Calcium gluconate

Calcium gluconate, còn gọi là calci gluconat, là muối calci được dùng chủ yếu qua đường tĩnh mạch để cung cấp calci ion hóa. Nhãn thuốc tại Hoa Kỳ phê duyệt calcium gluconate tiêm cho người lớn và trẻ em bị hạ calci máu cấp có triệu chứng. Tại Vương quốc Anh, một số chế phẩm 10% còn được phê duyệt cho hạ calci máu do ngộ độc fluor hoặc chì và bảo vệ tim trong tăng kali máu nặng. Hướng dẫn UK Kidney Association khuyến nghị calcium gluconate trong tăng kali máu có dấu hiệu điện tâm đồ, nhưng thuốc chỉ ổn định màng tế bào tim, không làm giảm nồng độ kali nên phải phối hợp biện pháp hạ kali khác. Tiêm quá nhanh hoặc thoát mạch có thể gây hạ huyết áp, loạn nhịp, ngừng tim, vôi hóa da và hoại tử mô. Thuốc chỉ nên được nhân viên y tế sử dụng cùng theo dõi calci máu và điện tâm đồ.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Muối calci giải phóng calci ion hóa sau khi tiêm tĩnh mạch, hỗ trợ dẫn truyền thần kinh, co cơ, đông máu và hoạt động điện học của tim.
  • Điều trị hạ calci máu cấp có triệu chứng ở người lớn và trẻ em.
  • Một số nhãn tại Anh phê duyệt dùng trong tăng kali máu nặng; UKKA khuyến nghị dùng khi có dấu hiệu ECG. Thuốc bảo vệ tim nhưng không loại bỏ kali khỏi cơ thể.
  • Mỗi 1 mL dung dịch 100 mg/mL theo nhãn Hoa Kỳ cung cấp 9,3 mg, tương đương 0,465 mEq calci nguyên tố.
  • Tiêm nhanh có thể gây hạ huyết áp, nhịp chậm, loạn nhịp, ngất hoặc ngừng tim; thoát mạch có thể gây hoại tử và calcinosis cutis.
  • Thận trọng đặc biệt với digoxin và glycoside tim; không phối hợp tĩnh mạch không đúng quy trình với ceftriaxone, đặc biệt ở trẻ sơ sinh.
  • Theo dõi calci máu, nhịp tim hoặc ECG, đường truyền, chức năng thận và triệu chứng tăng calci máu.
  • Đây là thuốc cấp cứu hoặc điều trị tại cơ sở y tế; không tự tiêm, tự pha hoặc tự tính liều.

Hoạt chất Calcium gluconate là gì?

Calcium gluconate là muối của calci và acid gluconic. Khi dùng tĩnh mạch, thuốc cung cấp calci ion hóa để điều chỉnh hạ calci máu và hỗ trợ hoạt động thần kinh–cơ, đông máu cùng điện học của tim.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Calcium gluconate

CAS 299-28-5

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Calcium gluconate

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Calcium gluconate

Tên IUPAC

calcium bis((2R,3S,4R,5R)-2,3,4,5,6-pentahydroxyhexanoate)

Tên hóa học khác

D-Gluconic acid, calcium salt (2:1)

Tên khác / tên đồng nghĩa

Calcium D-gluconate; calcium gluconate monohydrate; calcii gluconas. “Calci” hoặc “calcium” là nguyên tố được cung cấp, còn calcium gluconate là muối mang calci, không đồng nghĩa hoàn toàn với calcium chloride hoặc các muối calci khác.

Tên Latinh / tên dược điển

Calcii gluconas

Tên USAN

calcium gluconate

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

299-28-5

UNII

SQE6VB453K

PubChem CID

9290

RxNorm CUI

1908

Dược động học của Calcium gluconate

Sau tiêm tĩnh mạch, calcium gluconate có sinh khả dụng 100% và giải phóng calci ion hóa trực tiếp vào tuần hoàn. Calci phân bố chủ yếu trong xương, còn phần nhỏ trong dịch ngoại bào và mô mềm. Calci không trải qua chuyển hóa trực tiếp và được thải qua nước tiểu, đồng thời một phần được bài tiết qua phân.

Giai đoạn I: Hấp thu

Với đường tĩnh mạch, thuốc đi trực tiếp vào tuần hoàn nên không có giai đoạn hấp thu qua đường tiêu hóa. Đặc điểm hấp thu của từng dạng calcium gluconate uống phụ thuộc công thức sản phẩm và chưa được mô tả trong các nhãn tiêm được kiểm tra.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng sau tiêm tĩnh mạch là 100%. Thông số này không áp dụng cho calcium gluconate đường uống.

Giai đoạn II: Phân bố

Khoảng 99% calci toàn cơ thể nằm trong bộ xương. Trong huyết thanh, khoảng 50% ở dạng ion hóa có hoạt tính sinh học, khoảng 40% gắn chủ yếu với albumin và khoảng 8–10% tạo phức với các anion. NIH ODS cũng nhấn mạnh rằng phần lớn calci cơ thể được dự trữ trong xương và răng.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Bản thân calci không trải qua chuyển hóa trực tiếp. Sau tiêm, calci ion hóa được đưa vào kho calci nội sinh và được cơ thể xử lý như calci sinh lý. Chuyển hóa định lượng của phần gluconate trong các nhãn được kiểm tra.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Calci được bài tiết qua nước tiểu, trong đó phần lớn calci lọc qua thận có thể được tái hấp thu tại ống thận. Calci cũng được bài tiết qua phân.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải quy ước của calcium gluconate hoặc calci ion hóa sau tiêm tĩnh mạch. Calci là chất điện giải nội sinh chịu sự điều hòa của xương, thận, ruột và hormon nên không được mô tả như một thuốc ngoại sinh thông thường trong các nhãn được kiểm tra.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Thông số độ thanh thải toàn thân định lượng riêng cho calcium gluconate tiêm. Chức năng thận ảnh hưởng nguy cơ tích lũy calci và nhôm khi dùng lặp lại hoặc kéo dài.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
  • Suy thận làm tăng nguy cơ tăng calci máu và tích lũy nhôm khi dùng đường tiêm kéo dài.
  • Người cao tuổi có thể có giảm chức năng thận, tim hoặc gan và thường cần bắt đầu ở đầu thấp của khoảng liều.
  • Nồng độ albumin ảnh hưởng calci toàn phần trong huyết thanh vì một tỷ lệ đáng kể calci gắn protein; calci ion hóa phản ánh phần có hoạt tính sinh học.
  • Dạng bào chế và nồng độ calci nguyên tố khác nhau giữa các sản phẩm, nên không quy đổi chỉ dựa trên thể tích hoặc tên “dung dịch 10%”.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Calcium gluconate

Calcium gluconate thuộc nhóm muối calci và chất bổ sung điện giải. Calci ion hóa là thành phần sinh học hoạt động, tham gia co cơ, dẫn truyền thần kinh, co giãn mạch, đông máu và tiết hormon. Đối với tăng kali máu, calcium gluconate đóng vai trò thuốc bảo vệ tim chứ không phải thuốc loại bỏ kali.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Trong hạ calci máu, thuốc làm tăng lượng calci ion hóa ngoại bào, giúp phục hồi chức năng dẫn truyền thần kinh, co cơ và ổn định hoạt động điện của tim. Trong tăng kali máu, calci đối kháng tác động điện sinh lý của kali cao lên màng tế bào cơ tim và giảm nguy cơ loạn nhịp; thuốc không làm giảm kali huyết, vì vậy các biện pháp chuyển kali vào tế bào hoặc loại kali khỏi cơ thể vẫn phải được thực hiện.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Calcium gluconate làm tăng tạm thời calci ion hóa trong tuần hoàn. Đáp ứng phụ thuộc mức độ hạ calci máu, tốc độ tiêm truyền, chức năng thận và cơ chế bệnh nền. Trong tăng kali máu, tác dụng bảo vệ tim xuất hiện nhanh nhưng có thời gian tương đối ngắn; UKKA mô tả calcium gluconate là bước bảo vệ tim trước khi triển khai điều trị làm giảm kali.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Calcium gluconate

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Calcium gluconate

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Calcium gluconate

  • Digoxin và glycoside tim: tăng calci máu làm tăng nguy cơ độc tính digoxin; có thể xảy ra loạn nhịp hiệp đồng. Nên tránh, trừ tình huống đe dọa tính mạng và phải tiêm chậm cùng theo dõi ECG.
  • Ceftriaxone đường tĩnh mạch: có thể tạo kết tủa ceftriaxone–calci. Chống chỉ định ở trẻ sơ sinh ≤28 ngày đang dùng ceftriaxone; ở người lớn và trẻ lớn hơn không được truyền đồng thời qua Y-site, và phải súc rửa kỹ nếu dùng tuần tự.
  • Thuốc chẹn kênh calci: calci có thể làm giảm đáp ứng của thuốc chẹn kênh calci.
  • Thuốc lợi tiểu thiazide: có thể tăng nguy cơ tăng calci máu do giảm bài tiết calci qua thận.
  • Vitamin D, vitamin A, estrogen, calcipotriene và teriparatide: có thể góp phần làm tăng calci máu.
  • Magnesi: calci và magnesi có thể đối kháng tác dụng sinh lý của nhau.
  • Bicarbonate, phosphate, carbonate, citrate, sulfate và tartrate: có nguy cơ tạo phức hoặc kết tủa khi pha chung.
  • Một số thuốc tiêm khác: bất tương hợp vật lý đã được báo cáo với tetracycline, amphotericin, một số cephalosporin, dobutamine và prochlorperazine.

Thắc mắc về hoạt chất Calcium gluconate

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 3 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *