Viêm bao hoạt dịch mỏm khuỷu là tình trạng túi đệm mỏng nằm ngay sau đầu xương khuỷu bị kích thích, tích dịch hoặc nhiễm khuẩn. Người bệnh thường nhận thấy một khối sưng mềm như túi nước ở mặt sau khuỷu, có thể ít đau trong thể do tì đè nhưng đau, nóng, đỏ rõ hơn khi có nhiễm trùng. Tình trạng này liên quan đến chấn thương trực tiếp, thói quen chống khuỷu, công việc lặp lại, bệnh gút hoặc viêm khớp dạng thấp. Việc phân biệt thể vô khuẩn với viêm bao hoạt dịch nhiễm khuẩn rất quan trọng vì cách xử trí khác nhau. Khám sớm khi sưng đỏ lan, sốt, đau tăng hoặc có vết thương giúp giảm nguy cơ áp xe, viêm mô tế bào và tổn thương xương.
Viêm bao hoạt dịch mỏm khuỷu là bệnh gì?
Viêm bao hoạt dịch mỏm khuỷu là viêm hoặc kích ứng túi hoạt dịch nằm giữa da và mỏm khuỷu, phần xương nhô ra ở mặt sau khuỷu tay. Túi này bình thường rất mỏng và giúp da trượt nhẹ trên xương khi gấp duỗi. Khi bị tì đè, va chạm, lắng đọng tinh thể hoặc nhiễm khuẩn, lớp lót túi tăng tiết dịch và tạo khối phồng đặc trưng. Bệnh khác với viêm khớp khuỷu vì tổn thương nằm ngoài khớp; biên độ gấp duỗi thường còn khá tốt nếu không có đau nhiều hoặc biến chứng. Cũng cần phân biệt với gãy mỏm khuỷu, viêm mô tế bào, hạt tophi do gút và khối u mô mềm. Thuật ngữ “viêm bao hoạt dịch nhiễm khuẩn” chỉ dùng khi vi sinh vật gây bệnh trong túi, không đồng nghĩa với mọi trường hợp khuỷu đỏ hoặc sưng.
| Tên bệnh | Viêm bao hoạt dịch mỏm khuỷu |
|---|---|
| Tên tiếng Anh | Olecranon bursitis |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Viêm túi hoạt dịch khuỷu tay; sưng túi hoạt dịch sau khuỷu; student’s elbow |
| Mã ICD-10 | M70.2 (nhóm ICD-10); ICD-10-CM dùng M70.20 khi chưa xác định bên, M70.21 bên phải và M70.22 bên trái |
| Nhóm bệnh / chuyên khoa | Bệnh mô mềm do tì đè hoặc quá tải; chuyên khoa Cơ xương khớp, Chấn thương chỉnh hình và Y học thể thao |
| Cơ quan ảnh hưởng | Bao hoạt dịch nằm nông trên mỏm khuỷu của xương trụ; mô da và mô dưới da quanh khuỷu có thể bị ảnh hưởng khi viêm lan hoặc nhiễm trùng |
| Tính chất bệnh | Có thể cấp tính hoặc mạn tính; thường không lây; gồm thể vô khuẩn và thể nhiễm khuẩn, không phải bệnh di truyền hay ung thư |
| Mức độ phổ biến | Tương đối thường gặp trong các bệnh bao hoạt dịch nông, nhất là ở người thường xuyên tì khuỷu hoặc có chấn thương lặp lại |
| Bệnh có lây không? | Không |
| Đường lây | Không áp dụng; thể nhiễm khuẩn thường do vi khuẩn xâm nhập qua vết trầy, nứt da hoặc thủ thuật tại chỗ chứ không lây từ người sang người |
Tổng quan chuyên môn về Viêm bao hoạt dịch mỏm khuỷu
Áp lực hoặc ma sát lặp lại làm tổn thương vi thể lớp hoạt dịch, kích hoạt phản ứng viêm và tăng tính thấm mạch, từ đó dịch giàu protein tích tụ trong túi. Chấn thương mạnh có thể gây chảy máu vào bao. Với bệnh gút hoặc giả gút, tinh thể kích thích bạch cầu và chất trung gian viêm. Ở thể nhiễm khuẩn, vi khuẩn thường xuyên qua da tổn thương vào túi nông, nhân lên và tạo dịch viêm mủ; viêm có thể lan sang da, mô dưới da hoặc xương nếu không kiểm soát.
Phân loại thực hành quan trọng nhất gồm thể vô khuẩn và thể nhiễm khuẩn. Thể vô khuẩn có thể do vi chấn thương mạn, chấn thương cấp, xuất huyết hoặc bệnh tinh thể/viêm hệ thống. Theo diễn tiến có thể chia cấp, bán cấp, mạn hoặc tái phát. Phân loại này định hướng việc có cần xét nghiệm dịch, kháng sinh, dẫn lưu hay phẫu thuật.
Bệnh gặp chủ yếu ở người trưởng thành và có xu hướng nhiều hơn ở nhóm phải lao động tay chân, vận động viên hoặc người thường xuyên tựa khuỷu lên bề mặt cứng. Một số tổng quan ghi nhận nam trung niên chiếm tỷ lệ đáng kể, nhưng bệnh có thể xuất hiện ở mọi giới và cả trẻ em. Dữ liệu dịch tễ riêng tại Việt Nam còn hạn chế, nên không nên suy rộng tỷ lệ từ quần thể nghề nghiệp hoặc bệnh viện nước ngoài.
Bệnh hình thành theo hai đường chính: kích thích cơ học từ bên ngoài làm bao tăng tiết dịch, hoặc vi khuẩn đi qua hàng rào da bị tổn thương vào túi hoạt dịch. Đường máu hiếm hơn đối với bao nông. Trong bệnh tinh thể, tinh thể urat hoặc calci lắng trong túi và khởi phát viêm mà không cần tác nhân lây nhiễm.
Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của Viêm bao hoạt dịch mỏm khuỷu
- Cơ học: tì khuỷu kéo dài, ma sát lặp lại hoặc va đập trực tiếp.
- Nhiễm khuẩn: vi khuẩn xâm nhập qua vết cắt, trầy, chích hoặc vùng da viêm; tụ cầu vàng là tác nhân thường gặp.
- Bệnh toàn thân: gút, giả gút, viêm khớp dạng thấp và một số bệnh viêm khác.
- Xuất huyết: sau chấn thương hoặc ở người có rối loạn đông máu, dùng thuốc chống đông.
Yếu tố có thể thay đổi gồm thói quen chống khuỷu, không dùng đệm bảo hộ, vệ sinh vết thương kém, hút thuốc và kiểm soát chưa tốt bệnh gút. Yếu tố khó thay đổi gồm tuổi, nghề nghiệp đòi hỏi tì khuỷu, tiền sử viêm bao tái phát, viêm khớp dạng thấp, suy thận hoặc suy giảm miễn dịch. Đái tháo đường và thuốc ức chế miễn dịch làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn hoặc diễn tiến nặng.
Thợ cơ khí, thợ sửa ống nước, người làm việc bàn giấy hay tựa khuỷu, vận động viên có va chạm, người mắc gút hoặc viêm khớp dạng thấp, người có vết thương quanh khuỷu và người suy giảm miễn dịch là các nhóm cần chú ý. Người dùng thuốc chống đông có thể dễ xuất huyết vào bao sau chấn thương nhỏ.
Triệu chứng và dấu hiệu của Viêm bao hoạt dịch mỏm khuỷu
Khối sưng phía sau khuỷu thường là biểu hiện đầu tiên và có thể xuất hiện từ từ sau nhiều ngày tì đè hoặc nhanh sau một cú va. Thể cơ học mạn đôi khi chỉ gây căng tức nhẹ và không hạn chế rõ vận động. Nhiễm khuẩn thường đau hơn, vùng da nóng đỏ, có thể kèm sốt hoặc mệt. Ở người cao tuổi hoặc suy giảm miễn dịch, dấu hiệu toàn thân có thể mờ nhạt dù nhiễm trùng đáng kể.
- Sưng sau khuỷu: khối tròn hoặc bầu dục, mềm hoặc căng, nằm ngay trên mỏm khuỷu.
- Đau khi tì: khó chịu tăng khi chống khuỷu lên bàn, giường hoặc tay vịn.
- Căng da: da phủ trên túi có thể bóng hoặc khó chịu khi gấp khuỷu sâu.
- Nóng và đỏ: thường rõ hơn ở thể nhiễm khuẩn nhưng không tự nó xác định chẩn đoán.
- Vận động tương đối bảo tồn: nhiều người vẫn gấp duỗi được, khác với một số bệnh trong khớp.
- Chảy dịch qua lỗ rò hoặc vết loét trên khối sưng, gợi ý nhiễm khuẩn hoặc bệnh mạn.
- Sốt, rét run, mệt lả hoặc đỏ lan lên cánh tay/cẳng tay, cần đánh giá sớm.
- Khối cứng có nốt trắng hoặc vàng có thể liên quan hạt tophi do gút.
- Tê yếu bàn tay không điển hình và gợi ý tổn thương thần kinh hoặc bệnh khác đi kèm.
Nên đặt lịch khám: khối sưng không giảm sau vài ngày tránh tì đè, tái phát nhiều lần hoặc ảnh hưởng công việc. Cần khám trong ngày: sưng nóng đỏ, đau tăng, có vết trầy, chảy dịch, sốt hoặc đang dùng thuốc ức chế miễn dịch. Cần tái khám sớm: đã điều trị nhưng khối to thêm, xuất hiện tác dụng phụ thuốc, hạn chế vận động mới hoặc triệu chứng quay lại sau chọc hút.
Không có dấu hiệu cấp cứu đặc hiệu ở thể vô khuẩn ổn định. Gọi 115 hoặc đến cơ sở cấp cứu nếu người bệnh sốt cao kèm lơ mơ, tụt huyết áp, khó thở, đỏ đau lan nhanh toàn chi, chấn thương mạnh gây biến dạng khuỷu hoặc mất cảm giác bàn tay. Không tự lái xe khi tình trạng nặng và không trì hoãn để thử đắp lá, chích hoặc nặn khối sưng.
Chẩn đoán Viêm bao hoạt dịch mỏm khuỷu
Bác sĩ kết hợp thời điểm khởi phát, tiền sử tì đè hoặc chấn thương, bệnh gút, thuốc đang dùng và tình trạng da với khám tại chỗ. Nhiều trường hợp vô khuẩn điển hình không cần xét nghiệm. Khi nghi nhiễm khuẩn, bệnh tinh thể, xuất huyết hoặc chẩn đoán chưa rõ, xét nghiệm máu, siêu âm, X-quang hoặc chọc hút dịch có thể được chỉ định. Người bệnh không nên tự phân biệt dựa vào màu da hay mức đau đơn lẻ.
Bác sĩ quan sát kích thước, màu da, vết xước, lỗ rò và so sánh nhiệt độ hai bên; sờ độ căng, điểm đau và bờ khối. Biên độ gấp duỗi, sức cơ, cảm giác và tuần hoàn bàn tay được kiểm tra để loại trừ tổn thương khớp, xương hoặc thần kinh. Hạch vùng, dấu viêm mô tế bào và các khớp khác cũng có thể được đánh giá khi nghi bệnh hệ thống.
Công thức máu và các chỉ dấu viêm có thể hỗ trợ đánh giá nhiễm trùng nhưng không đủ để loại trừ. Nếu chọc hút, dịch thường được gửi đếm tế bào, nhuộm Gram, nuôi cấy và kháng sinh đồ; soi tinh thể giúp phát hiện gút hoặc giả gút. Xét nghiệm acid uric máu không xác nhận hay loại trừ cơn gút tại thời điểm đơn lẻ. Xét nghiệm đông máu được cân nhắc khi có xuất huyết hoặc dùng thuốc chống đông.
X-quang không nhìn rõ bao nhưng hữu ích khi có chấn thương, nghi gãy xương, gai xương, dị vật hoặc viêm xương. Siêu âm xác định túi chứa dịch, phân biệt với khối đặc và hỗ trợ thủ thuật khi cần. MRI hiếm khi cần, chủ yếu dùng khi nghi nhiễm trùng sâu, tổn thương gân, khối u hoặc chẩn đoán kéo dài không rõ.
Không có một bộ tiêu chuẩn duy nhất được công nhận cho mọi trường hợp. Chẩn đoán thường dựa vào khối sưng khu trú trên mỏm khuỷu, bệnh sử phù hợp và vận động khớp tương đối bảo tồn. Xác định thể nhiễm khuẩn cần tổng hợp biểu hiện lâm sàng và, khi thực hiện, kết quả dịch bao; nuôi cấy dương tính hỗ trợ mạnh nhưng quyết định không nên trì hoãn ở người có dấu hiệu nhiễm trùng nặng.
Điều trị Viêm bao hoạt dịch mỏm khuỷu
Mục tiêu là giảm kích thích, kiểm soát đau, xác định và điều trị nguyên nhân, đồng thời không bỏ sót nhiễm khuẩn. Thể vô khuẩn ưu tiên tránh tì đè, đệm bảo vệ, chườm lạnh và theo dõi. Thể nhiễm khuẩn cần kháng sinh do bác sĩ lựa chọn, đánh giá nhu cầu chọc hút hoặc dẫn lưu. Nhập viện được cân nhắc khi có nhiễm độc toàn thân, viêm mô tế bào rộng, suy giảm miễn dịch, thất bại điều trị ngoại trú hoặc nghi biến chứng sâu.
Thuốc giảm đau như paracetamol hoặc thuốc chống viêm không steroid có thể được cân nhắc ngắn hạn nếu phù hợp với bệnh nền, nguy cơ dạ dày, thận, tim mạch và thuốc chống đông. Kháng sinh chỉ dùng cho thể nhiễm khuẩn và cần lựa chọn theo mức độ, tác nhân thường gặp, kháng thuốc địa phương cùng kết quả nuôi cấy. Tiêm corticosteroid vào bao nông không được dùng thường quy vì lợi ích không chắc chắn và có nguy cơ teo da, rò dịch hoặc nhiễm trùng.
Chọc hút có thể dùng để lấy mẫu chẩn đoán khi nghi nhiễm khuẩn hoặc tinh thể, và đôi khi giảm căng ở khối lớn. Thủ thuật phải thực hiện vô khuẩn, tránh đi kim xuyên qua vùng viêm mô tế bào. Dịch có thể tái tích tụ, chảy rò hoặc nhiễm khuẩn sau thủ thuật, vì vậy không nên tự chọc tại nhà. Dẫn lưu được cân nhắc khi có mủ, áp xe hoặc đáp ứng kém.
Cắt bao hoạt dịch hoặc xử trí nội soi chỉ được cân nhắc với viêm mạn tái phát, khối gây cản trở đáng kể, nhiễm khuẩn dai dẳng, lỗ rò hoặc thất bại điều trị bảo tồn. Quyết định phụ thuộc tình trạng da, bệnh nền, nghề nghiệp và nguy cơ lành vết thương. Phẫu thuật có thể gây nhiễm trùng, chậm liền, rò dịch, sẹo đau hoặc tái phát.
Dùng đệm khuỷu mềm, điều chỉnh bàn làm việc, thay đổi tư thế và tránh tựa trực tiếp giúp giảm áp lực. Chườm lạnh qua khăn trong thời gian ngắn sau hoạt động có thể giảm khó chịu; băng ép nhẹ chỉ dùng khi không gây tê, tím hoặc tăng đau. Chăm sóc sạch vết trầy và kiểm soát bệnh gút, đường huyết hoặc bệnh viêm góp phần giảm nguy cơ kéo dài.
Theo dõi đường kính khối sưng, mức đau, màu và nhiệt độ da, khả năng gấp duỗi, sốt và tình trạng vết thương. Khi dùng kháng sinh, cần liên hệ bác sĩ nếu đỏ lan, sốt không giảm, tiêu chảy nặng, phát ban hoặc khó thở. Sau chọc hút hay phẫu thuật, theo dõi chảy dịch, sưng tăng, tê bàn tay và dấu nhiễm trùng tại vết can thiệp.
Nhiều trường hợp vô khuẩn giảm dần trong vài tuần khi loại bỏ tì đè, nhưng khối mạn có thể tồn tại lâu hơn hoặc tái tích dịch. Nhiễm khuẩn cần được đánh giá đáp ứng sớm sau bắt đầu điều trị và thời gian dùng thuốc phụ thuộc mức độ cùng kết quả vi sinh. Không thể cam kết thời điểm hết sưng vì bệnh nền, kích thước bao, công việc và việc tiếp tục tì khuỷu ảnh hưởng rõ đến hồi phục.
Biến chứng, tiên lượng và phòng ngừa
Biến chứng thường gặp là sưng dai dẳng, da dày, đau khi tì và tái phát. Thể nhiễm khuẩn có thể gây viêm mô tế bào, áp xe, lỗ rò, viêm xương mỏm khuỷu hoặc nhiễm trùng toàn thân. Chọc hút, tiêm hoặc phẫu thuật có thể dẫn đến nhiễm trùng thứ phát, teo da, chảy dịch kéo dài và chậm lành vết thương.
Tiên lượng nhìn chung tốt khi xác định đúng thể bệnh và loại bỏ yếu tố gây tì đè. Thể vô khuẩn thường cải thiện bằng biện pháp bảo tồn, còn thể nhiễm khuẩn có thể khỏi khi dùng kháng sinh và dẫn lưu phù hợp. Hồi phục chậm hơn ở người hút thuốc, đái tháo đường, suy giảm miễn dịch, bệnh gút chưa kiểm soát hoặc tiếp tục chịu áp lực nghề nghiệp lên khuỷu.
Bệnh có thể tái phát nếu người bệnh tiếp tục chống khuỷu, trở lại hoạt động va chạm quá sớm, còn gai xương, bệnh gút hoặc viêm khớp hoạt động. Đệm bảo vệ, thay đổi tư thế, chăm sóc da và kiểm soát bệnh nền giúp giảm nguy cơ. Nhiều lần tái phát cần được đánh giá lại nguyên nhân thay vì lặp lại chọc hút tùy tiện.
Phòng mắc bệnh bằng cách tránh tì khuỷu kéo dài, dùng đệm trong công việc hoặc thể thao và tăng cường an toàn để giảm va đập. Phòng nhiễm khuẩn bằng vệ sinh vết trầy, che phủ phù hợp và không tự chọc khối sưng. Phòng biến chứng và tái phát cần điều trị tốt gút, viêm khớp, đái tháo đường và tái khám khi đỏ đau tăng.
Chăm sóc và sinh hoạt khi mắc Viêm bao hoạt dịch mỏm khuỷu
Không có chế độ ăn riêng chữa viêm bao hoạt dịch cơ học. Người mắc gút nên thực hiện kế hoạch dinh dưỡng và kiểm soát cân nặng theo tư vấn chuyên môn, thay vì kiêng cực đoan hoặc dùng sản phẩm “thải acid uric”. Người đái tháo đường cần duy trì kiểm soát đường huyết để hỗ trợ chống nhiễm trùng và liền da. Uống đủ nước nếu không bị hạn chế do tim hoặc thận.
Có thể duy trì các hoạt động không làm tăng đau hoặc tì trực tiếp lên khối sưng. Tạm tránh chống đẩy, plank, môn va chạm và động tác đặt khuỷu trên bề mặt cứng. Gấp duỗi nhẹ trong ngưỡng dễ chịu giúp hạn chế cứng khớp, nhưng không cố ép qua đau. Trở lại công việc hoặc thể thao theo mức sưng, sức mạnh và hướng dẫn của chuyên viên.
Người bệnh có thể đo chu vi hoặc chụp ảnh khối sưng cùng một góc mỗi ngày, ghi nhiệt độ cơ thể và mức đau khi hoạt động. Dùng bút đánh dấu rìa đỏ chỉ khi nhân viên y tế hướng dẫn để theo dõi lan rộng. Theo dõi tại nhà không thay thế khám nếu xuất hiện sốt, chảy mủ, đỏ lan hoặc đau tăng nhanh.
- Không tự chọc kim, nặn hoặc rạch khối sưng vì có thể đưa vi khuẩn vào bao.
- Không đắp lá, cao nóng hoặc hóa chất lên vùng da đỏ, trầy hay rỉ dịch.
- Không tiếp tục chống khuỷu lên mặt cứng khi khối đang viêm.
- Không tự dùng kháng sinh, corticosteroid hoặc thuốc chống viêm kéo dài.
- Không tự ngừng thuốc chống đông hay thuốc bệnh nền trước khi được bác sĩ hướng dẫn.
Lưu ý cho các nhóm đối tượng đặc biệt
Viêm bao hoạt dịch mỏm khuỷu ít gặp hơn ở trẻ nhỏ. Sưng sau khuỷu ở trẻ cần loại trừ chấn thương xương, nhiễm trùng da, viêm khớp hoặc bệnh thấp. Trẻ có sốt, đau nhiều, từ chối cử động tay hoặc vừa bị ngã nên được khám sớm; không tự chọc hút hay cho dùng thuốc người lớn.
Người cao tuổi có thể ít sốt dù nhiễm khuẩn và thường kèm da mỏng, đái tháo đường, bệnh thận, thuốc chống đông hoặc đa thuốc. Mục tiêu điều trị cần cân bằng giảm đau với nguy cơ xuất huyết, suy thận và té ngã. Đệm bảo vệ, kiểm tra da hằng ngày và ngưỡng đi khám thấp hơn là hợp lý.
Bản thân viêm bao hoạt dịch thường không ảnh hưởng trực tiếp thai nhi, nhưng thuốc giảm đau, kháng sinh và chẩn đoán hình ảnh cần được lựa chọn theo tuổi thai. Phụ nữ mang thai nên báo bác sĩ về thai kỳ trước khi dùng thuốc hoặc làm thủ thuật; không tự ngừng thuốc đang điều trị. Nhiễm khuẩn kèm sốt cần được đánh giá sớm.
Nhiều biện pháp không dùng thuốc như tránh tì, đệm bảo vệ và chườm lạnh vẫn áp dụng được. Việc chọn thuốc giảm đau hoặc kháng sinh cần dựa trên tình trạng mẹ, tuổi trẻ và khả năng bài tiết qua sữa. Không mặc định phải ngừng cho bú; bác sĩ hoặc dược sĩ sẽ cân nhắc lợi ích và nguy cơ cụ thể.
Người suy giảm miễn dịch có nguy cơ viêm bao hoạt dịch nhiễm khuẩn, lan rộng và biểu hiện không điển hình cao hơn. Sốt có thể vắng mặt, vì vậy khối sưng mới kèm đỏ, đau hoặc vết thương nên được khám sớm. Ngưỡng xét nghiệm, dùng kháng sinh đường tĩnh mạch hoặc nhập viện có thể thấp hơn tùy tình trạng.
Gút, viêm khớp dạng thấp, đái tháo đường, bệnh thận mạn, rối loạn đông máu và bệnh da quanh khuỷu ảnh hưởng nguyên nhân lẫn lựa chọn điều trị. Thuốc chống đông, corticosteroid hoặc thuốc ức chế miễn dịch làm thay đổi nguy cơ chảy máu và nhiễm trùng. Kế hoạch cần phối hợp với bác sĩ đang quản lý bệnh nền.
Sưng sau phẫu thuật khuỷu hoặc có dụng cụ kết hợp xương không nên mặc định là viêm bao hoạt dịch đơn thuần. Đỏ, rỉ dịch, đau tăng, sốt hoặc lộ vật liệu cần liên hệ cơ sở phẫu thuật sớm để loại trừ nhiễm trùng vết mổ hay dụng cụ. Không chọc hút qua sẹo mổ nếu chưa có chỉ định chuyên khoa.
Câu hỏi thường gặp về Viêm bao hoạt dịch mỏm khuỷu
Phần lớn trường hợp do tì đè hoặc chấn thương nhẹ không nguy hiểm và có thể cải thiện khi bảo vệ khuỷu. Nguy cơ đáng chú ý là thể nhiễm khuẩn, đặc biệt khi có đỏ nóng, đau tăng, vết thương, chảy dịch hoặc sốt. Nhiễm trùng không được điều trị có thể lan sang da, tạo áp xe hoặc hiếm hơn ảnh hưởng xương và toàn thân. Người đái tháo đường, suy giảm miễn dịch hoặc đang dùng thuốc ức chế miễn dịch nên đi khám sớm hơn vì dấu hiệu có thể không rõ.
Khối sưng vô khuẩn có thể giảm dần trong vài tuần nếu ngừng tì đè, dùng đệm bảo vệ và điều chỉnh hoạt động. Tuy nhiên, bao mạn tính có thể còn dày hoặc tái tích dịch dù đau đã hết. Không nên tự chọc để làm xẹp vì có thể gây nhiễm trùng hoặc rò dịch. Nếu khối lớn, căng đau, kéo dài, tái phát hoặc có dấu hiệu nóng đỏ, bác sĩ sẽ đánh giá xem cần siêu âm, xét nghiệm dịch hay can thiệp khác.
Bệnh không lây từ người sang người. Ngay cả khi bao hoạt dịch bị nhiễm khuẩn, vi khuẩn thường đi vào qua vết trầy, vết cắt, chích hoặc vùng da tổn thương tại chính người bệnh. Dù vậy, dịch mủ và vết thương hở cần được che phủ, rửa tay và xử lý theo hướng dẫn y tế để tránh làm nhiễm bẩn môi trường hoặc vùng da khác. Không dùng chung dụng cụ chọc, băng bẩn hoặc tự nặn dịch.
Chọc hút không cần thiết cho mọi trường hợp. Bác sĩ thường cân nhắc khi cần xác định nhiễm khuẩn, tìm tinh thể gút, làm rõ chẩn đoán hoặc giảm căng ở khối rất lớn. Thủ thuật có nguy cơ đưa vi khuẩn vào bao, chảy máu và tái tích dịch. Tiêm corticosteroid vào bao mỏm khuỷu nông không được dùng thường quy vì lợi ích dài hạn chưa chắc chắn và có thể gây teo da, rò dịch hoặc nhiễm trùng. Quyết định phải dựa trên khám trực tiếp.
Phẫu thuật hiếm khi là bước đầu. Bác sĩ có thể cân nhắc cắt bao hoặc dẫn lưu khi nhiễm khuẩn không đáp ứng với kháng sinh và chọc hút, có áp xe hoặc lỗ rò, hoặc khi bao mạn tái phát gây cản trở công việc dù đã tránh tì đè. Trước phẫu thuật cần đánh giá da, đường huyết, thuốc chống đông, hút thuốc và bệnh viêm nền vì những yếu tố này ảnh hưởng lành vết thương. Sau mổ vẫn phải bảo vệ khuỷu để giảm tái phát.
Thông tin trong bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp kiến thức tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ và nhân viên y tế có chuyên môn. Người đọc không nên tự ý dùng thuốc, thay đổi liều dùng hoặc trì hoãn việc đi khám dựa trên nội dung của bài viết. Khi có dấu hiệu nghiêm trọng hoặc tình trạng sức khỏe diễn biến xấu, hãy liên hệ cơ sở y tế hoặc gọi cấp cứu 115.

