Glycerol (Glycerin)

Glycerol, còn gọi là glycerin hoặc glycerine, là một polyol có ba nhóm hydroxyl và công thức phân tử C3H8O3. Đây là một thành viên của nhóm Alcohol/Ancol, nhưng khác ethanol và methanol về cấu trúc, công dụng và độc tính. Glycerol có thể xuất hiện trong thuốc, mỹ phẩm, thực phẩm hoặc công thức bào chế với vai trò khác nhau; vì vậy không được dùng sản phẩm công nghiệp, mỹ phẩm hay thực phẩm thay cho thuốc.

Trong điều trị táo bón không thường xuyên, glycerin được dùng qua đường trực tràng dưới dạng thuốc đạn hoặc dung dịch thụt và được FDA xếp vào nhóm thuốc nhuận tràng ưu trương. Sản phẩm thường gây đi tiêu trong khoảng 15–60 phút, nhưng chỉ nên dùng ngắn hạn, đúng hàm lượng, đúng nhóm tuổi và đúng hướng dẫn trên nhãn. Không tự dùng khi đau bụng, buồn nôn, nôn, nghi tắc ruột hoặc chảy máu trực tràng.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Glycerol/Glycerin là hợp chất polyol có tính hút ẩm và giữ nước.
  • Thường dùng làm tá dược, dung môi, chất giữ ẩm hoặc thành phần trong một số chế phẩm.
  • Dạng mỹ phẩm thường liên quan đến tác dụng giữ ẩm; dạng thuốc cần theo hướng dẫn riêng.
  • Có thể gây kích ứng nhẹ hoặc khó chịu tiêu hóa tùy đường dùng và nồng độ.
  • Người có bệnh nền hoặc dùng cho trẻ nhỏ nên hỏi dược sĩ nếu không chắc cách dùng.

Hoạt chất Glycerol là gì?

Glycerol, còn gọi là glycerin, là một hợp chất polyol có ba nhóm hydroxyl. Trong điều trị táo bón, glycerol được dùng tại trực tràng như một thuốc nhuận tràng ưu trương tác dụng tương đối nhanh.1

Glycerol trong thuốc nhuận tràng cần được phân biệt với glycerol chỉ đóng vai trò tá dược trong mỹ phẩm, thực phẩm hoặc các thuốc khác.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Glycerol

INN Glycerol; glycerin; glycerine

CAS 56-81-5 Công thức C3H8O3

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Glycerol

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Glycerol; glycerin; glycerine

Tên IUPAC

propane-1,2,3-triol

Tên hóa học khác

1,2,3-Propanetriol

Tên khác / tên đồng nghĩa

Các tên thường gặp gồm glycerin, glycerine, propane-1,2,3-triol và 1,2,3-propanetriol. Trong thực hành, “glycerol” và “glycerin” thường chỉ cùng một chất, không phải hai hoạt chất khác nhau.

Tên viết tắt

Gro

Tên Latinh / tên dược điển

Glycerolum

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

56-81-5

UNII

PDC6A3C0OX

PubChem CID

753

RxNorm CUI

4910

Công thức phân tử

C3H8O3

Dược động học của Glycerol

SmPC của thuốc đạn glycerol ghi nhận glycerol được hấp thu kém sau khi dùng qua đường trực tràng.2

Các SmPC không cung cấp đầy đủ thông số nồng độ tối đa, thời gian đạt nồng độ tối đa, diện tích dưới đường cong, thể tích phân bố, độ thanh thải hoặc thời gian bán thải sau liều nhuận tràng trực tràng.

Giai đoạn I: Hấp thu

Glycerol được hấp thu kém sau khi dùng qua đường trực tràng.2

Mức hấp thu của từng dạng thuốc đạn hoặc dung dịch thụt, đặc biệt khi niêm mạc trực tràng bị tổn thương.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng tuyệt đối của glycerol sau khi dùng thuốc đạn hoặc thụt trực tràng chưa được định lượng trong các nhãn đã kiểm chứng.

Giai đoạn II: Phân bố

Thể tích phân bố và tỷ lệ gắn protein huyết tương sau liều glycerol nhuận tràng trực tràng.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Glycerol là một chất chuyển hóa tự nhiên trong cơ thể người. Tuy nhiên, tỷ lệ glycerol hấp thu từ thuốc trực tràng được chuyển hóa qua từng con đường sinh hóa và mức đóng góp vào chuyển hóa toàn thân chưa được mô tả trong các SmPC đã kiểm chứng.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Đường thải trừ và tỷ lệ bài tiết nguyên dạng sau khi dùng glycerol qua đường trực tràng.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải sau khi dùng glycerol dưới dạng thuốc đạn hoặc dung dịch thụt.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Độ thanh thải toàn thân sau liều glycerol nhuận tràng trực tràng.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Ảnh hưởng của tuổi, chức năng gan, chức năng thận, tổn thương niêm mạc trực tràng, táo bón kéo dài hoặc các bệnh chuyển hóa lên dược động học của glycerol trực tràng.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Glycerol

Glycerol trực tràng được FDA xếp vào nhóm thuốc nhuận tràng ưu trương.3

SmPC của thuốc đạn glycerol mô tả hoạt chất thường được phân loại là thuốc nhuận tràng thẩm thấu, đồng thời có tác dụng kích thích nhẹ, bôi trơn và làm mềm phân.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Glycerol tạo tác dụng nhuận tràng tại chỗ nhờ các cơ chế phối hợp:

Tác dụng ưu trương hoặc thẩm thấu tại trực tràng. Hỗ trợ bôi trơn đường ra của phân. Làm mềm khối phân. Gây kích thích nhẹ tại đoạn ruột dưới, qua đó thúc đẩy nhu động và phản xạ tống phân.2

Mức đóng góp tương đối của từng cơ chế chưa được xác định chính xác.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Thuốc đạn glycerin thường tạo nhu động đi tiêu trong khoảng 15–60 phút theo chuyên luận FDA và nhãn DailyMed.3

Thời gian khởi phát này không phải cam kết cho mọi người sử dụng. Không nên đặt thêm liều ngay khi chưa thấy tác dụng mà chưa đối chiếu hướng dẫn của sản phẩm.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Glycerol

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Glycerol

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Glycerol

SmPC thuốc đạn glycerol 4 g không nêu tương tác thuốc cụ thể; các SmPC dành cho trẻ em cho biết chưa thực hiện nghiên cứu tương tác.2

Không nên hiểu “chưa ghi nhận” hoặc “chưa nghiên cứu” là chắc chắn không có tương tác. Cần thông báo cho bác sĩ hoặc dược sĩ về các thuốc nhuận tràng, thuốc đặt trực tràng và thuốc điều trị bệnh hậu môn–trực tràng đang sử dụng.

Thắc mắc về hoạt chất Glycerol

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 3 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *