Amylase (α-Amylase/Fungal Diastase)

Amylase là nhóm enzyme có chức năng thủy phân tinh bột và một số carbohydrate phức tạp thành các phân tử nhỏ hơn. Trong cơ thể người, α-amylase được tiết chủ yếu từ tuyến nước bọt và tụy. “Fungal diastase” thường chỉ chế phẩm α-amylase có nguồn gốc vi sinh, phổ biến từ nấm Aspergillus oryzae; WHO ghi nhận tên hóa học 1,4-alpha-D-glucan glucanohydrolase, mã enzyme EC 3.2.1.1 và tên đồng nghĩa Taka-diastase.

Trong dược phẩm, fungal diastase thường xuất hiện trong các chế phẩm enzyme tiêu hóa phối hợp thay vì được sử dụng như hoạt chất đơn độc. Bằng chứng lâm sàng hiện có đối với khó tiêu chủ yếu nghiên cứu hỗn hợp nhiều enzyme, vì vậy không thể quy toàn bộ hiệu quả cho riêng α-amylase. Người dùng không nên tự áp dụng liều của sản phẩm này cho sản phẩm khác vì hàm lượng, hoạt lực enzyme và thành phần phối hợp có thể khác nhau.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Cập nhật lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Định nghĩa: Fungal diastase là chế phẩm enzyme có hoạt tính α-amylase, thường được sản xuất bằng lên men vi sinh, trong đó Aspergillus oryzae là một nguồn đã được WHO và FDA ghi nhận.
  • Chức năng chính: Cắt các liên kết α-1,4-glycosid trong tinh bột, tạo maltose, glucose và dextrin có kích thước nhỏ hơn.
  • Nhóm dược lý: Enzyme tiêu hóa; carbohydrase; glycoside hydrolase.
  • Mã ATC: A09AA ở cấp nhóm “enzyme preparations”; chưa xác minh được mã ATC riêng cho fungal diastase đơn chất.
  • Ứng dụng: Thường là thành phần của chế phẩm enzyme tiêu hóa phối hợp. Chỉ định được phê duyệt phải căn cứ vào nhãn của từng sản phẩm.
  • Liều dùng: Không có một liều chung có thể áp dụng cho mọi chế phẩm; cần dựa vào hoạt lực, hàm lượng và hướng dẫn sử dụng được phê duyệt.
  • Cảnh báo quan trọng: α-Amylase nguồn nấm có khả năng gây mẫn cảm hoặc phản ứng dị ứng ở một số người; nguy cơ dị ứng khi ăn/uống được EFSA đánh giá là thấp trong điều kiện sử dụng thực phẩm đã thẩm định nhưng không thể loại trừ.
  • Không thay thế điều trị thiếu men tụy: Fungal diastase không đồng nghĩa với pancreatin hoặc liệu pháp thay thế enzyme tụy được kê đơn.

Hoạt chất Amylase (α-Amylase/Fungal Diastase) là gì?

Amylase là enzyme phân giải tinh bột. α-Amylase có mặt tự nhiên trong người, động vật, thực vật và vi sinh vật. Trong cơ thể người, enzyme được tiết chủ yếu từ tuyến nước bọt và tụy, giúp khởi đầu và tiếp tục quá trình tiêu hóa carbohydrate.

Fungal diastase là tên thường dùng cho chế phẩm α-amylase có nguồn gốc từ nấm. WHO và FDA đều ghi nhận diastase từ Aspergillus oryzae với tên hóa học 1,4-alpha-D-glucan glucanohydrolase và CAS 9001-19-8.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Amylase (α-Amylase/Fungal Diastase)

INN Alpha-amylase; Fungal diastase

CAS 9000-90-2

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Amylase (α-Amylase/Fungal Diastase)

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Alpha-amylase; Fungal diastase

Tên khác / tên đồng nghĩa

Diastase; Taka-diastase; ptyalin; glycogenase; Aspergillus oryzae alpha-amylase; 1,4-alpha-D-glucan glucanohydrolase; 4-alpha-D-glucan glucanohydrolase. WHO ghi nhận CAS 9001-19-8 đối với Taka-diastase và INS 1100 đối với chế phẩm enzyme thực phẩm.

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

9000-90-2

UNII

Chưa xác minh

PubChem CID

Không có

RxNorm CUI

Không áp dụng

Dược động học của Amylase (α-Amylase/Fungal Diastase)

Dữ liệu dược động học chuẩn hóa của fungal diastase dùng đường uống chưa được mô tả đầy đủ trong các nguồn quản lý được kiểm chứng. Đây là enzyme được sử dụng nhằm tạo hoạt tính thủy phân trong lòng đường tiêu hóa; không nên áp dụng trực tiếp dữ liệu về amylase nội sinh trong huyết thanh cho chế phẩm enzyme nguồn nấm dùng đường uống.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Hoạt tính của enzyme đường uống có thể phụ thuộc nguồn enzyme, hoạt lực ghi trên nhãn, dạng bào chế và môi trường tiêu hóa. Dữ liệu định lượng cụ thể đối với từng chế phẩm fungal diastase.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Amylase (α-Amylase/Fungal Diastase)

α-Amylase thuộc nhóm glycoside hydrolase và là một endoglycosidase. Enzyme tác động bên trong chuỗi polysaccharide thay vì chỉ loại bỏ từng đơn vị đường ở đầu chuỗi. Trong phân loại điều trị ATC, các chế phẩm enzyme dùng cho rối loạn tiêu hóa được xếp trong nhóm A09AA.

Phần III: Cơ chế tác dụng

α-Amylase xúc tác thủy phân các liên kết α-1,4-glycosid giữa các đơn vị glucose trong amylose, amylopectin, glycogen và các polysaccharide tương tự. Quá trình này tạo ra maltose, một lượng glucose và các dextrin giới hạn. Enzyme không trực tiếp cắt liên kết α-1,6 tại điểm phân nhánh của amylopectin.

Khi được dùng trong chế phẩm uống, mục tiêu của fungal diastase là bổ sung hoạt tính phân giải tinh bột trong lòng đường tiêu hóa. Mức độ hoạt động thực tế phụ thuộc hoạt lực enzyme, dạng bào chế, thành phần bữa ăn và điều kiện pH.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Tác dụng dược lực học chính là tăng tốc độ thủy phân tinh bột thành các carbohydrate có kích thước nhỏ hơn. Đây là hoạt động xúc tác tại cơ chất; enzyme không bị tiêu hao theo tỷ lệ tương ứng với mỗi phản ứng nhưng có thể mất hoạt tính do điều kiện môi trường hoặc quá trình phân giải protein.

Các ký hiệu như 1:800, 1:1200 hoặc đơn vị enzyme phản ánh hoạt lực theo phương pháp thử cụ thể và không thể quy đổi thành liều tương đương chỉ dựa trên số miligam nếu không có tiêu chuẩn định lượng tương ứng.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Amylase (α-Amylase/Fungal Diastase)

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Amylase (α-Amylase/Fungal Diastase)

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Amylase (α-Amylase/Fungal Diastase)

Tương tác thuốc đặc hiệu đã được xác minh đối với fungal diastase đơn chất.

Người sử dụng cần cung cấp cho bác sĩ hoặc dược sĩ danh sách thuốc và thực phẩm bổ sung đang dùng, đặc biệt khi sản phẩm chứa thêm papain, pepsin hoặc các thành phần khác có hồ sơ tương tác riêng.

Không tự uống cùng nhiều chế phẩm enzyme tiêu hóa vì có thể trùng thành phần hoặc làm tăng tổng liều mà người dùng không nhận biết.

Thắc mắc về hoạt chất Amylase (α-Amylase/Fungal Diastase)

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 1 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *