Codeine

Codeine là một opioid có tác dụng giảm đau và được chuyển hóa một phần thành morphine nhờ enzym CYP2D6. Nhãn codeine sulfate tại Hoa Kỳ chỉ định thuốc để kiểm soát đau nhẹ đến vừa khi opioid phù hợp và các lựa chọn thay thế không đáp ứng hoặc không dung nạp; một số SmPC tại châu Âu còn ghi nhận chỉ định giảm ho khan hoặc đau và điều trị triệu chứng tiêu chảy ở người lớn. [1][7] Hiệu quả và độc tính của codeine thay đổi đáng kể giữa các cá thể do kiểu hình CYP2D6: người chuyển hóa kém có thể giảm đáp ứng, trong khi người chuyển hóa siêu nhanh có nguy cơ nồng độ morphine cao và suy hô hấp. [1][6] Codeine có thể gây buồn ngủ, táo bón, buồn nôn, lệ thuộc, nghiện, quá liều và tử vong. Thuốc không nên tự mua, tự tăng liều, phối hợp với rượu hoặc thuốc an thần và phải được sử dụng theo đơn, dưới giám sát của bác sĩ hoặc dược sĩ.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 14/07/2026

Nội dung chính

  • Codeine là opioid, có thể được dùng để giảm đau hoặc giảm ho trong một số tình huống được chỉ định.
  • Hoạt chất không phù hợp cho mọi đối tượng và cần cân nhắc kỹ về tuổi, hô hấp và nguy cơ lệ thuộc.
  • Cần dùng theo đơn, tránh phối hợp rượu, thuốc ngủ hoặc thuốc an thần khi chưa hỏi bác sĩ.
  • Có thể gây buồn ngủ, táo bón, buồn nôn, ức chế hô hấp hoặc phụ thuộc thuốc.
  • Báo bác sĩ/dược sĩ nếu có hen/COPD, ngưng thở khi ngủ, bệnh gan, thai kỳ, cho con bú hoặc dùng thuốc an thần.

Hoạt chất Codeine là gì?

Codeine là thuốc opioid dùng chủ yếu để giảm đau nhẹ đến vừa khi các lựa chọn không opioid không đủ hiệu quả hoặc không phù hợp. Thuốc có tác dụng trực tiếp yếu tại thụ thể μ-opioid và tạo morphine có hoạt tính thông qua CYP2D6. Một số nhãn ngoài Hoa Kỳ còn cho phép dùng codeine để giảm ho khan hoặc đau và điều trị triệu chứng tiêu chảy ở người lớn. [1][7]

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Codeine

CAS 6059-47-8

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Codeine

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Codeine

Tên IUPAC

(4R,4aR,7S,7aR,12bS)-9-methoxy-3-methyl-2,4,4a,7,7a,13-hexahydro-1H-4,12-methanobenzofuro[3,2-e]isoquinolin-7-ol

Tên hóa học khác

Morphinan-6-ol, 7,8-didehydro-4,5-epoxy-3-methoxy-17-methyl-, (5alpha,6alpha)-

Tên khác / tên đồng nghĩa

Codein; methylmorphine; 3-methylmorphine; codeine phosphate; codeine sulfate. Tên muối phải được ghi rõ vì hàm lượng và hướng dẫn liều có thể khác nhau giữa sản phẩm.

Tên Latinh / tên dược điển

Codeinum

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

6059-47-8

UNII

Q830PW7520

PubChem CID

5362471

RxNorm CUI

2670

Dược động học của Codeine

Sau uống, codeine được hấp thu qua đường tiêu hóa, đạt nồng độ đỉnh trong huyết tương khoảng 60 phút. Thuốc phân bố rộng, gắn protein huyết tương thấp, chuyển hóa chủ yếu thành codeine-6-glucuronide, một phần thành morphine qua CYP2D6 và norcodeine qua CYP3A4. Khoảng 90% liều được bài tiết qua thận; thời gian bán thải của codeine và các chất chuyển hóa khoảng 3 giờ. [1]

Giai đoạn I: Hấp thu

Codeine được hấp thu qua đường tiêu hóa; nồng độ đỉnh trong huyết tương xuất hiện khoảng 60 phút sau uống. Bữa ăn nhiều chất béo, nhiều năng lượng không làm thay đổi đáng kể tốc độ và mức độ hấp thu của liều codeine sulfate 60 mg trong nghiên cứu ghi trên nhãn. [1]

Giai đoạn II: Phân bố

Thể tích phân bố biểu kiến được báo cáo khoảng 3–6 L/kg, cho thấy thuốc phân bố rộng vào mô. Khoảng 7%–25% codeine gắn với protein huyết tương. [1]

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Khoảng 70%–80% liều được liên hợp thành codeine-6-glucuronide qua UGT2B7 và UGT2B4; khoảng 5%–10% được CYP2D6 O-khử methyl thành morphine; khoảng 10% được CYP3A4 N-khử methyl thành norcodeine. Morphine tiếp tục được chuyển hóa thành morphine-3-glucuronide và morphine-6-glucuronide. [1]

Giai đoạn IV: Thải trừ

Khoảng 90% tổng liều được bài tiết qua thận, trong đó khoảng 10% ở dạng codeine không đổi. Suy thận có thể làm giảm độ thanh thải và gây tích lũy codeine cùng các chất chuyển hóa. [1]

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải trong huyết tương của codeine và các chất chuyển hóa được báo cáo khoảng 3 giờ. [1]

CL · Độ thanh thải toàn phần

Chưa có giá trị độ thanh thải định lượng chuẩn được nêu trong nhãn DailyMed đã đối chiếu. Ở người suy thận, độ thanh thải có thể giảm; đối với thông số định lượng. [1]

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Kiểu gen hoặc kiểu hình CYP2D6; thuốc ức chế CYP2D6; thuốc ức chế hoặc cảm ứng CYP3A4; suy gan; suy thận; tuổi cao và chức năng hô hấp có thể ảnh hưởng đáp ứng hoặc nguy cơ độc tính. Người chuyển hóa CYP2D6 kém có thể giảm hiệu quả giảm đau, còn người chuyển hóa siêu nhanh có nguy cơ độc tính morphine. [1][6]

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Codeine

Codeine thuộc nhóm thuốc chủ vận opioid, tương đối chọn lọc đối với thụ thể μ-opioid nhưng có ái lực thấp hơn morphine. Về phân loại ATC, codeine đơn chất thuộc nhóm alcaloid thuốc phiện và dẫn chất, mã R05DA04. [1][5]

Phần III: Cơ chế tác dụng

Codeine và morphine hình thành từ codeine hoạt hóa thụ thể μ-opioid trong hệ thần kinh trung ương, làm giảm dẫn truyền và cảm nhận đau. Codeine cũng ức chế trung tâm hô hấp ở thân não, làm giảm đáp ứng với carbon dioxide; đây là cơ chế liên quan đến suy hô hấp khi quá liều hoặc ở người nhạy cảm. [1] Hoạt tính CYP2D6 quyết định lượng morphine được tạo thành và góp phần giải thích sự khác biệt về hiệu quả, độc tính giữa các cá thể. [6]

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Tác dụng dược lực học gồm giảm đau, an thần, co đồng tử, ức chế hô hấp, giảm nhu động tiêu hóa và tăng trương lực cơ trơn. Tần suất buồn nôn, nôn, tác dụng trên thần kinh trung ương và suy hô hấp tăng khi nồng độ codeine tăng. Opioid cũng có thể gây hạ huyết áp, bí tiểu, co thắt cơ vòng Oddi và rối loạn nội tiết khi dùng kéo dài. [1]

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Codeine

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Codeine

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Codeine

Tương tácMức độCơ chế / ảnh hưởngKhuyến nghị / xử tríTheo dõiBằng chứng / nguồn
Naltrexon

Naltrexone đối kháng tác dụng opioid của codeine, làm mất hiệu quả giảm đau/giảm ho và có thể gây hội chứng cai cấp ở người lệ thuộc opioid.

Mức 4: Phối hợp nguy hiểm
Cơ chế:

Tương tác dược lực học. Naltrexone cạnh tranh tại thụ thể opioid và chặn tác dụng của codeine/morphine; ở người lệ thuộc opioid, đối kháng đột ngột có thể thúc đẩy cai.

Ảnh hưởng:

Mất hiệu quả của codeine; đau hoặc ho không kiểm soát; hội chứng cai với buồn nôn, nôn, tiêu chảy, đau cơ, kích động, tăng huyết áp hoặc mất nước.

Khuyến nghị:

avoid_combination

Xử trí:

Không dùng naltrexone cho bệnh nhân đang nhận opioid analgesic. Bảo đảm khoảng thời gian không opioid phù hợp trước khi bắt đầu naltrexone theo nhãn và đánh giá chuyên môn; ưu tiên phương pháp giảm đau không opioid khi đang bị phong bế.

Dấu hiệu cai opioid; mức độ đau/ho; huyết áp; nhịp tim; tình trạng dịch; xác minh sử dụng opioid gần đây trước naltrexone.

Bằng chứng: high
Nguồn:

[DailyMed/FDA] | Naltrexone Hydrochloride Tablets, USP | Contraindications — patients receiving opioid analgesics; precipitated withdrawal | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/fda/fdaDrugXsl.cfm?setid=f9807ec0-3504-4c66-8efe-ea25f84c782b | Kiểm tra ngày 2026-08-03

Không dùng codeine cùng MAOI hoặc trong vòng 14 ngày sau khi ngừng MAOI. Phối hợp có thể gây hội chứng serotonin hoặc độc tính opioid với ức chế hô hấp, hôn mê và lú lẫn.

Mức 4: Phối hợp nguy hiểm
Cơ chế:

Tương tác dược lực học. MAOI có thể làm tăng tác dụng của morphine, chất chuyển hóa hoạt tính của codeine, và làm tăng nguy cơ độc tính serotonergic/opioid.

Ảnh hưởng:

Hội chứng serotonin, tăng hoặc rối loạn huyết áp, ức chế thần kinh trung ương, ức chế hô hấp, lú lẫn, hôn mê và tử vong.

Khuyến nghị:

avoid_combination

Xử trí:

Chống chỉ định phối hợp và chống chỉ định dùng codeine trong vòng 14 ngày sau khi ngừng MAOI. Nếu cần giảm đau khẩn cấp, lựa chọn và chuẩn độ opioid khác chỉ trong môi trường theo dõi chuyên môn theo nhãn thuốc.

Không áp dụng cho phối hợp thường quy vì phải tránh. Nếu phơi nhiễm ngoài ý muốn: huyết áp, nhiệt độ, tri giác, nhịp thở, SpO2, dấu hiệu hội chứng serotonin và độc tính opioid.

Bằng chứng: high
Nguồn:

[DailyMed/FDA] | Codeine Sulfate Tablets, USP | Mục 4 Contraindications, Mục 5.10 và Mục 7 — MAOIs | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=010905f9-3bcb-4b50-9fe8-a3ad0010f14c | Kiểm tra ngày 2026-08-03

Codeine có thể tăng tác dụng phong bế thần kinh-cơ của thuốc giãn cơ xương và làm ức chế hô hấp nặng hơn dự kiến.

Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích
Cơ chế:

Tương tác dược lực học. Codeine tăng tác dụng ức chế thần kinh-cơ và cộng hợp ức chế hệ thần kinh trung ương/hô hấp với thuốc giãn cơ.

Ảnh hưởng:

Yếu cơ, an thần quá mức, giảm thông khí, thở chậm/nông và suy hô hấp.

Khuyến nghị:

adjust_dose

Xử trí:

Nếu phải phối hợp, giảm liều codeine và/hoặc thuốc giãn cơ theo đáp ứng; theo dõi hô hấp sát. Cân nhắc bảo đảm tiếp cận thuốc đảo ngược quá liều opioid theo hướng dẫn.

Nhịp thở; SpO2; mức độ an thần; sức cơ; khả năng bảo vệ đường thở; huyết áp.

Bằng chứng: high
Nguồn:

[DailyMed/FDA] | Codeine Sulfate Tablets, USP | Mục 7 Drug Interactions — Muscle Relaxants | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=010905f9-3bcb-4b50-9fe8-a3ad0010f14c | Kiểm tra ngày 2026-08-03

Các opioid chủ vận/đối kháng hỗn hợp hoặc chủ vận một phần có thể làm giảm tác dụng giảm đau của codeine và gây triệu chứng cai ở người lệ thuộc opioid.

Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích
Cơ chế:

Tương tác dược lực học tại thụ thể opioid. B có hoạt tính đối kháng hoặc chủ vận một phần tại thụ thể mu, cạnh tranh với codeine/morphine và làm giảm hiệu quả của chất chủ vận toàn phần.

Ảnh hưởng:

Giảm giảm đau, đau bùng phát, kích động, vã mồ hôi, đau cơ, tiêu chảy hoặc các biểu hiện cai opioid.

Khuyến nghị:

avoid_combination

Xử trí:

Tránh phối hợp. Nếu chuyển điều trị sang buprenorphine hoặc thuốc tương tự, thực hiện theo quy trình chuyên môn để giảm nguy cơ cai bị thúc đẩy.

Mức độ đau; dấu hiệu cai opioid; huyết áp; nhịp tim; triệu chứng thần kinh tự chủ khi chuyển đổi điều trị.

Bằng chứng: high
Nguồn:

[DailyMed/FDA] | Codeine Sulfate Tablets, USP | Mục 7 — Mixed Agonist/Antagonist and Partial Agonist Opioid Analgesics | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=010905f9-3bcb-4b50-9fe8-a3ad0010f14c | Kiểm tra ngày 2026-08-03

Ethanol

Rượu làm tăng tác dụng ức chế thần kinh trung ương của codeine, có thể gây an thần sâu, ức chế hô hấp, hôn mê, quá liều và tử vong.

Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích
Cơ chế:

Tương tác dược lực học cộng hợp. Ethanol và codeine đều ức chế hệ thần kinh trung ương và trung tâm hô hấp.

Ảnh hưởng:

Buồn ngủ nặng, giảm nhận thức, hạ huyết áp, thở chậm/nông, hôn mê và tử vong; nguy cơ tăng khi dùng sản phẩm thuốc có chứa alcohol.

Khuyến nghị:

avoid_combination

Xử trí:

Tránh uống rượu và tránh thuốc kê đơn/không kê đơn có chứa alcohol trong thời gian dùng codeine. Tư vấn rõ nguy cơ quá liều và không lái xe nếu còn buồn ngủ.

Dấu hiệu an thần và ức chế hô hấp; nhịp thở; SpO2; ý thức; huyết áp nếu có phơi nhiễm đồng thời.

Bằng chứng: high
Nguồn:

[DailyMed/FDA] | Codeine Sulfate Tablets, USP | Cảnh báo hộp, Mục 7 và Medication Guide — alcohol | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=010905f9-3bcb-4b50-9fe8-a3ad0010f14c | Kiểm tra ngày 2026-08-03

Phối hợp codeine với benzodiazepine hoặc thuốc ức chế thần kinh trung ương khác có thể gây an thần sâu, hạ huyết áp, ức chế hô hấp, hôn mê và tử vong.

Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích
Cơ chế:

Tương tác dược lực học cộng hợp tại hệ thần kinh trung ương và trung tâm hô hấp. Không có chiều tác động đơn độc; cả hai thành phần làm tăng an thần và suy giảm đáp ứng hô hấp.

Ảnh hưởng:

Buồn ngủ quá mức, giảm tỉnh táo, hạ huyết áp, thở chậm hoặc nông, hôn mê và tử vong; nguy cơ cao hơn ở người cao tuổi, suy nhược hoặc có bệnh hô hấp.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Chỉ phối hợp khi lựa chọn thay thế không phù hợp. Giới hạn liều và thời gian ở mức tối thiểu cần thiết, tư vấn dấu hiệu ức chế hô hấp; cân nhắc bảo đảm tiếp cận thuốc đảo ngược quá liều opioid theo hướng dẫn lâm sàng.

Mức độ an thần; nhịp thở; SpO2; huyết áp; ý thức; dấu hiệu quá liều. Đánh giá lại sau khởi trị và mỗi lần chỉnh liều.

Bằng chứng: high
Nguồn:

[DailyMed/FDA] | Codeine Sulfate Tablets, USP | Cảnh báo hộp và Mục 7 — Benzodiazepines and Other CNS Depressants | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=010905f9-3bcb-4b50-9fe8-a3ad0010f14c | Kiểm tra ngày 2026-08-03
[FDA] | New Safety Measures for Opioid Analgesics and Benzodiazepines | Nguy cơ buồn ngủ cực độ, ức chế hô hấp, hôn mê và tử vong | https://www.fda.gov/drugs/food-and-drug-administration-overdose-prevention-framework/new-safety-measures-announced-opioid-analgesics-prescription-opioid-cough-products-and | Kiểm tra ngày 2026-08-03

Chất ức chế CYP2D6 làm giảm chuyển codeine thành morphine, có thể gây giảm giảm đau hoặc hội chứng cai. Khi ngừng chất ức chế, morphine có thể tăng và gây an thần hoặc ức chế hô hấp nghiêm trọng.

Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích
Cơ chế:

Tương tác dược động học. B ức chế CYP2D6, enzyme chính O-demethyl hóa codeine thành morphine có hoạt tính; codeine tăng nhưng morphine giảm. Khi ngừng B, hoạt tính CYP2D6 hồi phục và morphine tăng.

Ảnh hưởng:

Đau không được kiểm soát hoặc dấu hiệu cai khi bắt đầu chất ức chế; độc tính opioid, buồn ngủ, an thần và ức chế hô hấp khi ngừng chất ức chế mà không điều chỉnh codeine.

Khuyến nghị:

adjust_dose

Xử trí:

Nếu cần phối hợp, đánh giá hiệu quả và dấu hiệu cai, cân nhắc điều chỉnh liều hoặc dùng thuốc giảm đau không phụ thuộc CYP2D6. Sau khi ngừng chất ức chế CYP2D6, cân nhắc giảm liều codeine và theo dõi độc tính.

Mức độ giảm đau; dấu hiệu cai; mức độ an thần; nhịp thở; SpO2 khi phù hợp; ý thức; thời điểm bắt đầu/ngừng chất ức chế.

Bằng chứng: high
Nguồn:

[DailyMed/FDA] | Codeine Sulfate Tablets, USP | Mục 7 Drug Interactions — Inhibitors of CYP2D6 | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=010905f9-3bcb-4b50-9fe8-a3ad0010f14c | Kiểm tra ngày 2026-08-03
[CPIC] | CPIC guideline for CYP2D6, OPRM1, and COMT genotype and select opioid therapy | Vai trò CYP2D6 trong hiệu quả và an toàn của codeine | https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8249478/ | Kiểm tra ngày 2026-08-03
[PubMed] | Interaction between CYP2D6 inhibitor antidepressants and codeine | Tổng quan hệ quả lâm sàng của ức chế CYP2D6 | https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29963937/ | Kiểm tra ngày 2026-08-03

Chất cảm ứng CYP3A4 có thể làm giảm codeine và morphine, gây giảm hiệu quả hoặc hội chứng cai. Sau khi ngừng chất cảm ứng, codeine và morphine có thể tăng, làm tăng nguy cơ an thần và ức chế hô hấp nghiêm trọng.

Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích
Cơ chế:

Tương tác dược động học. B cảm ứng CYP3A4, tăng chuyển codeine thành norcodeine và làm giảm lượng cơ chất chuyển thành morphine qua CYP2D6. Khi ngừng B, cảm ứng mất dần và phơi nhiễm codeine/morphine có thể tăng.

Ảnh hưởng:

Giảm giảm đau, đau không kiểm soát hoặc hội chứng cai trong khi dùng chất cảm ứng; sau khi ngừng chất cảm ứng có thể xuất hiện độc tính opioid, an thần và ức chế hô hấp.

Khuyến nghị:

adjust_dose

Xử trí:

Nếu phối hợp cần thiết, đánh giá thường xuyên hiệu quả và dấu hiệu cai, cân nhắc điều chỉnh liều codeine. Khi ngừng chất cảm ứng CYP3A4, cân nhắc giảm liều codeine và theo dõi sát an thần/ức chế hô hấp.

Kiểm soát đau; dấu hiệu cai opioid; mức độ an thần; nhịp thở; SpO2 khi phù hợp; ý thức sau khi bắt đầu hoặc ngừng chất cảm ứng.

Bằng chứng: high
Nguồn:

[DailyMed/FDA] | Codeine Sulfate Tablets, USP | Mục 7 Drug Interactions — CYP3A4 Inducers | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=010905f9-3bcb-4b50-9fe8-a3ad0010f14c | Kiểm tra ngày 2026-08-03

Chất ức chế CYP3A4 có thể làm tăng nồng độ codeine và tăng hình thành morphine qua CYP2D6, làm tăng hoặc kéo dài độc tính opioid, kể cả ức chế hô hấp có thể tử vong. Khi ngừng chất ức chế, hiệu quả giảm hoặc hội chứng cai có thể xuất hiện.

Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích
Cơ chế:

Tương tác dược động học. B ức chế CYP3A4, làm giảm N-demethyl hóa codeine thành norcodeine; lượng codeine sẵn có cho CYP2D6 tăng, có thể làm tăng morphine. Khi B được ngừng, hướng chuyển hóa có thể đảo ngược.

Ảnh hưởng:

Tăng buồn ngủ, an thần sâu, ức chế hô hấp và độc tính opioid khi bắt đầu chất ức chế; giảm giảm đau hoặc hội chứng cai khi ngừng chất ức chế ở người lệ thuộc thể chất.

Khuyến nghị:

adjust_dose

Xử trí:

Nếu phải phối hợp, cân nhắc giảm liều codeine cho đến khi tác dụng ổn định và đánh giá thường xuyên. Khi ngừng chất ức chế CYP3A4, đánh giá nhu cầu tăng liều codeine thận trọng và theo dõi dấu hiệu cai; không tự điều chỉnh liều nếu chưa đánh giá lâm sàng.

Mức độ an thần; nhịp thở; SpO2 khi phù hợp; ý thức; kiểm soát đau; dấu hiệu độc tính opioid; dấu hiệu cai opioid khi thay đổi thuốc.

Bằng chứng: high
Nguồn:

[DailyMed/FDA] | Codeine Sulfate Tablets, USP | Mục 7 Drug Interactions — Inhibitors of CYP3A4 | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=010905f9-3bcb-4b50-9fe8-a3ad0010f14c | Kiểm tra ngày 2026-08-03

Quinidin

Quinidine ức chế CYP2D6 và làm giảm chuyển codeine thành morphine, có thể làm giảm tác dụng giảm đau; sau khi ngừng quinidine, phơi nhiễm morphine có thể tăng.

Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Tương tác dược động học exact-pair. Quinidine ức chế mạnh CYP2D6, giảm O-demethyl hóa codeine thành morphine có hoạt tính.

Ảnh hưởng:

Giảm hoặc mất tác dụng giảm đau, đau không kiểm soát; khi ngừng chất ức chế CYP2D6 có thể tăng an thần và nguy cơ ức chế hô hấp nếu liều codeine đã được tăng trước đó.

Khuyến nghị:

adjust_dose

Xử trí:

Nếu cần phối hợp, đánh giá thường xuyên hiệu quả giảm đau và dấu hiệu cai opioid; cân nhắc điều chỉnh liều codeine theo đáp ứng. Sau khi ngừng quinidine, cân nhắc giảm liều codeine và theo dõi sát an thần hoặc ức chế hô hấp.

Mức độ đau; dấu hiệu cai; an thần; nhịp thở; SpO2 khi phù hợp; thời điểm bắt đầu/ngừng quinidine.

Bằng chứng: moderate
Nguồn:

[DailyMed/FDA] | Codeine Sulfate Tablets, USP | Mục 7 — Inhibitors of CYP2D6; quinidine được nêu là ví dụ | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=010905f9-3bcb-4b50-9fe8-a3ad0010f14c | Kiểm tra ngày 2026-08-03
[PubMed] | The effect of quinidine on the analgesic effect of codeine | Nghiên cứu lâm sàng về ức chế O-demethyl hóa codeine | https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/1623898/ | Kiểm tra ngày 2026-08-03

Phối hợp codeine với thuốc kháng cholinergic có thể tăng bí tiểu và táo bón nặng, có thể tiến triển thành liệt ruột.

Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Tương tác dược lực học cộng hợp trên cơ trơn tiêu hóa và bàng quang. Codeine giảm nhu động ruột; thuốc kháng cholinergic tiếp tục giảm nhu động và co bóp bàng quang.

Ảnh hưởng:

Táo bón nặng, chướng bụng, đau bụng, giảm hoặc mất nhu động ruột, bí tiểu; trường hợp nặng có thể liệt ruột.

Khuyến nghị:

monitor

Xử trí:

Đánh giá nguy cơ trước phối hợp và theo dõi bí tiểu/giảm nhu động. Xử trí táo bón dự phòng hoặc thay thuốc theo đánh giá lâm sàng; ngừng và đánh giá khẩn nếu nghi liệt ruột.

Số lần đi tiêu; đau/chướng bụng; nhu động ruột; lượng nước tiểu; bí tiểu; buồn nôn/nôn.

Bằng chứng: high
Nguồn:

[DailyMed/FDA] | Codeine Sulfate Tablets, USP | Mục 7 Drug Interactions — Anticholinergic Drugs | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=010905f9-3bcb-4b50-9fe8-a3ad0010f14c | Kiểm tra ngày 2026-08-03

Codeine và các opioid có thể làm giảm hiệu quả của thuốc lợi tiểu, dẫn đến giảm bài niệu hoặc kiểm soát huyết áp kém.

Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Tương tác dược lực học/sinh lý. Opioid có thể kích thích giải phóng hormone chống bài niệu, làm giảm đáp ứng lợi tiểu.

Ảnh hưởng:

Giảm lượng nước tiểu, giữ dịch, phù hoặc huyết áp không được kiểm soát như mong đợi.

Khuyến nghị:

monitor

Xử trí:

Đánh giá dấu hiệu giảm bài niệu và ảnh hưởng lên huyết áp. Điều chỉnh thuốc lợi tiểu chỉ khi có chỉ định lâm sàng và theo dõi phù hợp.

Lượng nước tiểu; cân nặng; phù; huyết áp; chức năng thận và điện giải khi phù hợp với loại thuốc lợi tiểu.

Bằng chứng: high
Nguồn:

[DailyMed/FDA] | Codeine Sulfate Tablets, USP | Mục 7 Drug Interactions — Diuretics | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=010905f9-3bcb-4b50-9fe8-a3ad0010f14c | Kiểm tra ngày 2026-08-03

Phối hợp codeine với thuốc tác động hệ serotonergic có thể gây hội chứng serotonin, đặc biệt khi bắt đầu điều trị hoặc chỉnh liều.

Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Tương tác dược lực học. Tác động phối hợp lên dẫn truyền serotonin có thể gây độc tính serotonergic; cơ chế cụ thể của codeine trong các báo cáo không được mô tả đầy đủ.

Ảnh hưởng:

Kích động, lú lẫn, tăng thân nhiệt, vã mồ hôi, tiêu chảy, run, tăng phản xạ, cứng cơ hoặc mất phối hợp; trường hợp nặng có thể đe dọa tính mạng.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Nếu phối hợp cần thiết, đánh giá thường xuyên khi khởi trị và chỉnh liều. Ngừng codeine và xử trí phù hợp nếu nghi ngờ hội chứng serotonin.

Tri giác; nhiệt độ; nhịp tim; huyết áp; run; clonus; tăng phản xạ; cứng cơ; triệu chứng tiêu hóa, đặc biệt trong giai đoạn thay đổi liều.

Bằng chứng: high
Nguồn:

[DailyMed/FDA] | Codeine Sulfate Tablets, USP | Mục 7 Drug Interactions — Serotonergic Drugs | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=010905f9-3bcb-4b50-9fe8-a3ad0010f14c | Kiểm tra ngày 2026-08-03

Chlordiazepoxide

Phối hợp chlordiazepoxide với opioid làm tăng mạnh ức chế thần kinh trung ương và hô hấp, có thể gây an thần sâu, suy hô hấp, hôn mê và tử vong.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích
Cơ chế:

Tương tác dược lực học cộng hợp tại các hệ kiểm soát hô hấp ở thần kinh trung ương: chlordiazepoxide tăng dẫn truyền GABA-A, còn opioid chủ yếu tác động trên thụ thể µ.

Ảnh hưởng:

Buồn ngủ sâu, giảm mức độ tỉnh táo, giảm thông khí, giảm oxy máu, hôn mê hoặc tử vong. Nguy cơ cao hơn ở người cao tuổi, suy hô hấp, dùng liều cao hoặc có thêm chất ức chế thần kinh trung ương.

Khuyến nghị:

use_alternative

Xử trí:

Ưu tiên phương án thay thế. Chỉ phối hợp khi lựa chọn khác không phù hợp; dùng liều hiệu quả thấp nhất và thời gian ngắn nhất, chỉnh liều thận trọng và tư vấn người bệnh/người chăm sóc.

Nhịp thở, SpO2, mức độ an thần, tri giác, dấu hiệu giảm thông khí hoặc khó đánh thức.

Bằng chứng: high
Nguồn:

DailyMed | Chlordiazepoxide Hydrochloride capsule | Boxed Warning; Warnings and Precautions; Drug Interactions | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=dd5f82b0-5a56-4728-941a-c8c2a0d51cc4 | Kiểm tra ngày 2026-08-04
emc/MHRA | Librium 10 mg Capsules SmPC | Section 4.5 Interaction with other medicinal products and other forms of interaction | https://www.medicines.org.uk/emc/product/1729/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-04

Thắc mắc về hoạt chất Codeine

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 3 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *