Pitavastatin

Pitavastatin là thuốc kê đơn thuộc nhóm statin, được dùng kết hợp với chế độ ăn để làm giảm LDL-cholesterol ở người lớn mắc tăng lipid máu nguyên phát và ở người lớn hoặc trẻ từ 8 tuổi trở lên mắc tăng cholesterol máu gia đình dị hợp tử.[1] Thuốc ức chế enzym HMG-CoA reductase, làm giảm tổng hợp cholesterol tại gan và tăng khả năng thu nhận LDL-C từ máu. Pitavastatin được uống một lần mỗi ngày, cùng hoặc không cùng thức ăn; liều tối đa theo nhãn DailyMed được đối chiếu là 4 mg/ngày.[1] Các nguy cơ quan trọng gồm bệnh cơ, tiêu cơ vân, bệnh cơ hoại tử qua trung gian miễn dịch, tổn thương gan và tăng glucose máu.[1] Ciclosporin chống chỉ định phối hợp; erythromycin và rifampin yêu cầu giới hạn liều Pitavastatin.[1] Người bệnh không nên tự mua, tự tăng giảm liều, ngừng thuốc hoặc phối hợp thuốc khác khi chưa hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Pitavastatin thuộc nhóm statin, làm giảm tổng hợp cholesterol tại gan.
  • Thường dùng trong điều trị rối loạn lipid máu theo mục tiêu cá nhân hóa.
  • Cần dùng theo đơn và tái khám để đánh giá hiệu quả, an toàn.
  • Cảnh báo gồm đau cơ, yếu cơ, tăng men gan hoặc tương tác thuốc.
  • Báo bác sĩ nếu có bệnh gan, bệnh thận, uống rượu nhiều, thai kỳ hoặc cho con bú.

Hoạt chất Pitavastatin là gì?

Pitavastatin là thuốc giảm lipid máu thuộc nhóm statin. Thuốc ức chế quá trình tổng hợp cholesterol tại gan và làm tăng số lượng thụ thể LDL trên tế bào gan, từ đó tăng loại bỏ LDL-C khỏi máu.[1]

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Pitavastatin

CAS 147511-69-1

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Pitavastatin

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Pitavastatin

Tên IUPAC

(E,3R,5S)-7-[2-cyclopropyl-4-(4-fluorophenyl)quinolin-3-yl]-3,5-dihydroxyhept-6-enoic acid

Tên khác / tên đồng nghĩa

Pitavastatin calcium; Pitavastatin calci. Pitavastatin lactone là chất chuyển hóa chính được hình thành sau quá trình glucuronid hóa.[1]

Tên Latinh / tên dược điển

Pitavastatinum

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

147511-69-1

UNII

M5681Q5F9P

PubChem CID

5282452

RxNorm CUI

861634

Dược động học của Pitavastatin

Pitavastatin hấp thu nhanh sau khi uống, đạt nồng độ đỉnh khoảng 1 giờ. Thuốc gắn protein huyết tương trên 99%, được chuyển hóa chủ yếu bằng glucuronid hóa qua UGT1A3 và UGT2B7, trong khi chuyển hóa qua cytochrome P450 chỉ ở mức tối thiểu. Thuốc và chất liên quan được thải trừ chủ yếu qua phân; thời gian bán thải huyết tương trung bình khoảng 12 giờ.[1]

Giai đoạn I: Hấp thu

Nồng độ Pitavastatin trong huyết tương đạt đỉnh khoảng 1 giờ sau khi uống. Cmax và AUC tăng gần tỷ lệ thuận với liều trong phạm vi liều đơn 1–24 mg được nghiên cứu. Bữa ăn nhiều chất béo làm giảm Cmax khoảng 43% nhưng không làm giảm đáng kể AUC. Nồng độ thuốc không khác biệt đáng kể khi uống buổi sáng so với buổi tối.[1]

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng tuyệt đối của dung dịch Pitavastatin đường uống được ghi nhận khoảng 51%.[1] Sinh khả dụng tuyệt đối chuẩn hóa riêng cho từng dạng viên nén thương mại.

Giai đoạn II: Phân bố

Pitavastatin gắn với protein huyết tương trên 99%, chủ yếu với albumin và alpha-1-acid glycoprotein. Thể tích phân bố trung bình được ghi nhận khoảng 148 lít.[1]

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Con đường chuyển hóa chính của Pitavastatin là glucuronid hóa tại gan, sau đó hình thành Pitavastatin lactone. UGT1A3 và UGT2B7 tham gia tạo chất liên hợp glucuronide trung gian. Thuốc chỉ được chuyển hóa một phần nhỏ qua CYP2C9 và ở mức thấp hơn qua CYP2C8; chuyển hóa qua CYP3A4 không phải con đường chính.[1]

Giai đoạn IV: Thải trừ

Trong nghiên cứu dùng Pitavastatin đánh dấu phóng xạ, trung bình khoảng 15% liều được tìm thấy trong nước tiểu và khoảng 79% được thải qua phân trong vòng 7 ngày.[1]

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải huyết tương trung bình của Pitavastatin khoảng 12 giờ.[1] Ở người suy gan nhẹ và vừa, thời gian bán thải trung bình lần lượt khoảng 10 giờ và 15 giờ, so với khoảng 8 giờ ở người khỏe mạnh trong nghiên cứu dược động học chuyên biệt.[1]

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố có thể làm thay đổi phơi nhiễm Pitavastatin gồm:

  • Tuổi từ 65 trở lên: Cmax cao hơn khoảng 10% và AUC cao hơn khoảng 30% so với người trẻ.[1]
  • Giới tính nữ: Cmax và AUC cao hơn lần lượt khoảng 60% và 54% so với nam giới trong nghiên cứu trên người khỏe mạnh.[1]
  • Suy thận vừa: AUC cao hơn khoảng 102% và Cmax cao hơn khoảng 60%.[1]
  • Bệnh thận giai đoạn cuối đang lọc máu: AUC cao hơn khoảng 86% và Cmax cao hơn khoảng 40%.[1]
  • Suy thận nặng không lọc máu: AUC cao hơn khoảng 36% và Cmax cao hơn khoảng 18%.[1]
  • Suy gan nhẹ Child-Pugh A: Cmax cao hơn khoảng 30% và AUC cao hơn khoảng 60%.[1]
  • Suy gan vừa Child-Pugh B: Cmax cao hơn khoảng 2,7 lần và AUC cao hơn khoảng 3,8 lần.[1]
  • Ciclosporin, erythromycin và rifampin có thể làm tăng đáng kể phơi nhiễm Pitavastatin.[1]

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Pitavastatin

Pitavastatin là chất ức chế enzym 3-hydroxy-3-methylglutaryl-coenzyme A reductase, viết tắt là HMG-CoA reductase. Enzym này xúc tác quá trình chuyển HMG-CoA thành mevalonate, một bước giới hạn tốc độ trong con đường sinh tổng hợp cholesterol.[1]

Phần III: Cơ chế tác dụng

Pitavastatin ức chế HMG-CoA reductase, làm giảm tổng hợp cholesterol trong gan. Việc giảm cholesterol nội bào kích thích tăng biểu hiện thụ thể LDL trên bề mặt tế bào gan, làm tăng thu nhận LDL từ máu. Sự ức chế kéo dài quá trình tổng hợp cholesterol tại gan cũng góp phần làm giảm lipoprotein tỷ trọng rất thấp, gọi là VLDL.[1]

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Pitavastatin làm giảm LDL-C, cholesterol toàn phần, apolipoprotein B và non-HDL-C theo mức độ phụ thuộc liều.[1]

Trong một thử nghiệm 12 tuần trên người lớn tăng lipid máu nguyên phát hoặc rối loạn lipid máu hỗn hợp, Pitavastatin 2 mg làm giảm LDL-C trung bình khoảng 39%, trong khi liều 4 mg làm giảm khoảng 44%. Mức đáp ứng thực tế có thể khác nhau giữa từng người bệnh.[1]

Pitavastatin không gây kéo dài QTc có ý nghĩa lâm sàng trong nghiên cứu dùng liều đến 16 mg/ngày, cao gấp bốn lần liều tối đa được khuyến nghị; dữ liệu này không phải cơ sở để sử dụng liều trên 4 mg/ngày.[1]

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Pitavastatin

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Pitavastatin

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Pitavastatin

Tương tácMức độCơ chế / ảnh hưởngKhuyến nghị / xử tríTheo dõiBằng chứng / nguồn
Colchicine

Colchicine phối hợp statin có thể làm tăng nguy cơ myopathy và rhabdomyolysis, nhưng nguy cơ thay đổi theo statin và yếu tố bệnh nhân.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Độc tính cơ cộng hợp; một số statin có thêm tương tác qua CYP3A4/P-gp.

Ảnh hưởng:

Đau/yếu cơ, tăng CK, neuromyopathy hoặc rhabdomyolysis; nguy cơ cao hơn khi CKD, xơ gan, liều colchicine cao hoặc có chất ức chế CYP3A4/P-gp.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Không tự động chống chỉ định toàn nhóm. Đánh giá statin cụ thể, liều, chức năng thận/gan và thuốc dùng kèm; theo dõi sát khi bắt đầu hoặc tăng liều.

Triệu chứng cơ, CK khi có triệu chứng/nguy cơ cao và chức năng thận.

Bằng chứng: moderate
Nguồn:

DailyMed | Colchicine tablets, USP – Full Prescribing Information | Sections 2.4, 4, 5.3, 7 and 12.3: CYP3A4/P-gp inhibitors, dose modification and toxicity | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=cc0e205a-697e-d47e-e053-2995a90a154e | Kiểm tra ngày 2026-08-02
Pharmacotherapy / PubMed | Systematic review of the statin–colchicine drug interaction | Myopathy, rhabdomyolysis and risk-mitigation evidence | https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35175631/ | Kiểm tra ngày 2026-08-02
American Journal of Medicine / PubMed | Risk of colchicine-associated myopathy with concomitant statin use | Observational evidence and risk factors; conflicting/qualifying evidence | https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28065770/ | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Velpatasvir

Velpatasvir có thể làm tăng phơi nhiễm một số statin khác qua ức chế chất vận chuyển.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Ức chế BCRP, OATP1B1/OATP1B3 và P-gp có thể làm tăng hấp thu hoặc giảm thu nhận gan của statin nhạy cảm.

Ảnh hưởng:

Có thể tăng nguy cơ đau cơ, bệnh cơ và tiêu cơ vân; mức độ khác nhau theo từng statin.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Theo dõi độc tính statin và cân nhắc giảm liều. Ưu tiên rule cụ thể cho rosuvastatin và atorvastatin; pravastatin không cần chỉnh liều theo SmPC.

Triệu chứng cơ, CK khi có chỉ định, chức năng thận nếu nghi tiêu cơ vân.

Bằng chứng: moderate
Nguồn:

emc/Gilead | Sofosbuvir/Velpatasvir Gilead SmPC | Table 4: other statins | https://www.medicines.org.uk/emc/product/7294/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02
DailyMed/FDA | EPCLUSA Prescribing Information | Velpatasvir transporter inhibition and statin interactions | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/fda/fdaDrugXsl.cfm?setid=7f30631a-ee3b-4cfe-866b-964df3f0a44f | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Thắc mắc về hoạt chất Pitavastatin

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 3 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *