Pentobarbital

Pentobarbital là một barbiturat tác dụng ngắn có khả năng ức chế hệ thần kinh trung ương. Dạng pentobarbital sodium tiêm được ghi nhận trong nhãn thuốc Hoa Kỳ với các mục đích an thần, gây ngủ ngắn hạn, tiền mê và kiểm soát khẩn cấp một số cơn co giật cấp ở liều gây mê. Thuốc có thể gây buồn ngủ sâu, suy giảm ý thức, ức chế hô hấp, hạ huyết áp, lệ thuộc thuốc và hội chứng cai nguy hiểm. Nguy cơ tăng lên khi dùng cùng rượu, opioid, thuốc ngủ hoặc các chất ức chế thần kinh trung ương khác. Pentobarbital phải được kê đơn, cấp phát và sử dụng trong điều kiện kiểm soát phù hợp; dạng tiêm cần do nhân viên y tế thực hiện với phương tiện theo dõi hô hấp, tuần hoàn và hồi sức sẵn có. Người bệnh không được tự áp dụng liều, tự phối hợp hoặc tự ngừng thuốc sau thời gian sử dụng kéo dài.[1][7]

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Pentobarbital là barbiturate có tác dụng an thần, gây ngủ và chống co giật.
  • Thường chỉ dùng trong môi trường chuyên khoa hoặc khi bác sĩ chỉ định rõ.
  • Không tự dùng vì khoảng an toàn hẹp và nguy cơ độc tính nghiêm trọng.
  • Cảnh báo gồm suy hô hấp, tụt huyết áp, buồn ngủ sâu, lệ thuộc hoặc tương tác thuốc.
  • Báo bác sĩ về bệnh hô hấp, bệnh gan, thuốc an thần/opioid, thai kỳ hoặc cho con bú.

Hoạt chất Pentobarbital là gì?

Pentobarbital là thuốc barbiturat tác dụng ngắn làm giảm hoạt động của hệ thần kinh trung ương. Tác dụng của thuốc thay đổi theo liều, từ an thần nhẹ, gây ngủ đến gây mê, ức chế hô hấp và hôn mê. Vì có nguy cơ lệ thuộc và quá liều nghiêm trọng, pentobarbital không phải thuốc phù hợp để tự điều trị.[1]

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Pentobarbital

CAS 76-74-4

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Pentobarbital

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Pentobarbital

Tên IUPAC

5-ethyl-5-pentan-2-yl-1,3-diazinane-2,4,6-trione

Tên hóa học khác

Pentobarbituric acid

Tên khác / tên đồng nghĩa

Pentobarbitone; pentobarbituric acid. Pentobarbital sodium là dạng muối natri thường được sử dụng trong chế phẩm tiêm. Nembutal là tên biệt dược quốc tế từng được sử dụng cho pentobarbital.[1][3]

Tên viết tắt

PTB

Tên Latinh / tên dược điển

Pentobarbitalum

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

76-74-4

UNII

I4744080IR

PubChem CID

4737

RxNorm CUI

7994

Dược động học của Pentobarbital

Pentobarbital khởi phát tác dụng gần như ngay lập tức khi tiêm tĩnh mạch và chậm hơn khi tiêm bắp. Thuốc phân bố nhanh vào các mô, đặc biệt là não, gan và thận; được chuyển hóa chủ yếu tại gan và thải trừ phần lớn dưới dạng chất chuyển hóa qua nước tiểu. Thời gian bán thải huyết tương ở người lớn được nhãn thuốc ghi nhận trong khoảng 15–50 giờ và phụ thuộc liều.[1]

Giai đoạn I: Hấp thu

Muối barbiturat được hấp thu nhanh hơn dạng acid. Tác dụng sau đường uống hoặc trực tràng được mô tả khởi phát trong khoảng 20–60 phút; tiêm bắp khởi phát nhanh hơn đôi chút, còn pentobarbital sodium tiêm tĩnh mạch có thể tác dụng gần như ngay lập tức.[1]

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Nhãn thuốc cho biết chưa có nghiên cứu chứng minh các đường dùng pentobarbital tương đương nhau về sinh khả dụng.[1] Giá trị sinh khả dụng tuyệt đối theo từng đường dùng.

Giai đoạn II: Phân bố

Pentobarbital phân bố nhanh đến các mô và dịch cơ thể, với nồng độ cao tại não, gan và thận. Khả năng tan trong lipid ảnh hưởng đáng kể đến tốc độ thâm nhập mô. Barbiturat gắn với protein huyết tương và protein mô ở mức độ thay đổi. Thuốc có thể qua nhau thai và tiếp cận mô thai.[1]

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Pentobarbital được chuyển hóa chủ yếu bởi hệ enzym microsom tại gan. Các chất chuyển hóa bất hoạt của barbiturat có thể được liên hợp với acid glucuronic trước khi thải trừ. Barbiturat cũng có khả năng cảm ứng enzym gan, do đó có thể làm thay đổi chuyển hóa của một số thuốc dùng đồng thời.[1]

Giai đoạn IV: Thải trừ

Các chất chuyển hóa được đào thải chủ yếu qua nước tiểu và ít hơn qua phân. Lượng pentobarbital hoặc các barbiturat tác dụng ngắn được thải dưới dạng không đổi qua nước tiểu được mô tả là không đáng kể.[1]

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải huyết tương của pentobarbital ở người lớn khoảng 15–50 giờ và có thể phụ thuộc vào liều.[1]

CL · Độ thanh thải toàn phần

Giá trị độ thanh thải toàn thân định lượng và khoảng tham chiếu theo từng nhóm người bệnh.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Dược động học có thể bị ảnh hưởng bởi liều, tuổi, tình trạng suy kiệt, chức năng gan, chức năng thận, mức gắn protein, thuốc cảm ứng hoặc ức chế enzym và các thuốc dùng đồng thời. Người cao tuổi, người suy gan hoặc suy thận thường cần lựa chọn liều thận trọng và theo dõi chặt chẽ hơn.[1]

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Pentobarbital

Pentobarbital thuộc nhóm barbiturat không chọn lọc, có tác dụng an thần – gây ngủ. Thuốc làm giảm hoạt động của vỏ não, giảm vận động, ảnh hưởng chức năng tiểu não và có thể tạo tác dụng chống co giật ở liều gây mê. Barbiturat có tác dụng giảm đau rất hạn chế; ở liều dưới gây mê, thuốc còn có thể làm tăng phản ứng với kích thích đau.[1]

Phần III: Cơ chế tác dụng

Pentobarbital điều biến dương tính thụ thể GABA-A, làm tăng dòng ion chloride qua kênh liên quan đến thụ thể và tăng ức chế dẫn truyền thần kinh. Ở nồng độ cao hơn, thuốc có thể trực tiếp hoạt hóa thụ thể GABA-A. Những tác động phụ thuộc nồng độ này góp phần tạo ra tác dụng an thần, gây ngủ, chống co giật và gây mê, đồng thời giải thích nguy cơ ức chế hô hấp khi liều tăng.[4]

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Tác dụng của pentobarbital phụ thuộc liều. Mức độ ức chế thần kinh trung ương có thể tiến triển từ buồn ngủ, an thần, gây ngủ đến gây mê sâu và hôn mê. Thuốc gây ức chế hô hấp phụ thuộc liều và có thể làm giảm huyết áp, nhịp tim. Barbiturat cũng làm thay đổi cấu trúc giấc ngủ, giảm giấc ngủ REM và có thể gây mất ngủ bật lại hoặc ác mộng khi ngừng đột ngột sau sử dụng thường xuyên.[1]

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Pentobarbital

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Pentobarbital

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Pentobarbital

Tương tácMức độCơ chế / ảnh hưởngKhuyến nghị / xử tríTheo dõiBằng chứng / nguồn
Ubrogepant

Một số barbiturat cảm ứng mạnh CYP3A4 có thể làm giảm đáng kể hiệu quả ubrogepant.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích
Cơ chế:

Cảm ứng CYP3A4 làm tăng chuyển hóa ubrogepant.

Ảnh hưởng:

Nhãn Hoa Kỳ liệt kê barbiturat trong nhóm chất cảm ứng mạnh; mức độ cảm ứng thay đổi theo từng hoạt chất.

Khuyến nghị:

avoid_combination

Xử trí:

Tránh phối hợp khi barbiturat cụ thể là chất cảm ứng CYP3A4 mạnh; chọn thuốc thay thế.

Theo dõi thất bại điều trị; xác minh hoạt chất và cường độ cảm ứng.

Bằng chứng: high
Nguồn:

DailyMed | UBRELVY (ubrogepant) Prescribing Information, revised 06/2025 | Sections 2.2, 4, 7.1–7.3, 12.3, 17 | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/fda/fdaDrugXsl.cfm?setid=fd9f9458-fd96-4688-be3f-f77b3d1af6ab | Kiểm tra ngày 2026-08-02
Health Canada | UBRELVY product information; product monograph date 2026-06-24 | https://health-products.canada.ca/dpd-bdpp/info?code=102161&lang=eng | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Codeine

Phối hợp codeine với benzodiazepine hoặc thuốc ức chế thần kinh trung ương khác có thể gây an thần sâu, hạ huyết áp, ức chế hô hấp, hôn mê và tử vong.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích
Cơ chế:

Tương tác dược lực học cộng hợp tại hệ thần kinh trung ương và trung tâm hô hấp. Không có chiều tác động đơn độc; cả hai thành phần làm tăng an thần và suy giảm đáp ứng hô hấp.

Ảnh hưởng:

Buồn ngủ quá mức, giảm tỉnh táo, hạ huyết áp, thở chậm hoặc nông, hôn mê và tử vong; nguy cơ cao hơn ở người cao tuổi, suy nhược hoặc có bệnh hô hấp.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Chỉ phối hợp khi lựa chọn thay thế không phù hợp. Giới hạn liều và thời gian ở mức tối thiểu cần thiết, tư vấn dấu hiệu ức chế hô hấp; cân nhắc bảo đảm tiếp cận thuốc đảo ngược quá liều opioid theo hướng dẫn lâm sàng.

Mức độ an thần; nhịp thở; SpO2; huyết áp; ý thức; dấu hiệu quá liều. Đánh giá lại sau khởi trị và mỗi lần chỉnh liều.

Bằng chứng: high
Nguồn:

[DailyMed/FDA] | Codeine Sulfate Tablets, USP | Cảnh báo hộp và Mục 7 — Benzodiazepines and Other CNS Depressants | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=010905f9-3bcb-4b50-9fe8-a3ad0010f14c | Kiểm tra ngày 2026-08-03
[FDA] | New Safety Measures for Opioid Analgesics and Benzodiazepines | Nguy cơ buồn ngủ cực độ, ức chế hô hấp, hôn mê và tử vong | https://www.fda.gov/drugs/food-and-drug-administration-overdose-prevention-framework/new-safety-measures-announced-opioid-analgesics-prescription-opioid-cough-products-and | Kiểm tra ngày 2026-08-03

Chlorpromazine

Chlorpromazine làm tăng và kéo dài tác dụng của các thuốc ức chế thần kinh trung ương.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích
Cơ chế:

Dược lực học: an thần, ức chế hô hấp và suy giảm tâm thần–vận động cộng hợp.

Ảnh hưởng:

Buồn ngủ sâu, suy giảm phối hợp, té ngã, hạ huyết áp, ức chế hô hấp hoặc hôn mê.

Khuyến nghị:

adjust_dose

Xử trí:

Tránh phối hợp không cần thiết; khi cần, khởi đầu thuốc ức chế CNS ở liều thấp hơn và chỉnh liều thận trọng.

Mức độ tỉnh táo, nhịp thở, SpO2, huyết áp, nguy cơ té ngã và khả năng vận hành máy móc.

Bằng chứng: high
Nguồn:

[eMC SmPC] | Chlorpromazine 100mg Tablets | Mục 4.5 – Interactions | https://www.medicines.org.uk/emc/product/3476/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01
[DailyMed] | Chlorpromazine Hydrochloride Tablets, USP | Warnings/Precautions – CNS depressants, anticoagulants, phenytoin, propranolol, thiazides, metrizamide, lithium, alcohol, guanethidine | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=5ae79c1e-f523-4358-9f8b-7382a03d59bc | Kiểm tra ngày 2026-08-01

Desipramine

Barbiturate có thể cảm ứng enzym gan làm giảm nồng độ desipramine; đồng thời có thể cộng hợp an thần.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Tương tác PK do cảm ứng chuyển hóa gan làm tăng thanh thải TCA; tương tác PD do cộng hợp ức chế thần kinh trung ương.

Ảnh hưởng:

Có thể giảm hiệu quả chống trầm cảm, xuất hiện tái phát triệu chứng; đồng thời tăng buồn ngủ và suy giảm phối hợp vận động.

Khuyến nghị:

monitor

Xử trí:

Theo dõi hiệu quả, tránh thay đổi đột ngột barbiturate và chỉnh liều desipramine theo đáp ứng/nồng độ; đánh giá lại khi ngừng chất cảm ứng.

Theo dõi triệu chứng trầm cảm, nồng độ desipramine nếu có, mức độ an thần, nhịp thở và té ngã.

Bằng chứng: high
Nguồn:

DailyMed | Desipramine Hydrochloride tablet | Clinical Pharmacology—Metabolism; Precautions—Drug Interactions | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/lookup.cfm?setid=6ab5e113-82ef-493d-a4e3-a2756608fa60 | Kiểm tra ngày 2026-08-04

Chlordiazepoxide

Barbiturate có thể làm tăng tác dụng an thần và độc tính thần kinh trung ương khi dùng cùng chlordiazepoxide.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Ức chế thần kinh trung ương cộng hợp; đồng thời có khả năng ảnh hưởng chuyển hóa khi dùng kéo dài.

Ảnh hưởng:

Buồn ngủ quá mức, mất điều hòa, lú lẫn, giảm tri giác và có thể ức chế hô hấp.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Tránh phối hợp không cần thiết; nếu bắt buộc, dùng liều thấp và theo dõi sát khi khởi trị hoặc thay đổi liều.

Tri giác, mức độ an thần, nhịp thở, SpO2, dáng đi và té ngã.

Bằng chứng: low
Nguồn:

emc/MHRA | Librium 10 mg Capsules SmPC | Section 4.5 Interaction with other medicinal products and other forms of interaction | https://www.medicines.org.uk/emc/product/1729/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-04

Chlordiazepoxide

Các thuốc ức chế thần kinh trung ương khác có thể làm tăng tác dụng an thần, suy giảm tâm thần-vận động và ức chế hô hấp của chlordiazepoxide.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Tác dụng dược lực học cộng hợp; nhóm liên quan gồm thuốc ngủ, thuốc mê, thuốc an thần, thuốc kháng histamin gây buồn ngủ và nhiều thuốc hướng thần.

Ảnh hưởng:

Buồn ngủ quá mức, lú lẫn, mất điều hòa, té ngã, giảm khả năng lái xe và có thể suy hô hấp, nhất là ở người cao tuổi hoặc suy hô hấp.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Hạn chế phối hợp không cần thiết; giảm gánh nặng thuốc an thần khi có thể và dùng liều thấp nhất phù hợp.

An thần ban ngày, tri giác, nhịp thở, SpO2, té ngã, dáng đi và khả năng thực hiện hoạt động nguy hiểm.

Bằng chứng: moderate
Nguồn:

DailyMed | Chlordiazepoxide Hydrochloride capsule | Boxed Warning; Warnings and Precautions; Drug Interactions | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=dd5f82b0-5a56-4728-941a-c8c2a0d51cc4 | Kiểm tra ngày 2026-08-04
emc/MHRA | Librium 10 mg Capsules SmPC | Section 4.5 Interaction with other medicinal products and other forms of interaction | https://www.medicines.org.uk/emc/product/1729/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-04

Azelastine

Phối hợp azelastine đường mũi với thuốc ức chế thần kinh trung ương có thể làm tăng buồn ngủ, giảm tỉnh táo và suy giảm hiệu năng thần kinh trung ương.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Tương tác dược lực học cộng hợp. Tác dụng gây buồn ngủ hoặc suy giảm tâm thần–vận động của azelastine có thể cộng thêm với các thuốc có tác dụng ức chế hệ thần kinh trung ương.

Ảnh hưởng:

Có thể tăng buồn ngủ, chóng mặt, giảm tập trung, suy giảm phối hợp vận động và khả năng lái xe/vận hành máy. Mức độ phụ thuộc thuốc phối hợp, liều và độ nhạy của người bệnh.

Khuyến nghị:

avoid_combination

Xử trí:

Tránh phối hợp khi có thể. Khi bắt buộc sử dụng, cần đánh giá từng thuốc cụ thể, tư vấn tránh lái xe/vận hành máy và không dùng thêm rượu; không tự điều chỉnh liều nếu nguồn chuyên biệt của cặp thuốc không hướng dẫn.

Theo dõi mức độ tỉnh táo, buồn ngủ, chóng mặt, lú lẫn và suy giảm phối hợp tâm thần–vận động, đặc biệt khi bắt đầu hoặc thay đổi thuốc ức chế thần kinh trung ương.

Bằng chứng: high
Nguồn:

DailyMed | Azelastine hydrochloride nasal spray 0.15% | Section 7.1: concurrent use with other CNS depressants should be avoided | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?audience=professional&setid=c9239ce9-f77f-0db4-e053-2995a90aa4ec | Kiểm tra ngày 2026-08-02
FDA | Astelin (azelastine hydrochloride) Nasal Spray label | Drug Interactions: additive reductions in alertness and CNS performance | https://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2012/020114s023lbl.pdf | Kiểm tra ngày 2026-08-02
emc (UK SmPC) | Azelastine hydrochloride/fluticasone nasal spray | Section 4.5: sedative effect may be enhanced with sedative or central nervous medicines | https://www.medicines.org.uk/emc/product/100498/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Acrivastin

Phối hợp acrivastine với các thuốc ức chế hệ thần kinh trung ương có thể gây thêm suy giảm tỉnh táo ở một số người. Cảnh báo trong SmPC bao gồm các thuốc an thần và thuốc gây yên dịu.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Tương tác dược lực học cộng hợp trên hệ thần kinh trung ương. Acrivastine có thể gây buồn ngủ; các thuốc ức chế hệ thần kinh trung ương có thể làm tăng tác dụng an thần và suy giảm chức năng tâm thần-vận động.

Ảnh hưởng:

Có thể tăng buồn ngủ, chóng mặt, giảm tỉnh táo, giảm tập trung và suy giảm khả năng lái xe hoặc vận hành máy móc.

Khuyến nghị:

counsel_patient

Xử trí:

Đánh giá nhu cầu phối hợp và tổng gánh nặng an thần. Tư vấn người bệnh thận trọng với các hoạt động cần tỉnh táo; không lái xe hoặc vận hành máy móc nếu xuất hiện buồn ngủ, chóng mặt hoặc giảm tỉnh táo.

Theo dõi buồn ngủ ban ngày, chóng mặt, mức tỉnh táo, khả năng tập trung, phản ứng chậm và suy giảm chức năng tâm thần-vận động; đặc biệt lưu ý khi bắt đầu hoặc thay đổi thuốc ức chế CNS dùng kèm.

Bằng chứng: moderate
Nguồn:

[eMC/SmPC] | Benadryl Allergy Relief (acrivastine 8 mg) | Mục 4.4–4.5: dùng cùng CNS depressants, bao gồm alcohol, có thể làm tăng suy giảm tỉnh táo | https://www.medicines.org.uk/emc/product/1473/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01
[eMC/SmPC] | Acrivastin Allergy Relief capsules | Mục 4.4–4.5: CNS depressants gồm alcohol, sedatives và tranquilizers có thể gây thêm suy giảm tỉnh táo | https://www.medicines.org.uk/emc/product/11991/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01

Desipramine

Thuốc an thần/gây ngủ có thể cộng hợp ức chế thần kinh trung ương với desipramine.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Tương tác dược lực học do cộng hợp an thần và suy giảm tâm thần-vận động.

Ảnh hưởng:

Tăng buồn ngủ, chóng mặt, lú lẫn, mất điều hòa, té ngã và có thể ức chế hô hấp khi phối hợp nhiều chất ức chế CNS.

Khuyến nghị:

monitor

Xử trí:

Giảm liều khi cần, tránh dùng nhiều thuốc an thần đồng thời và tư vấn không lái xe hoặc uống rượu.

Theo dõi tri giác, nhịp thở/SpO2 ở người nguy cơ cao, huyết áp tư thế và té ngã.

Bằng chứng: high
Nguồn:

DailyMed | Desipramine Hydrochloride tablet | Warnings—General; Precautions—Drug Interactions | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/lookup.cfm?setid=6ab5e113-82ef-493d-a4e3-a2756608fa60 | Kiểm tra ngày 2026-08-04

Thắc mắc về hoạt chất Pentobarbital

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 5 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *