Dextrin là tên gọi chung của một nhóm carbohydrate có mạch ngắn hơn tinh bột, được tạo thành khi tinh bột hoặc glycogen bị thủy phân một phần. Dextrin không phải một dược chất đơn lẻ có cấu trúc và liều điều trị cố định. Trong dược phẩm, dextrin chủ yếu được sử dụng làm tá dược, chẳng hạn chất độn, chất kết dính, chất mang hoặc thành phần hỗ trợ tạo viên. Trong thực phẩm, dextrin có thể được dùng làm chất ổn định hoặc chất làm đặc; dextrin trắng và vàng được JECFA xếp trong nhóm phụ gia có mã INS 1400. Dextrin thông thường có thể được tiêu hóa thành glucose, trong khi dextrin kháng tiêu hóa có đặc tính khác và có thể đi xuống đại tràng. Vì vậy, không nên áp dụng công dụng của “resistant dextrin” cho mọi loại dextrin. Người mắc đái tháo đường, rối loạn tiêu hóa hoặc dị ứng với nguyên liệu nguồn cần kiểm tra thành phần sản phẩm và hỏi chuyên gia y tế khi cần.
Nội dung chính
- Dextrin là gì?: Một nhóm hỗn hợp polymer D-glucose có khối lượng phân tử thấp hơn tinh bột, được tạo ra khi tinh bột hoặc glycogen bị thủy phân một phần.
- Có phải thuốc không?: Dextrin thông thường không phải dược chất điều trị chuẩn hóa; trong nhiều sản phẩm thuốc, nó được sử dụng với vai trò tá dược không hoạt tính.
- Mã phụ gia: Dextrin trắng và vàng có mã INS 1400; JECFA phân loại là chất ổn định và chất làm đặc.
- Có mã ATC không?
- Có làm tăng đường huyết không?: Dextrin có khả năng tiêu hóa có thể được phân giải thành glucose. Dextrin kháng tiêu hóa có mức độ thủy phân thấp hơn và không được đánh đồng với dextrin thông thường.
- Liều điều trị: Không có liều điều trị chuẩn cho dextrin thông thường vì đây chủ yếu là tá dược hoặc phụ gia.
- Độ an toàn thực phẩm: JECFA đã thiết lập mức ADI “không quy định” cho dextrin trắng và vàng; điều này áp dụng cho mục đích phụ gia theo tiêu chuẩn và thực hành sản xuất phù hợp, không có nghĩa là có thể sử dụng không giới hạn.
- Lưu ý chính: Cần xác định rõ loại dextrin, nguồn tinh bột, hàm lượng và mục đích sử dụng; không áp dụng bằng chứng của resistant dextrin, maltodextrin hoặc cyclodextrin cho dextrin nói chung.
Hoạt chất Dextrin là gì?
Dextrin là nhóm carbohydrate được tạo ra khi tinh bột hoặc glycogen bị phân cắt thành các chuỗi glucose ngắn hơn. Dextrin không phải một hoạt chất điều trị duy nhất. Trong thuốc, dextrin thường được thêm vào để hỗ trợ sản xuất, độ ổn định, hình dạng hoặc cấu trúc của dạng bào chế.
Khi có mặt trong thực phẩm, dextrin có thể đóng vai trò:
- Chất làm đặc.
- Chất ổn định.
- Chất mang.
- Thành phần tạo khối.
- Nguồn carbohydrate.
- Thành phần chất xơ đối với một số dextrin kháng tiêu hóa đã được xác định cụ thể.
Dextrin
INN Tên tiếng Anh: Dextrin.; Tên INN chính thức.; Dextrin là tên của một nhóm hỗn hợp carbohydrate, không phải tên của một phân tử dược chất đơn nhất có thành phần cố định.
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Dextrin |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Tên tiếng Anh: Dextrin.; Tên INN chính thức.; Dextrin là tên của một nhóm hỗn hợp carbohydrate, không phải tên của một phân tử dược chất đơn nhất có thành phần cố định. |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Các tên có thể gặp:; Dextrins.; White dextrin.; Yellow dextrin.; White and yellow dextrins.; Dextrin roasted starch.; Roasted starch dextrin.; Corn dextrin, khi được sản xuất từ tinh bột ngô.; INS 1400, trong phân loại phụ gia thực phẩm phù hợp.; Không được tự động xem các thuật ngữ sau là đồng nghĩa hoàn toàn với dextrin:; Maltodextrin.; Resistant dextrin.; Cyclodextrin.; Polydextrose.; Icodextrin.; Dextrin palmitate.; Dextrin sulfate.; Các chất này khác nhau về cấu trúc, mức độ tiêu hóa, chức năng và tình trạng quản lý. |
| Tên Latinh / tên dược điển | Dextrinum |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 9004-53-9 |
|---|---|
| UNII | Chưa xác minh |
| PubChem CID | Không áp dụng |
| RxNorm CUI | Không áp dụng |
Dược động học của Dextrin
Không có một hồ sơ dược động học duy nhất áp dụng cho mọi loại dextrin vì đây là hỗn hợp carbohydrate có độ dài chuỗi, mức độ phân nhánh và khả năng tiêu hóa khác nhau.
Đối với dextrin có khả năng tiêu hóa, các enzyme tiêu hóa carbohydrate phân giải chuỗi glucose thành các phân tử nhỏ hơn và cuối cùng thành glucose có thể hấp thu. Đối với resistant dextrin, một phần đáng kể có thể chống lại quá trình thủy phân tại dạ dày và ruột non, sau đó đi xuống đại tràng.
Các thông số dược động học chuẩn như Cmax, Tmax, thể tích phân bố và thời gian bán thải của “dextrin” nguyên vẹn không được chuẩn hóa.
Giai đoạn I: Hấp thu
Dextrin có khả năng tiêu hóa được phân giải trong lòng ruột và tại bờ bàn chải ruột non. Các alpha-glucosidase tại niêm mạc ruột hoàn tất quá trình thủy phân nhiều sản phẩm dextrin thành glucose tự do có thể hấp thu.
Mức độ và tốc độ hấp thu phụ thuộc vào:
- Độ dài chuỗi carbohydrate.
- Mức độ phân nhánh.
- Loại liên kết glycosidic.
- Nguồn tinh bột.
- Quy trình xử lý.
- Mức độ kháng tiêu hóa.
- Thành phần của bữa ăn.
- Hoạt động enzyme tiêu hóa.
Không thể giả định mọi loại dextrin đều có cùng ảnh hưởng đến glucose huyết.
| F · Sinh khả dụng | Sinh khả dụng tuyệt đối của dextrin nguyên vẹn. Đối với dextrin có khả năng tiêu hóa, sinh khả dụng về mặt dinh dưỡng chủ yếu liên quan đến lượng glucose được giải phóng và hấp thu sau thủy phân, không phải sự hấp thu toàn bộ polymer dextrin nguyên vẹn. Nghiên cứu trên người cho thấy glucose có thể được hấp thu từ các sản phẩm thủy phân tinh bột. Đối với resistant dextrin, khả năng hấp thu trực tiếp thấp hơn do cấu trúc có khả năng chống lại enzyme tiêu hóa. |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Thông tin về sự phân bố của polymer dextrin nguyên vẹn sau đường uống.
Sau khi dextrin tiêu hóa được chuyển thành glucose, glucose được vận chuyển trong tuần hoàn và được các mô sử dụng, dự trữ dưới dạng glycogen hoặc tham gia các con đường chuyển hóa năng lượng thông thường.
Dữ liệu về sự phân bố toàn thân của resistant dextrin nguyên vẹn.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Dextrin tiêu hóa được có thể trải qua các bước:
- Thủy phân một phần bởi alpha-amylase.
- Tiếp tục phân giải bởi maltase-glucoamylase và sucrase-isomaltase tại bờ bàn chải ruột.
- Giải phóng glucose.
- Glucose được hấp thu và tham gia các con đường chuyển hóa carbohydrate.
Các alpha-glucosidase niêm mạc có vai trò quan trọng trong việc chuyển các alpha-limit dextrin và maltooligosaccharide thành glucose.
Resistant dextrin chống lại quá trình thủy phân tại đường tiêu hóa trên ở mức độ khác nhau và có thể được hệ vi sinh vật đại tràng sử dụng hoặc lên men. Không phải mọi loại dextrin đều có đặc tính này.
Giai đoạn IV: Thải trừ
Không có thông số thải trừ chuẩn hóa cho dextrin nói chung.
- Dextrin tiêu hóa được chủ yếu được chuyển thành glucose và đi vào chuyển hóa năng lượng.
- Phần carbohydrate không được tiêu hóa hoặc lên men có thể được đào thải qua phân.
- Các sản phẩm chuyển hóa sau khi oxy hóa carbohydrate được xử lý qua các con đường sinh lý thông thường.
Tỷ lệ thải trừ nguyên vẹn qua nước tiểu hoặc phân của từng loại dextrin.
| t½ · Thời gian bán thải | Chưa có thời gian bán thải chung cho dextrin vì đây không phải một phân tử đơn nhất được hấp thu nguyên vẹn theo mô hình dược động học thông thường. |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Độ thanh thải dược động học không phải thông số thường được áp dụng cho dextrin thông thường sử dụng như tá dược hoặc phụ gia. |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Các yếu tố có thể ảnh hưởng đến tiêu hóa, hấp thu hoặc chuyển hóa dextrin gồm:
- Nguồn tinh bột: ngô, khoai tây, gạo, lúa mì hoặc nguồn khác.
- Chiều dài chuỗi polymer.
- Mức độ phân nhánh.
- Tỷ lệ liên kết alpha-1,4 và alpha-1,6.
- Quy trình thủy phân, rang hoặc xử lý enzyme.
- Loại dextrin tiêu hóa được hay kháng tiêu hóa.
- Liều lượng.
- Thành phần bữa ăn.
- Tốc độ làm rỗng dạ dày.
- Hoạt tính amylase và alpha-glucosidase.
- Thành phần hệ vi sinh đường ruột.
- Tình trạng bệnh lý đường tiêu hóa.
- Thuốc làm chậm hấp thu carbohydrate hoặc ức chế alpha-glucosidase.
Mức ảnh hưởng định lượng của từng yếu tố đối với dextrin nói chung.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Dextrin
Không có nhóm dược lý điều trị chính thức cho dextrin thông thường.
Phân nhóm chức năng có thể gồm:
- Tá dược carbohydrate.
- Chất độn.
- Chất kết dính.
- Chất mang cho hương liệu, màu hoặc thành phần khác.
- Chất hỗ trợ sấy phun.
- Chất tạo màng hoặc hỗ trợ lớp bao trong một số công thức.
- Chất ổn định thực phẩm.
- Chất làm đặc thực phẩm.
- Thành phần dinh dưỡng cung cấp carbohydrate đối với loại tiêu hóa được.
- Chất xơ hòa tan hoặc carbohydrate kháng tiêu hóa đối với một số resistant dextrin chuyên biệt.
Không được áp dụng đặc tính của một phân nhóm cho tất cả sản phẩm ghi “dextrin”.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Dextrin thông thường không có “cơ chế tác dụng điều trị” thống nhất.
Trong dạng bào chế
Tùy đặc tính vật lý và công thức, dextrin có thể:
- Tăng khối lượng viên.
- Hỗ trợ liên kết các tiểu phân.
- Làm chất mang cho thành phần có hàm lượng nhỏ.
- Hỗ trợ phân tán thành phần.
- Góp phần tạo cấu trúc hoặc lớp bao.
- Ổn định hỗn hợp.
DailyMed ghi nhận corn dextrin là tá dược không hoạt tính trong một sản phẩm viên nhai calcium carbonate, minh họa vai trò công thức thay vì vai trò điều trị.
Trong tiêu hóa
Dextrin có khả năng tiêu hóa được phân giải thành glucose và có thể cung cấp năng lượng. Quá trình phân giải cần hoạt động phối hợp của alpha-amylase và các alpha-glucosidase tại niêm mạc ruột.
Đối với dextrin kháng tiêu hóa
Resistant dextrin được thiết kế hoặc xử lý để tăng khả năng chống thủy phân bởi enzyme tiêu hóa. Loại này có thể đi xuống đại tràng và được nghiên cứu như một dạng chất xơ hòa tan. Cơ chế này không áp dụng cho dextrin tiêu hóa được thông thường.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Dược lực học theo nghĩa áp dụng cho thuốc: không áp dụng rõ ràng đối với dextrin thông thường.
Ảnh hưởng sinh lý phụ thuộc loại dextrin:
- Dextrin tiêu hóa được có thể giải phóng glucose và góp phần vào lượng carbohydrate của khẩu phần.
- Resistant dextrin có thể làm chậm hoặc giảm mức độ glucose được giải phóng so với một số carbohydrate dễ tiêu hóa.
- Dextrin kháng tiêu hóa có thể tác động đến nhu động, độ đặc của phân và quá trình lên men tại đại tràng.
- Mức ảnh hưởng phụ thuộc cấu trúc, liều, công thức và đối tượng sử dụng.
Nghiên cứu về carbohydrate từ tinh bột cho thấy cấu trúc hóa học và mức độ phân nhánh ảnh hưởng đến tốc độ tạo glucose trong quá trình tiêu hóa.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Dextrin
Chỉ định điều trị được phê duyệt dành riêng cho dextrin thông thường.
Dextrin không nên được mô tả là hoạt chất có chỉ định:
- Điều trị đái tháo đường.
- Giảm cân.
- Điều trị táo bón.
- Điều trị tiêu chảy.
- Giảm cholesterol.
- Điều trị bệnh đường ruột.
- Điều trị thiếu năng lượng.
- Thay thế thuốc hoặc chế độ dinh dưỡng y khoa.
Trong dược phẩm, dextrin chủ yếu có vai trò tá dược. Trong thực phẩm, dextrin trắng và vàng có thể được dùng theo chức năng chất ổn định hoặc làm đặc phù hợp với quy định.
Dextrin kháng tiêu hóa và đáp ứng đường huyết
Một số nghiên cứu đánh giá resistant dextrin về ảnh hưởng đối với glucose sau ăn, độ nhạy insulin hoặc các chỉ số chuyển hóa. Kết quả này chỉ áp dụng cho loại resistant dextrin được nghiên cứu, không chứng minh dextrin thông thường có tác dụng điều trị đái tháo đường.
Dextrin kháng tiêu hóa và sức khỏe đường ruột
Resistant dextrin được nghiên cứu về khả năng:
- Tăng lượng chất xơ hòa tan.
- Thay đổi hệ vi sinh đường ruột.
- Tăng quá trình lên men carbohydrate.
- Hỗ trợ đặc tính phân và tần suất đại tiện.
Hiệu quả phụ thuộc loại nguyên liệu và liều. Không được xem đây là chỉ định điều trị chuẩn cho dextrin nói chung.
Hệ vận chuyển thuốc dựa trên dextrin
Các dẫn xuất hoặc liên hợp dextrin được nghiên cứu làm hệ mang thuốc nhằm thay đổi độ hòa tan, phân bố hoặc thời gian lưu hành của hoạt chất khác. Đây là ứng dụng công nghệ dược của dẫn xuất dextrin, không phải tác dụng điều trị trực tiếp của dextrin uống thông thường.
Liều dùng và cách sử dụng
Không có liều điều trị chuẩn cho dextrin thông thường.
Khi dùng làm tá dược
Hàm lượng dextrin do nhà sản xuất xác định dựa trên:
- Công thức bào chế.
- Chức năng của tá dược.
- Đường dùng.
- Tiêu chuẩn chất lượng.
- Tính tương thích với hoạt chất.
- Hồ sơ đăng ký sản phẩm.
Người dùng không tự tính hoặc điều chỉnh “liều tá dược” tách biệt khỏi sản phẩm.
Khi dùng làm phụ gia thực phẩm
Mức sử dụng phải phù hợp với:
- Loại thực phẩm.
- Chức năng công nghệ.
- Quy định quản lý.
- Thực hành sản xuất tốt.
- Tiêu chuẩn của nguyên liệu.
JECFA ghi nhận ADI “không quy định” cho dextrin trắng và vàng, nhưng điều này không phải khuyến nghị uống một lượng tùy ý mỗi ngày.
Khi dùng resistant dextrin
Các nghiên cứu sử dụng nhiều sản phẩm và liều khác nhau. Không có một liều chung có thể áp dụng cho mọi resistant dextrin hoặc mọi đối tượng.
- Sử dụng sản phẩm chứa dextrin theo đúng nhãn và mục đích của sản phẩm.
- Không tự mua bột dextrin nguyên liệu công nghiệp để uống.
- Kiểm tra rõ sản phẩm chứa dextrin thông thường hay resistant dextrin.
- Không nhầm hàm lượng dextrin với hàm lượng chất xơ.
- Tính dextrin tiêu hóa được vào tổng lượng carbohydrate khi cần kiểm soát khẩu phần.
- Không sử dụng resistant dextrin để thay thế thuốc hạ đường huyết hoặc thuốc điều trị táo bón.
- Khi tăng lượng chất xơ kháng tiêu hóa, nên thực hiện từ từ để đánh giá khả năng dung nạp.
- Không tự dùng lượng lớn nếu đang đau bụng, tiêu chảy hoặc có bệnh đường ruột chưa được đánh giá.
- Kiểm tra nguồn tinh bột và các thành phần phối hợp nếu có tiền sử dị ứng.
- Tuân thủ chế độ dinh dưỡng do bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng hướng dẫn nếu mắc đái tháo đường, bệnh thận hoặc bệnh chuyển hóa.
Đối với dextrin có trong thực phẩm hoặc sản phẩm bổ sung, có thể theo dõi:
- Đầy hơi.
- Chướng bụng.
- Đau quặn bụng.
- Tăng trung tiện.
- Thay đổi số lần đại tiện.
- Tiêu chảy hoặc phân lỏng.
- Táo bón.
- Phản ứng dị ứng.
- Glucose huyết ở người mắc đái tháo đường.
- Tổng lượng carbohydrate trong khẩu phần.
- Khả năng dung nạp khi tăng liều resistant dextrin.
Không cần theo dõi nồng độ dextrin trong máu trong sử dụng thông thường.
Cảnh báo và lưu ý về Dextrin
Chống chỉ định chính thức dành cho dextrin thông thường.
Không sử dụng một sản phẩm chứa dextrin khi:
- Có tiền sử quá mẫn với dextrin hoặc thành phần của sản phẩm.
- Không xác định được nguồn gốc hoặc tiêu chuẩn nguyên liệu.
- Sản phẩm đã hết hạn, ẩm, mốc hoặc biến đổi bất thường.
- Người bệnh được bác sĩ yêu cầu tránh loại carbohydrate hoặc tá dược đó.
- Có phản ứng dị ứng trước đây với chính sản phẩm hoặc nguyên liệu nguồn.
Chống chỉ định của thuốc thành phẩm phải được xác định theo hoạt chất và toàn bộ công thức, không chỉ dựa trên dextrin.
Dextrin ở lượng tá dược thông thường thường không tạo tác dụng dược lý rõ ràng. Tuy nhiên, mức dung nạp phụ thuộc loại dextrin và lượng sử dụng.
Các phản ứng có thể gặp, đặc biệt với resistant dextrin hoặc lượng lớn, gồm:
- Đầy hơi.
- Chướng bụng.
- Tăng trung tiện.
- Khó chịu ở bụng.
- Đau quặn bụng.
- Buồn nôn.
- Phân mềm.
- Tiêu chảy.
- Thay đổi thói quen đại tiện.
Một nghiên cứu dung nạp đường tiêu hóa ghi nhận triệu chứng tiêu hóa có thể tăng theo liều của dextrin thực phẩm không được hấp thu hoặc thủy phân hoàn toàn.
Dextrin tiêu hóa được có thể góp phần làm tăng glucose huyết sau ăn tùy loại và lượng sử dụng.
Tác dụng phụ nghiêm trọng đặc hiệu của dextrin thông thường.
Cần ngừng sử dụng và tìm hỗ trợ y tế nếu xuất hiện:
- Khó thở.
- Phù môi, lưỡi hoặc họng.
- Phát ban lan rộng.
- Choáng hoặc ngất.
- Nôn hoặc tiêu chảy kéo dài.
- Đau bụng dữ dội.
- Bụng chướng kèm bí trung tiện hoặc không đại tiện.
- Glucose huyết tăng cao kèm khát nhiều, tiểu nhiều, mệt lả ở người mắc đái tháo đường.
Các phản ứng có thể liên quan đến thành phần phối hợp hoặc nguồn nguyên liệu chứ không nhất thiết do dextrin.
- “Dextrin” là thuật ngữ rộng, không mô tả một nguyên liệu duy nhất.
- Không nhầm dextrin với maltodextrin. Maltodextrin được định nghĩa riêng là polymer saccharide dinh dưỡng tạo ra từ quá trình thủy phân một phần một số nguồn tinh bột.
- Không nhầm dextrin với cyclodextrin; cyclodextrin có cấu trúc vòng và có chức năng tạo phức riêng.
- Không áp dụng công dụng của resistant dextrin cho dextrin thông thường.
- Không coi mã INS 1400 hoặc ADI “không quy định” là bằng chứng về tác dụng chữa bệnh.
- Người mắc đái tháo đường cần tính tổng carbohydrate của sản phẩm, không chỉ lượng đường đơn được ghi trên nhãn.
- Người có hội chứng ruột kích thích hoặc nhạy cảm với carbohydrate lên men có thể gặp triệu chứng khi dùng lượng lớn resistant dextrin.
- Thận trọng với trẻ nhỏ do dễ bị tiêu chảy hoặc mất nước nếu dùng quá nhiều sản phẩm chất xơ.
- Không sử dụng nguyên liệu không có chứng nhận chất lượng.
- Không dùng dextrin thay thế một chế độ ăn đa dạng hoặc chất xơ tự nhiên.
- Claim như “điều trị tiểu đường”, “giảm cân nhanh”, “thải độc” hoặc “chữa táo bón hoàn toàn” không có căn cứ đối với dextrin nói chung.
Ngưỡng quá liều dextrin.
Uống lượng lớn có thể gây:
- Đầy và chướng bụng.
- Đau quặn bụng.
- Tăng trung tiện.
- Tiêu chảy.
- Buồn nôn.
- Tăng glucose huyết đối với loại tiêu hóa được.
- Rối loạn nước và điện giải nếu tiêu chảy nghiêm trọng.
Xử trí ban đầu:
- Ngừng sử dụng sản phẩm.
- Không tự gây nôn.
- Uống nước với lượng phù hợp nếu người dùng tỉnh táo và không có chống chỉ định hạn chế dịch.
- Theo dõi glucose huyết nếu mắc đái tháo đường.
- Giữ lại bao bì và thông tin thành phần.
- Liên hệ cơ sở y tế khi đã uống lượng lớn, có triệu chứng nặng hoặc sản phẩm chứa thêm hoạt chất khác.
- Điều trị chủ yếu là hỗ trợ và xử trí triệu chứng.
Bảo quản theo tiêu chuẩn của nhà sản xuất và sản phẩm thành phẩm.
Thông thường:
- Đựng trong bao bì kín.
- Giữ ở nơi khô ráo.
- Tránh độ ẩm cao.
- Tránh ánh nắng trực tiếp.
- Tránh nguồn nhiệt.
- Không để gần hóa chất có mùi mạnh.
- Không dùng nguyên liệu bị vón cục do ẩm, mốc, đổi màu hoặc có mùi lạ.
- Để xa tầm tay trẻ em.
Nhiệt độ bảo quản chuẩn áp dụng cho mọi loại dextrin.
Đối tượng đặc biệt
Không có liều điều trị dextrin chuẩn cho trẻ em.
Dextrin có thể hiện diện với lượng nhỏ như tá dược hoặc thành phần thực phẩm. Tuy nhiên:
- Không tự cho trẻ dùng bột dextrin nguyên liệu.
- Không dùng resistant dextrin liều cao để điều trị táo bón nếu chưa hỏi chuyên gia y tế.
- Theo dõi tiêu chảy, đau bụng và mất nước.
- Kiểm tra tổng lượng carbohydrate trong sản phẩm dinh dưỡng.
- Trẻ có dị ứng thực phẩm hoặc bệnh chuyển hóa cần được đánh giá riêng.
Dữ liệu an toàn riêng theo từng độ tuổi và từng loại dextrin.
Không có khuyến nghị điều chỉnh liều riêng vì dextrin không phải hoạt chất điều trị chuẩn hóa.
Người cao tuổi cần thận trọng khi dùng lượng lớn resistant dextrin nếu:
- Có rối loạn nuốt.
- Uống ít nước.
- Đang tiêu chảy hoặc táo bón kéo dài.
- Có bệnh đường ruột.
- Mắc đái tháo đường.
- Dùng nhiều thuốc uống.
- Có chế độ hạn chế carbohydrate hoặc dịch.
Nên tăng lượng chất xơ từ từ và theo dõi khả năng dung nạp.
Dextrin có thể hiện diện như một tá dược hoặc thành phần thực phẩm trong khẩu phần thông thường. Tuy nhiên, chưa có dữ liệu lâm sàng đầy đủ để thiết lập liều bổ sung dextrin đơn độc trong thai kỳ.
Phụ nữ có thai cần:
- Không sử dụng nguyên liệu dextrin không rõ nguồn gốc.
- Kiểm tra lượng carbohydrate nếu mắc đái tháo đường thai kỳ.
- Không dùng resistant dextrin để thay thế chế độ ăn hoặc điều trị do bác sĩ hướng dẫn.
- Hỏi bác sĩ khi sản phẩm chứa lượng lớn chất xơ hoặc nhiều thành phần phối hợp.
Độ an toàn của từng resistant dextrin hoặc dẫn xuất dextrin trong thai kỳ.
Chưa có dữ liệu đầy đủ về việc bổ sung dextrin liều cao trong thời kỳ cho con bú.
Dextrin tiêu hóa được chủ yếu được phân giải thành carbohydrate đơn giản trước khi hấp thu; tuy nhiên, điều này không đủ để xác nhận mọi loại dextrin hoặc sản phẩm phối hợp đều an toàn.
Khuyến nghị:
- Dùng sản phẩm thực phẩm hoặc thuốc theo nhãn.
- Tránh nguyên liệu không rõ nguồn gốc.
- Theo dõi triệu chứng tiêu hóa của người mẹ.
- Trao đổi với bác sĩ nếu dùng sản phẩm chất xơ liều cao hoặc kéo dài.
Chưa có nghiên cứu xác lập điều chỉnh liều dextrin ở bệnh nhân suy gan.
Dextrin tiêu hóa được có thể cung cấp glucose và năng lượng, vì vậy lượng sử dụng cần được xem xét trong kế hoạch dinh dưỡng của người bệnh gan.
Không tự dùng lượng lớn sản phẩm chứa dextrin hoặc resistant dextrin nếu:
- Có cổ trướng.
- Đang hạn chế dịch.
- Có suy dinh dưỡng.
- Có rối loạn glucose.
- Đang dùng chế độ dinh dưỡng y khoa chuyên biệt.
Điều chỉnh liều.
Chưa có khuyến nghị điều chỉnh liều dextrin riêng cho người suy thận.
Cần đánh giá toàn bộ sản phẩm vì sản phẩm chứa dextrin có thể đồng thời chứa:
- Kali.
- Phosphat.
- Natri.
- Magnesium.
- Vitamin.
- Protein.
- Thảo dược.
- Các carbohydrate khác.
Người suy thận không nên tự dùng sản phẩm chất xơ hoặc dinh dưỡng liều cao mà không đánh giá lượng dịch, điện giải và carbohydrate.
Điều chỉnh liều.
Dextrin sử dụng như tá dược hoặc phụ gia không được dự kiến gây ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng lái xe và vận hành máy móc.
Nghiên cứu chuyên biệt.
Không lái xe nếu sản phẩm chứa dextrin đồng thời có hoạt chất gây:
- Buồn ngủ.
- Chóng mặt.
- Hạ đường huyết.
- Rối loạn thị giác.
- Giảm khả năng tập trung.
Ảnh hưởng cần được đánh giá dựa trên toàn bộ sản phẩm, không chỉ dextrin.
Tương tác thuốc của Dextrin
Tương tác thuốc lâm sàng được xác lập riêng cho dextrin thông thường.
Một số vấn đề cần lưu ý:
- Dextrin tiêu hóa được là nguồn carbohydrate và có thể ảnh hưởng kế hoạch kiểm soát glucose ở người dùng insulin hoặc thuốc hạ đường huyết.
- Đây không nhất thiết là tương tác dược động học trực tiếp nhưng có thể ảnh hưởng nhu cầu dinh dưỡng và đường huyết.
- Lượng lớn chất xơ hoặc resistant dextrin có thể thay đổi thời gian vận chuyển trong đường tiêu hóa; ảnh hưởng cụ thể đến hấp thu từng thuốc chưa được xác định đồng nhất.
- Không nên uống lượng lớn resistant dextrin đồng thời với thuốc uống quan trọng nếu chưa có hướng dẫn từ bác sĩ hoặc dược sĩ.
- Cần kiểm tra thành phần phối hợp vì tương tác có thể đến từ vitamin, khoáng chất, thảo dược hoặc hoạt chất khác trong cùng sản phẩm.
Thắc mắc về hoạt chất Dextrin
Dextrin là tên chung của một nhóm carbohydrate được tạo thành khi tinh bột hoặc glycogen bị thủy phân một phần. Thành phần gồm các chuỗi D-glucose có độ dài và mức độ phân nhánh khác nhau. Dextrin thường được dùng làm tá dược trong thuốc hoặc làm chất ổn định, chất làm đặc trong thực phẩm hơn là một hoạt chất điều trị.
Dextrin là carbohydrate cấu tạo từ nhiều đơn vị glucose, nhưng không phải đường đơn như glucose và cũng không hoàn toàn giống đường ăn sucrose.
Dextrin có khả năng tiêu hóa có thể được enzyme đường ruột phân giải thành glucose, vì vậy vẫn có thể cung cấp năng lượng và ảnh hưởng đến glucose huyết. Resistant dextrin chống lại quá trình tiêu hóa nhiều hơn và có đặc tính gần với chất xơ hòa tan.
Không hoàn toàn. Hai chất đều có thể được sản xuất từ tinh bột và gồm các chuỗi glucose, nhưng thuật ngữ, quy trình sản xuất, phân bố khối lượng phân tử và tiêu chuẩn quản lý có thể khác nhau.
Quy định của Hoa Kỳ định nghĩa maltodextrin là polymer saccharide dinh dưỡng, không ngọt, được tạo ra từ quá trình thủy phân một phần tinh bột ngô, khoai tây hoặc gạo bằng acid hoặc enzyme phù hợp. Không nên tự thay thế hai tên gọi trên nhãn hoặc trong công thức

