Dacarbazine, đôi khi được viết là dacarbazin và viết tắt là DTIC, là thuốc hóa trị gây độc tế bào thuộc nhóm dẫn xuất triazene có tác dụng alkyl hóa DNA. Thuốc được dùng đường tĩnh mạch và phải được bác sĩ chuyên khoa ung thư hoặc huyết học chỉ định, pha chế, truyền và theo dõi. Theo nhãn thuốc tại Hoa Kỳ, dacarbazine được phê duyệt cho melanoma ác tính di căn và điều trị hàng hai lymphoma Hodgkin khi phối hợp với thuốc khác. SmPC tại Anh còn ghi nhận dacarbazine trong hóa trị phối hợp cho lymphoma Hodgkin tiến triển và một số sarcoma mô mềm ở người lớn. Độc tính quan trọng gồm ức chế tủy xương, buồn nôn và nôn, tổn thương mô khi thoát mạch, phản vệ và bệnh tắc tĩnh mạch gan có thể gây tử vong. Dacarbazine là thuốc kê đơn đặc biệt, không được tự mua, tự tiêm truyền hoặc tự điều chỉnh liều.
Nội dung chính
- Dacarbazine là gì?: Thuốc chống ung thư dẫn xuất triazene, được xếp trong nhóm tác nhân alkyl hóa khác, mã ATC L01AX04.
- Đường dùng: Chỉ dùng đường tĩnh mạch trong các nhãn thuốc đã tham khảo.
- Chỉ định tại Hoa Kỳ: Melanoma ác tính di căn; lymphoma Hodgkin hàng hai khi phối hợp với thuốc chống ung thư khác.
- Chỉ định theo SmPC Anh: Melanoma di căn; phối hợp điều trị lymphoma Hodgkin tiến triển và sarcoma mô mềm tiến triển ở người lớn, ngoại trừ mesothelioma và sarcoma Kaposi.
- Cơ chế: Dacarbazine là tiền thuốc, được gan hoạt hóa qua CYP1A1, CYP1A2 và CYP2E1 thành các chất trung gian có khả năng alkyl hóa DNA.
- Độc tính chính: Ức chế tủy xương, buồn nôn, nôn, giảm bạch cầu, giảm tiểu cầu, thiếu máu và độc tính gan.
- Biến chứng nghiêm trọng: Phản vệ; suy tủy nặng; hoại tử gan do bệnh tắc tĩnh mạch gan hoặc hội chứng Budd–Chiari; tổn thương và hoại tử mô khi thoát mạch.
- Theo dõi bắt buộc: Công thức máu, chức năng gan, chức năng thận và dấu hiệu nhiễm trùng, chảy máu hoặc bệnh tắc tĩnh mạch gan.
- Thai kỳ: SmPC tham khảo chống chỉ định trong thai kỳ và cho con bú; thuốc có khả năng gây đột biến, gây quái thai và gây ung thư trong nghiên cứu động vật.
- Lưu ý đặc biệt: Dung dịch dacarbazine nhạy sáng, phải được pha chế, truyền và xử lý như thuốc độc tế bào bởi nhân viên được đào tạo.
Hoạt chất Dacarbazine là gì?
Dacarbazine là thuốc hóa trị chống ung thư dạng tiêm tĩnh mạch. Thuốc thuộc nhóm dẫn xuất triazene và được xếp trong nhóm tác nhân alkyl hóa. Sau khi được gan hoạt hóa, các chất chuyển hóa của dacarbazine gây tổn thương DNA, cản trở chức năng và quá trình tổng hợp DNA, từ đó hạn chế sự phát triển của tế bào ung thư.
Dacarbazine
INN Dacarbazine.; Dacarbazine được ghi nhận là tên INN, USAN, USP, BAN và JAN trong dữ liệu định danh dược chất.
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Dacarbazine |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Dacarbazine.; Dacarbazine được ghi nhận là tên INN, USAN, USP, BAN và JAN trong dữ liệu định danh dược chất. |
| Tên IUPAC | 4-[(E)-dimethylaminodiazenyl]-1H-imidazole-5-carboxamide |
| Tên hóa học khác | Imidazole-4-carboxamide, 5-(3,3-dimethyl-1-triazenyl)- | Dimethyltriazenoimidazolecarboxamide |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | DTIC.; DIC.; Dimethyl-triazeno-imidazole-carboxamide.; 5-(3,3-Dimethyl-1-triazeno)imidazole-4-carboxamide.; 5-(3,3-Dimethyl-1-triazenyl)-1H-imidazole-4-carboxamide.; Dacarbazine citrate: dạng muối được hình thành trong dung dịch của một số chế phẩm tiêm.; DTIC-Dome: tên thương mại lịch sử, tình trạng lưu hành hiện nay tùy thị trường.; Dacarbazine không phải temozolomide. Temozolomide là chất tương tự triazene có liên quan nhưng là dược chất khác, với cách dùng và chỉ định khác. |
| Tên viết tắt | DTIC |
| Tên Latinh / tên dược điển | Dacarbazinum |
| Tên USAN | dacarbazine |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 4342-03-4 |
|---|---|
| UNII | 7GR28W0FJI |
| PubChem CID | 2942 |
| RxNorm CUI | 3098 |
| Công thức phân tử | C6H10N6O |
Dược động học của Dacarbazine
Dacarbazine được đưa trực tiếp vào tuần hoàn bằng đường tĩnh mạch, phân bố nhanh vào mô và có dược động học huyết tương hai pha. Thuốc ít gắn protein huyết tương, được chuyển hóa chủ yếu tại gan và một phần đáng kể được bài tiết nguyên dạng qua thận bằng cơ chế bài tiết ở ống thận. Chức năng gan và thận đồng thời suy giảm có thể làm kéo dài quá trình thải trừ.
Giai đoạn I: Hấp thu
Không áp dụng theo nghĩa hấp thu đường tiêu hóa vì dacarbazine được sử dụng qua đường tĩnh mạch.
Dữ liệu về hấp thu qua các đường dùng khác.
| F · Sinh khả dụng | Dacarbazine được dùng đường tĩnh mạch nên không trải qua giai đoạn hấp thu qua đường tiêu hóa; toàn bộ liều được đưa trực tiếp vào tuần hoàn. Không có dạng uống được phê duyệt trong các nhãn thuốc đã tham khảo. |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Sau tiêm tĩnh mạch, dacarbazine nhanh chóng phân bố vào mô. Nhãn DailyMed ghi nhận thể tích phân bố lớn hơn tổng lượng nước cơ thể, gợi ý thuốc khu trú tại một số mô, có thể bao gồm gan. SmPC ghi nhận tỷ lệ gắn protein huyết tương khoảng 5%, trong khi DailyMed mô tả thuốc không gắn đáng kể với protein huyết tương ở nồng độ điều trị.
Dữ liệu định lượng về khả năng qua hàng rào máu–não, nhau thai và phân bố vào sữa mẹ.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Dacarbazine là tiền thuốc được chuyển hóa chủ yếu tại gan. CYP1A1, CYP1A2 và CYP2E1 xúc tác quá trình N-demethyl hóa, tạo HMMTIC và MTIC. MTIC tiếp tục được chuyển hóa thành 5-aminoimidazole-4-carboxamide, viết tắt là AIC. Các chất trung gian phản ứng tạo tác động alkyl hóa DNA.
Giai đoạn IV: Thải trừ
Khoảng 20–50% liều dacarbazine có thể được thải nguyên dạng qua thận bằng bài tiết ở ống thận theo SmPC. Nhãn DailyMed ghi nhận trung bình khoảng 40% liều được bài tiết nguyên dạng trong nước tiểu trong vòng 6 giờ. AIC là một chất chuyển hóa chính được tìm thấy trong nước tiểu.
| t½ · Thời gian bán thải | Dược động học huyết tương có hai pha:
Sự khác nhau giữa các số liệu có thể liên quan đến quần thể, phương pháp đo và nhãn sản phẩm. |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Thông số độ thanh thải toàn phần chuẩn hóa. Dacarbazine được loại bỏ qua cả chuyển hóa ở gan và bài tiết qua thận. Bài tiết thận liên quan đến cơ chế bài tiết ở ống thận, không chỉ lọc cầu thận. |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Các yếu tố có thể ảnh hưởng gồm:
- Chức năng gan.
- Chức năng thận.
- Đồng thời suy cả gan và thận.
- Hoạt tính của CYP1A1, CYP1A2 và CYP2E1.
- Thuốc dùng đồng thời có chung con đường chuyển hóa.
- Liều và phác đồ truyền.
- Mức độ tiếp xúc ánh sáng của dung dịch.
- Tuổi và tình trạng bệnh lý toàn thân.
SmPC cho biết suy gan nhẹ đến vừa hoặc suy thận nhẹ đến vừa đơn độc thường không bắt buộc giảm liều, nhưng suy đồng thời cả gan và thận làm kéo dài thải trừ và chưa có hướng dẫn giảm liều được thẩm định.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Dacarbazine
- Thuốc chống ung thư gây độc tế bào.
- Tác nhân alkyl hóa khác.
- Dẫn xuất triazene.
- Tiền thuốc được hoạt hóa bởi hệ cytochrome P450 tại gan.
- Thuốc tác động không phụ thuộc hoàn toàn vào một pha cụ thể của chu kỳ tế bào.
Dacarbazine không phải thuốc điều trị đích, liệu pháp miễn dịch hay kháng thể đơn dòng.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Dacarbazine ban đầu ít hoặc chưa có hoạt tính chống ung thư. Sau quá trình N-demethyl hóa tại gan, thuốc tạo các chất trung gian HMMTIC và MTIC cùng tác nhân methyl hóa phản ứng. Các chất này gây alkyl hóa và liên kết chéo DNA, làm rối loạn chức năng DNA, ức chế tổng hợp DNA, gây ngừng chu kỳ tế bào và thúc đẩy tế bào chết.
Nhãn DailyMed cũng nêu ba cơ chế được đề xuất:
- Ức chế tổng hợp DNA thông qua hoạt động tương tự purine.
- Hoạt động như một tác nhân alkyl hóa.
- Tương tác với các nhóm sulfhydryl.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Tác dụng gây độc tế bào của dacarbazine không giới hạn ở một pha duy nhất của chu kỳ tế bào. Thuốc làm giảm tăng trưởng tế bào thông qua tổn thương và ức chế tổng hợp DNA. Do tác động lên các tế bào phân chia nhanh, dacarbazine có thể đồng thời ảnh hưởng đến tủy xương, nang tóc và niêm mạc tiêu hóa, giải thích một phần các độc tính huyết học, rụng tóc, buồn nôn và nôn.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Dacarbazine
Chỉ định được phê duyệt khác nhau giữa các quốc gia và nhãn sản phẩm.
Theo nhãn thuốc Hoa Kỳ
- Điều trị melanoma ác tính di căn.
- Điều trị hàng hai bệnh Hodgkin khi phối hợp với các thuốc có hiệu quả khác.
Theo SmPC tại Anh - Melanoma ác tính đã di căn.
- Lymphoma Hodgkin tiến triển trong hóa trị phối hợp.
- Sarcoma mô mềm tiến triển ở người lớn, ngoại trừ mesothelioma và sarcoma Kaposi, trong hóa trị phối hợp.
Việc lựa chọn dacarbazine còn phụ thuộc phân loại mô bệnh học, giai đoạn ung thư, điều trị trước đó, đột biến phân tử, thể trạng và hướng dẫn chuyên môn tại thời điểm điều trị.
NCI ghi nhận dacarbazine đang được nghiên cứu trong các loại ung thư khác ngoài các chỉ định được phê duyệt tại Hoa Kỳ.
Một ứng dụng có thể là chỉ định được phê duyệt tại quốc gia này nhưng ngoài chỉ định tại quốc gia khác. Ví dụ, SmPC tại Anh ghi nhận sarcoma mô mềm tiến triển ở người lớn, trong khi nhãn DailyMed được tham khảo chỉ nêu melanoma di căn và bệnh Hodgkin hàng hai. Vì vậy, cần đối chiếu đúng nhãn thuốc được cấp phép tại nơi điều trị.
Không nên tự suy rộng dacarbazine cho mọi loại sarcoma hoặc mọi ung thư da.
Liều dùng và cách sử dụng
Liều dưới đây chỉ nhằm mô tả các phác đồ được ghi trong nhãn tham khảo. Liều thực tế phải do bác sĩ ung thư tính theo diện tích bề mặt cơ thể, bệnh, phác đồ phối hợp, chức năng cơ quan và kết quả xét nghiệm.
Melanoma ác tính di căn
Nhãn DailyMed ghi:
- 2–4,5 mg/kg/ngày trong 10 ngày; có thể lặp lại mỗi 4 tuần.
- Hoặc 250 mg/m²/ngày, truyền hoặc tiêm tĩnh mạch trong 5 ngày; có thể lặp lại mỗi 3 tuần.
SmPC ghi:
- 200–250 mg/m²/ngày trong 5 ngày, lặp lại mỗi 3 tuần.
- Hoặc 850 mg/m² vào ngày 1, lặp lại mỗi 3 tuần.
Lymphoma Hodgkin
Nhãn DailyMed ghi: - 150 mg/m²/ngày trong 5 ngày, phối hợp thuốc khác, lặp lại mỗi 4 tuần.
- Hoặc 375 mg/m² vào ngày 1, phối hợp thuốc khác, lặp lại mỗi 15 ngày.
Trong phác đồ ABVD, SmPC ghi dacarbazine 375 mg/m² đường tĩnh mạch mỗi 15 ngày, phối hợp doxorubicin, bleomycin và vinblastine.
Sarcoma mô mềm ở người lớn
SmPC ghi dacarbazine 250 mg/m²/ngày vào ngày 1–5, phối hợp doxorubicin, lặp lại mỗi 3 tuần trong phác đồ ADIC.
Không được tự áp dụng các liều trên. Phác đồ có thể thay đổi theo hướng dẫn, quốc gia, bệnh viện và đặc điểm từng bệnh nhân.
- Chỉ dùng đường tĩnh mạch.
- Chỉ nhân viên y tế có chuyên môn được pha và truyền thuốc.
- Liều đến 200 mg/m² có thể được tiêm tĩnh mạch chậm theo SmPC; liều 200–850 mg/m² thường được truyền trong khoảng 15–30 phút.
- Phải kiểm tra đường truyền trước khi dùng thuốc.
- Phải tránh thoát mạch; nếu xảy ra thoát mạch, ngừng truyền ngay và xử trí theo quy trình của cơ sở.
- Dung dịch phải được bảo vệ khỏi ánh sáng trong quá trình pha và truyền.
- Cần sử dụng thuốc chống nôn và biện pháp hỗ trợ theo phác đồ của bác sĩ.
- Không pha chung tùy tiện với thuốc khác. SmPC ghi dacarbazine không tương thích hóa học với heparin, hydrocortisone, L-cysteine và natri bicarbonat.
Trước mỗi chu kỳ và trong quá trình điều trị, bác sĩ có thể theo dõi:
- Công thức máu toàn bộ.
- Bạch cầu và bạch cầu trung tính.
- Tiểu cầu.
- Hemoglobin.
- Chức năng gan: AST, ALT, bilirubin, phosphatase kiềm.
- Chức năng thận: creatinine, ure và độ lọc cầu thận.
- Kích thước gan và các dấu hiệu bệnh tắc tĩnh mạch gan.
- Dấu hiệu nhiễm trùng hoặc sốt.
- Dấu hiệu chảy máu.
- Buồn nôn, nôn và tình trạng mất nước.
- Phản ứng dị ứng hoặc phản vệ.
- Tình trạng vị trí truyền và dấu hiệu thoát mạch.
Giảm tế bào máu có thể xuất hiện muộn; điểm thấp nhất của bạch cầu và tiểu cầu thường chỉ xảy ra sau khoảng 3–4 tuần.
Cảnh báo và lưu ý về Dacarbazine
Chống chỉ định có thể khác nhau theo nhãn thuốc.
Nhãn DailyMed chống chỉ định ở người từng quá mẫn với dacarbazine.
SmPC tham khảo chống chỉ định trong các trường hợp:
- Quá mẫn với dacarbazine hoặc tá dược.
- Mang thai.
- Cho con bú.
- Giảm bạch cầu và/hoặc giảm tiểu cầu.
- Bệnh gan nặng.
- Bệnh thận nặng.
Bác sĩ phải đối chiếu đúng tờ hướng dẫn sử dụng của sản phẩm được dùng tại cơ sở điều trị.
Các tác dụng thường gặp hoặc được ghi nhận gồm:
Huyết học
- Thiếu máu.
- Giảm bạch cầu.
- Giảm tiểu cầu.
- Nhiễm trùng liên quan suy tủy.
- Hiếm gặp: giảm toàn thể huyết cầu và mất bạch cầu hạt.
Tiêu hóa - Chán ăn.
- Buồn nôn.
- Nôn.
- Tiêu chảy.
Da và mô dưới da - Rụng tóc.
- Tăng sắc tố.
- Nhạy cảm ánh sáng.
- Ban đỏ.
- Phát ban dát sẩn.
- Mày đay.
Thần kinh - Đau đầu.
- Rối loạn thị giác.
- Lú lẫn.
- Ngủ lịm.
- Co giật.
- Dị cảm vùng mặt.
Toàn thân và tại vị trí truyền - Hội chứng giống cúm với sốt, rét run, đau cơ và mệt mỏi.
- Đỏ bừng mặt.
- Đau, bỏng rát hoặc kích ứng tại vị trí truyền.
- Đau và hoại tử mô khi thoát mạch.
Nhãn DailyMed ghi nhận chán ăn, buồn nôn và nôn là các phản ứng độc tính thường gặp nhất, đặc biệt trong các liều đầu.
Suy tủy xương
Giảm bạch cầu và giảm tiểu cầu có thể nghiêm trọng, dẫn đến nhiễm trùng, xuất huyết hoặc tử vong. Độc tính có thể xuất hiện muộn và tích lũy khi điều trị kéo dài.
Độc tính gan và bệnh tắc tĩnh mạch gan
Dacarbazine hiếm khi gây hoại tử tế bào gan liên quan đến tắc các tĩnh mạch trong gan hoặc hội chứng Budd–Chiari. Biểu hiện có thể gồm sốt, tăng bạch cầu ái toan, đau bụng, gan to, vàng da, sốc và diễn tiến nhanh đến tử vong.
Phản vệ
Phản vệ có thể xảy ra sau khi dùng dacarbazine và cần được xử trí cấp cứu.
Thoát mạch
Thoát thuốc ra ngoài tĩnh mạch có thể gây đau dữ dội, tổn thương và hoại tử mô.
Người bệnh cần báo ngay cho nhân viên y tế khi có sốt, rét run, chảy máu bất thường, khó thở, phát ban, đau vùng gan, vàng da hoặc đau rát tại vị trí truyền.
- Chỉ dùng dưới sự giám sát của bác sĩ chuyên khoa ung thư hoặc huyết học.
- Phải có khả năng theo dõi huyết học, sinh hóa và lâm sàng trước, trong và sau điều trị.
- Đánh giá lợi ích–nguy cơ trước mỗi chu kỳ vì thuốc có thể gây độc tính tiêu hóa và huyết học nghiêm trọng.
- Ngừng thuốc và đánh giá ngay khi có dấu hiệu suy gan, suy thận hoặc quá mẫn.
- Nếu xảy ra bệnh tắc tĩnh mạch gan, không tiếp tục dùng dacarbazine.
- Thận trọng ở người đã hoặc đang dùng thuốc độc tủy hay xạ trị.
- Tránh vaccine sống trong thời gian điều trị; SmPC khuyến cáo chỉ cân nhắc vaccine sống ít nhất 3 tháng sau khi kết thúc hóa trị, tùy tình trạng miễn dịch.
- Tránh tiếp xúc ánh sáng của dung dịch.
- Tránh để thuốc thoát mạch.
- Thuốc có khả năng gây đột biến, gây ung thư và ảnh hưởng khả năng sinh sản.
- Cần tư vấn bảo tồn khả năng sinh sản trước khi điều trị khi phù hợp.
Biến chứng chính của quá liều là ức chế tủy xương nghiêm trọng, có thể tiến triển thành bất sản tủy. Độc tính có thể xuất hiện muộn đến khoảng 2 tuần; điểm thấp nhất của bạch cầu và tiểu cầu có thể xảy ra sau khoảng 4 tuần.
Xử trí:
- Ngừng dùng thuốc.
- Theo dõi huyết học kéo dài.
- Theo dõi dấu hiệu nhiễm trùng và chảy máu.
- Điều trị hỗ trợ tại bệnh viện.
- Truyền chế phẩm máu hoặc điều trị nhiễm trùng khi có chỉ định.
- Không có thuốc giải độc đặc hiệu được biết đến.
Điều kiện bảo quản phụ thuộc từng sản phẩm:
- SmPC Dacarbazine medac: bảo quản không quá 25°C, giữ lọ trong hộp ngoài để tránh ánh sáng; dung dịch sau hoàn nguyên cũng phải được bảo vệ khỏi ánh sáng.
- Một nhãn DailyMed tại Hoa Kỳ yêu cầu bảo quản lọ chưa pha ở 2–8°C.
- Thời gian ổn định sau hoàn nguyên và pha loãng khác nhau giữa các sản phẩm.
Vì có khác biệt giữa các nhãn, phải tuân thủ chính xác tờ hướng dẫn sử dụng của sản phẩm đang dùng. Dung dịch nên được pha trong điều kiện vô khuẩn và sử dụng theo quy trình của khoa dược bệnh viện.
Đối tượng đặc biệt
SmPC tham khảo cho biết độ an toàn và hiệu quả của dacarbazine ở trẻ em và thanh thiếu niên dưới 15 tuổi chưa được thiết lập; chưa thể đưa ra khuyến nghị sử dụng riêng và thuốc không được khuyến nghị thường quy cho nhóm này trong nhãn nói trên.
Việc sử dụng trong ung thư nhi khoa, nếu có, phải theo phác đồ chuyên khoa và không được suy diễn từ liều người lớn.
Kinh nghiệm sử dụng dacarbazine ở người cao tuổi còn hạn chế và SmPC không đưa ra hướng dẫn liều riêng.
Bác sĩ cần đánh giá thận trọng:
- Chức năng tủy xương.
- Chức năng gan và thận.
- Thể trạng.
- Bệnh đồng mắc.
- Thuốc đang sử dụng.
- Nguy cơ nhiễm trùng và chảy máu.
SmPC tham khảo chống chỉ định dacarbazine trong thai kỳ vì thuốc đã thể hiện khả năng gây đột biến, gây quái thai và gây ung thư trong nghiên cứu động vật; nguy cơ gây dị tật ở người được xem là có thể tăng.
Nhãn DailyMed cũ hơn ghi rằng chưa có nghiên cứu đầy đủ, có đối chứng ở phụ nữ mang thai và chỉ cân nhắc khi lợi ích tiềm năng vượt nguy cơ cho thai. Tuy nhiên, không được hiểu nội dung này là thuốc an toàn trong thai kỳ.
Theo SmPC:
- Phụ nữ có khả năng mang thai cần tránh thai hiệu quả trong điều trị và 6 tháng sau khi kết thúc.
- Nam giới không nên có con trong điều trị và 3 tháng sau khi kết thúc.
- Người dự định sinh con nên được tư vấn di truyền và tư vấn bảo tồn khả năng sinh sản.
SmPC chống chỉ định dacarbazine trong thời kỳ cho con bú.
Nhãn DailyMed cho biết chưa rõ thuốc có bài tiết vào sữa mẹ hay không; do nguy cơ gây ung thư được ghi nhận trong nghiên cứu động vật, cần ngừng cho bú hoặc ngừng thuốc tùy mức độ cần thiết của điều trị.
Trong thực hành, người bệnh không nên cho con bú khi đang được điều trị dacarbazine nếu chưa có hướng dẫn chuyên khoa cụ thể.
Theo SmPC:
- Suy gan nhẹ đến vừa đơn độc thường không bắt buộc giảm liều.
- Bệnh gan nặng là chống chỉ định.
- Khi đồng thời suy gan và suy thận, quá trình thải trừ dacarbazine bị kéo dài.
- Chưa có khuyến nghị giảm liều được thẩm định cho trường hợp đồng thời suy gan và suy thận.
Cần theo dõi chức năng gan thường xuyên và ngừng thuốc khi xuất hiện dấu hiệu tổn thương gan hoặc bệnh tắc tĩnh mạch gan.
Theo SmPC:
- Suy thận nhẹ đến vừa đơn độc thường không bắt buộc giảm liều.
- Bệnh thận nặng là chống chỉ định.
- Một phần dacarbazine được bài tiết nguyên dạng qua thận.
- Suy đồng thời gan và thận có thể làm kéo dài thời gian thải trừ.
Liều phải được bác sĩ ung thư đánh giá theo chức năng thận, độc tính và toàn bộ phác đồ.
Dacarbazine có thể làm giảm khả năng lái xe hoặc vận hành máy móc do:
- Buồn nôn và nôn.
- Ngủ lịm.
- Lú lẫn.
- Đau đầu.
- Rối loạn thị giác.
- Tác dụng thần kinh trung ương khác.
Không lái xe hoặc vận hành thiết bị nguy hiểm nếu có bất kỳ triệu chứng ảnh hưởng tỉnh táo, thị lực hoặc khả năng phối hợp vận động.
Tương tác thuốc của Dacarbazine
Các tương tác và phối hợp cần đặc biệt lưu ý:
- Thuốc gây độc tủy hoặc xạ trị: có thể làm tăng ức chế tủy.
- Thuốc chuyển hóa qua CYP1A1, CYP1A2 hoặc CYP2E1: có khả năng ảnh hưởng lẫn nhau về chuyển hóa.
- Methoxypsoralen: dacarbazine có thể tăng tác dụng nhạy cảm ánh sáng.
- Vaccine sống: tránh sử dụng do nguy cơ nhiễm trùng nghiêm trọng hoặc tử vong ở người bị ức chế miễn dịch.
- Thuốc chống đông đường uống: cần tăng tần suất theo dõi INR.
- Phenytoin: phối hợp có thể làm giảm hấp thu phenytoin và tăng nguy cơ co giật.
- Cyclosporine hoặc tacrolimus: có thể gây ức chế miễn dịch quá mức và tăng nguy cơ tăng sinh lympho.
- Fotemustine: không dùng đồng thời do nguy cơ độc tính phổi cấp và hội chứng suy hô hấp ở người lớn có thể tử vong.
- Thuốc độc gan và rượu: nên tránh trong thời gian hóa trị.
Người bệnh phải cung cấp cho bác sĩ danh sách đầy đủ thuốc kê đơn, không kê đơn, vaccine, thảo dược và thực phẩm bổ sung đang dùng.
Thắc mắc về hoạt chất Dacarbazine
Dacarbazine là thuốc hóa trị chống ung thư dạng tiêm tĩnh mạch, thuộc nhóm dẫn xuất triazene và tác nhân alkyl hóa. Sau khi được chuyển hóa tại gan, thuốc tạo các chất trung gian gây tổn thương DNA, từ đó ức chế sự phát triển của tế bào ung thư.
Tại Hoa Kỳ, dacarbazine được phê duyệt cho melanoma ác tính di căn và bệnh Hodgkin không đáp ứng với hóa trị trước đó khi phối hợp với thuốc khác. SmPC tại Anh còn ghi nhận thuốc trong hóa trị phối hợp cho lymphoma Hodgkin tiến triển và một số sarcoma mô mềm tiến triển ở người lớn. Chỉ định cụ thể phải căn cứ vào nhãn thuốc và hướng dẫn tại nơi điều trị.
Có. ABVD gồm bốn thuốc: doxorubicin, bleomycin, vinblastine và dacarbazine. Đây là một phác đồ được sử dụng trong điều trị lymphoma Hodgkin. Lịch dùng và số chu kỳ do bác sĩ huyết học hoặc ung thư quyết định.
Các nguy cơ nghiêm trọng gồm suy tủy xương gây giảm bạch cầu và giảm tiểu cầu, phản vệ, tổn thương gan nặng do bệnh tắc tĩnh mạch gan và hoại tử mô khi thuốc thoát ra ngoài tĩnh mạch. Người bệnh cần báo ngay khi sốt, chảy máu bất thường, khó thở, vàng da, đau bụng hoặc đau rát tại vị trí truyền.
Có thể. Buồn nôn, nôn và chán ăn là những tác dụng không mong muốn thường gặp; rụng tóc cũng đã được ghi nhận. Bác sĩ thường chỉ định thuốc chống nôn và biện pháp hỗ trợ phù hợp. Mức độ triệu chứng khác nhau giữa từng người và từng phác đồ phối hợp.

