Clofibrate

Clofibrate là thuốc hạ lipid máu thế hệ cũ thuộc nhóm fibrate. Sau khi uống, thuốc được thủy phân nhanh thành clofibric acid có hoạt tính, tác động lên chuyển hóa acid béo và làm tăng quá trình loại bỏ các lipoprotein giàu triglyceride.[1][2] Trước đây, Clofibrate được dùng chủ yếu cho tăng triglyceride và một số kiểu tăng lipoprotein máu, đặc biệt tăng lipoprotein máu týp III. Liều lịch sử thường được ghi nhận là 2 g mỗi ngày, chia thành nhiều lần.[1][2] Tuy nhiên, thuốc làm tăng nguy cơ sỏi mật, viêm túi mật, bệnh cơ và có thể gây tổn thương gan.[1][2] Các thử nghiệm lớn trước đây không chứng minh lợi ích giảm tử vong tim mạch và ghi nhận tín hiệu tăng tử vong toàn bộ trong một nghiên cứu dự phòng tiên phát.[6][7] Clofibrate đã ngừng sử dụng tại Hoa Kỳ và không còn là lựa chọn điều trị lipid máu thường quy.[1][4][5]

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Clofibrate là thuốc fibrate, tác động chủ yếu lên triglyceride và chuyển hóa lipid.
  • Hoạt chất này hiện ít được ưu tiên ở nhiều nơi và cần đánh giá lợi ích-nguy cơ.
  • Chỉ dùng khi bác sĩ chỉ định; không tự thay thế bằng thuốc hạ lipid khác.
  • Cần lưu ý nguy cơ rối loạn tiêu hóa, sỏi mật, ảnh hưởng gan hoặc cơ.
  • Báo bác sĩ về bệnh gan, bệnh thận, bệnh túi mật, thuốc chống đông hoặc statin đang dùng.

Hoạt chất Clofibrate là gì?

Clofibrate là một fibrate hạ lipid máu thế hệ cũ. Thuốc từng được dùng để làm giảm triglyceride và VLDL ở người mắc một số dạng rối loạn lipid máu, nhưng hiện không còn được sử dụng thường quy do có các lựa chọn an toàn, hiệu quả hơn và do những quan ngại từ dữ liệu an toàn dài hạn.[1][2][4]

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Clofibrate

CAS 637-07-0

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Clofibrate

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Clofibrate

Tên IUPAC

ethyl 2-(4-chlorophenoxy)-2-methylpropanoate

Tên khác / tên đồng nghĩa

Clofibrat; clofibric acid ethyl ester; ethyl 2-(4-chlorophenoxy)-2-methylpropanoate; chlorophenoxyisobutyric acid ethyl ester; CPIB ethyl ester. Tên thương mại lịch sử gồm Atromid-S.[1][2]

Tên Latinh / tên dược điển

Clofibratum

Tên USAN

clofibrate

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

637-07-0

UNII

HPN91K7FU3

PubChem CID

2796

RxNorm CUI

2598

Dược động học của Clofibrate

Clofibrate được thủy phân nhanh bởi esterase trong huyết thanh và mô thành clofibric acid. Sau liều uống, nồng độ clofibric acid trong huyết tương đạt đỉnh sau khoảng 4–6 giờ. Clofibric acid gắn mạnh với protein huyết tương, được liên hợp với acid glucuronic và thải trừ chủ yếu qua nước tiểu dưới dạng clofibryl glucuronide.[2]

Giai đoạn I: Hấp thu

Sau khi uống, Clofibrate được hấp thu và thủy phân nhanh thành clofibric acid. Liều đơn 500–2.000 mg tạo nồng độ đỉnh clofibric acid trung bình sau khoảng 4–6 giờ.[2]

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng tuyệt đối của Clofibrate. Các nghiên cứu lịch sử cho thấy thuốc được hấp thu qua đường tiêu hóa và nhanh chóng được chuyển thành clofibric acid, nhưng không tìm thấy giá trị sinh khả dụng tuyệt đối đã được xác minh trong nhãn thuốc hiện hành.[2]

Giai đoạn II: Phân bố

Clofibric acid gắn rất mạnh với protein huyết tương. Mức gắn protein được ghi nhận khoảng 98,5% ở nồng độ 10 microgam/mL và khoảng 96,8% ở nồng độ 100 microgam/mL.[2]

Thể tích phân bố ở người.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Clofibrate được esterase trong huyết thanh và mô thủy phân nhanh thành clofibric acid. Clofibric acid sau đó được liên hợp với acid glucuronic. Chất chuyển hóa chính trong nước tiểu là clofibryl glucuronide.[2]

Giai đoạn IV: Thải trừ

Clofibrate và các chất chuyển hóa được thải trừ chủ yếu qua thận. Trong các nghiên cứu nhỏ trên người, khoảng 56% liều Clofibrate và khoảng 80% liều clofibric acid được thu hồi trong nước tiểu trong vòng 48 giờ. Chỉ khoảng 2% liều được thải dưới dạng clofibric acid không liên hợp.[2]

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải trung bình của clofibric acid khoảng 15–18 giờ sau liều đơn 500–2.000 mg hoặc sau khi dùng 1.000 mg hai lần mỗi ngày trong tám ngày.[2] Thời gian bán thải có thể kéo dài khi chức năng thận suy giảm.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Độ thanh thải huyết tương toàn phần của clofibric acid được ghi nhận khoảng 5,6 mL/phút sau liều Clofibrate 500 mg và khoảng 6,8 mL/phút sau liều 2.000 mg trong một nghiên cứu nhỏ trên người tình nguyện.[2]

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố có thể ảnh hưởng đến dược động học Clofibrate gồm:

  • Chức năng thận vì thuốc và chất chuyển hóa được thải chủ yếu qua nước tiểu.[2]
  • Nồng độ albumin và khả năng gắn protein huyết tương.
  • Liều dùng, do mức gắn protein của clofibric acid có thể giảm khi nồng độ thuốc tăng.[2]
  • Tuổi cao và bệnh lý làm giảm độ lọc cầu thận.
  • Sử dụng đồng thời các thuốc gắn mạnh với protein huyết tương.

Dữ liệu định lượng theo từng nhóm người bệnh.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Clofibrate

Clofibrate thuộc nhóm dẫn xuất acid fibric. Dạng có hoạt tính là clofibric acid, một chất chủ vận PPAR-alpha. Hoạt hóa PPAR-alpha làm thay đổi biểu hiện của các gen tham gia oxy hóa acid béo và chuyển hóa lipoprotein giàu triglyceride.[1]

Phần III: Cơ chế tác dụng

Cơ chế tác dụng của Clofibrate được cho là gồm:

  • Hoạt hóa thụ thể PPAR-alpha.
  • Làm tăng hoạt tính hoặc mức biểu hiện của lipoprotein lipase.
  • Tăng quá trình phân giải và thanh thải VLDL cùng các lipoprotein giàu triglyceride.
  • Làm giảm acid béo tự do cung cấp cho gan.
  • Ảnh hưởng đến tổng hợp triglyceride tại gan.
  • Có thể làm tăng HDL-C ở một số người bệnh.[1][2]

Clofibrate tác động rõ hơn lên triglyceride và VLDL so với LDL-C.[2]

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Clofibrate có thể làm giảm triglyceride và VLDL trong vòng khoảng 2–5 ngày sau khi bắt đầu điều trị lịch sử. Hiệu quả rõ nhất từng được ghi nhận ở tăng lipoprotein máu týp III; đáp ứng trong týp IIb, IV và V không đồng nhất.[2]

Trong một nghiên cứu nhỏ ở người tăng lipoprotein máu týp III, Clofibrate làm giảm khoảng 40% cholesterol toàn phần, 60% VLDL-C và 50% triglyceride, đồng thời tăng HDL-C khoảng 9%. Những số liệu này xuất phát từ nghiên cứu cũ, quy mô nhỏ và không nên dùng để dự đoán đáp ứng của một cá nhân.[2]

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Clofibrate

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Clofibrate

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Clofibrate

Tương tácMức độCơ chế / ảnh hưởngKhuyến nghị / xử tríTheo dõiBằng chứng / nguồn
Colchicine

Colchicine phối hợp fibrate có thể làm tăng nguy cơ myopathy và rhabdomyolysis.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Tương tác dược lực học do độc tính cơ cộng hợp; nguy cơ tăng khi suy thận hoặc có thuốc tương tác khác.

Ảnh hưởng:

Đau/yếu cơ, tăng CK, tiêu cơ vân và tổn thương thận cấp thứ phát.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Cân nhắc lợi ích–nguy cơ, dùng lựa chọn khác khi phù hợp và theo dõi triệu chứng cơ; ưu tiên rule exact-pair cho gemfibrozil/fenofibrate.

Triệu chứng cơ, CK khi có triệu chứng và chức năng thận.

Bằng chứng: moderate
Nguồn:

DailyMed | Colchicine tablets, USP – Full Prescribing Information | Sections 2.4, 4, 5.3, 7 and 12.3: CYP3A4/P-gp inhibitors, dose modification and toxicity | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=cc0e205a-697e-d47e-e053-2995a90a154e | Kiểm tra ngày 2026-08-02
Annals of Pharmacotherapy / PubMed | Rhabdomyolysis associated with gemfibrozil–colchicine therapy | Exact-pair case report | https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12398566/ | Kiểm tra ngày 2026-08-02
DailyMed | Fenofibrate – Full Prescribing Information | Drug interactions: concomitant colchicine may increase myopathy/rhabdomyolysis risk | https://www.dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?audience=professional&setid=3a69e15a-eda6-4a6e-8934-6881e4370521 | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Thắc mắc về hoạt chất Clofibrate

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 5 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *