Pitavastatin là thuốc kê đơn thuộc nhóm statin, được dùng kết hợp với chế độ ăn để làm giảm LDL-cholesterol ở người lớn mắc tăng lipid máu nguyên phát và ở người lớn hoặc trẻ từ 8 tuổi trở lên mắc tăng cholesterol máu gia đình dị hợp tử.[1] Thuốc ức chế enzym HMG-CoA reductase, làm giảm tổng hợp cholesterol tại gan và tăng khả năng thu nhận LDL-C từ máu. Pitavastatin được uống một lần mỗi ngày, cùng hoặc không cùng thức ăn; liều tối đa theo nhãn DailyMed được đối chiếu là 4 mg/ngày.[1] Các nguy cơ quan trọng gồm bệnh cơ, tiêu cơ vân, bệnh cơ hoại tử qua trung gian miễn dịch, tổn thương gan và tăng glucose máu.[1] Ciclosporin chống chỉ định phối hợp; erythromycin và rifampin yêu cầu giới hạn liều Pitavastatin.[1] Người bệnh không nên tự mua, tự tăng giảm liều, ngừng thuốc hoặc phối hợp thuốc khác khi chưa hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ.
Nội dung chính
- Pitavastatin thuộc nhóm statin, làm giảm tổng hợp cholesterol tại gan.
- Thường dùng trong điều trị rối loạn lipid máu theo mục tiêu cá nhân hóa.
- Cần dùng theo đơn và tái khám để đánh giá hiệu quả, an toàn.
- Cảnh báo gồm đau cơ, yếu cơ, tăng men gan hoặc tương tác thuốc.
- Báo bác sĩ nếu có bệnh gan, bệnh thận, uống rượu nhiều, thai kỳ hoặc cho con bú.
Hoạt chất Pitavastatin là gì?
Pitavastatin là thuốc giảm lipid máu thuộc nhóm statin. Thuốc ức chế quá trình tổng hợp cholesterol tại gan và làm tăng số lượng thụ thể LDL trên tế bào gan, từ đó tăng loại bỏ LDL-C khỏi máu.[1]
Pitavastatin
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Pitavastatin |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Pitavastatin |
| Tên IUPAC | (E,3R,5S)-7-[2-cyclopropyl-4-(4-fluorophenyl)quinolin-3-yl]-3,5-dihydroxyhept-6-enoic acid |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Pitavastatin calcium; Pitavastatin calci. Pitavastatin lactone là chất chuyển hóa chính được hình thành sau quá trình glucuronid hóa.[1] |
| Tên Latinh / tên dược điển | Pitavastatinum |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 147511-69-1 |
|---|---|
| UNII | M5681Q5F9P |
| PubChem CID | 5282452 |
| RxNorm CUI | 861634 |
Dược động học của Pitavastatin
Pitavastatin hấp thu nhanh sau khi uống, đạt nồng độ đỉnh khoảng 1 giờ. Thuốc gắn protein huyết tương trên 99%, được chuyển hóa chủ yếu bằng glucuronid hóa qua UGT1A3 và UGT2B7, trong khi chuyển hóa qua cytochrome P450 chỉ ở mức tối thiểu. Thuốc và chất liên quan được thải trừ chủ yếu qua phân; thời gian bán thải huyết tương trung bình khoảng 12 giờ.[1]
Giai đoạn I: Hấp thu
Nồng độ Pitavastatin trong huyết tương đạt đỉnh khoảng 1 giờ sau khi uống. Cmax và AUC tăng gần tỷ lệ thuận với liều trong phạm vi liều đơn 1–24 mg được nghiên cứu. Bữa ăn nhiều chất béo làm giảm Cmax khoảng 43% nhưng không làm giảm đáng kể AUC. Nồng độ thuốc không khác biệt đáng kể khi uống buổi sáng so với buổi tối.[1]
| F · Sinh khả dụng | Sinh khả dụng tuyệt đối của dung dịch Pitavastatin đường uống được ghi nhận khoảng 51%.[1] Sinh khả dụng tuyệt đối chuẩn hóa riêng cho từng dạng viên nén thương mại. |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Pitavastatin gắn với protein huyết tương trên 99%, chủ yếu với albumin và alpha-1-acid glycoprotein. Thể tích phân bố trung bình được ghi nhận khoảng 148 lít.[1]
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Con đường chuyển hóa chính của Pitavastatin là glucuronid hóa tại gan, sau đó hình thành Pitavastatin lactone. UGT1A3 và UGT2B7 tham gia tạo chất liên hợp glucuronide trung gian. Thuốc chỉ được chuyển hóa một phần nhỏ qua CYP2C9 và ở mức thấp hơn qua CYP2C8; chuyển hóa qua CYP3A4 không phải con đường chính.[1]
Giai đoạn IV: Thải trừ
Trong nghiên cứu dùng Pitavastatin đánh dấu phóng xạ, trung bình khoảng 15% liều được tìm thấy trong nước tiểu và khoảng 79% được thải qua phân trong vòng 7 ngày.[1]
| t½ · Thời gian bán thải | Thời gian bán thải huyết tương trung bình của Pitavastatin khoảng 12 giờ.[1] Ở người suy gan nhẹ và vừa, thời gian bán thải trung bình lần lượt khoảng 10 giờ và 15 giờ, so với khoảng 8 giờ ở người khỏe mạnh trong nghiên cứu dược động học chuyên biệt.[1] |
|---|
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Các yếu tố có thể làm thay đổi phơi nhiễm Pitavastatin gồm:
- Tuổi từ 65 trở lên: Cmax cao hơn khoảng 10% và AUC cao hơn khoảng 30% so với người trẻ.[1]
- Giới tính nữ: Cmax và AUC cao hơn lần lượt khoảng 60% và 54% so với nam giới trong nghiên cứu trên người khỏe mạnh.[1]
- Suy thận vừa: AUC cao hơn khoảng 102% và Cmax cao hơn khoảng 60%.[1]
- Bệnh thận giai đoạn cuối đang lọc máu: AUC cao hơn khoảng 86% và Cmax cao hơn khoảng 40%.[1]
- Suy thận nặng không lọc máu: AUC cao hơn khoảng 36% và Cmax cao hơn khoảng 18%.[1]
- Suy gan nhẹ Child-Pugh A: Cmax cao hơn khoảng 30% và AUC cao hơn khoảng 60%.[1]
- Suy gan vừa Child-Pugh B: Cmax cao hơn khoảng 2,7 lần và AUC cao hơn khoảng 3,8 lần.[1]
- Ciclosporin, erythromycin và rifampin có thể làm tăng đáng kể phơi nhiễm Pitavastatin.[1]
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Pitavastatin
Pitavastatin là chất ức chế enzym 3-hydroxy-3-methylglutaryl-coenzyme A reductase, viết tắt là HMG-CoA reductase. Enzym này xúc tác quá trình chuyển HMG-CoA thành mevalonate, một bước giới hạn tốc độ trong con đường sinh tổng hợp cholesterol.[1]
Phần III: Cơ chế tác dụng
Pitavastatin ức chế HMG-CoA reductase, làm giảm tổng hợp cholesterol trong gan. Việc giảm cholesterol nội bào kích thích tăng biểu hiện thụ thể LDL trên bề mặt tế bào gan, làm tăng thu nhận LDL từ máu. Sự ức chế kéo dài quá trình tổng hợp cholesterol tại gan cũng góp phần làm giảm lipoprotein tỷ trọng rất thấp, gọi là VLDL.[1]
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Pitavastatin làm giảm LDL-C, cholesterol toàn phần, apolipoprotein B và non-HDL-C theo mức độ phụ thuộc liều.[1]
Trong một thử nghiệm 12 tuần trên người lớn tăng lipid máu nguyên phát hoặc rối loạn lipid máu hỗn hợp, Pitavastatin 2 mg làm giảm LDL-C trung bình khoảng 39%, trong khi liều 4 mg làm giảm khoảng 44%. Mức đáp ứng thực tế có thể khác nhau giữa từng người bệnh.[1]
Pitavastatin không gây kéo dài QTc có ý nghĩa lâm sàng trong nghiên cứu dùng liều đến 16 mg/ngày, cao gấp bốn lần liều tối đa được khuyến nghị; dữ liệu này không phải cơ sở để sử dụng liều trên 4 mg/ngày.[1]
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Pitavastatin
Theo nhãn DailyMed được đối chiếu, Pitavastatin được dùng bổ trợ cho chế độ ăn để giảm LDL-C trong các trường hợp:
- Người lớn mắc tăng lipid máu nguyên phát.[1]
- Người lớn và trẻ từ 8 tuổi trở lên mắc tăng cholesterol máu gia đình dị hợp tử, còn gọi là HeFH.[1]
EMA ghi nhận Pitavastatin calci trong lĩnh vực điều trị rối loạn chuyển hóa lipoprotein và các rối loạn lipid máu khác, nhưng phạm vi chỉ định cụ thể phải được xác định theo nhãn sản phẩm tại từng quốc gia.[5]
Việc sử dụng statin để phòng ngừa bệnh tim mạch phải dựa trên đánh giá nguy cơ, mục tiêu lipid, bệnh kèm theo và hướng dẫn chuyên môn. NICE ưu tiên atorvastatin trong nhiều tình huống dự phòng tim mạch; không nên suy diễn rằng Pitavastatin là lựa chọn ưu tiên cho mọi người bệnh.[2]
Vai trò của Pitavastatin đối với các tiêu chí lâm sàng như nhồi máu cơ tim, đột quỵ và tử vong tim mạch tiếp tục được đánh giá trong các quần thể khác nhau. Các ứng dụng ngoài chỉ định cụ thể.
Liều dùng và cách sử dụng
Thông tin dưới đây phản ánh nhãn DailyMed, không phải liều cá nhân hóa và không được dùng để tự điều trị:
- Người lớn và trẻ từ 8 tuổi trở lên thuộc chỉ định được phê duyệt: 2–4 mg, uống một lần mỗi ngày.[1]
- Liều tối đa được khuyến nghị: 4 mg một lần mỗi ngày.[1]
- Suy thận vừa, eGFR 30–59 mL/phút/1,73 m²: khởi đầu 1 mg/ngày, tối đa 2 mg/ngày.[1]
- Suy thận nặng, eGFR 15–29 mL/phút/1,73 m²: khởi đầu 1 mg/ngày, tối đa 2 mg/ngày.[1]
- Bệnh thận giai đoạn cuối đang lọc máu: khởi đầu 1 mg/ngày, tối đa 2 mg/ngày.[1]
- Suy thận nhẹ: nhãn không yêu cầu điều chỉnh liều.[1]
- Dùng cùng erythromycin: không vượt quá 1 mg Pitavastatin mỗi ngày.[1]
- Dùng cùng rifampin: không vượt quá 2 mg Pitavastatin mỗi ngày.[1]
- Ciclosporin: chống chỉ định phối hợp.[1]
Có thể đánh giá LDL-C sớm nhất sau khoảng 4 tuần kể từ khi bắt đầu hoặc thay đổi liều để cân nhắc điều chỉnh điều trị.[1]
- Uống Pitavastatin một lần mỗi ngày, vào cùng một thời điểm.[1]
- Có thể uống cùng hoặc không cùng thức ăn.[1]
- Có thể dùng vào buổi sáng hoặc buổi tối; duy trì thời điểm uống nhất quán.[1]
- Tiếp tục chế độ ăn kiểm soát lipid và các biện pháp điều chỉnh lối sống đã được tư vấn.[1][2]
- Không tự dùng liều trên 4 mg/ngày.[1]
- Không tự tăng liều khi chưa đạt mục tiêu LDL-C; người cần mức hạ LDL-C cao hơn có thể cần thuốc hoặc phác đồ khác.[1]
- Không tự dùng bù gấp đôi nếu quên liều.
- Báo bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi dùng thuốc kháng sinh, thuốc lao, thuốc hạ lipid khác, thuốc điều trị gout hoặc thuốc ức chế miễn dịch.
Trước khi bắt đầu điều trị bằng statin, NICE khuyến nghị đánh giá:
- Hồ sơ lipid đầy đủ.
- Chức năng thận.
- Transaminase gan.
- Tình trạng đái tháo đường.
- Huyết áp, chỉ số khối cơ thể, hút thuốc và lượng rượu sử dụng.
- TSH nếu có triệu chứng gợi ý rối loạn tuyến giáp.
- Tiền sử đau, yếu hoặc nhạy cảm cơ kéo dài không giải thích được.[2]
Trong quá trình sử dụng có thể cần:
- Đánh giá LDL-C sớm nhất sau khoảng 4 tuần theo nhãn Pitavastatin.[1]
- Kiểm tra hồ sơ lipid và transaminase gan sau 2–3 tháng kể từ khi bắt đầu hoặc thay đổi điều trị.[2]
- Kiểm tra transaminase gan vào tháng thứ 12; sau đó chỉ xét nghiệm khi có chỉ định lâm sàng.[2]
- Định lượng creatine kinase khi xuất hiện đau, yếu hoặc nhạy cảm cơ không giải thích được.[1][2]
- Không xét nghiệm creatine kinase thường quy ở người không có triệu chứng.[2]
- Theo dõi glucose máu hoặc HbA1c ở người có nguy cơ đái tháo đường.[1]
- Đánh giá tương tác thuốc tại mỗi lần kê thêm thuốc.
Cảnh báo và lưu ý về Pitavastatin
Theo nhãn DailyMed cập nhật được đối chiếu, Pitavastatin chống chỉ định trong các trường hợp:
- Dùng đồng thời ciclosporin.[1]
- Suy gan đang hoạt động hoặc suy gan cấp.[1]
- Xơ gan mất bù.[1]
- Quá mẫn với Pitavastatin hoặc bất kỳ tá dược nào của sản phẩm; các phản ứng đã ghi nhận gồm phù mạch, phát ban, ngứa và mày đay.[1]
Thai kỳ không còn được liệt kê là chống chỉ định tuyệt đối trong nhãn DailyMed cập nhật, nhưng thuốc thường phải ngừng khi phát hiện mang thai, trừ trường hợp bác sĩ xác định nhu cầu điều trị liên tục đặc biệt.[1][3] NICE vẫn xem statin là chống chỉ định trong thai kỳ.[2]
Các tác dụng không mong muốn thường được ghi nhận trong thử nghiệm lâm sàng gồm:
- Đau cơ.
- Táo bón.
- Tiêu chảy.
- Đau lưng.
- Đau ở các chi.
- Đau khớp.
- Đau đầu.
- Triệu chứng giống cúm.
- Viêm mũi họng.
- Phát ban, ngứa hoặc mày đay.
- Tăng creatine kinase.
- Tăng transaminase, phosphatase kiềm hoặc bilirubin.
- Tăng glucose máu.[1]
Các phản ứng được báo cáo sau lưu hành gồm khó chịu hoặc đau bụng, khó tiêu, buồn nôn, mệt mỏi, chóng mặt, co thắt cơ, giảm cảm giác, bệnh thần kinh ngoại biên, mất ngủ, trầm cảm và rối loạn cương dương.[1]
Các phản ứng nghiêm trọng cần được đánh giá y tế sớm gồm:
- Bệnh cơ với đau, yếu hoặc nhạy cảm cơ kèm tăng creatine kinase.[1]
- Tiêu cơ vân, có thể dẫn đến tổn thương thận cấp do myoglobin niệu và hiếm khi tử vong.[1]
- Bệnh cơ hoại tử qua trung gian miễn dịch, biểu hiện bằng yếu cơ gốc chi và tăng creatine kinase kéo dài dù đã ngừng statin.[1]
- Viêm gan, vàng da hoặc suy gan, bao gồm các trường hợp tử vong và không tử vong được báo cáo sau lưu hành.[1]
- Phù mạch hoặc phản ứng quá mẫn nghiêm trọng.[1]
- Bệnh phổi kẽ.[1]
- Khởi phát hoặc làm nặng bệnh nhược cơ, bao gồm nhược cơ mắt.[1]
- Suy giảm nhận thức hiếm gặp như mất trí nhớ, hay quên hoặc lú lẫn; các báo cáo thường không nghiêm trọng và có thể hồi phục sau khi ngừng statin.[1]
Cần liên hệ cơ sở y tế khi xuất hiện đau hoặc yếu cơ nặng, sốt, mệt nhiều, nước tiểu sẫm màu, vàng da, khó thở hoặc sưng mặt, môi, lưỡi.
Cần thận trọng đặc biệt ở người:
- Từ 65 tuổi trở lên.
- Suy thận.
- Suy giáp chưa được điều trị đầy đủ.
- Đang dùng thuốc làm tăng nguy cơ bệnh cơ.
- Sử dụng liều Pitavastatin cao hơn.
- Có tiền sử đau cơ hoặc độc tính cơ do statin.
- Có tiền sử bệnh gan hoặc uống nhiều rượu.
- Có tình trạng cấp tính làm tăng nguy cơ suy thận do tiêu cơ vân.[1]
Có thể cần tạm ngừng Pitavastatin khi người bệnh bị nhiễm khuẩn huyết, sốc, giảm thể tích tuần hoàn nặng, trải qua phẫu thuật lớn, chấn thương, rối loạn chuyển hóa hoặc điện giải nghiêm trọng hay động kinh không kiểm soát.[1]
Transaminase có thể tăng trong thời gian điều trị. Cần ngừng thuốc và đánh giá nếu xuất hiện tổn thương gan nghiêm trọng kèm triệu chứng, tăng bilirubin hoặc vàng da.[1]
Pitavastatin có thể làm tăng HbA1c và glucose máu lúc đói.[1] NICE khuyến nghị không tự ngừng statin chỉ vì glucose hoặc HbA1c tăng; cần đánh giá và quản lý nguy cơ đái tháo đường phù hợp.[2]
Không có thuốc giải độc hoặc phương pháp điều trị đặc hiệu cho quá liều Pitavastatin.[1] Xử trí chủ yếu gồm:
- Điều trị triệu chứng và hỗ trợ.
- Theo dõi dấu hiệu bệnh cơ, creatine kinase, chức năng thận, điện giải và chức năng gan khi phù hợp.
- Liên hệ cơ sở chống độc hoặc đưa người bệnh đến cơ sở y tế.
Thẩm tách máu khó mang lại lợi ích đáng kể do Pitavastatin gắn protein huyết tương rất cao.[1] Không tự gây nôn hoặc xử trí quá liều tại nhà.
Bảo quản Pitavastatin ở nhiệt độ 20–25°C và tránh ánh sáng theo nhãn DailyMed được đối chiếu.[1] Hoạt chất có tính hút ẩm và hơi kém ổn định dưới ánh sáng. Điều kiện bảo quản có thể khác giữa các sản phẩm; cần giữ thuốc trong bao bì gốc và thực hiện đúng hướng dẫn trên nhãn.
Đối tượng đặc biệt
Độ an toàn và hiệu quả của Pitavastatin đã được xác lập cho trẻ từ 8 tuổi trở lên mắc tăng cholesterol máu gia đình dị hợp tử.[1] Cơ sở dữ liệu gồm một thử nghiệm đối chứng giả dược kéo dài 12 tuần trên 82 trẻ từ 8–16 tuổi và một nghiên cứu mở kéo dài 52 tuần trên 85 trẻ.[1]
Liều được khuyến nghị trên nhãn DailyMed cho trẻ từ 8 tuổi trở lên là 2–4 mg một lần mỗi ngày, tối đa 4 mg/ngày.[1]
Độ an toàn và hiệu quả chưa được xác lập đối với:
- Trẻ dưới 8 tuổi mắc tăng cholesterol máu gia đình dị hợp tử.
- Trẻ mắc những dạng tăng lipid máu khác ngoài tăng cholesterol máu gia đình dị hợp tử.[1]
Không tự áp dụng liều người lớn hoặc liều nghiên cứu cho trẻ em.
Trong các thử nghiệm đối chứng, không ghi nhận khác biệt tổng thể rõ ràng về độ an toàn hoặc hiệu quả giữa người từ 65 tuổi và người trẻ hơn.[1] Tuy nhiên:
- Tuổi từ 65 trở lên là yếu tố làm tăng nguy cơ bệnh cơ và tiêu cơ vân.
- Cmax Pitavastatin cao hơn khoảng 10% và AUC cao hơn khoảng 30% ở người cao tuổi.
- Người cao tuổi thường có suy giảm chức năng gan, thận hoặc tim và sử dụng nhiều thuốc hơn.[1]
Việc chọn liều cần thận trọng và phải theo dõi triệu chứng cơ.
Nhãn DailyMed cập nhật yêu cầu ngừng Pitavastatin khi phát hiện mang thai; trong trường hợp đặc biệt, bác sĩ có thể cân nhắc nhu cầu điều trị liên tục của từng người bệnh.[1] Điều trị tăng lipid máu thường không cần thiết trong thai kỳ vì xơ vữa động mạch là quá trình mạn tính.[1]
FDA đã loại bỏ chống chỉ định tuyệt đối áp dụng cho toàn bộ nhóm statin, nhưng vẫn khuyến nghị ngừng statin ở phần lớn người mang thai. Chỉ một số người có nguy cơ tim mạch đặc biệt cao, chẳng hạn tăng cholesterol máu gia đình đồng hợp tử hoặc đã có bệnh tim mạch, mới có thể được cân nhắc riêng.[3]
NICE vẫn xem statin là chống chỉ định trong thai kỳ và khuyến nghị ngừng statin 3 tháng trước khi cố gắng thụ thai.[2]
Người đang dùng Pitavastatin và phát hiện hoặc nghi ngờ mang thai phải liên hệ bác sĩ, không tự tiếp tục hoặc tự ngừng điều trị mà không được hướng dẫn.
Chưa có dữ liệu về sự hiện diện của Pitavastatin trong sữa mẹ, ảnh hưởng đối với trẻ bú mẹ hoặc ảnh hưởng đến quá trình tiết sữa.[1] Do statin làm giảm tổng hợp cholesterol và có khả năng gây phản ứng bất lợi nghiêm trọng ở trẻ, nhãn DailyMed không khuyến nghị cho con bú trong thời gian dùng Pitavastatin.[1]
FDA cũng khuyến nghị người cần tiếp tục statin sau sinh không nên cho con bú; có thể cần sử dụng phương pháp nuôi dưỡng thay thế.[3] NICE khuyến nghị không dùng lại statin cho đến khi kết thúc cho con bú.[2]
Pitavastatin chống chỉ định ở người suy gan đang hoạt động hoặc suy gan cấp và người xơ gan mất bù.[1]
Trong nghiên cứu dược động học:
- Suy gan nhẹ Child-Pugh A làm AUC tăng khoảng 60%.
- Suy gan vừa Child-Pugh B làm AUC tăng khoảng 3,8 lần.
- Thời gian bán thải tăng lên khoảng 10 giờ ở suy gan nhẹ và 15 giờ ở suy gan vừa.[1]
Nhãn không cung cấp chế độ chỉnh liều chuẩn cho suy gan nhẹ hoặc vừa. Việc sử dụng phải do bác sĩ đánh giá thận trọng. Cần xét nghiệm transaminase trước điều trị và khi có chỉ định lâm sàng.[1][2]
Suy thận là yếu tố làm tăng nguy cơ bệnh cơ và tiêu cơ vân.[1]
Khuyến nghị theo nhãn DailyMed:
- Suy thận nhẹ: không cần điều chỉnh liều.
- Suy thận vừa, eGFR 30–59 mL/phút/1,73 m²: khởi đầu 1 mg/ngày, tối đa 2 mg/ngày.
- Suy thận nặng, eGFR 15–29 mL/phút/1,73 m²: khởi đầu 1 mg/ngày, tối đa 2 mg/ngày.
- Bệnh thận giai đoạn cuối đang lọc máu: khởi đầu 1 mg/ngày, tối đa 2 mg/ngày.[1]
Cần theo dõi các triệu chứng đau, yếu hoặc nhạy cảm cơ và đánh giá chức năng thận khi có dấu hiệu tiêu cơ vân.
Nhãn DailyMed không ghi nhận cảnh báo chuyên biệt rằng Pitavastatin thường làm suy giảm khả năng lái xe hoặc vận hành máy móc. Tuy nhiên, chóng mặt, mệt mỏi và giảm cảm giác đã được báo cáo sau lưu hành.[1] Không lái xe hoặc vận hành thiết bị nếu xuất hiện triệu chứng ảnh hưởng đến sự tỉnh táo, cảm giác hoặc khả năng giữ thăng bằng.
Tương tác thuốc của Pitavastatin
| Tương tác | Mức độ | Cơ chế / ảnh hưởng | Khuyến nghị / xử trí | Theo dõi | Bằng chứng / nguồn |
|---|---|---|---|---|---|
|
Colchicine
Colchicine phối hợp statin có thể làm tăng nguy cơ myopathy và rhabdomyolysis, nhưng nguy cơ thay đổi theo statin và yếu tố bệnh nhân. Kế thừa từ nhóm: | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Độc tính cơ cộng hợp; một số statin có thêm tương tác qua CYP3A4/P-gp. Ảnh hưởng: Đau/yếu cơ, tăng CK, neuromyopathy hoặc rhabdomyolysis; nguy cơ cao hơn khi CKD, xơ gan, liều colchicine cao hoặc có chất ức chế CYP3A4/P-gp. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Không tự động chống chỉ định toàn nhóm. Đánh giá statin cụ thể, liều, chức năng thận/gan và thuốc dùng kèm; theo dõi sát khi bắt đầu hoặc tăng liều. | Triệu chứng cơ, CK khi có triệu chứng/nguy cơ cao và chức năng thận. | Bằng chứng: moderate Nguồn: DailyMed | Colchicine tablets, USP – Full Prescribing Information | Sections 2.4, 4, 5.3, 7 and 12.3: CYP3A4/P-gp inhibitors, dose modification and toxicity | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=cc0e205a-697e-d47e-e053-2995a90a154e | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
|
Velpatasvir
Velpatasvir có thể làm tăng phơi nhiễm một số statin khác qua ức chế chất vận chuyển. Kế thừa từ nhóm: | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Ức chế BCRP, OATP1B1/OATP1B3 và P-gp có thể làm tăng hấp thu hoặc giảm thu nhận gan của statin nhạy cảm. Ảnh hưởng: Có thể tăng nguy cơ đau cơ, bệnh cơ và tiêu cơ vân; mức độ khác nhau theo từng statin. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Theo dõi độc tính statin và cân nhắc giảm liều. Ưu tiên rule cụ thể cho rosuvastatin và atorvastatin; pravastatin không cần chỉnh liều theo SmPC. | Triệu chứng cơ, CK khi có chỉ định, chức năng thận nếu nghi tiêu cơ vân. | Bằng chứng: moderate Nguồn: emc/Gilead | Sofosbuvir/Velpatasvir Gilead SmPC | Table 4: other statins | https://www.medicines.org.uk/emc/product/7294/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
Thắc mắc về hoạt chất Pitavastatin
Pitavastatin là thuốc statin ức chế HMG-CoA reductase. Thuốc làm giảm tổng hợp cholesterol tại gan và tăng loại bỏ LDL-C khỏi máu. Theo nhãn DailyMed, thuốc được dùng để giảm LDL-C ở người lớn tăng lipid máu nguyên phát và người từ 8 tuổi mắc tăng cholesterol máu gia đình dị hợp tử.[1]
Pitavastatin có thể uống vào buổi sáng hoặc buổi tối. Nhãn thuốc không ghi nhận khác biệt đáng kể về Cmax và AUC giữa hai thời điểm.[1] Nên uống một lần mỗi ngày vào cùng một giờ để duy trì thói quen dùng thuốc ổn định.
Có. Pitavastatin có thể uống cùng hoặc không cùng thức ăn.[1] Bữa ăn nhiều chất béo có thể làm giảm nồng độ đỉnh của thuốc nhưng không làm giảm đáng kể tổng mức phơi nhiễm AUC.[1]
Có thể. Đau cơ là một trong những phản ứng thường gặp được ghi nhận. Hiếm hơn, Pitavastatin có thể gây bệnh cơ hoặc tiêu cơ vân, đặc biệt ở người cao tuổi, suy thận, suy giáp chưa kiểm soát, dùng liều cao hoặc dùng thuốc tương tác.[1] Cần báo bác sĩ nếu đau hoặc yếu cơ không giải thích được, nhất là khi kèm sốt, mệt nhiều hoặc nước tiểu sẫm màu.
Pitavastatin chỉ được chuyển hóa tối thiểu qua hệ cytochrome P450 và không phụ thuộc chủ yếu vào CYP3A4 như Simvastatin.[1] Tuy nhiên, thuốc vẫn có tương tác nghiêm trọng với ciclosporin, erythromycin, rifampin, gemfibrozil, fibrate, niacin và colchicine. Không tự phối hợp thuốc chỉ vì Pitavastatin có mức chuyển hóa CYP thấp hơn.

