Tăng cholesterol máu gia đình (Familial hypercholesterolemia)

Tăng cholesterol máu gia đình là rối loạn di truyền làm LDL-cholesterol cao từ khi sinh ra, thường do biến thể ở các gene LDLR, APOB hoặc PCSK9. Việc tiếp xúc với LDL-C cao suốt nhiều năm thúc đẩy xơ vữa động mạch sớm, tăng nguy cơ bệnh mạch vành, nhồi máu cơ tim và hẹp van động mạch chủ, đôi khi trước tuổi trung niên. Người bệnh thường không có triệu chứng; một số trường hợp có u vàng gân, vòng giác mạc sớm hoặc tiền sử gia đình nhiều người mắc bệnh tim sớm. Chẩn đoán dựa trên mức LDL-C chưa điều trị, tiền sử cá nhân và gia đình, dấu hiệu thực thể và có thể xét nghiệm gene. Phát hiện sớm và sàng lọc dây chuyền cho người thân rất quan trọng vì điều trị hạ LDL-C lâu dài, bắt đầu từ tuổi phù hợp, có thể giảm đáng kể nguy cơ tim mạch.

Chịu trách nhiệm chuyên môn: BS. Dung (BSCKI - Chuyên ngành Cơ xương khớp) Cập nhật lần cuối: 20/07/2026

Tăng cholesterol máu gia đình là bệnh gì?

Tăng cholesterol máu gia đình, viết tắt FH, là nhóm bệnh di truyền gây LDL-C cao kéo dài từ thời thơ ấu. Phần lớn trường hợp do một biến thể gây bệnh ở LDLR, APOB hoặc PCSK9 và di truyền trội; hiếm hơn là LDLRAP1 di truyền lặn hoặc hai biến thể gây thể nặng. FH dị hợp có một allele bị ảnh hưởng, còn FH đồng hợp/hai allele có LDL-C cao hơn nhiều và bệnh tim mạch xuất hiện sớm hơn. Bệnh khác với tăng cholesterol đa yếu tố vì mức LDL-C thường rất cao, có tính gia đình và không giải thích đầy đủ bằng chế độ ăn. Xét nghiệm gene hữu ích nhưng chẩn đoán lâm sàng vẫn có thể đặt khi kiểu hình phù hợp.

Tên bệnh

Tăng cholesterol máu gia đình

Tên tiếng Anh

Familial hypercholesterolemia

Tên khác / tên đồng nghĩa

Tăng cholesterol máu có tính gia đình; FH; familial hypercholesterolaemia; tăng lipoprotein type IIa

Mã ICD-10

E78.01 theo ICD-10-CM; ICD-10 WHO thường xếp trong E78.0 – Pure hypercholesterolaemia.

Nhóm bệnh / chuyên khoa

Nội tiết - Chuyển hóa; rối loạn lipid di truyền và nguy cơ tim mạch sớm.

Cơ quan ảnh hưởng

Gan và thụ thể LDL là trung tâm chuyển hóa; cholesterol tích tụ ở động mạch vành, động mạch chủ, mạch ngoại biên, gân và giác mạc.

Tính chất bệnh

Bệnh mạn tính, không lây, di truyền; thường trội trên nhiễm sắc thể thường, hiếm khi lặn hoặc do hai biến thể gây bệnh.

Mức độ phổ biến

Thể dị hợp tương đối thường gặp trong các bệnh di truyền đơn gene; thể đồng hợp hoặc hai allele rất hiếm và nặng hơn.

Bệnh có lây không?

Không.

Đường lây

Không áp dụng.

Tổng quan chuyên môn về Tăng cholesterol máu gia đình

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của Tăng cholesterol máu gia đình

Triệu chứng và dấu hiệu của Tăng cholesterol máu gia đình

Chẩn đoán Tăng cholesterol máu gia đình

Điều trị Tăng cholesterol máu gia đình

Biến chứng, tiên lượng và phòng ngừa

Chăm sóc và sinh hoạt khi mắc Tăng cholesterol máu gia đình

Lưu ý cho các nhóm đối tượng đặc biệt

Câu hỏi thường gặp về Tăng cholesterol máu gia đình

Thông tin trong bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp kiến thức tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ và nhân viên y tế có chuyên môn. Người đọc không nên tự ý dùng thuốc, thay đổi liều dùng hoặc trì hoãn việc đi khám dựa trên nội dung của bài viết. Khi có dấu hiệu nghiêm trọng hoặc tình trạng sức khỏe diễn biến xấu, hãy liên hệ cơ sở y tế hoặc gọi cấp cứu 115.

Đã có 3 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *