Pravastatin là thuốc kê đơn thuộc nhóm statin, được sử dụng cùng chế độ ăn và điều chỉnh lối sống để kiểm soát một số dạng rối loạn lipid máu. Thuốc ức chế thuận nghịch enzym HMG-CoA reductase, làm giảm tổng hợp cholesterol tại gan và tăng khả năng loại bỏ LDL-cholesterol khỏi máu.[1][2] Pravastatin có thể được chỉ định để giảm LDL-C, điều trị tăng cholesterol máu gia đình dị hợp tử và giảm nguy cơ một số biến cố tim mạch ở nhóm người bệnh phù hợp.[1][2] Khác với một số statin, Pravastatin được dùng trực tiếp ở dạng có hoạt tính và không chuyển hóa đáng kể qua hệ cytochrome P450.[1][2] Các nguy cơ quan trọng gồm bệnh cơ, tiêu cơ vân, tăng men gan và bệnh cơ hoại tử qua trung gian miễn dịch.[1][2] Người bệnh không nên tự mua, tự tăng giảm liều, ngừng thuốc hoặc phối hợp với thuốc khác khi chưa hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ.
Nội dung chính
- Pravastatin là statin, giúp giảm LDL-cholesterol và cải thiện hồ sơ lipid.
- Thường dùng cho rối loạn mỡ máu hoặc dự phòng tim mạch theo đánh giá nguy cơ.
- Dùng theo đơn, kết hợp thay đổi lối sống khi được tư vấn.
- Có thể gây đau cơ, tăng men gan hoặc hiếm gặp tổn thương cơ nghiêm trọng.
- Báo bác sĩ về bệnh gan, bệnh thận, thuốc đang dùng, thai kỳ hoặc cho con bú.
Hoạt chất Pravastatin là gì?
Pravastatin là thuốc giảm lipid máu thuộc nhóm statin. Thuốc làm giảm tổng hợp cholesterol tại gan, tăng biểu hiện thụ thể LDL và tăng thu nhận LDL-C từ máu, qua đó giúp giảm cholesterol toàn phần và LDL-C.[1][2]
Pravastatin
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Pravastatin |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Pravastatin |
| Tên IUPAC | (3R,5R)-7-[(1S,2S,6S,8S,8aR)-6-hydroxy-2-methyl-8-[(2S)-2-methylbutanoyl]oxy-1,2,6,7,8,8a-hexahydronaphthalen-1-yl]-3,5-dihydroxyheptanoic acid |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Pravastatin sodium; Pravastatin natri. Mã CAS của Pravastatin là 81093-37-0; mã CAS của Pravastatin natri.[1][5] |
| Tên Latinh / tên dược điển | Pravastatinum |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 81093-37-0 |
|---|---|
| UNII | KXO2KT9N0G |
| PubChem CID | 54687 |
| RxNorm CUI | 42463 |
Dược động học của Pravastatin
Pravastatin được dùng trực tiếp ở dạng có hoạt tính, hấp thu nhanh qua đường tiêu hóa và chịu chiết xuất bước đầu đáng kể tại gan. Thuốc gắn protein huyết tương khoảng 50%, không được chuyển hóa đáng kể qua cytochrome P450 và được thải trừ qua cả đường thận lẫn đường mật, phân.[1][2]
Giai đoạn I: Hấp thu
Pravastatin được hấp thu nhanh và đạt nồng độ đỉnh trong huyết tương sau khoảng 1–1,5 giờ.[1][2] Thức ăn có thể làm giảm AUC khoảng 31% và nồng độ đỉnh khoảng 49%, nhưng tác dụng giảm lipid nhìn chung tương tự khi thuốc được dùng cùng hoặc không cùng thức ăn.[1]
| F · Sinh khả dụng | Khoảng 34% liều Pravastatin uống được hấp thu. Sinh khả dụng tuyệt đối trung bình khoảng 17% do thuốc chịu chiết xuất bước đầu mạnh tại gan.[1][2] |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Khoảng 50% Pravastatin trong tuần hoàn gắn với protein huyết tương. Thể tích phân bố được SmPC ghi nhận khoảng 0,5 L/kg.[1][2]
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Pravastatin không được chuyển hóa đáng kể qua hệ cytochrome P450 và cũng không phải cơ chất hoặc chất ức chế đáng kể của P-glycoprotein.[2] Các con đường chuyển hóa chính gồm đồng phân hóa thành 6-epi-pravastatin và chất chuyển hóa 3α-hydroxy, cùng quá trình hydroxyl hóa vòng. Chất chuyển hóa 3α-hydroxy có hoạt tính ức chế HMG-CoA reductase bằng khoảng 1/10 đến 1/40 Pravastatin.[1][2]
Giai đoạn IV: Thải trừ
Sau khi uống Pravastatin đánh dấu phóng xạ, khoảng 20% liều được bài tiết qua nước tiểu và khoảng 70% qua phân.[1][2] Sau đường tĩnh mạch, khoảng 47% độ thanh thải toàn thân qua thận và 53% qua bài tiết mật cùng chuyển hóa sinh học.[1]
| t½ · Thời gian bán thải | Thời gian bán thải trong huyết tương của Pravastatin dùng đường uống khoảng 1,5–2 giờ. Nhãn DailyMed ghi nhận thời gian bán thải phóng xạ của Pravastatin khoảng 1,8 giờ.[1][2] |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Độ thanh thải toàn thân được SmPC ghi nhận khoảng 0,81 L/giờ/kg và độ thanh thải qua thận khoảng 0,38 L/giờ/kg, cho thấy có sự tham gia của bài tiết qua ống thận.[2] |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Các yếu tố có thể ảnh hưởng đến dược động học Pravastatin gồm:
- Thức ăn làm giảm nồng độ Pravastatin trong tuần hoàn nhưng không làm giảm rõ hiệu quả hạ lipid.[1][2]
- Ciclosporin làm tăng phơi nhiễm Pravastatin khoảng 4 lần.[1][2]
- Clarithromycin và erythromycin có thể làm tăng nồng độ Pravastatin.[1]
- Resin gắn acid mật như cholestyramine hoặc colestipol làm giảm phơi nhiễm Pravastatin khoảng 40–51% nếu dùng cùng thời điểm.[1][2]
- Suy thận nặng có thể làm tăng phơi nhiễm với một số chất liên quan đến Pravastatin.[1]
- Xơ gan làm dược động học Pravastatin biến thiên lớn giữa các cá thể.[1]
- Ở người cao tuổi, AUC trung bình có thể cao hơn khoảng 25–50% so với người trẻ khỏe mạnh.[1]
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Pravastatin
Pravastatin là chất ức chế cạnh tranh, thuận nghịch và đặc hiệu enzym 3-hydroxy-3-methylglutaryl-coenzyme A reductase, viết tắt là HMG-CoA reductase. Enzym này xúc tác bước giới hạn tốc độ trong quá trình chuyển HMG-CoA thành mevalonate, một tiền chất của cholesterol.[1][2]
Phần III: Cơ chế tác dụng
Pravastatin làm giảm lipid theo hai cơ chế chính:
- Ức chế HMG-CoA reductase, làm giảm tổng hợp cholesterol nội bào tại gan.
- Làm tăng số lượng thụ thể LDL trên bề mặt tế bào gan, tăng thu nhận và phân hủy LDL-C trong tuần hoàn.
Thuốc còn làm giảm quá trình tổng hợp VLDL tại gan, từ đó làm giảm tiền chất hình thành LDL-C.[1][2]
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Pravastatin làm giảm cholesterol toàn phần, LDL-C, apolipoprotein B, VLDL-C và triglyceride; đồng thời có thể làm tăng HDL-C và apolipoprotein A.[2] Đáp ứng điều trị thường xuất hiện trong vòng một tuần và hiệu quả tối đa của một mức liều thường đạt sau khoảng 4 tuần.[1][2]
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Pravastatin
Theo các nhãn thuốc được đối chiếu, Pravastatin có thể được chỉ định:
- Kết hợp với chế độ ăn để giảm LDL-C ở người lớn mắc tăng lipid máu nguyên phát.[1]
- Điều trị tăng cholesterol máu nguyên phát hoặc rối loạn lipid máu hỗn hợp khi chế độ ăn và biện pháp không dùng thuốc chưa đạt hiệu quả phù hợp.[2]
- Điều trị tăng cholesterol máu gia đình dị hợp tử ở trẻ từ 8 tuổi trở lên.[1][2]
- Điều trị tăng triglyceride hoặc rối loạn betalipoprotein máu nguyên phát ở người lớn theo nhãn Hoa Kỳ.[1]
- Giảm nguy cơ nhồi máu cơ tim, tử vong tim mạch và thủ thuật tái thông mạch ở người tăng LDL-C nhưng chưa có bệnh mạch vành biểu hiện lâm sàng.[1]
- Giảm nguy cơ tử vong do bệnh mạch vành, nhồi máu cơ tim, đột quỵ, cơn thiếu máu não thoáng qua và làm chậm tiến triển xơ vữa mạch vành ở người đã có bệnh mạch vành.[1]
- Dự phòng tiên phát biến cố tim mạch ở người tăng cholesterol mức độ vừa hoặc nặng và có nguy cơ cao theo SmPC.[2]
- Dự phòng thứ phát ở người có tiền sử nhồi máu cơ tim hoặc đau thắt ngực không ổn định.[2]
- Giảm tăng lipid máu sau ghép tạng ở người dùng thuốc ức chế miễn dịch theo SmPC tại Anh.[2]
Hướng dẫn NICE hiện ưu tiên atorvastatin trong nhiều tình huống dự phòng tim mạch thường quy; vì vậy, chỉ định được phê duyệt của Pravastatin không có nghĩa thuốc là lựa chọn ưu tiên trong mọi hướng dẫn.[3]
Liều dùng và cách sử dụng
Thông tin dưới đây chỉ phản ánh nhãn thuốc quốc tế, không phải liều cá nhân hóa và không được dùng để tự điều trị:
- Người lớn theo nhãn DailyMed: liều khởi đầu 40–80 mg, uống một lần mỗi ngày.[1]
- Tăng cholesterol máu theo SmPC tại Anh: 10–40 mg một lần mỗi ngày; liều tối đa 40 mg/ngày.[2]
- Dự phòng biến cố tim mạch theo SmPC: liều đã được nghiên cứu là 40 mg/ngày.[2]
- Sau ghép tạng theo SmPC: khởi đầu 20 mg/ngày; có thể tăng đến 40 mg/ngày dưới giám sát chặt chẽ.[2]
- Trẻ 8–13 tuổi mắc tăng cholesterol máu gia đình dị hợp tử: nhãn Hoa Kỳ khuyến nghị 20 mg/ngày; SmPC tại Anh quy định 10–20 mg/ngày.[1][2]
- Trẻ 14–18 tuổi: nhãn Hoa Kỳ khuyến nghị khởi đầu 40 mg/ngày; SmPC tại Anh quy định 10–40 mg/ngày.[1][2]
- Suy thận nặng theo nhãn Hoa Kỳ: khởi đầu 10 mg/ngày, tối đa 40 mg/ngày.[1]
- Suy thận vừa hoặc nặng, hoặc suy gan đáng kể theo SmPC: khởi đầu 10 mg/ngày.[2]
- Dùng đồng thời ciclosporin: nhãn Hoa Kỳ khuyến nghị khởi đầu 10 mg/ngày và tối đa 20 mg/ngày; SmPC tại Anh khuyến nghị khởi đầu 20 mg và tăng thận trọng đến 40 mg.[1][2]
- Dùng clarithromycin hoặc erythromycin: nhãn Hoa Kỳ giới hạn Pravastatin tối đa 40 mg/ngày.[1]
Đánh giá lại LDL-C có thể thực hiện sớm nhất sau khoảng 4 tuần để cân nhắc điều chỉnh liều.[1]
- Uống Pravastatin một lần mỗi ngày.[1][2]
- Nhãn DailyMed cho phép dùng vào bất kỳ thời điểm nào trong ngày; SmPC tại Anh ưu tiên uống vào buổi tối.[1][2]
- Có thể uống cùng hoặc không cùng thức ăn.[1][2]
- Duy trì chế độ ăn kiểm soát lipid và các biện pháp điều chỉnh lối sống đã được tư vấn.[2][3]
- Nếu dùng cholestyramine hoặc colestipol, uống Pravastatin ít nhất 1 giờ trước hoặc ít nhất 4 giờ sau resin gắn acid mật.[1][2]
- Không tự tăng liều hoặc dùng bù gấp đôi khi quên thuốc.
- Không tự ngừng thuốc chỉ vì kết quả cholesterol đã giảm.
- Báo cho bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi bắt đầu thuốc kê đơn, thuốc không kê đơn hoặc thực phẩm bổ sung mới.
Trước khi điều trị bằng statin, NICE khuyến nghị đánh giá:
- Hồ sơ lipid đầy đủ.
- Chức năng thận.
- Transaminase gan.
- Tình trạng đái tháo đường.
- Huyết áp, chỉ số khối cơ thể và mức tiêu thụ rượu.
- TSH nếu có triệu chứng gợi ý rối loạn tuyến giáp.
- Tiền sử đau, yếu hoặc nhạy cảm cơ không giải thích được.[3]
Trong quá trình dùng Pravastatin có thể cần:
- Kiểm tra lại lipid và transaminase gan sau khoảng 2–3 tháng kể từ khi bắt đầu hoặc thay đổi điều trị.[3]
- Kiểm tra transaminase gan vào tháng thứ 12; sau đó chỉ xét nghiệm khi có chỉ định lâm sàng.[3]
- Định lượng creatine kinase khi xuất hiện đau hoặc yếu cơ không giải thích được.[1][2][3]
- Theo dõi glucose máu hoặc HbA1c ở người có nguy cơ đái tháo đường.[1][2]
- Theo dõi INR khi dùng cùng thuốc đối kháng vitamin K.[2]
- Theo dõi chặt chẽ khi phối hợp ciclosporin, macrolide, fibrate, niacin hoặc colchicine.[1][2]
Cảnh báo và lưu ý về Pravastatin
Theo nhãn DailyMed, Pravastatin chống chỉ định khi:
- Quá mẫn với Pravastatin hoặc tá dược của thuốc.
- Suy gan cấp.
- Xơ gan mất bù.[1]
SmPC tại Anh còn chống chỉ định trong các trường hợp:
- Bệnh gan hoạt động.
- Tăng transaminase huyết thanh kéo dài, không giải thích được và vượt quá 3 lần giới hạn trên bình thường.
- Mang thai.
- Cho con bú.[2]
Chống chỉ định có thể khác nhau giữa quốc gia và nhãn sản phẩm.
Các tác dụng không mong muốn đã được ghi nhận gồm:
- Đau cơ xương, đau khớp, chuột rút hoặc đau cơ.
- Mệt mỏi.
- Chóng mặt, đau đầu, rối loạn giấc ngủ hoặc mất ngủ.
- Rối loạn thị giác, bao gồm nhìn mờ hoặc nhìn đôi.
- Khó tiêu, ợ nóng, đau bụng, buồn nôn, nôn, táo bón, tiêu chảy hoặc đầy hơi.
- Ngứa, phát ban, mày đay hoặc rụng tóc.
- Tiểu khó, tiểu nhiều lần hoặc tiểu đêm.
- Rối loạn chức năng tình dục.
- Tăng creatine kinase, ALT hoặc AST.
- Tăng glucose máu lúc đói hoặc HbA1c.[1][2]
Không phải mọi triệu chứng xuất hiện trong thời gian điều trị đều do Pravastatin.
Các phản ứng nghiêm trọng cần được đánh giá y tế sớm gồm:
- Bệnh cơ với đau hoặc yếu cơ kèm tăng creatine kinase.[1][2]
- Tiêu cơ vân, có thể dẫn đến suy thận cấp do myoglobin niệu và hiếm khi tử vong.[1][2]
- Bệnh cơ hoại tử qua trung gian miễn dịch với yếu cơ gốc chi và tăng creatine kinase kéo dài dù đã ngừng statin.[1][2]
- Viêm cơ hoặc viêm đa cơ.
- Viêm gân, đứt gân hoặc đứt cơ.
- Viêm gan, vàng da ứ mật, hoại tử gan hoặc suy gan.[1][2]
- Phản vệ, phù mạch, hội chứng Stevens–Johnson hoặc hoại tử thượng bì nhiễm độc.[1]
- Bệnh phổi kẽ.
- Viêm tụy.
- Khởi phát hoặc làm nặng bệnh nhược cơ, bao gồm nhược cơ mắt.[2]
Cần liên hệ cơ sở y tế nếu xuất hiện đau hoặc yếu cơ nặng, nước tiểu sẫm màu, sốt, vàng da, khó thở, sưng mặt hoặc phản ứng da nghiêm trọng.
Cần thận trọng ở người có một hoặc nhiều yếu tố sau:
- Tuổi từ 65 trở lên.
- Suy thận.
- Suy giáp chưa được kiểm soát.
- Tiền sử cá nhân hoặc gia đình mắc bệnh cơ di truyền.
- Tiền sử độc tính cơ do statin hoặc fibrate.
- Tiền sử bệnh gan hoặc uống nhiều rượu.
- Dùng liều Pravastatin cao.
- Đang sử dụng ciclosporin, macrolide, fibrate, niacin hoặc colchicine.
- Đang mắc nhiễm trùng huyết, sốc, giảm thể tích tuần hoàn nặng, rối loạn điện giải hoặc chuyển hóa nặng.
- Chuẩn bị trải qua phẫu thuật lớn hoặc vừa bị chấn thương nghiêm trọng.[1][2]
Có thể cần tạm ngừng Pravastatin trong tình trạng cấp tính làm tăng nguy cơ suy thận thứ phát do tiêu cơ vân.[1]
Kinh nghiệm với quá liều Pravastatin còn hạn chế. Không có thuốc giải độc đặc hiệu.[1][2] Xử trí chủ yếu gồm:
- Điều trị triệu chứng và hỗ trợ.
- Theo dõi chức năng gan, chức năng thận, điện giải và creatine kinase khi phù hợp.
- Đánh giá dấu hiệu bệnh cơ hoặc tiêu cơ vân.
- Liên hệ cơ sở chống độc hoặc đưa người bệnh đến cơ sở y tế.
Không tự gây nôn hoặc xử trí quá liều tại nhà.
Theo nhãn DailyMed được đối chiếu:
- Bảo quản ở 20–25°C.
- Đậy kín để tránh ẩm.
- Tránh ánh sáng.
- Để thuốc ngoài tầm với của trẻ em.[1]
Điều kiện bảo quản có thể khác giữa các sản phẩm. SmPC tại Anh ghi nhận sản phẩm được đối chiếu không yêu cầu điều kiện nhiệt độ đặc biệt, nhưng phải giữ trong bao bì gốc hoặc đóng kín để tránh ẩm.[2]
Đối tượng đặc biệt
Pravastatin được phê duyệt trên một số nhãn để điều trị tăng cholesterol máu gia đình dị hợp tử ở trẻ từ 8 tuổi trở lên.[1][2]
- Trẻ 8–13 tuổi: nhãn Hoa Kỳ khuyến nghị 20 mg/ngày; SmPC tại Anh quy định phạm vi 10–20 mg/ngày.[1][2]
- Trẻ 14–18 tuổi: nhãn Hoa Kỳ khuyến nghị khởi đầu 40 mg/ngày; SmPC quy định 10–40 mg/ngày.[1][2]
- Chưa có dữ liệu lâm sàng phù hợp ở trẻ dưới 8 tuổi.[2]
Lợi ích lâu dài của điều trị Pravastatin trong thời thơ ấu đối với tỷ lệ bệnh tật và tử vong tim mạch khi trưởng thành chưa được xác lập.[2] Không tự áp dụng liều cho trẻ em.
SmPC không yêu cầu chỉnh liều chỉ dựa trên tuổi nếu người bệnh không có yếu tố nguy cơ kèm theo.[2] Tuy nhiên, tuổi từ 65 trở lên làm tăng nguy cơ bệnh cơ và tiêu cơ vân.[1][2]
AUC Pravastatin trung bình ở người cao tuổi có thể cao hơn khoảng 25–50% so với người trẻ khỏe mạnh.[1] Cần đánh giá chức năng thận, bệnh gan, suy giáp, thuốc dùng đồng thời và triệu chứng cơ.
Nhãn DailyMed khuyến nghị ngừng Pravastatin khi phát hiện mang thai; trong trường hợp đặc biệt, bác sĩ có thể cân nhắc nhu cầu điều trị liên tục của từng người bệnh. Điều trị tăng lipid máu thường không cần thiết trong phần lớn thai kỳ.[1]
FDA đã loại bỏ chống chỉ định tuyệt đối của cả nhóm statin trong thai kỳ từ năm 2021, nhưng vẫn khuyến cáo phần lớn người mang thai ngừng statin.[4]
SmPC tại Anh và hướng dẫn NICE vẫn chống chỉ định statin trong thai kỳ. NICE khuyến nghị ngừng statin 3 tháng trước khi cố gắng thụ thai và không dùng lại cho đến khi kết thúc cho con bú.[2][3]
Người đang dùng Pravastatin và phát hiện hoặc nghi ngờ mang thai cần liên hệ bác sĩ; không tự tiếp tục, ngừng hoặc đổi thuốc.
Nhãn DailyMed không khuyến nghị cho con bú trong thời gian dùng Pravastatin.[1] SmPC tại Anh chống chỉ định sử dụng khi cho con bú vì một lượng nhỏ thuốc được bài tiết vào sữa mẹ.[2]
LactMed cập nhật năm 2024 ghi nhận nồng độ Pravastatin trong sữa thấp và liều tương đối mà trẻ có thể nhận được ước tính rất nhỏ. Tuy nhiên, chưa có dữ liệu phù hợp về tác dụng trên trẻ bú mẹ và quan điểm đồng thuận vẫn là tránh statin do lo ngại ảnh hưởng đến chuyển hóa lipid của trẻ.[5] Nên ưu tiên thuốc hoặc phương pháp khác, đặc biệt khi nuôi trẻ sơ sinh hoặc trẻ sinh non.
Pravastatin chống chỉ định ở người suy gan cấp hoặc xơ gan mất bù theo nhãn Hoa Kỳ.[1] SmPC tại Anh chống chỉ định khi có bệnh gan hoạt động hoặc tăng transaminase kéo dài không giải thích được vượt quá 3 lần giới hạn trên bình thường.[2]
Ở người có suy gan đáng kể nhưng không thuộc chống chỉ định, SmPC khuyến nghị cân nhắc liều khởi đầu 10 mg/ngày dưới giám sát y tế.[2] Dược động học Pravastatin biến thiên lớn ở người xơ gan.[1]
Cần ngừng thuốc và đánh giá nếu xuất hiện vàng da, tăng bilirubin, nước tiểu sẫm màu, đau hạ sườn phải hoặc triệu chứng tổn thương gan nghiêm trọng.[1][2]
Đối với suy thận nhẹ hoặc trung bình, nhãn DailyMed cho phép sử dụng liều tương tự người có chức năng thận bình thường.[1]
Đối với suy thận nặng:
- Khởi đầu 10 mg/ngày theo nhãn Hoa Kỳ.
- Liều tối đa được khuyến nghị theo nhãn Hoa Kỳ là 40 mg/ngày.[1]
SmPC tại Anh khuyến nghị khởi đầu 10 mg/ngày ở người suy thận vừa hoặc nặng và điều chỉnh theo đáp ứng lipid dưới giám sát y tế.[2] Suy thận cũng làm tăng nguy cơ bệnh cơ và tiêu cơ vân.
Pravastatin không ảnh hưởng hoặc chỉ ảnh hưởng không đáng kể đến khả năng lái xe và vận hành máy móc. Tuy nhiên, chóng mặt và rối loạn thị giác có thể xảy ra.[2] Không lái xe hoặc vận hành thiết bị nếu xuất hiện triệu chứng ảnh hưởng đến sự tỉnh táo, thị lực hoặc khả năng giữ thăng bằng.
Tương tác thuốc của Pravastatin
| Tương tác | Mức độ | Cơ chế / ảnh hưởng | Khuyến nghị / xử trí | Theo dõi | Bằng chứng / nguồn |
|---|---|---|---|---|---|
|
Colchicine
Phối hợp colchicine với Pravastatin có thể làm tăng nguy cơ bệnh cơ và tiêu cơ vân, đôi khi nặng hoặc cần nhập viện. | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Chủ yếu là tương tác dược lực học do độc tính cơ cộng hợp; với một số thuốc còn có thể có thành phần dược động học liên quan CYP3A4/P-gp hoặc các chất vận chuyển khác. Ảnh hưởng: Đau cơ, yếu cơ, tăng CK, bệnh cơ–thần kinh và tiêu cơ vân; nguy cơ cao hơn khi suy thận/suy gan, tuổi cao, liều colchicine cao hoặc có thêm chất ức chế CYP3A4/P-gp. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Cân nhắc lợi ích–nguy cơ và lựa chọn thuốc hạ lipid ít nguy cơ hơn khi phù hợp. Dùng liều thấp nhất có hiệu quả, tránh thêm chất ức chế CYP3A4/P-gp và hướng dẫn bệnh nhân báo ngay đau cơ, yếu cơ hoặc nước tiểu sẫm. | Theo dõi triệu chứng cơ và chức năng thận; định lượng CK khi có triệu chứng hoặc nguy cơ cao. Ngừng thuốc nghi ngờ và đánh giá tiêu cơ vân nếu đau/yếu cơ rõ, CK tăng hoặc nước tiểu sẫm. | Bằng chứng: moderate Nguồn: DailyMed | Colchicine tablets, USP – Full Prescribing Information | Sections 2.4, 4, 5.3, 7 and 12.3: CYP3A4/P-gp inhibitors, dose modification and toxicity | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=cc0e205a-697e-d47e-e053-2995a90a154e | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
|
Voxilaprevir
Phác đồ chứa voxilaprevir làm tăng phơi nhiễm pravastatin; SmPC giới hạn pravastatin không quá 40 mg. | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Tương tác dược động học do ức chế OATP1B; voxilaprevir và velpatasvir trong VOSEVI đều có thể góp phần. Ảnh hưởng: Cmax pravastatin tăng khoảng 1,89 lần và AUC tăng 2,16 lần trong nghiên cứu SOF/VEL/VOX có bổ sung voxilaprevir, làm tăng nguy cơ độc tính cơ. | Khuyến nghị: adjust_dose Xử trí: Không vượt quá pravastatin 40 mg theo SmPC; dùng liều thấp nhất phù hợp và đánh giá lựa chọn thay thế. | Theo dõi triệu chứng bệnh cơ trong thời gian dùng đồng thời; xử trí theo nhãn pravastatin nếu xuất hiện đau hoặc yếu cơ. | Bằng chứng: high Nguồn: DailyMed/FDA | VOSEVI US Prescribing Information | Sections 7.1–7.4 and 12.3 | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/fda/fdaDrugXsl.cfm?setid=17ffc094-8ca7-45d2-80d8-fd043bc9a221&type=display | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
|
Colchicine
Colchicine phối hợp statin có thể làm tăng nguy cơ myopathy và rhabdomyolysis, nhưng nguy cơ thay đổi theo statin và yếu tố bệnh nhân. Kế thừa từ nhóm: | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Độc tính cơ cộng hợp; một số statin có thêm tương tác qua CYP3A4/P-gp. Ảnh hưởng: Đau/yếu cơ, tăng CK, neuromyopathy hoặc rhabdomyolysis; nguy cơ cao hơn khi CKD, xơ gan, liều colchicine cao hoặc có chất ức chế CYP3A4/P-gp. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Không tự động chống chỉ định toàn nhóm. Đánh giá statin cụ thể, liều, chức năng thận/gan và thuốc dùng kèm; theo dõi sát khi bắt đầu hoặc tăng liều. | Triệu chứng cơ, CK khi có triệu chứng/nguy cơ cao và chức năng thận. | Bằng chứng: moderate Nguồn: DailyMed | Colchicine tablets, USP – Full Prescribing Information | Sections 2.4, 4, 5.3, 7 and 12.3: CYP3A4/P-gp inhibitors, dose modification and toxicity | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=cc0e205a-697e-d47e-e053-2995a90a154e | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
|
Velpatasvir
Velpatasvir có thể làm tăng phơi nhiễm một số statin khác qua ức chế chất vận chuyển. Kế thừa từ nhóm: | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Ức chế BCRP, OATP1B1/OATP1B3 và P-gp có thể làm tăng hấp thu hoặc giảm thu nhận gan của statin nhạy cảm. Ảnh hưởng: Có thể tăng nguy cơ đau cơ, bệnh cơ và tiêu cơ vân; mức độ khác nhau theo từng statin. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Theo dõi độc tính statin và cân nhắc giảm liều. Ưu tiên rule cụ thể cho rosuvastatin và atorvastatin; pravastatin không cần chỉnh liều theo SmPC. | Triệu chứng cơ, CK khi có chỉ định, chức năng thận nếu nghi tiêu cơ vân. | Bằng chứng: moderate Nguồn: emc/Gilead | Sofosbuvir/Velpatasvir Gilead SmPC | Table 4: other statins | https://www.medicines.org.uk/emc/product/7294/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
Thắc mắc về hoạt chất Pravastatin
Pravastatin là thuốc statin giúp giảm cholesterol bằng cách ức chế HMG-CoA reductase tại gan. Thuốc làm giảm LDL-C, cholesterol toàn phần, apolipoprotein B và triglyceride; đồng thời có thể giảm nguy cơ một số biến cố tim mạch ở nhóm người bệnh phù hợp.[1][2]
Nhãn DailyMed cho phép uống Pravastatin một lần mỗi ngày vào bất kỳ thời điểm nào. SmPC tại Anh khuyến nghị ưu tiên uống vào buổi tối.[1][2] Người bệnh nên uống theo đúng thời điểm ghi trong đơn và duy trì giờ uống nhất quán.
Có thể uống Pravastatin cùng hoặc không cùng thức ăn. Thức ăn làm giảm nồng độ thuốc trong máu nhưng không làm giảm rõ tác dụng hạ lipid theo các nhãn được đối chiếu.[1][2]
Có thể. Đau, yếu, chuột rút hoặc nhạy cảm cơ là phản ứng đã được ghi nhận. Hiếm gặp hơn, thuốc có thể gây bệnh cơ hoặc tiêu cơ vân.[1][2] Cần báo bác sĩ nếu đau cơ không giải thích được, đặc biệt khi kèm sốt, mệt nhiều hoặc nước tiểu sẫm màu.
Pravastatin không được chuyển hóa đáng kể qua CYP3A4 nên tránh được một số tương tác chuyển hóa thường gặp với Simvastatin. Tuy nhiên, Pravastatin vẫn có tương tác quan trọng với ciclosporin, macrolide, gemfibrozil, các fibrate khác, niacin, colchicine, acid fusidic và resin gắn acid mật.[1][2] Không tự phối hợp thuốc.

