Viêm gan tự miễn là bệnh viêm gan mạn do hệ miễn dịch nhận diện nhầm tế bào gan và duy trì phản ứng gây tổn thương. Người bệnh có thể hoàn toàn không có triệu chứng, hoặc xuất hiện mệt mỏi, đau khớp, chán ăn, đau vùng hạ sườn phải, vàng da và nước tiểu sẫm. Bệnh không lây từ người sang người, nhưng nếu không được kiểm soát có thể tiến triển thành xơ gan, tăng áp lực tĩnh mạch cửa hoặc suy gan. Chẩn đoán cần phối hợp men gan, immunoglobulin G, tự kháng thể, loại trừ viêm gan virus và tổn thương gan do thuốc; sinh thiết gan thường giúp xác nhận mức độ viêm. Điều trị ức chế miễn dịch và theo dõi lâu dài có thể đưa bệnh về trạng thái thuyên giảm ở nhiều người, đồng thời giảm nguy cơ biến chứng.
Viêm gan tự miễn là bệnh gì?
Viêm gan tự miễn là rối loạn viêm gan qua trung gian miễn dịch, trong đó cơ thể mất khả năng dung nạp với các cấu trúc của tế bào gan. Khác với viêm gan B, C hoặc E, bệnh không do virus và không truyền qua máu, thức ăn hay tiếp xúc thông thường. Khác với tổn thương gan do thuốc, viêm gan tự miễn nguyên phát thường tiếp tục hoạt động nếu không được ức chế miễn dịch, dù đôi khi thuốc có thể kích hoạt một hội chứng giống tự miễn.

Bệnh có phổ rất rộng: phát hiện tình cờ qua men gan, viêm gan mạn kéo dài, xơ gan đã hình thành hoặc đợt cấp nặng. Chẩn đoán không dựa vào riêng kháng thể ANA vì ANA có thể dương tính trong nhiều tình trạng khác; bác sĩ phải tổng hợp lâm sàng, IgG, tự kháng thể đặc hiệu hơn, mô học và việc loại trừ các nguyên nhân gan khác.
| Tên bệnh | Viêm gan tự miễn |
|---|---|
| Tên tiếng Anh | Autoimmune hepatitis |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | AIH; viêm gan tự miễn mạn; viêm gan dạng lupus, tên cũ ít dùng |
| Mã ICD-10 | K75.4 – Viêm gan tự miễn |
| Nhóm bệnh / chuyên khoa | Gan - Mật - Tụy; bệnh gan tự miễn; bệnh viêm gan không do virus |
| Cơ quan ảnh hưởng | Gan là cơ quan đích chính; bệnh kéo dài có thể gây xơ hóa, xơ gan, tăng áp lực tĩnh mạch cửa và suy gan. Một số người đồng mắc bệnh tự miễn ở tuyến giáp, khớp, ruột hoặc da. |
| Tính chất bệnh | Bệnh viêm gan qua trung gian miễn dịch, thường mạn tính và không lây; có thể khởi phát âm thầm, bùng phát cấp hoặc hiếm khi biểu hiện như suy gan cấp. |
| Mức độ phổ biến | Ít gặp hơn viêm gan do virus hoặc gan nhiễm mỡ, nhưng có thể xuất hiện ở mọi tuổi và mọi giới. Dữ liệu hiện mắc tại Việt Nam còn hạn chế và phụ thuộc khả năng nhận diện, xét nghiệm miễn dịch và sinh thiết gan. |
| Bệnh có lây không? | Không |
| Đường lây | Không áp dụng |
Tổng quan chuyên môn về Viêm gan tự miễn
Yếu tố di truyền về điều hòa miễn dịch kết hợp tác nhân môi trường chưa xác định có thể làm giảm dung nạp đối với kháng nguyên của tế bào gan. Tế bào T hỗ trợ, tế bào T gây độc, tế bào B và các cytokine thúc đẩy viêm tập trung quanh khoảng cửa rồi lan vào tiểu thùy gan. Hoạt động miễn dịch kéo dài gây chết tế bào gan, tái tạo không hoàn chỉnh và lắng đọng mô sợi. Nếu các đợt viêm không được dập tắt, cầu xơ hình thành, cấu trúc gan bị biến dạng và tiến tới xơ gan. Điều trị hiệu quả làm giảm hoạt tính miễn dịch, cho phép men gan và IgG bình thường hóa, nhưng ký ức miễn dịch có thể tồn tại nên bệnh dễ tái hoạt khi giảm thuốc quá sớm.
Phân loại thường dùng dựa vào tự kháng thể. Type 1 liên quan ANA, kháng thể cơ trơn hoặc anti-SLA và chiếm phần lớn trường hợp ở người lớn. Type 2 liên quan anti-LKM1 hoặc anti-LC1, gặp nhiều hơn ở trẻ em và người trẻ, đôi khi diễn tiến mạnh. Một số người có hội chứng chồng lấp với viêm đường mật nguyên phát hoặc viêm đường mật xơ cứng nguyên phát; đây không phải type thứ ba mà là kiểu hình cần đánh giá chuyên khoa. Trên thực hành, mức độ hoạt động, xơ hóa, đáp ứng điều trị và có hay không xơ gan quan trọng hơn tên type khi quyết định theo dõi.
Bệnh có thể xuất hiện ở trẻ nhỏ, người trưởng thành và người cao tuổi, với hai đỉnh nhận diện thường được mô tả ở tuổi trẻ và trung niên. Nữ giới chiếm đa số, nhưng nam giới vẫn có thể mắc và không nên bị bỏ sót. Tần suất khác nhau theo quần thể, chủng tộc và phương pháp phát hiện; các nghiên cứu gần đây ghi nhận số ca chẩn đoán tăng, có thể phản ánh nhận biết tốt hơn. Tại Việt Nam chưa có hệ thống giám sát quốc gia chuyên biệt cho viêm gan tự miễn, vì vậy không nên suy diễn tỷ lệ từ dữ liệu châu Âu hoặc Bắc Mỹ.
Không có đường lây hoặc đường xâm nhập. Bệnh hình thành nội sinh khi hệ miễn dịch mất dung nạp với tế bào gan, sau đó phản ứng viêm tự duy trì. Tác nhân khởi phát, nếu có, thường không còn hiện diện khi người bệnh được chẩn đoán.
Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của Viêm gan tự miễn
Nguyên nhân cuối cùng chưa được xác định. Nền tảng di truyền liên quan điều hòa miễn dịch được xem là yếu tố thuận lợi, trong khi nhiễm trùng, biến đổi nội tiết hoặc một số thuốc có thể đóng vai trò kích hoạt ở người nhạy cảm. Cần phân biệt bệnh tự miễn nguyên phát với viêm gan có đặc điểm tự miễn do thuốc, vì diễn tiến sau khi ngừng tác nhân và nhu cầu điều trị duy trì có thể khác nhau. Không có bằng chứng rằng ăn một loại thực phẩm hay tiếp xúc thông thường là nguyên nhân trực tiếp.
Yếu tố không thay đổi được gồm giới nữ, tiền sử gia đình có bệnh tự miễn và một số kiểu gene điều hòa miễn dịch. Yếu tố liên quan nhưng không đủ gây bệnh gồm bản thân hoặc gia đình có viêm tuyến giáp tự miễn, bệnh celiac, đái tháo đường type 1, viêm khớp hoặc bệnh viêm ruột. Một số thuốc có thể tạo kiểu hình giống tự miễn; vì vậy danh sách thuốc và thực phẩm bổ sung là phần bắt buộc khi đánh giá.
Người có men gan tăng kéo dài không giải thích được, IgG tăng, nhiều bệnh tự miễn đồng mắc hoặc tiền sử gia đình tự miễn nên được xem xét chẩn đoán. Trẻ em có vàng da kéo dài, nữ trẻ tuổi có mệt và đau khớp, hoặc người cao tuổi có xơ gan chưa rõ nguyên nhân cũng là nhóm dễ bị bỏ sót. Người đã có xơ gan có nguy cơ biến chứng cao hơn dù triệu chứng viêm ban đầu không rầm rộ.
Triệu chứng và dấu hiệu của Viêm gan tự miễn
Khởi phát có thể âm thầm trong nhiều tháng, phát hiện tình cờ hoặc xuất hiện nhanh như một đợt viêm gan cấp. Mức độ mệt không luôn tương ứng với men gan. Trẻ em có thể biểu hiện vàng da rõ, người lớn thường than mệt và đau khớp, còn người cao tuổi đôi khi chỉ có giảm sức hoặc dấu hiệu xơ gan. Một tỷ lệ người bệnh không có triệu chứng cho tới khi xuất hiện tăng áp lực tĩnh mạch cửa.
- Mệt mỏi kéo dài, giảm khả năng làm việc hoặc học tập nhưng không đặc hiệu cho riêng bệnh.
- Chán ăn, buồn nôn, khó chịu bụng hoặc đau âm ỉ vùng hạ sườn phải.
- Đau khớp hoặc cứng khớp, thường không gây biến dạng khớp như một số bệnh thấp khớp.
- Vàng mắt, vàng da và nước tiểu sẫm khi bilirubin tăng.
- Ngứa hoặc rối loạn kinh nguyệt có thể xuất hiện trong bệnh hoạt động, nhưng cần loại trừ nguyên nhân khác.
- Dấu hiệu xơ gan như bụng trướng, phù chân hoặc dễ bầm ở người được chẩn đoán muộn.
- Sốt nhẹ, phát ban, viêm mạch da hoặc nổi mụn trứng cá trong bối cảnh rối loạn miễn dịch.
- Khởi phát bằng suy gan cấp với rối loạn đông máu và bệnh não gan.
- Hội chứng chồng lấp gây ngứa nhiều hoặc men phosphatase kiềm tăng nổi bật.
- Biểu hiện ngoài gan do bệnh tuyến giáp, celiac, viêm ruột hoặc bệnh tự miễn đồng mắc.
Nên đặt lịch khám: khi mệt, vàng mắt, đau khớp hoặc men gan tăng kéo dài chưa rõ nguyên nhân. Cần khám trong ngày: khi vàng da tăng nhanh, nôn nhiều, sốt, đau bụng rõ hoặc xuất hiện bầm chảy máu. Cần tái khám sớm: khi đang điều trị mà men gan tăng trở lại, quên thuốc nhiều ngày, có dấu hiệu nhiễm trùng hoặc gặp tác dụng không mong muốn của thuốc ức chế miễn dịch.
Gọi 115 hoặc đến cơ sở cấp cứu khi có lơ mơ, thay đổi hành vi, ngủ gà, nôn ra máu, đi ngoài phân đen, chảy máu không cầm, khó thở, tụt huyết áp, bụng trướng nhanh hoặc vàng da tiến triển kèm tiểu ít. Không tự lái xe nếu người bệnh rối loạn ý thức hoặc rất yếu. Không trì hoãn cấp cứu để thử thuốc nam, nhịn ăn hoặc chờ men gan tự giảm.
Chẩn đoán Viêm gan tự miễn
Bác sĩ chẩn đoán bằng cách ghép nhiều mảnh thông tin: kiểu tăng men gan, nồng độ IgG, tự kháng thể, tiền sử thuốc và rượu, xét nghiệm loại trừ virus, hình ảnh đường mật và mô học gan. Không có dấu ấn đơn độc đặc hiệu hoàn toàn. Điểm số IAIHG đơn giản hóa có thể hỗ trợ trong bối cảnh phù hợp, nhưng không thay thế đánh giá chuyên khoa, đặc biệt ở suy gan cấp, hội chứng chồng lấp hoặc người đã dùng thuốc ức chế miễn dịch.
Bác sĩ hỏi thời điểm khởi phát, thuốc kê đơn, thuốc không kê đơn, thảo dược, lượng rượu, bệnh tự miễn và tiền sử gia đình. Khám tập trung vào vàng da, gan lách to, đau bụng, dấu sao mạch, lòng bàn tay son, phù, cổ trướng và thay đổi ý thức. Đồng thời tìm dấu hiệu bệnh tuyến giáp, khớp, da hoặc ruột để nhận diện bệnh tự miễn đồng mắc.
Xét nghiệm chính gồm ALT, AST, bilirubin, phosphatase kiềm, GGT, albumin và INR để đánh giá kiểu tổn thương và chức năng gan. IgG thường tăng nhưng có thể bình thường trong một số đợt cấp. Tự kháng thể ANA, SMA, anti-LKM1, anti-LC1 và anti-SLA hỗ trợ phân loại; kết quả âm tính không loại trừ hoàn toàn. Cần xét nghiệm viêm gan virus, bệnh Wilson và nguyên nhân chuyển hóa phù hợp. Công thức máu, chức năng thận và sàng lọc viêm gan B giúp chuẩn bị điều trị an toàn.
Siêu âm gan không xác định được viêm gan tự miễn nhưng giúp đánh giá cấu trúc gan, lách, cổ trướng, huyết khối và tắc mật. Đo đàn hồi gan hỗ trợ ước tính xơ hóa, song kết quả có thể tăng giả khi viêm đang hoạt động. MRI đường mật được cân nhắc nếu kiểu men mật nổi bật hoặc nghi hội chứng chồng lấp với viêm đường mật xơ cứng.
Chẩn đoán phù hợp khi có viêm gan ưu thế tế bào gan, IgG tăng và tự kháng thể đặc trưng, đồng thời loại trừ virus, thuốc, rượu, bệnh Wilson và bệnh đường mật. Sinh thiết thường cho thấy viêm giao diện với tương bào, nhưng không có tổn thương mô học nào tuyệt đối đặc hiệu. Điểm IAIHG đơn giản hóa sử dụng tự kháng thể, IgG, mô học và loại trừ viêm gan virus để phân loại khả năng; điểm số chỉ nên được bác sĩ áp dụng trong bối cảnh lâm sàng.
Điều trị Viêm gan tự miễn
Mục tiêu là đạt thuyên giảm sinh hóa hoàn toàn, thường được đánh giá bằng men gan và IgG bình thường, đồng thời ngăn xơ hóa tiến triển. Bệnh hoạt động mức vừa đến nặng thường cần khởi trị ức chế miễn dịch; ca suy gan cấp phải điều trị tại trung tâm có khả năng ghép gan. Sau khi kiểm soát, thuốc được giảm thận trọng và duy trì đủ lâu. Quyết định thử ngừng chỉ dành cho người thuyên giảm bền vững, có theo dõi chặt và hiểu nguy cơ tái phát.
Corticosteroid là nền tảng để kiểm soát viêm; azathioprine thường được phối hợp hoặc dùng duy trì nhằm giảm phơi nhiễm steroid. Budesonide chỉ phù hợp với một số người không xơ gan và không có tăng áp lực tĩnh mạch cửa. Mycophenolate hoặc thuốc ức chế miễn dịch khác có thể được chuyên khoa cân nhắc khi không dung nạp hay đáp ứng kém. Trước và trong điều trị cần đánh giá nhiễm trùng, viêm gan B, công thức máu, chức năng gan, xương và tương tác thuốc. Không tự dùng, giảm hoặc ngừng thuốc.
Không có thủ thuật can thiệp đặc hiệu để loại bỏ phản ứng tự miễn. Sinh thiết gan là thủ thuật chẩn đoán và đánh giá mức độ, không phải biện pháp chữa bệnh. Các thủ thuật nội soi, chọc tháo dịch hoặc can thiệp mạch chỉ được dùng khi đã có biến chứng xơ gan như xuất huyết tiêu hóa, cổ trướng hoặc tăng áp lực tĩnh mạch cửa.
Ghép gan được cân nhắc khi suy gan cấp không hồi phục, xơ gan mất bù hoặc ung thư gan trong tiêu chuẩn phù hợp. Đây là quyết định đa chuyên khoa dựa trên mức độ bệnh, nhiễm trùng, bệnh nền và khả năng tuân thủ. Viêm gan tự miễn có thể tái phát ở gan ghép nên vẫn cần theo dõi miễn dịch và chức năng mảnh ghép lâu dài.
Tiêm chủng phù hợp, phòng loãng xương, dinh dưỡng đủ chất, hỗ trợ sức khỏe tinh thần và quản lý mệt mỏi giúp giảm gánh nặng điều trị. Người dùng steroid kéo dài cần được hướng dẫn về nguy cơ nhiễm trùng, đường huyết, huyết áp, mắt và xương. Rượu nên tránh vì có thể làm tăng tổn thương gan và gây khó đánh giá đáp ứng.
Theo dõi thường gồm ALT, AST, bilirubin, IgG, công thức máu và chức năng gan theo lịch của bác sĩ. Khi dùng azathioprine hoặc thuốc thay thế, cần giám sát giảm tế bào máu và độc tính gan; khi dùng steroid, theo dõi cân nặng, huyết áp, đường huyết, xương và mắt. Ở người xơ gan, cần tầm soát biến chứng và ung thư gan theo hướng dẫn. Men gan tăng lại có thể báo tái phát, không nên chờ có triệu chứng mới liên hệ.
Giai đoạn kiểm soát viêm thường kéo dài nhiều tháng, sau đó là điều trị duy trì trong nhiều năm. Một số người cần thuốc lâu dài hoặc suốt đời, nhất là khi đã xơ gan, từng tái phát hoặc không đạt thuyên giảm hoàn toàn. Thời điểm giảm thuốc phụ thuộc đáp ứng sinh hóa, tác dụng phụ và đánh giá chuyên khoa; không thể ấn định một mốc khỏi bệnh chung.
Biến chứng, tiên lượng và phòng ngừa
Biến chứng của bệnh không kiểm soát gồm xơ hóa, xơ gan, tăng áp lực tĩnh mạch cửa, cổ trướng, xuất huyết do giãn tĩnh mạch, bệnh não gan, suy gan và ung thư biểu mô tế bào gan ở người xơ gan. Điều trị cũng có thể gây nhiễm trùng, loãng xương, đái tháo đường, tăng huyết áp hoặc giảm tế bào máu. Tái hoạt viêm gan B là nguy cơ cần phòng ngừa ở người có dấu ấn nhiễm HBV trước đây.
Tiên lượng tốt hơn rõ rệt khi chẩn đoán trước xơ gan và đạt thuyên giảm sinh hóa hoàn toàn. Nhiều người duy trì sinh hoạt bình thường khi tuân thủ thuốc và theo dõi. Kết quả kém hơn khi khởi phát bằng suy gan cấp, xơ gan mất bù, đáp ứng không đầy đủ hoặc liên tục tái phát. Tiên lượng cá nhân cần dựa trên mức xơ hóa, chức năng gan, bệnh đồng mắc và khả năng dung nạp điều trị.
Tái phát thường biểu hiện bằng ALT, AST hoặc IgG tăng sau giảm hay ngừng thuốc và có thể xảy ra trước khi người bệnh cảm thấy bất thường. Nguy cơ cao hơn nếu thời gian thuyên giảm ngắn, còn viêm mô học hoặc từng tái phát. Giảm nguy cơ bằng tuân thủ, không tự đổi thuốc, xét nghiệm đúng lịch và báo sớm khi dùng thêm thuốc hoặc thảo dược.
Chưa có biện pháp phòng mắc đặc hiệu vì nguyên nhân khởi phát chưa rõ. Có thể phòng biến chứng bằng phát hiện sớm men gan bất thường, điều trị đủ thời gian, tránh rượu, tiêm vaccine viêm gan A và B khi phù hợp, kiểm soát cân nặng và rà soát thuốc. Người thân không cần cách ly hoặc xét nghiệm lây nhiễm chỉ vì sống chung.
Chăm sóc và sinh hoạt khi mắc Viêm gan tự miễn
Không có chế độ ăn nào thay thế thuốc ức chế miễn dịch. Nên ăn cân đối, đủ protein và năng lượng, tăng rau quả, hạn chế thực phẩm siêu chế biến, đường thêm và muối nếu có phù hoặc cổ trướng. Khi dùng steroid, cần chú ý cân nặng, đường huyết và sức khỏe xương. Không tự dùng thảo dược giải độc gan vì thành phần có thể không rõ và gây thêm tổn thương.
Trong đợt viêm hoạt động, có thể cần giảm cường độ và nghỉ xen kẽ. Khi men gan ổn định, vận động sức bền và tập kháng lực tăng dần giúp duy trì cơ, xương và tâm trạng, đặc biệt ở người dùng steroid. Công việc nặng, môn đối kháng hoặc lái xe cần tạm dừng nếu chóng mặt, yếu nhiều, cổ trướng lớn hoặc rối loạn ý thức.
Có thể ghi lại mức mệt, màu da mắt, cân nặng, vòng bụng, phù, nhiệt độ, lần quên thuốc và thuốc mới sử dụng. Mang danh sách thuốc đến mỗi lần khám. Theo dõi tại nhà không thay thế xét nghiệm vì men gan và IgG có thể tăng trước triệu chứng. Báo bác sĩ khi sốt, đau họng kéo dài, bầm chảy máu, vàng da hoặc khó chịu mới sau thuốc.
- Không tự ngừng corticosteroid hoặc thuốc duy trì vì có thể gây bùng phát viêm gan.
- Không uống rượu để thử khả năng chịu đựng của gan.
- Không dùng thuốc nam, viên bổ gan hoặc thực phẩm bổ sung khi chưa được rà soát.
- Không trì hoãn xét nghiệm khi thấy khỏe vì tái phát có thể chưa gây triệu chứng.
- Không tự tiêm vaccine sống hoặc dùng thuốc gây ức chế miễn dịch khác mà chưa hỏi bác sĩ.
Lưu ý cho các nhóm đối tượng đặc biệt
Ở trẻ em, bệnh có thể tiến triển nhanh và type 2 gặp tương đối nhiều hơn so với người lớn. Trẻ cần đánh giá tăng trưởng, dậy thì, tuân thủ thuốc, sức khỏe xương và tác động tâm lý của điều trị kéo dài. Phác đồ và liều được tính theo cân nặng, mức độ bệnh và khả năng dung nạp; cha mẹ không tự điều chỉnh khi men gan cải thiện.
Viêm gan tự miễn có thể khởi phát lần đầu ở tuổi cao và dễ bị quy cho gan nhiễm mỡ hoặc thuốc. Người cao tuổi thường có loãng xương, đái tháo đường, tăng huyết áp, nhiễm trùng hoặc đa thuốc, làm tăng tác dụng bất lợi của steroid và thuốc ức chế miễn dịch. Mục tiêu vẫn là kiểm soát viêm nhưng cần lịch theo dõi và lựa chọn thuốc cá thể hóa.
Nên lập kế hoạch mang thai khi bệnh đã ổn định và trao đổi sớm với bác sĩ gan mật cùng bác sĩ sản khoa. Một số thuốc duy trì có thể tiếp tục khi lợi ích vượt nguy cơ, trong khi mycophenolate không phù hợp trong thai kỳ và phải được thay thế có kế hoạch. Bệnh có thể yên trong thai kỳ nhưng dễ bùng phát sau sinh, nên không tự ngừng thuốc khi biết có thai.
Khả năng cho con bú phụ thuộc thuốc đang dùng, liều, thời điểm uống và tình trạng mẹ. Nhiều phác đồ thường dùng có thể được cân nhắc tương thích dưới giám sát, nhưng từng trường hợp phải kiểm tra riêng. Không tự bỏ thuốc để cho bú vì đợt bùng phát ở mẹ cũng gây nguy hiểm; cần thống nhất kế hoạch với bác sĩ gan mật và nhi khoa.
Bản thân điều trị làm giảm miễn dịch nên người bệnh dễ nhiễm trùng và có thể tái hoạt viêm gan B. Trước khi tăng cường thuốc, bác sĩ thường rà soát HBV, lao hoặc nhiễm trùng khác tùy bối cảnh. Sốt, ho kéo dài, đau khi tiểu, zona hoặc tiêu chảy nặng cần liên hệ sớm. Vaccine và dự phòng nhiễm trùng phải được lựa chọn theo mức ức chế miễn dịch.
Bệnh tuyến giáp, celiac, đái tháo đường type 1, bệnh viêm ruột và bệnh khớp tự miễn có thể đồng mắc, làm thay đổi triệu chứng và kế hoạch theo dõi. Béo phì, gan nhiễm mỡ, viêm gan virus hoặc bệnh thận cũng ảnh hưởng lựa chọn thuốc và tiên lượng. Cần phối hợp nhiều chuyên khoa và tránh dùng hai thuốc có độc tính chồng lấp.
Sau phẫu thuật, men gan tăng có thể do thiếu máu gan, nhiễm trùng, thuốc mê, kháng sinh hoặc đợt bùng phát tự miễn. Không nên mặc định mọi bất thường là tái phát. Người đang dùng steroid kéo dài có thể cần kế hoạch quanh mổ và phòng nhiễm trùng riêng; mọi thay đổi phải do đội điều trị quyết định.
Câu hỏi thường gặp về Viêm gan tự miễn
Bệnh có thể nguy hiểm nếu viêm kéo dài mà không được phát hiện, vì mô sẹo có thể tích lũy thành xơ gan, tăng áp lực tĩnh mạch cửa hoặc suy gan. Tuy nhiên, nhiều người đạt kiểm soát tốt khi được chẩn đoán sớm, dùng thuốc đúng và theo dõi men gan cùng IgG. Mức nguy hiểm không chỉ dựa vào triệu chứng; người ít mệt vẫn có thể có viêm hoạt động. Các dấu hiệu như lơ mơ, chảy máu, bụng trướng nhanh hoặc vàng da tăng cần cấp cứu.
Mục tiêu thực tế là đưa bệnh vào thuyên giảm và ngăn tổn thương tiếp tục, hơn là cam kết khỏi vĩnh viễn. Một số người thuyên giảm bền và có thể thử ngừng thuốc sau thời gian theo dõi đủ dài, nhưng nhiều người tái phát và cần điều trị lâu dài. Quyết định giảm thuốc dựa trên men gan, IgG, thời gian ổn định, mức xơ hóa và đôi khi mô học. Tự ngừng thuốc vì thấy khỏe là nguyên nhân thường gặp của đợt bùng phát.
Không. Viêm gan tự miễn không phải bệnh do virus, vi khuẩn hay ký sinh trùng nên không lây qua ăn uống, dùng chung đồ, quan hệ tình dục hoặc tiếp xúc máu. Người sống cùng không cần cách ly. Dù vậy, các thành viên gia đình có thể cùng mang khuynh hướng tự miễn, nhưng đây là yếu tố di truyền phức tạp chứ không phải lây truyền. Chỉ xét nghiệm người thân khi họ có triệu chứng, men gan bất thường hoặc bác sĩ thấy có chỉ định riêng.
Không phải mọi người đều dùng thuốc suốt đời, nhưng điều trị thường kéo dài nhiều năm. Người đã xơ gan, từng tái phát, còn tăng IgG hoặc không đạt thuyên giảm hoàn toàn thường cần duy trì lâu hơn. Chỉ một nhóm đáp ứng rất ổn định mới được bác sĩ cân nhắc thử ngừng với kế hoạch xét nghiệm dày hơn. Nếu tái phát, thuốc thường phải khởi lại. Thời gian điều trị không nên được quyết định bằng một mốc cố định chung.
Có thể vận động khi tình trạng ổn định, và tập đều giúp duy trì cơ, xương, tim mạch và tinh thần. Nên bắt đầu bằng đi bộ, đạp xe nhẹ hoặc bài kháng lực vừa sức rồi tăng dần. Trong đợt vàng da, mệt nhiều, men gan tăng mạnh, cổ trướng hoặc dùng steroid liều cao, kế hoạch cần điều chỉnh. Dừng tập và đi khám nếu chóng mặt, đau ngực, khó thở, yếu tăng hoặc xuất hiện dấu hiệu chảy máu.
Thông tin trong bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp kiến thức tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ và nhân viên y tế có chuyên môn. Người đọc không nên tự ý dùng thuốc, thay đổi liều dùng hoặc trì hoãn việc đi khám dựa trên nội dung của bài viết. Khi có dấu hiệu nghiêm trọng hoặc tình trạng sức khỏe diễn biến xấu, hãy liên hệ cơ sở y tế hoặc gọi cấp cứu 115.

