Pravastatin

Pravastatin là thuốc kê đơn thuộc nhóm statin, được sử dụng cùng chế độ ăn và điều chỉnh lối sống để kiểm soát một số dạng rối loạn lipid máu. Thuốc ức chế thuận nghịch enzym HMG-CoA reductase, làm giảm tổng hợp cholesterol tại gan và tăng khả năng loại bỏ LDL-cholesterol khỏi máu.[1][2] Pravastatin có thể được chỉ định để giảm LDL-C, điều trị tăng cholesterol máu gia đình dị hợp tử và giảm nguy cơ một số biến cố tim mạch ở nhóm người bệnh phù hợp.[1][2] Khác với một số statin, Pravastatin được dùng trực tiếp ở dạng có hoạt tính và không chuyển hóa đáng kể qua hệ cytochrome P450.[1][2] Các nguy cơ quan trọng gồm bệnh cơ, tiêu cơ vân, tăng men gan và bệnh cơ hoại tử qua trung gian miễn dịch.[1][2] Người bệnh không nên tự mua, tự tăng giảm liều, ngừng thuốc hoặc phối hợp với thuốc khác khi chưa hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Pravastatin là statin, giúp giảm LDL-cholesterol và cải thiện hồ sơ lipid.
  • Thường dùng cho rối loạn mỡ máu hoặc dự phòng tim mạch theo đánh giá nguy cơ.
  • Dùng theo đơn, kết hợp thay đổi lối sống khi được tư vấn.
  • Có thể gây đau cơ, tăng men gan hoặc hiếm gặp tổn thương cơ nghiêm trọng.
  • Báo bác sĩ về bệnh gan, bệnh thận, thuốc đang dùng, thai kỳ hoặc cho con bú.

Hoạt chất Pravastatin là gì?

Pravastatin là thuốc giảm lipid máu thuộc nhóm statin. Thuốc làm giảm tổng hợp cholesterol tại gan, tăng biểu hiện thụ thể LDL và tăng thu nhận LDL-C từ máu, qua đó giúp giảm cholesterol toàn phần và LDL-C.[1][2]

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Pravastatin

CAS 81093-37-0

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Pravastatin

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Pravastatin

Tên IUPAC

(3R,5R)-7-[(1S,2S,6S,8S,8aR)-6-hydroxy-2-methyl-8-[(2S)-2-methylbutanoyl]oxy-1,2,6,7,8,8a-hexahydronaphthalen-1-yl]-3,5-dihydroxyheptanoic acid

Tên khác / tên đồng nghĩa

Pravastatin sodium; Pravastatin natri. Mã CAS của Pravastatin là 81093-37-0; mã CAS của Pravastatin natri.[1][5]

Tên Latinh / tên dược điển

Pravastatinum

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

81093-37-0

UNII

KXO2KT9N0G

PubChem CID

54687

RxNorm CUI

42463

Dược động học của Pravastatin

Pravastatin được dùng trực tiếp ở dạng có hoạt tính, hấp thu nhanh qua đường tiêu hóa và chịu chiết xuất bước đầu đáng kể tại gan. Thuốc gắn protein huyết tương khoảng 50%, không được chuyển hóa đáng kể qua cytochrome P450 và được thải trừ qua cả đường thận lẫn đường mật, phân.[1][2]

Giai đoạn I: Hấp thu

Pravastatin được hấp thu nhanh và đạt nồng độ đỉnh trong huyết tương sau khoảng 1–1,5 giờ.[1][2] Thức ăn có thể làm giảm AUC khoảng 31% và nồng độ đỉnh khoảng 49%, nhưng tác dụng giảm lipid nhìn chung tương tự khi thuốc được dùng cùng hoặc không cùng thức ăn.[1]

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Khoảng 34% liều Pravastatin uống được hấp thu. Sinh khả dụng tuyệt đối trung bình khoảng 17% do thuốc chịu chiết xuất bước đầu mạnh tại gan.[1][2]

Giai đoạn II: Phân bố

Khoảng 50% Pravastatin trong tuần hoàn gắn với protein huyết tương. Thể tích phân bố được SmPC ghi nhận khoảng 0,5 L/kg.[1][2]

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Pravastatin không được chuyển hóa đáng kể qua hệ cytochrome P450 và cũng không phải cơ chất hoặc chất ức chế đáng kể của P-glycoprotein.[2] Các con đường chuyển hóa chính gồm đồng phân hóa thành 6-epi-pravastatin và chất chuyển hóa 3α-hydroxy, cùng quá trình hydroxyl hóa vòng. Chất chuyển hóa 3α-hydroxy có hoạt tính ức chế HMG-CoA reductase bằng khoảng 1/10 đến 1/40 Pravastatin.[1][2]

Giai đoạn IV: Thải trừ

Sau khi uống Pravastatin đánh dấu phóng xạ, khoảng 20% liều được bài tiết qua nước tiểu và khoảng 70% qua phân.[1][2] Sau đường tĩnh mạch, khoảng 47% độ thanh thải toàn thân qua thận và 53% qua bài tiết mật cùng chuyển hóa sinh học.[1]

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải trong huyết tương của Pravastatin dùng đường uống khoảng 1,5–2 giờ. Nhãn DailyMed ghi nhận thời gian bán thải phóng xạ của Pravastatin khoảng 1,8 giờ.[1][2]

CL · Độ thanh thải toàn phần

Độ thanh thải toàn thân được SmPC ghi nhận khoảng 0,81 L/giờ/kg và độ thanh thải qua thận khoảng 0,38 L/giờ/kg, cho thấy có sự tham gia của bài tiết qua ống thận.[2]

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố có thể ảnh hưởng đến dược động học Pravastatin gồm:

  • Thức ăn làm giảm nồng độ Pravastatin trong tuần hoàn nhưng không làm giảm rõ hiệu quả hạ lipid.[1][2]
  • Ciclosporin làm tăng phơi nhiễm Pravastatin khoảng 4 lần.[1][2]
  • Clarithromycin và erythromycin có thể làm tăng nồng độ Pravastatin.[1]
  • Resin gắn acid mật như cholestyramine hoặc colestipol làm giảm phơi nhiễm Pravastatin khoảng 40–51% nếu dùng cùng thời điểm.[1][2]
  • Suy thận nặng có thể làm tăng phơi nhiễm với một số chất liên quan đến Pravastatin.[1]
  • Xơ gan làm dược động học Pravastatin biến thiên lớn giữa các cá thể.[1]
  • Ở người cao tuổi, AUC trung bình có thể cao hơn khoảng 25–50% so với người trẻ khỏe mạnh.[1]

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Pravastatin

Pravastatin là chất ức chế cạnh tranh, thuận nghịch và đặc hiệu enzym 3-hydroxy-3-methylglutaryl-coenzyme A reductase, viết tắt là HMG-CoA reductase. Enzym này xúc tác bước giới hạn tốc độ trong quá trình chuyển HMG-CoA thành mevalonate, một tiền chất của cholesterol.[1][2]

Phần III: Cơ chế tác dụng

Pravastatin làm giảm lipid theo hai cơ chế chính:

  • Ức chế HMG-CoA reductase, làm giảm tổng hợp cholesterol nội bào tại gan.
  • Làm tăng số lượng thụ thể LDL trên bề mặt tế bào gan, tăng thu nhận và phân hủy LDL-C trong tuần hoàn.

Thuốc còn làm giảm quá trình tổng hợp VLDL tại gan, từ đó làm giảm tiền chất hình thành LDL-C.[1][2]

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Pravastatin làm giảm cholesterol toàn phần, LDL-C, apolipoprotein B, VLDL-C và triglyceride; đồng thời có thể làm tăng HDL-C và apolipoprotein A.[2] Đáp ứng điều trị thường xuất hiện trong vòng một tuần và hiệu quả tối đa của một mức liều thường đạt sau khoảng 4 tuần.[1][2]

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Pravastatin

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Pravastatin

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Pravastatin

Tương tácMức độCơ chế / ảnh hưởngKhuyến nghị / xử tríTheo dõiBằng chứng / nguồn
Colchicine

Phối hợp colchicine với Pravastatin có thể làm tăng nguy cơ bệnh cơ và tiêu cơ vân, đôi khi nặng hoặc cần nhập viện.

Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Chủ yếu là tương tác dược lực học do độc tính cơ cộng hợp; với một số thuốc còn có thể có thành phần dược động học liên quan CYP3A4/P-gp hoặc các chất vận chuyển khác.

Ảnh hưởng:

Đau cơ, yếu cơ, tăng CK, bệnh cơ–thần kinh và tiêu cơ vân; nguy cơ cao hơn khi suy thận/suy gan, tuổi cao, liều colchicine cao hoặc có thêm chất ức chế CYP3A4/P-gp.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Cân nhắc lợi ích–nguy cơ và lựa chọn thuốc hạ lipid ít nguy cơ hơn khi phù hợp. Dùng liều thấp nhất có hiệu quả, tránh thêm chất ức chế CYP3A4/P-gp và hướng dẫn bệnh nhân báo ngay đau cơ, yếu cơ hoặc nước tiểu sẫm.

Theo dõi triệu chứng cơ và chức năng thận; định lượng CK khi có triệu chứng hoặc nguy cơ cao. Ngừng thuốc nghi ngờ và đánh giá tiêu cơ vân nếu đau/yếu cơ rõ, CK tăng hoặc nước tiểu sẫm.

Bằng chứng: moderate
Nguồn:

DailyMed | Colchicine tablets, USP – Full Prescribing Information | Sections 2.4, 4, 5.3, 7 and 12.3: CYP3A4/P-gp inhibitors, dose modification and toxicity | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=cc0e205a-697e-d47e-e053-2995a90a154e | Kiểm tra ngày 2026-08-02
Pharmacotherapy / PubMed | Systematic review of the statin–colchicine drug interaction | Myopathy, rhabdomyolysis and risk-mitigation evidence | https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35175631/ | Kiểm tra ngày 2026-08-02
American Journal of Medicine / PubMed | Risk of colchicine-associated myopathy with concomitant statin use | Observational evidence and risk factors; conflicting/qualifying evidence | https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28065770/ | Kiểm tra ngày 2026-08-02
BMJ Case Reports / PMC | Colchicine-induced rhabdomyolysis: review of 83 cases | Case synthesis including cyclosporine, statins and digoxin co-exposures | https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8296791/ | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Voxilaprevir

Phác đồ chứa voxilaprevir làm tăng phơi nhiễm pravastatin; SmPC giới hạn pravastatin không quá 40 mg.

Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Tương tác dược động học do ức chế OATP1B; voxilaprevir và velpatasvir trong VOSEVI đều có thể góp phần.

Ảnh hưởng:

Cmax pravastatin tăng khoảng 1,89 lần và AUC tăng 2,16 lần trong nghiên cứu SOF/VEL/VOX có bổ sung voxilaprevir, làm tăng nguy cơ độc tính cơ.

Khuyến nghị:

adjust_dose

Xử trí:

Không vượt quá pravastatin 40 mg theo SmPC; dùng liều thấp nhất phù hợp và đánh giá lựa chọn thay thế.

Theo dõi triệu chứng bệnh cơ trong thời gian dùng đồng thời; xử trí theo nhãn pravastatin nếu xuất hiện đau hoặc yếu cơ.

Bằng chứng: high
Nguồn:

DailyMed/FDA | VOSEVI US Prescribing Information | Sections 7.1–7.4 and 12.3 | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/fda/fdaDrugXsl.cfm?setid=17ffc094-8ca7-45d2-80d8-fd043bc9a221&type=display | Kiểm tra ngày 2026-08-02
electronic Medicines Compendium | Sofosbuvir/Velpatasvir/Voxilaprevir Gilead SmPC | Sections 4.3, 4.4, 4.5 and 5.2 | https://www.medicines.org.uk/emc/product/772/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Colchicine

Colchicine phối hợp statin có thể làm tăng nguy cơ myopathy và rhabdomyolysis, nhưng nguy cơ thay đổi theo statin và yếu tố bệnh nhân.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Độc tính cơ cộng hợp; một số statin có thêm tương tác qua CYP3A4/P-gp.

Ảnh hưởng:

Đau/yếu cơ, tăng CK, neuromyopathy hoặc rhabdomyolysis; nguy cơ cao hơn khi CKD, xơ gan, liều colchicine cao hoặc có chất ức chế CYP3A4/P-gp.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Không tự động chống chỉ định toàn nhóm. Đánh giá statin cụ thể, liều, chức năng thận/gan và thuốc dùng kèm; theo dõi sát khi bắt đầu hoặc tăng liều.

Triệu chứng cơ, CK khi có triệu chứng/nguy cơ cao và chức năng thận.

Bằng chứng: moderate
Nguồn:

DailyMed | Colchicine tablets, USP – Full Prescribing Information | Sections 2.4, 4, 5.3, 7 and 12.3: CYP3A4/P-gp inhibitors, dose modification and toxicity | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=cc0e205a-697e-d47e-e053-2995a90a154e | Kiểm tra ngày 2026-08-02
Pharmacotherapy / PubMed | Systematic review of the statin–colchicine drug interaction | Myopathy, rhabdomyolysis and risk-mitigation evidence | https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35175631/ | Kiểm tra ngày 2026-08-02
American Journal of Medicine / PubMed | Risk of colchicine-associated myopathy with concomitant statin use | Observational evidence and risk factors; conflicting/qualifying evidence | https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28065770/ | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Velpatasvir

Velpatasvir có thể làm tăng phơi nhiễm một số statin khác qua ức chế chất vận chuyển.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Ức chế BCRP, OATP1B1/OATP1B3 và P-gp có thể làm tăng hấp thu hoặc giảm thu nhận gan của statin nhạy cảm.

Ảnh hưởng:

Có thể tăng nguy cơ đau cơ, bệnh cơ và tiêu cơ vân; mức độ khác nhau theo từng statin.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Theo dõi độc tính statin và cân nhắc giảm liều. Ưu tiên rule cụ thể cho rosuvastatin và atorvastatin; pravastatin không cần chỉnh liều theo SmPC.

Triệu chứng cơ, CK khi có chỉ định, chức năng thận nếu nghi tiêu cơ vân.

Bằng chứng: moderate
Nguồn:

emc/Gilead | Sofosbuvir/Velpatasvir Gilead SmPC | Table 4: other statins | https://www.medicines.org.uk/emc/product/7294/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02
DailyMed/FDA | EPCLUSA Prescribing Information | Velpatasvir transporter inhibition and statin interactions | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/fda/fdaDrugXsl.cfm?setid=7f30631a-ee3b-4cfe-866b-964df3f0a44f | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Thắc mắc về hoạt chất Pravastatin

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 1 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *