Spironolactone là thuốc đối kháng aldosterone thuộc nhóm lợi tiểu giữ kali. Thuốc làm tăng thải natri và nước nhưng giảm thải kali bằng cách ức chế cạnh tranh thụ thể mineralocorticoid tại đoạn xa của nephron. Theo nhãn Aldactone tại Hoa Kỳ, spironolactone được dùng trong suy tim có phân suất tống máu giảm, điều trị bổ sung tăng huyết áp, phù liên quan xơ gan hoặc hội chứng thận hư và cường aldosterone nguyên phát.[1] Hướng dẫn tim mạch cũng khuyến nghị thuốc đối kháng thụ thể mineralocorticoid cho một số người bệnh suy tim HFrEF khi chức năng thận và kali máu đáp ứng điều kiện an toàn.[2] Nguy cơ quan trọng nhất là tăng kali máu, đặc biệt khi suy thận hoặc phối hợp thuốc làm tăng kali. Vì vậy, spironolactone là thuốc kê đơn, cần xét nghiệm và theo dõi y khoa; không tự dùng cho phù, tăng huyết áp hoặc mụn trứng cá.
Nội dung chính
- Spironolactone là thuốc lợi tiểu giữ kali kiêm đối kháng thụ thể aldosterone.
- Thuốc liên quan đến điều trị suy tim, tăng huyết áp, phù và một số rối loạn aldosterone.
- Cần dùng theo hướng dẫn; xét nghiệm kali và chức năng thận thường có vai trò quan trọng.
- Tác dụng phụ có thể gồm tăng kali máu, hạ huyết áp, rối loạn nội tiết và tương tác thuốc tim mạch.
- Báo bác sĩ nếu có bệnh thận, dùng thuốc ức chế men chuyển/ARB, bổ sung kali hoặc đang mang thai.
Hoạt chất Spironolactone là gì?
Spironolactone là thuốc lợi tiểu giữ kali có tác dụng chẹn cạnh tranh thụ thể aldosterone. Thuốc giúp tăng thải natri và nước, đồng thời làm giảm thải kali qua thận.[1]
Spironolactone
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Spironolactone |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Spironolactone |
| Tên IUPAC | S-[(7R,8R,9S,10R,13S,14S,17R)-10,13-dimethyl-3,5'-dioxospiro[2,6,7,8,9,11,12,14,15,16-decahydro-1H-cyclopenta[a]phenanthrene-17,2'-oxolane]-7-yl] ethanethioate |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Spironolacton; mã phát triển SC-9420; tên hóa học và tên đồng nghĩa chuyên sâu. |
| Tên viết tắt | SPL |
| Tên Latinh / tên dược điển | Spironolactonum |
| Tên USAN | spironolactone |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 52-01-7 |
|---|---|
| UNII | 27O7W4T232 |
| PubChem CID | 5833 |
| RxNorm CUI | 9997 |
Dược động học của Spironolactone
Spironolactone được hấp thu qua đường uống, sau đó chuyển hóa nhanh và mạnh thành nhiều chất chuyển hóa còn hoạt tính. Thuốc và các chất chuyển hóa gắn protein huyết tương trên 90%. Spironolactone có thời gian bán thải ngắn, nhưng canrenone, TMS và HTMS tồn tại lâu hơn nên góp phần kéo dài tác dụng.[1]
Giai đoạn I: Hấp thu
Với viên Aldactone, thời gian trung bình đạt nồng độ đỉnh của spironolactone khoảng 2,6 giờ và của canrenone khoảng 4,3 giờ. Với hỗn dịch uống, nồng độ đỉnh của spironolactone thường đạt sau khoảng 0,5–1,5 giờ và canrenone sau khoảng 2,5–5 giờ.[1][8]
| F · Sinh khả dụng | Sinh khả dụng tuyệt đối. Thức ăn làm tăng AUC của viên Aldactone khoảng 95,4%; bữa ăn nhiều chất béo, nhiều năng lượng làm tăng AUC của hỗn dịch uống khoảng 90%.[1][8] Hỗn dịch uống và viên Aldactone không mặc nhiên tương đương điều trị, vì vậy không được tự quy đổi giữa các dạng.[8] |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Spironolactone và các chất chuyển hóa gắn với protein huyết tương trên 90%.[1] Thể tích phân bố biểu kiến đáng tin cậy theo nhãn được đối chiếu.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Spironolactone được chuyển hóa nhanh và rộng. Hai nhóm chất chuyển hóa chính gồm nhóm đã loại lưu huỳnh, điển hình là canrenone, và nhóm còn lưu huỳnh như 7-alpha-thiomethyl spironolactone – TMS – cùng HTMS.[1] Nhãn hỗn dịch uống ghi nhận CYP3A4/5 tham gia chủ yếu và CYP2C8 tham gia ở mức thấp hơn.[8]
Giai đoạn IV: Thải trừ
Các chất chuyển hóa được đào thải chủ yếu qua nước tiểu và thứ yếu qua mật, sau đó vào phân.[1][7]
| t½ · Thời gian bán thải | Thời gian bán thải trung bình của spironolactone khoảng 1,4 giờ. Thời gian bán thải trung bình của canrenone khoảng 16,5 giờ, TMS khoảng 13,8 giờ và HTMS khoảng 15 giờ.[1] Các giá trị có thể khác giữa nghiên cứu và dạng bào chế.[7][8] |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Giá trị độ thanh thải toàn phần hoặc độ thanh thải biểu kiến được xác nhận từ nhãn hiện hành. |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Thức ăn làm tăng mức phơi nhiễm thuốc nên cần dùng nhất quán so với bữa ăn. Xơ gan làm giảm độ thanh thải và có thể kéo dài thời gian bán thải. Dạng hỗn dịch có thể tạo nồng độ spironolactone cao hơn viên Aldactone ở cùng liều danh định và không được xem là tương đương điều trị.[1][8] Ảnh hưởng định lượng của tuổi, giới, chủng tộc và suy thận lên dược động học chưa được nghiên cứu đầy đủ trong nhãn Aldactone.[1]
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Spironolactone
Spironolactone là thuốc đối kháng thụ thể mineralocorticoid có cấu trúc steroid và không chọn lọc hoàn toàn. Ngoài tác dụng kháng aldosterone, thuốc còn có hoạt tính kháng androgen và liên quan đến các tác dụng nội tiết như vú to ở nam, đau vú, rối loạn kinh nguyệt hoặc rối loạn chức năng tình dục.[1][7]
Phần III: Cơ chế tác dụng
Spironolactone và các chất chuyển hóa cạnh tranh với aldosterone tại thụ thể ở vị trí trao đổi natri–kali phụ thuộc aldosterone trong ống thận đoạn xa. Kết quả là tăng bài tiết natri và nước, trong khi kali được giữ lại. Cơ chế này tạo tác dụng lợi tiểu, giảm phù và hạ huyết áp, đồng thời giải thích nguy cơ tăng kali máu.[1]
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Tác dụng của spironolactone phụ thuộc vai trò của aldosterone và thường xuất hiện từ từ, kéo dài hơn thời gian bán thải của hoạt chất mẹ do có các chất chuyển hóa còn hoạt tính. Tác dụng trên thận sau một liều có thể đạt đỉnh khoảng 7 giờ và kéo dài ít nhất 24 giờ.[7]
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Spironolactone
Theo nhãn Aldactone Hoa Kỳ, spironolactone được chỉ định trong:
- Suy tim NYHA độ III–IV có phân suất tống máu giảm nhằm tăng sống còn, kiểm soát phù và giảm nhu cầu nhập viện do suy tim.[1]
- Điều trị bổ sung tăng huyết áp khi các thuốc khác chưa kiểm soát đầy đủ.[1]
- Phù liên quan xơ gan không đáp ứng hạn chế dịch và natri; phù trong hội chứng thận hư khi điều trị bệnh nền, hạn chế dịch/natri và các thuốc lợi tiểu khác chưa đủ hiệu quả.[1]
- Điều trị ngắn hạn trước phẫu thuật và điều trị duy trì ở một số trường hợp cường aldosterone nguyên phát không thể phẫu thuật hoặc tăng sản tuyến thượng thận hai bên.[1]
Hướng dẫn AHA/ACC/HFSA mở rộng khuyến nghị MRA cho người bệnh HFrEF có triệu chứng NYHA II–IV khi eGFR trên 30 mL/phút/1,73 m² và kali dưới 5,0 mEq/L; đây là khuyến nghị chuyên môn, không đồng nhất hoàn toàn với câu chữ chỉ định trên nhãn Aldactone.[2]
Spironolactone được hướng dẫn của American Academy of Dermatology khuyến nghị có điều kiện như một liệu pháp toàn thân cho mụn trứng cá, chủ yếu ở phụ nữ phù hợp về lâm sàng.[4] Đây là sử dụng ngoài chỉ định của nhãn Aldactone Hoa Kỳ, cần đánh giá nguy cơ thai kỳ, tăng kali máu, bệnh thận và tương tác trước khi kê đơn.[1][4] Các ứng dụng ngoài chỉ định khác.
Liều dùng và cách sử dụng
Liều dưới đây được trích từ nhãn và hướng dẫn, chỉ dùng để tham khảo chuyên môn; không tự áp dụng.
- Suy tim theo nhãn viên Aldactone: khi kali ≤5,0 mEq/L và eGFR trên 50 mL/phút/1,73 m², liều khởi đầu 25 mg một lần/ngày; có thể tăng lên 50 mg/ngày. Nếu eGFR 30–50 mL/phút/1,73 m², có thể cân nhắc khởi đầu 25 mg cách ngày.[1]
- HFrEF theo hướng dẫn AHA/ACC/HFSA: liều khởi đầu thường 12,5–25 mg một lần/ngày; liều đích 25–50 mg một lần/ngày, tùy dung nạp và theo dõi.[2]
- Tăng huyết áp: liều khởi đầu 25–100 mg/ngày, dùng một lần hoặc chia liều; có thể chỉnh cách nhau khoảng hai tuần. Liều trên 100 mg/ngày thường không làm giảm huyết áp thêm đáng kể.[1]
- Phù: liều khởi đầu thường 100 mg/ngày, một lần hoặc chia liều; khoảng liều được ghi trong nhãn là 25–200 mg/ngày. Người xơ gan nên khởi trị tại bệnh viện và tăng liều chậm.[1]
- Cường aldosterone nguyên phát trước phẫu thuật: 100–400 mg/ngày. Điều trị duy trì khi không phẫu thuật sử dụng liều thấp nhất có hiệu quả do bác sĩ xác định.[1]
Liều hỗn dịch uống khác với viên và phải tuân theo nhãn riêng vì hai dạng không tương đương điều trị.[8]
Có thể dùng viên Aldactone cùng hoặc không cùng thức ăn, nhưng phải duy trì nhất quán cách dùng so với bữa ăn vì thức ăn làm thay đổi mức phơi nhiễm.[1] Một số SmPC khuyến nghị uống cùng bữa ăn.[7]
Không tự chuyển đổi giữa viên và hỗn dịch uống. Hỗn dịch cần lắc kỹ trước khi đo liều và phải sử dụng dụng cụ đo chính xác.[8]
Tránh tự dùng viên bổ sung kali, muối thay thế chứa kali hoặc chế độ ăn quá giàu kali. Không tự tăng, giảm hoặc ngừng thuốc khi chưa được bác sĩ đánh giá.[1]
Cần kiểm tra kali máu và chức năng thận trước khi điều trị. Theo nhãn Aldactone, kali nên được kiểm tra trong vòng một tuần sau khi bắt đầu hoặc tăng liều và định kỳ sau đó; cần kiểm tra thường xuyên hơn ở người suy thận hoặc đang dùng thuốc làm tăng kali.[1]
Các thông số theo dõi gồm:
- Kali, natri và các điện giải khác.
- Creatinine huyết thanh và eGFR.
- Huyết áp, tình trạng dịch, cân nặng và dấu hiệu mất nước.
- Acid uric và glucose khi có yếu tố nguy cơ.
- Dấu hiệu vú to ở nam, đau vú, rối loạn kinh nguyệt hoặc tác dụng nội tiết khác.
- Renin, huyết áp, kali và chức năng thận khi điều trị cường aldosterone nguyên phát.[3]
Hướng dẫn suy tim yêu cầu theo dõi sát kali, chức năng thận và liều thuốc lợi tiểu từ khi khởi trị và trong suốt điều trị.[2]
Cảnh báo và lưu ý về Spironolactone
Theo nhãn Aldactone Hoa Kỳ, spironolactone chống chỉ định ở người:
- Đang tăng kali máu.
- Mắc bệnh Addison.
- Đang dùng đồng thời eplerenone.[1]
SmPC tại Vương quốc Anh còn liệt kê suy thận cấp, suy giảm chức năng thận đáng kể, vô niệu, quá mẫn với thành phần thuốc và dùng đồng thời thuốc lợi tiểu giữ kali khác; chống chỉ định ở trẻ em suy thận mức độ vừa hoặc nặng.[7] Việc áp dụng phải theo nhãn của sản phẩm cụ thể tại nơi điều trị.
Tác dụng không mong muốn được ghi nhận gồm vú to ở nam, đau vú hoặc núm vú, giảm ham muốn, khó đạt hoặc duy trì cương, kinh nguyệt không đều, vô kinh, chảy máu sau mãn kinh, buồn nôn, nôn, tiêu chảy, đau quặn bụng, viêm dạ dày, chóng mặt, đau đầu, buồn ngủ, mệt mỏi, lú lẫn, chuột rút chân, rụng tóc và ngứa.[1]
Trong nghiên cứu RALES, khoảng 9% nam giới dùng liều trung bình 26 mg/ngày xuất hiện vú to; nguy cơ tăng theo liều và thường có khả năng hồi phục.[1]
Các biến cố nghiêm trọng có thể gồm:
- Tăng kali máu nặng, có thể gây loạn nhịp hoặc đe dọa tính mạng.
- Hạ huyết áp, mất nước và suy giảm chức năng thận, kể cả suy thận.
- Hạ natri máu và các rối loạn điện giải khác.
- Tổn thương gan dạng hỗn hợp ứ mật–tế bào gan.
- Giảm bạch cầu, mất bạch cầu hạt hoặc giảm tiểu cầu.
- Phản vệ hoặc viêm mạch.
- Hội chứng Stevens–Johnson, hoại tử thượng bì nhiễm độc và DRESS.
- Bệnh não gan nặng hơn hoặc hôn mê ở người xơ gan có cổ trướng khi cân bằng dịch và điện giải thay đổi nhanh.[1]
Cần đi cấp cứu nếu xuất hiện yếu cơ rõ, hồi hộp, nhịp tim bất thường, ngất, khó thở, lú lẫn, tiểu rất ít, vàng da, phồng rộp da hoặc sưng mặt và khó thở.
Tăng kali máu là cảnh báo quan trọng nhất. Nguy cơ tăng khi chức năng thận suy giảm, mất nước, tuổi cao, bổ sung kali hoặc phối hợp thuốc tác động hệ renin–angiotensin–aldosterone.[1]
Lợi tiểu quá mức có thể gây hạ huyết áp, giảm thể tích tuần hoàn và suy giảm chức năng thận. Thuốc còn có thể gây hạ natri, hạ magnesi, hạ calci, kiềm chuyển hóa giảm clo, tăng glucose, tăng acid uric và hiếm khi khởi phát cơn gout.[1]
Người xơ gan có cổ trướng cần tăng liều chậm; thay đổi dịch và điện giải đột ngột có thể làm nặng bệnh não gan. Cần thận trọng ở người có bệnh thận, bệnh gan, đái tháo đường hoặc đang dùng nhiều thuốc ảnh hưởng kali.[1]
Quá liều cấp có thể gây buồn ngủ, lú lẫn, chóng mặt, buồn nôn, nôn, tiêu chảy hoặc phát ban. Tăng kali máu có thể xảy ra, đặc biệt ở người suy thận; hạ natri hoặc hôn mê gan có thể xuất hiện ở người bệnh gan nặng.[1]
Không có thuốc giải độc đặc hiệu. Xử trí tại cơ sở y tế chủ yếu gồm ngừng thuốc, điều trị hỗ trợ, duy trì dịch, điện giải và chức năng sống, theo dõi điện tâm đồ, kali và chức năng thận; tăng kali máu được xử trí theo phác đồ cấp cứu phù hợp.[1][7] Không tự gây nôn tại nhà.
Viên Aldactone được bảo quản dưới 25°C theo nhãn Hoa Kỳ.[1] Điều kiện bảo quản của hỗn dịch và các sản phẩm khác có thể khác nhau; cần giữ trong bao bì gốc và tuân theo nhãn của sản phẩm cụ thể.
Đối tượng đặc biệt
Nhãn Aldactone Hoa Kỳ nêu rằng độ an toàn và hiệu quả ở trẻ em chưa được xác lập.[1] Một số SmPC tại Vương quốc Anh cho phép sử dụng dưới sự giám sát của bác sĩ chuyên khoa nhi và đưa ra liều theo cân nặng, nhưng dữ liệu nhi khoa còn hạn chế; spironolactone chống chỉ định ở trẻ suy thận mức độ vừa hoặc nặng theo SmPC này.[7] Không được tự suy rộng liều người lớn cho trẻ em.
Người cao tuổi thường có chức năng thận giảm và nguy cơ tăng kali máu cao hơn. Nên khởi đầu thận trọng với liều phù hợp, đồng thời theo dõi kali, creatinine, eGFR, huyết áp và tình trạng dịch.[1][7]
Do đặc tính kháng androgen và dữ liệu động vật cho thấy nguy cơ ảnh hưởng biệt hóa giới tính của thai nam, nhãn Hoa Kỳ khuyến cáo tránh spironolactone trong thai kỳ hoặc phải tư vấn rõ nguy cơ tiềm ẩn đối với thai nam.[1] Dữ liệu ca bệnh ở người còn hạn chế và chưa đủ để loại trừ nguy cơ. Người đang dùng thuốc cho mụn hoặc mục đích kháng androgen cần báo ngay cho bác sĩ khi mang thai hoặc nghi ngờ mang thai.[1]
Spironolactone nguyên dạng không được phát hiện trong sữa mẹ ở dữ liệu hạn chế, nhưng canrenone có thể hiện diện với lượng thấp. Nhãn Hoa Kỳ cho rằng lượng này dự kiến không đáng kể về lâm sàng, tuy nhiên tác động dài hạn lên trẻ bú mẹ chưa được xác định.[1]
LactMed đánh giá spironolactone bài tiết kém vào sữa và có vẻ chấp nhận được trong thời kỳ cho con bú dựa trên dữ liệu hiện có.[6] Quyết định sử dụng vẫn cần cân nhắc tình trạng của mẹ, liều, tuổi của trẻ và khả năng theo dõi.[1][6]
Ở người xơ gan, độ thanh thải spironolactone và các chất chuyển hóa giảm, đồng thời thời gian bán thải có thể kéo dài. Người xơ gan có cổ trướng nên được khởi trị tại bệnh viện, bắt đầu với liều thấp phù hợp và tăng chậm do nguy cơ rối loạn dịch–điện giải, bệnh não gan và hôn mê.[1]
Suy thận làm tăng nguy cơ tăng kali máu và các phản ứng bất lợi. Theo nhãn Aldactone trong suy tim, người có eGFR 30–50 mL/phút/1,73 m² có thể được cân nhắc khởi đầu 25 mg cách ngày; cần theo dõi kali sát.[1]
Hướng dẫn AHA/ACC/HFSA khuyến nghị MRA cho HFrEF khi eGFR trên 30 mL/phút/1,73 m² và kali dưới 5,0 mEq/L. Nếu kali không thể duy trì dưới 5,5 mEq/L, hướng dẫn khuyến cáo ngừng MRA để tránh tăng kali đe dọa tính mạng.[2] Việc điều trị khi eGFR từ 30 trở xuống phải do bác sĩ chuyên khoa đánh giá; không tự áp dụng liều.[2]
Spironolactone có thể gây chóng mặt, buồn ngủ, mệt mỏi, lú lẫn hoặc mất điều hòa. Không nên lái xe hay vận hành máy móc cho đến khi biết thuốc ảnh hưởng thế nào đến khả năng tỉnh táo và phối hợp vận động.[1][7]
Tương tác thuốc của Spironolactone
| Tương tác | Mức độ | Cơ chế / ảnh hưởng | Khuyến nghị / xử trí | Theo dõi | Bằng chứng / nguồn |
|---|---|---|---|---|---|
|
Valacyclovir
Dữ liệu dược cảnh giác ghi tín hiệu tăng tổn thương thận cấp khi valacyclovir được dùng cùng thuốc ức chế hệ renin–angiotensin, có hoặc không kèm NSAID. Kế thừa từ nhóm: | Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích | Cơ chế: Tương tác dược lực học giả định: ACE inhibitor/ARB/renin inhibitor có thể giảm áp lực lọc cầu thận và lượng nước tiểu, làm tăng nguy cơ tích lũy/kết tinh acyclovir; cơ chế tương tác trực tiếp chưa được chứng minh. Ảnh hưởng: Phân tích JADER cho thấy ROR AKI tăng có ý nghĩa khi phối hợp valacyclovir với RAS inhibitor; tín hiệu tăng thêm khi đồng thời có NSAID. Dữ liệu báo cáo tự phát không cho phép tính tỷ lệ mắc. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Không bắt buộc ngừng RAS inhibitor ở mọi bệnh nhân. Đánh giá chức năng thận và thể tích tuần hoàn; tạm ngừng/điều chỉnh thuốc theo phác đồ 'sick day' của cơ sở khi mất nước hoặc AKI; tránh thêm NSAID nếu có thể. | Creatinine/eGFR, kali, huyết áp, lượng nước tiểu, cân nặng và dấu hiệu mất nước; kiểm tra sớm nếu cao tuổi, CKD, suy tim, nôn/tiêu chảy hoặc dùng liều valacyclovir cao. | Bằng chứng: low Nguồn: Frontiers/PMC | Risk Evaluation for AKI induced by valacyclovir, analgesics, and RAS inhibitors | JADER analysis—RAS inhibitors | https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6694181/ | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
|
Chlorpromazine
Chlorpromazine có thể tăng tác dụng hạ huyết áp của nhiều thuốc hạ huyết áp và làm tăng hạ huyết áp tư thế. Kế thừa từ nhóm: | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Dược lực học: giãn mạch và phong bế alpha-adrenergic cộng hợp. Ảnh hưởng: Chóng mặt, ngất, té ngã hoặc hạ huyết áp có triệu chứng. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Theo dõi khi bắt đầu hoặc tăng liều; cân nhắc giảm liều một hoặc cả hai thuốc. | Huyết áp nằm/đứng, mạch, triệu chứng chóng mặt và té ngã. | Bằng chứng: high Nguồn: [eMC SmPC] | Chlorpromazine 100mg Tablets | Mục 4.5 – Interactions | https://www.medicines.org.uk/emc/product/3476/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01 |
|
Rituximab
Thuốc hạ huyết áp có thể làm tăng mức độ hạ huyết áp xảy ra trong hoặc quanh thời điểm truyền rituximab. Kế thừa từ nhóm: | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Tác dụng hạ huyết áp của thuốc dùng nền có thể cộng hợp với hạ huyết áp liên quan phản ứng truyền rituximab. Ảnh hưởng: Có thể xuất hiện hạ huyết áp có triệu chứng, chóng mặt, ngất hoặc mất ổn định huyết động trong truyền. | Khuyến nghị: separate_timing Xử trí: Đối với rituximab truyền tĩnh mạch, SmPC khuyến cáo cân nhắc tạm ngừng thuốc hạ huyết áp 12 giờ trước truyền; quyết định cần cá thể hóa theo nguy cơ tim mạch. | Huyết áp trước truyền và định kỳ trong truyền; theo dõi chóng mặt, ngất và dấu hiệu mất ổn định huyết động. | Bằng chứng: high Nguồn: eMC | MabThera SmPC | Consider withholding antihypertensive medicines 12 hours before rituximab infusion because hypotension may occur | https://www.medicines.org.uk/emc/product/3801/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01 |
Thắc mắc về hoạt chất Spironolactone
Có. Spironolactone chẹn tác dụng của aldosterone, làm tăng thải natri và nước nhưng giảm thải kali. Vì giữ kali, thuốc có thể gây tăng kali máu và không được tự phối hợp với viên kali, muối chứa kali hoặc thuốc lợi tiểu giữ kali khác.[1]
Spironolactone có thể làm kali trong máu tăng đến mức gây yếu cơ, rối loạn dẫn truyền tim, loạn nhịp hoặc đe dọa tính mạng. Nguy cơ cao hơn khi suy thận hoặc phối hợp ACEI, ARB, NSAID, trimethoprim, heparin hay sản phẩm bổ sung kali. Nhãn khuyến cáo kiểm tra kali trong vòng một tuần sau khởi trị hoặc chỉnh liều và định kỳ sau đó.[1]
Hướng dẫn da liễu Hoa Kỳ đưa ra khuyến nghị có điều kiện đối với spironolactone đường uống trong điều trị mụn, chủ yếu ở phụ nữ phù hợp.[4] Tuy nhiên, đây là sử dụng ngoài chỉ định của nhãn Aldactone Hoa Kỳ. Người bệnh cần được đánh giá thai kỳ, chức năng thận, kali máu, thuốc dùng cùng và các chống chỉ định; không nên tự mua hoặc tự dùng.[1][4]
Viên Aldactone có thể uống cùng hoặc không cùng thức ăn, nhưng nên duy trì cách dùng nhất quán hằng ngày vì thức ăn làm tăng mức phơi nhiễm thuốc.[1] Một số SmPC khuyến nghị uống cùng bữa ăn.[7] Không tự đổi giữa viên và hỗn dịch vì các dạng có thể không tương đương điều trị.[8]
Nhãn Hoa Kỳ khuyến cáo tránh spironolactone trong thai kỳ vì đặc tính kháng androgen và nguy cơ tiềm ẩn ảnh hưởng biệt hóa giới tính của thai nam.[1] Người đang điều trị cần báo bác sĩ ngay khi có thai hoặc nghi ngờ mang thai, không tự ngừng hoặc tiếp tục thuốc mà chưa được đánh giá.[1]

