DMAE

DMAE, còn gọi là dimethylethanolamine, dimethylaminoethanol hoặc deanol, là một amino alcohol có cấu trúc gần giống choline. Chất này từng được nghiên cứu đường uống cho trẻ có vấn đề về hành vi, người mắc Alzheimer và rối loạn vận động muộn, nhưng các nghiên cứu phần lớn đã cũ, quy mô nhỏ và chưa thiết lập được hiệu quả điều trị. Hiện DMAE thường gặp hơn trong thực phẩm bổ sung và mỹ phẩm chăm sóc da. Một số thử nghiệm nhỏ cho thấy gel DMAE 3% có thể làm tăng độ săn chắc hoặc cải thiện tạm thời một số dấu hiệu lão hóa da. Tuy nhiên, nghiên cứu tế bào cũng ghi nhận hiện tượng tạo không bào, ngừng phân bào và độc tính tế bào ở một số nồng độ. Dữ liệu an toàn khi uống kéo dài, mang thai, cho con bú và sử dụng cho trẻ em còn thiếu. DMAE không nên được dùng để thay thế thuốc điều trị ADHD, sa sút trí tuệ hoặc bệnh da liễu.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • DMAE là gì?: DMAE là 2-(dimethylamino)ethanol, một amino alcohol có công thức C₄H₁₁NO, còn được gọi là deanol.
  • Có phải thuốc không?: DMAE từng được dùng trong một số chế phẩm cũ, nhưng trong các nguồn hiện hành đã kiểm tra chưa xác định được chỉ định thuốc đường uống được FDA phê duyệt. Sản phẩm DMAE vi lượng đồng căn trên DailyMed được ghi rõ là sản phẩm chưa được phê duyệt.
  • Có tăng trí nhớ không?: Chưa có bằng chứng hiện đại, chất lượng cao xác nhận DMAE cải thiện trí nhớ hoặc điều trị sa sút trí tuệ. Một thử nghiệm mù đôi ở bệnh Alzheimer chỉ gồm 27 người và không thiết lập vai trò điều trị.
  • Có điều trị ADHD không?: Một số nghiên cứu cũ đã khảo sát deanol ở trẻ có biểu hiện tăng hoạt, nhưng hiệu quả chưa được xác nhận theo tiêu chuẩn điều trị hiện nay.
  • Công dụng đối với da: Nghiên cứu nhỏ về gel DMAE 3% ghi nhận tăng độ săn chắc da; bằng chứng còn hạn chế và không chứng minh khả năng “xóa nếp nhăn” lâu dài.
  • Lo ngại đối với da: Nghiên cứu tế bào và động vật ghi nhận tạo không bào, ngừng phân bào và độc tính tế bào ở một số nồng độ DMAE. Ý nghĩa lâu dài trên da người chưa rõ.
  • Liều chuẩn: Chưa có liều điều trị chuẩn được khuyến nghị cho DMAE đường uống hoặc đường bôi.
  • Thai kỳ: Không có dữ liệu an toàn đầy đủ trên người; nghiên cứu độc tính sinh sản ở động vật tạo ra tín hiệu cần thận trọng. Không nên tự sử dụng khi mang thai hoặc cho con bú.

Hoạt chất DMAE là gì?

DMAE là một hợp chất amino alcohol có cấu trúc tương tự choline. Trong lịch sử, DMAE được nghiên cứu như một chất có khả năng ảnh hưởng đến hệ cholinergic và chức năng thần kinh. Hiện nay, chất này thường xuất hiện trong thực phẩm bổ sung được quảng bá cho trí nhớ hoặc sự tập trung và trong mỹ phẩm được quảng bá làm săn chắc da.

Các mục đích quảng bá này không đồng nghĩa với chỉ định điều trị được cơ quan quản lý phê duyệt.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

DMAE

INN Dimethylethanolamine; Dimethylaminoethanol; 2-(Dimethylamino)ethanol; Deanol; Tên INN thường được sử dụng trong phân loại dược chất: Deanol.

CAS 108-01-0 Công thức C4H11NO

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

DMAE

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Dimethylethanolamine; Dimethylaminoethanol; 2-(Dimethylamino)ethanol; Deanol; Tên INN thường được sử dụng trong phân loại dược chất: Deanol.

Tên IUPAC

2-(dimethylamino)ethanol

Tên hóa học khác

Ethanol, 2-(dimethylamino)- | N,N-Dimethylethanolamine

Tên khác / tên đồng nghĩa

DMAE; DMEA; Deanol; N,N-Dimethylethanolamine; N,N-Dimethylaminoethanol; 2-Dimethylaminoethanol; 2-(Dimethylamino)ethan-1-ol; (2-Hydroxyethyl)dimethylamine; Các dạng muối hoặc dẫn xuất gồm:; DMAE bitartrate.; Deanol acetamidobenzoate.; DMAE hydrochloride.; DMAE phosphate.; DMAE orotate.; DMAE succinate.; DMAE pyroglutamate.; Các dạng này không hoàn toàn tương đương về khối lượng, dược động học hoặc độ an toàn. Không được quy đổi liều giữa DMAE tự do và DMAE bitartrate theo tỷ lệ 1:1.

Tên viết tắt

DMAE

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

108-01-0

UNII

2N6K9DRA24

PubChem CID

7902

RxNorm CUI

Không tìm thấy

Công thức phân tử

C4H11NO

Dược động học của DMAE

Dữ liệu dược động học DMAE trên người rất hạn chế. Nghiên cứu động vật cho thấy DMAE có thể được hấp thu sau khi uống, phân bố vào nhiều mô, chuyển hóa thành DMAE N-oxide và một số chất liên quan đến chu trình phospholipid, sau đó được thải chủ yếu qua nước tiểu. Tuy nhiên, không có hồ sơ dược động học lâm sàng chuẩn hóa cho các sản phẩm bổ sung hiện nay.

Giai đoạn I: Hấp thu

Dữ liệu động vật cho thấy DMAE được hấp thu qua ruột non sau đường uống. Trong nghiên cứu trên chuột, phần lớn liều đánh dấu phóng xạ được thu hồi trong nước tiểu, khí CO₂ hoặc mô, cho thấy hoạt chất được hấp thu tương đối tốt. Chưa có thông số Cmax hoặc Tmax đáng tin cậy dành cho người sử dụng sản phẩm DMAE đường uống.

Hấp thu qua da và tỷ lệ đi vào tuần hoàn sau khi dùng mỹ phẩm.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Chưa xác định được sinh khả dụng tuyệt đối của DMAE đường uống ở người.

Sinh khả dụng có thể khác nhau giữa:

  • DMAE tự do.
  • DMAE bitartrate.
  • Deanol acetamidobenzoate.
  • DMAE pyroglutamate.
  • Các dạng muối hoặc ester khác.

Giai đoạn II: Phân bố

Nghiên cứu trên động vật ghi nhận chất phóng xạ có nguồn gốc từ DMAE tại gan, thận, phổi, tuyến giáp, lách, mô mỡ, tử cung và một số mô khác. DMAE hoặc chất có nguồn gốc từ DMAE cũng được phát hiện tại não trong nghiên cứu động vật.

Thể tích phân bố, tỷ lệ gắn protein huyết tương và mức độ qua hàng rào máu–não ở người.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Các con đường chuyển hóa được ghi nhận hoặc đề xuất gồm:

  • Oxy hóa thành DMAE N-oxide.
  • Tạo N,N-dimethylglycine với lượng nhỏ.
  • Tham gia chu trình phospholipid, tạo phosphoryl-DMAE và phosphatidyl-DMAE.
  • Có thể ảnh hưởng đến sự phân bố hoặc sử dụng choline.

Mức độ DMAE được methyl hóa thành choline và sau đó tạo acetylcholine ở người chưa được xác định rõ. Vì vậy, không nên khẳng định chắc chắn DMAE “làm tăng acetylcholine trong não”.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Trong nghiên cứu động vật, DMAE và DMAE N-oxide được thải chủ yếu qua nước tiểu. Một phần nhỏ được thải dưới dạng CO₂, trong phân hoặc dưới dạng chất bay hơi.

Một báo cáo cũ trên người cho thấy khoảng 33% liều DMAE tiêm được thải nguyên dạng, nhưng dữ liệu này không đủ để mô tả chính xác sự thải trừ sau đường uống.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Chưa xác định được thời gian bán thải lâm sàng đáng tin cậy cho DMAE tự do hoặc DMAE bitartrate ở người.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Chưa có số liệu độ thanh thải chuẩn hóa trên người.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố có thể ảnh hưởng gồm:

  • Dạng muối hoặc ester.
  • Liều lượng.
  • Đường dùng.
  • Chức năng gan và thận.
  • Nồng độ choline trong chế độ ăn.
  • Tuổi.
  • Thai kỳ.
  • Công thức bào chế.
  • Sử dụng đồng thời các chất liên quan đến choline.

Mức độ ảnh hưởng cụ thể.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của DMAE

DMAE có thể được mô tả trong tài liệu như:

  • Chất tương tự cấu trúc của choline.
  • Chất hướng thần kinh nhận thức được nghiên cứu.
  • Chất thuộc nhóm nootropic lịch sử.
  • Thành phần mỹ phẩm dưỡng da.
  • Tiền chất chuyển hóa được đề xuất của các phospholipid chứa DMAE.

DMAE không được xem là vitamin, chất dinh dưỡng thiết yếu hoặc thuốc kích thích thần kinh được khuyến nghị trong các phác đồ hiện đại.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Ảnh hưởng đến choline
DMAE có cấu trúc gần giống choline và có thể cạnh tranh với choline tại một số hệ vận chuyển hoặc làm thay đổi chuyển hóa choline. NTP cho rằng dữ liệu về sự can thiệp vào hấp thu và sử dụng choline là một trong những lý do cần tiếp tục nghiên cứu độc tính.
Ảnh hưởng đến acetylcholine
Giả thuyết truyền thống cho rằng DMAE được chuyển thành choline, sau đó choline tham gia tổng hợp acetylcholine. Tuy nhiên, mức độ chuyển đổi tại não người chưa được chứng minh rõ. Một số nghiên cứu cho thấy DMAE có thể cạnh tranh với choline và không nhất thiết làm tăng tổng hợp acetylcholine.
Ảnh hưởng đến phospholipid
DMAE có thể được phosphoryl hóa và tích hợp vào các phospholipid bất thường chứa dimethylethanolamine. Ý nghĩa của quá trình này đối với màng tế bào và hiệu quả lâm sàng chưa được xác lập.
Hiệu ứng trên da
Nghiên cứu thực nghiệm cho thấy DMAE nồng độ cao có thể gây hình thành không bào và làm tế bào trương lên. Hiệu ứng này được đề xuất là một phần cơ chế tạo cảm giác đầy hoặc căng da nhanh chóng, nhưng cũng đi kèm dấu hiệu ngừng phân bào và độc tính tế bào trong mô hình thực nghiệm.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Dược lực học của DMAE chưa được mô tả đầy đủ.

Các tác động từng được ghi nhận hoặc đề xuất gồm:

  • Kích thích nhẹ hệ thần kinh ở một số người.
  • Thay đổi trương lực cơ.
  • Ảnh hưởng đến các chất chuyển hóa liên quan đến choline.
  • Thay đổi tính chất cơ học của da sau khi bôi.
  • Tạo không bào ở tế bào da trong nghiên cứu thực nghiệm.

Các tác động này không chứng minh DMAE cải thiện trí nhớ, điều trị ADHD hoặc đảo ngược lão hóa da.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của DMAE

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về DMAE

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của DMAE

Tương tác thuốc được nghiên cứu và xác nhận đầy đủ.

Cần thận trọng khi phối hợp DMAE đường uống với:

  • Thuốc tác động hệ cholinergic.
  • Thuốc ức chế acetylcholinesterase như donepezil, rivastigmine hoặc galantamine.
  • Thuốc kháng cholinergic.
  • Thuốc điều trị Parkinson.
  • Thuốc chống loạn thần.
  • Thuốc chống co giật.
  • Thuốc kích thích thần kinh.
  • Các thực phẩm bổ sung chứa choline, alpha-GPC, citicoline hoặc huperzine A.

Đây chủ yếu là cảnh báo dựa trên cơ chế tiềm năng và dữ liệu hạn chế, không phải danh sách tương tác đã được định lượng trong thử nghiệm lâm sàng. Do cơ chế chuyển đổi DMAE thành choline hoặc acetylcholine chưa rõ, không nên tự dự đoán rằng DMAE sẽ làm tăng hay giảm tác dụng của một thuốc cụ thể.

Thắc mắc về hoạt chất DMAE

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 1 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *