Calcium Carbonate

Calcium Carbonate, còn gọi là calci carbonat, là muối vô cơ có công thức CaCO3 và chứa khoảng 40% calci nguyên tố theo khối lượng. Hoạt chất được dùng qua đường uống với các mục đích khác nhau: trung hòa acid dạ dày, bổ sung calci và, trong một số sản phẩm hoặc hướng dẫn chuyên môn, gắn phosphat tại đường tiêu hóa. Chỉ định, hàm lượng, liều tối đa và thời gian dùng thay đổi đáng kể giữa các sản phẩm. Người bệnh thận mạn, có tiền sử sỏi thận, tăng calci máu hoặc đang dùng levothyroxine, kháng sinh tetracycline, quinolone, bisphosphonate hay glycoside tim cần được đánh giá tương tác và nguy cơ trước khi sử dụng. Không nên tự áp dụng liều của một nhãn thuốc cho sản phẩm khác, vì lượng Calcium Carbonate và calci nguyên tố có thể không giống nhau.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Calcium Carbonate, công thức CaCO3, cung cấp khoảng 40% calci nguyên tố.
  • Thuốc kháng acid, nguồn bổ sung calci và chất gắn phosphat trong một số tình huống chuyên khoa.
  • Khả năng hấp thu phụ thuộc acid dạ dày, thức ăn, vitamin D và lượng calci dùng trong mỗi lần.
  • Táo bón, khó chịu tiêu hóa, tăng calci máu, tăng calci niệu, sỏi thận và hội chứng sữa–kiềm khi dùng quá mức hoặc kéo dài.
  • Có thể làm giảm hấp thu levothyroxine, tetracycline, quinolone, bisphosphonate, sắt và một số thuốc khác.
  • Liều phải căn cứ đúng nhãn sản phẩm, mục đích điều trị và tình trạng người bệnh; không tự dùng kéo dài.

Hoạt chất Calcium Carbonate là gì?

Calcium Carbonate là một muối calci vô cơ dùng qua đường uống để trung hòa acid dạ dày, cung cấp calci hoặc làm giảm hấp thu phosphat trong một số chỉ định chuyên khoa.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Calcium Carbonate

INN Calcium carbonate.

CAS 471-34-1

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Calcium Carbonate

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Calcium carbonate.

Tên IUPAC

calcium carbonate

Tên hóa học khác

Carbonic acid calcium salt (1:1)

Tên khác / tên đồng nghĩa

Calci carbonat; canxi carbonat; CaCO3.

Tên Latinh / tên dược điển

Calcii carbonas

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

471-34-1

UNII

H0G9379FGK

PubChem CID

10112

RxNorm CUI

1897

Dược động học của Calcium Carbonate

Khi dùng làm thuốc kháng acid, Calcium Carbonate chủ yếu tác động tại lòng dạ dày. Một phần calci được hấp thu vào tuần hoàn; phần không hấp thu và các muối calci không tan được đào thải qua phân. Calci đã hấp thu được phân bố chủ yếu ở xương và răng, đồng thời chịu điều hòa bởi thận, đường tiêu hóa và hệ nội tiết.

Giai đoạn I: Hấp thu

Một SmPC ghi nhận khoảng 30% lượng calci uống vào được hấp thu qua đường tiêu hóa. Người có ít acid dạ dày có thể hấp thu Calcium Carbonate kém hơn khi bụng đói; dùng cùng bữa ăn thường cải thiện hấp thu. Các liều calci nguyên tố không quá khoảng 500 mg mỗi lần thường có tỷ lệ hấp thu tốt hơn liều lớn dùng một lần.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Không có một giá trị sinh khả dụng tuyệt đối cố định áp dụng cho mọi sản phẩm và người dùng. Mức hấp thu phụ thuộc acid dạ dày, thức ăn, vitamin D, tuổi và lượng calci nguyên tố trong mỗi lần dùng. Calcium Carbonate thường được hấp thu tốt hơn khi dùng cùng thức ăn; khả năng hấp thu theo tỷ lệ có xu hướng giảm khi liều calci trong một lần tăng.

Giai đoạn II: Phân bố

Khoảng 99% calci trong cơ thể nằm ở xương và răng. Trong máu, khoảng 50% calci tồn tại dưới dạng ion hóa, khoảng 10% tạo phức với anion và khoảng 40% gắn với protein huyết tương.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Calcium Carbonate không chuyển hóa qua gan theo cách thường gặp ở các thuốc hữu cơ. Trong dạ dày, hoạt chất phản ứng với acid hydrochloric, tạo muối calci hòa tan, carbon dioxide và nước. Tại ruột, calci có thể tạo các muối ít tan với thành phần của dịch tiêu hóa.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Calci không hấp thu và các muối calci không tan được đào thải chủ yếu qua phân. Calci đã hấp thu được bài tiết qua nước tiểu, phân và mồ hôi; bài tiết qua thận phụ thuộc mức lọc cầu thận và tái hấp thu tại ống thận.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố có thể ảnh hưởng gồm lượng acid dạ dày, dùng cùng thức ăn, lượng calci nguyên tố mỗi lần, tình trạng vitamin D, tuổi, chức năng thận, bệnh lý hấp thu và thuốc dùng đồng thời. Người cao tuổi hoặc người dùng thuốc giảm acid kéo dài có thể hấp thu Calcium Carbonate kém hơn khi bụng đói.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Calcium Carbonate

  • Thuốc kháng acid tác dụng tại chỗ ở dạ dày.
  • Muối khoáng cung cấp calci nguyên tố.
  • Chất gắn phosphat chứa calci trong quản lý tăng phosphat máu ở một số người bệnh thận mạn.

Phần III: Cơ chế tác dụng

  • Với vai trò kháng acid: Calcium Carbonate trung hòa acid hydrochloric trong dạ dày và làm tăng pH dịch vị.
  • Với vai trò bổ sung calci: hoạt chất cung cấp ion Ca2+ cho quá trình khoáng hóa xương, dẫn truyền thần kinh, co cơ và đông máu.
  • Với vai trò gắn phosphat: calci kết hợp với phosphat từ thức ăn trong đường tiêu hóa, tạo phức ít tan và làm giảm lượng phosphat được hấp thu. Việc sử dụng này cần được điều chỉnh theo phosphat và calci huyết.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Ở người tình nguyện khỏe mạnh, một SmPC ghi nhận pH dạ dày có thể bắt đầu tăng trong khoảng 1–6 phút sau khi dùng Calcium Carbonate; thời điểm tác dụng thực tế có thể thay đổi theo dạng bào chế, thức ăn và tình trạng dạ dày. Calci được hấp thu tham gia duy trì cấu trúc xương và răng, co cơ, dẫn truyền thần kinh, đông máu và bài tiết hormone.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Calcium Carbonate

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Calcium Carbonate

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Calcium Carbonate

Calcium Carbonate có thể gắn kết hoặc làm thay đổi hấp thu của nhiều thuốc:

  • Levothyroxine: nên tách ít nhất 4 giờ.
  • Tetracycline: một SmPC khuyến cáo dùng tetracycline ít nhất 2 giờ trước hoặc 4–6 giờ sau Calcium Carbonate.
  • Kháng sinh quinolone: dùng quinolone ít nhất 2 giờ trước hoặc sau Calcium Carbonate theo các nguồn đã kiểm chứng; nhãn của từng kháng sinh có thể yêu cầu khoảng cách khác.
  • Bisphosphonate đường uống: một SmPC khuyến cáo dùng bisphosphonate ít nhất 3 giờ trước Calcium Carbonate.
  • Sắt, kẽm hoặc strontium ranelate: tách ít nhất 2 giờ theo SmPC Calcichew.
  • Dolutegravir: NIH ghi nhận nên dùng dolutegravir 2 giờ trước hoặc 6 giờ sau sản phẩm bổ sung calci khi không dùng cùng thức ăn theo hướng dẫn của thuốc.
  • Glycoside tim như digoxin: tăng calci máu có thể làm tăng độc tính trên tim; có thể cần theo dõi điện tâm đồ và calci huyết.
  • Thuốc lợi tiểu thiazide: làm giảm bài tiết calci qua nước tiểu và có thể tăng nguy cơ tăng calci máu.
  • Lithium: có thể làm tăng nguy cơ tăng calci máu.

Khoảng cách dùng có thể khác giữa nhãn thuốc. Người dùng nhiều thuốc nên cung cấp đầy đủ danh sách thuốc và thực phẩm bổ sung cho bác sĩ hoặc dược sĩ.

Thắc mắc về hoạt chất Calcium Carbonate

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 2 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *