding antihypertensive medicines 12 hours before rituximab infusion because hypotension may occur | https://www.medicines.org.uk/emc/product/3801/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01 |
Thắc mắc về hoạt chất Zofenopril
Zofenopril là thuốc kê đơn thuộc nhóm ức chế ACE. Thuốc được dùng dưới dạng tiền dược zofenopril calcium và chuyển thành zofenoprilat có hoạt tính, giúp giảm angiotensin II, giãn mạch và hạ huyết áp.
Theo SmPC Zofenil tại Ireland, Zofenopril được dùng cho tăng huyết áp vô căn nhẹ đến vừa và điều trị bắt đầu trong 24 giờ đầu ở một số người bệnh nhồi máu cơ tim cấp ổn định huyết động, có hoặc không có suy tim và chưa dùng liệu pháp tiêu sợi huyết. Chỉ định tại Việt Nam phải căn cứ vào tờ hướng dẫn của sản phẩm được cấp phép.
Có thể uống Zofenopril trước, trong hoặc sau bữa ăn. Thức ăn làm chậm tốc độ hấp thu nhưng không làm giảm đáng kể tổng mức hấp thu của zofenoprilat. Nên uống với nước và duy trì thời điểm dùng thuốc tương đối ổn định.
Có. Ho là tác dụng không mong muốn thường gặp. Phù mạch hiếm hơn nhưng có thể gây sưng mặt, môi, lưỡi hoặc họng và đe dọa đường thở. Khi xuất hiện khó thở, khàn tiếng hoặc sưng lưỡi, cần ngừng dùng thuốc và tìm trợ giúp y tế khẩn cấp.
Không dùng đồng thời Zofenopril với sacubitril/valsartan vì nguy cơ phù mạch tăng; cần khoảng cách ít nhất 36 giờ khi chuyển đổi theo nhãn. Thuốc bổ sung kali, muối thay thế chứa kali, thuốc lợi tiểu giữ kali, trimethoprim, cyclosporine hoặc heparin có thể làm tăng kali máu và chỉ được phối hợp khi bác sĩ thấy cần thiết, kèm theo theo dõi xét nghiệm.

