Lipase

Lipase là tên gọi chung của nhóm enzym xúc tác quá trình thủy phân chất béo. Triacylglycerol lipase, mã enzym EC 3.1.1.3, phân cắt triglyceride để tạo glyceride nhỏ hơn và acid béo tự do, qua đó hỗ trợ tiêu hóa và hấp thu lipid.

Cần phân biệt Lipase dùng như một enzym tiêu hóa bổ sung với Pancrelipase kê đơn. Pancrelipase là hỗn hợp enzym có nguồn gốc tụy lợn, gồm lipase, protease và amylase; thuốc được dùng trong liệu pháp thay thế enzym tụy cho người suy tụy ngoại tiết. Liều Pancrelipase được chuẩn hóa theo số đơn vị hoạt tính lipase, nhưng đây không phải chế phẩm Lipase đơn thành phần.

Health Canada công nhận Lipase nguồn vi sinh là enzym tiêu hóa trong sản phẩm sức khỏe tự nhiên dành cho người lớn, với hàm lượng được biểu thị bằng đơn vị hoạt tính FCC LU. Chỉ định, liều và tiêu chuẩn hoạt tính khác nhau giữa thực phẩm bổ sung và thuốc Pancrelipase kê đơn; không được tự quy đổi hoặc thay thế cho nhau.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Lipase là enzym thủy phân triglyceride, hỗ trợ phân giải chất béo trong thức ăn.
  • Lipase không phải một phân tử thuốc duy nhất; nguồn enzym có thể từ cơ thể người, tụy động vật hoặc vi sinh vật.
  • Chế phẩm Lipase vi sinh đường uống có thể được quản lý như sản phẩm hỗ trợ tiêu hóa.
  • Pancrelipase là thuốc kê đơn chứa lipase, protease và amylase, dùng điều trị suy tụy ngoại tiết.
  • Liều enzym phải tính theo đơn vị hoạt tính như FCC LU hoặc USP units, không chỉ dựa vào khối lượng miligam.
  • Chế phẩm bao tan trong ruột không được nghiền hoặc nhai.
  • Dùng Pancrelipase liều cao kéo dài có thể liên quan đến bệnh đại tràng xơ hóa và tăng acid uric.
  • Nồng độ Lipase trong máu là chỉ số xét nghiệm, không phải liều lượng enzym cần bổ sung.

Hoạt chất Lipase là gì?

Lipase là enzym giúp phân giải chất béo. Triacylglycerol lipase xúc tác thủy phân liên kết ester trong triglyceride, tạo glyceride nhỏ hơn và acid béo tự do để cơ thể có thể tiếp tục tiêu hóa và hấp thu.

Trong cơ thể, phần lớn Lipase liên quan đến tiêu hóa được tiết từ tụy; Lipase cũng hiện diện ở dạ dày, tuyến nước bọt và các mô khác.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Lipase

INN Lipase; Triacylglycerol lipase

CAS Không áp dụng

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Lipase

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Lipase; Triacylglycerol lipase

Tên khác / tên đồng nghĩa

Triacylglycerol acylhydrolase; triglyceride lipase; glycerol ester hydrolase; triglyceridase; steapsin.; Pancrelipase hoặc pancreatin không phải tên đồng nghĩa hoàn toàn của Lipase. Đây là các hỗn hợp enzym tụy chứa lipase cùng protease và amylase.

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

Không áp dụng

UNII

Không áp dụng

PubChem CID

Không áp dụng

RxNorm CUI

6406

Dược động học của Lipase

Dữ liệu dược động học toàn thân của Lipase vi sinh dùng trong sản phẩm bổ sung chưa được xác lập đầy đủ.

Đối với Pancrelipase, các enzym lipase, protease và amylase được giải phóng trong ống tiêu hóa và không được hấp thu với lượng đáng kể. Tác dụng diễn ra chủ yếu tại tá tràng và đoạn gần ruột non.

Vì tác dụng tại chỗ và mức hấp thu toàn thân không đáng kể, các thông số dược động học huyết tương thông thường không có ý nghĩa tương tự thuốc phân tử nhỏ.

Giai đoạn I: Hấp thu

Lipase trong chế phẩm Pancrelipase hoạt động tại lòng ống tiêu hóa và không được hấp thu với lượng đáng kể.

Dữ liệu định lượng về hấp thu của từng Lipase nguồn vi sinh.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng toàn thân của Lipase vi sinh đường uống.

Lipase trong Pancrelipase không được hấp thu đáng kể từ đường tiêu hóa; do đó chưa xác lập sinh khả dụng toàn thân theo cách áp dụng cho thuốc phân tử nhỏ.

Giai đoạn II: Phân bố

Không có dữ liệu thể tích phân bố phù hợp đối với Lipase dùng đường uống vì enzym chủ yếu hoạt động tại lòng đường tiêu hóa và không được hấp thu đáng kể.

Phân bố toàn thân của Lipase vi sinh.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Lipase là protein nên có thể bị bất hoạt hoặc phân giải bởi môi trường acid và các enzym tiêu hóa. Dạng bao tan trong ruột được thiết kế để bảo vệ enzym trong dạ dày và giải phóng tại pH ruột phù hợp.

Con đường chuyển hóa toàn thân định lượng.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Sau khi thực hiện tác dụng tại đường tiêu hóa, Lipase có thể bị phân giải như các protein khác và được đào thải cùng thành phần trong lòng ruột.

Dữ liệu cân bằng khối lượng và tỷ lệ thải trừ ở người.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải trong huyết tương: không áp dụng hoặc vì Lipase đường uống chủ yếu tác dụng tại chỗ và không được hấp thu đáng kể.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Không xác lập được độ thanh thải huyết tương có ý nghĩa cho Lipase đường uống hoặc Pancrelipase do mức hấp thu toàn thân không đáng kể.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Hoạt tính của Lipase tại đường tiêu hóa có thể bị ảnh hưởng bởi:

  • Độ acid trong dạ dày.
  • Lớp bao tan trong ruột và thời điểm giải phóng.
  • Thời điểm uống so với bữa ăn.
  • Lượng chất béo trong bữa ăn.
  • Việc nghiền hoặc nhai vi hạt bao tan trong ruột.
  • Nhiệt độ, độ ẩm và điều kiện bảo quản.
  • Nguồn sản xuất và phương pháp chuẩn hóa hoạt tính enzym.

Các sản phẩm Pancrelipase khác nhau không nên tự thay thế theo số viên hoặc khối lượng vì tỷ lệ hoạt tính enzym có thể khác nhau.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Lipase

Theo phân loại enzym, triacylglycerol lipase thuộc nhóm hydrolase tác động lên liên kết ester carboxylic, mã EC 3.1.1.3.

Trong điều trị suy tụy ngoại tiết, Lipase thuộc thành phần của liệu pháp thay thế enzym tụy. Thuốc Pancrelipase đồng thời cung cấp lipase để tiêu hóa lipid, protease để tiêu hóa protein và amylase để tiêu hóa tinh bột.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Triacylglycerol lipase xúc tác phản ứng thủy phân triglyceride tại bề mặt tiếp xúc giữa lipid và nước. Enzym ưu tiên phân cắt các liên kết ester phía ngoài của triglyceride, tạo diacylglycerol, monoacylglycerol, glycerol và acid béo tự do.

Trong Pancrelipase, các enzym được giải phóng tại tá tràng và đoạn gần ruột non, mô phỏng hoạt động của enzym tụy sinh lý. Điều này cải thiện quá trình phân giải thức ăn và khả năng hấp thu chất béo ở người suy tụy ngoại tiết.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Hiệu lực của Lipase được biểu thị bằng đơn vị hoạt tính enzym thay vì chỉ bằng miligam.

Một FCC lipase unit được Health Canada định nghĩa là lượng enzym giải phóng 1 micromol acid butyric mỗi phút trong điều kiện thử nghiệm quy định.

Trong các nghiên cứu về Pancrelipase, hệ số hấp thu chất béo cao hơn khi dùng CREON so với giả dược ở người suy tụy ngoại tiết, phản ánh khả năng cải thiện tiêu hóa và hấp thu lipid.

Không được quy đổi trực tiếp FCC LU sang USP units nếu không có phương pháp và hệ số quy đổi được xác nhận cho sản phẩm cụ thể.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Lipase

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Lipase

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Lipase

Lipase, protease và amylase trong CREON không phải cơ chất của enzym CYP hoặc các chất vận chuyển thuốc; tương tác qua CYP hoặc chất vận chuyển không được dự kiến.

Tương tác đặc hiệu của Lipase vi sinh đơn thành phần.

Thuốc thay đổi pH dạ dày, thức ăn, dạng bào chế và thời điểm sử dụng có thể ảnh hưởng đến hoạt tính tại đường tiêu hóa. Người bệnh không nên tự phối hợp nhiều loại men tiêu hóa hoặc thay đổi thuốc ức chế acid khi chưa hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ.

Thắc mắc về hoạt chất Lipase

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 4 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *