Alosetron

Alosetron là thuốc đối kháng chọn lọc thụ thể serotonin 5-HT3, được chỉ định tại Hoa Kỳ cho một nhóm giới hạn: phụ nữ mắc hội chứng ruột kích thích thể tiêu chảy nặng, có triệu chứng mạn tính, đã loại trừ bất thường giải phẫu hoặc sinh hóa đường tiêu hóa và không đáp ứng đầy đủ với điều trị thông thường. [1] Thuốc có thể làm chậm vận chuyển qua đại tràng, tăng độ đặc của phân, giảm tiêu chảy, cảm giác mót đại tiện và một số triệu chứng đau bụng. Tuy nhiên, alosetron có cảnh báo đóng khung về viêm đại tràng thiếu máu và biến chứng nghiêm trọng của táo bón, đôi khi phải nhập viện, phẫu thuật hoặc có thể tử vong. [1] Vì vậy, thuốc không được dùng để điều trị tiêu chảy thông thường và không phù hợp với mọi người mắc IBS-D. AGA có khuyến nghị có điều kiện về alosetron trong điều trị IBS-D, nhưng việc sử dụng phải tuân thủ phạm vi chỉ định và đánh giá lợi ích–nguy cơ của bác sĩ. [3]

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 14/07/2026

Nội dung chính

  • Alosetron là thuốc đối kháng thụ thể 5-HT3, dùng chọn lọc trong IBS-D nặng.
  • Hoạt chất chỉ phù hợp với một số người bệnh đã được bác sĩ đánh giá kỹ nguyên nhân tiêu chảy.
  • Cần dùng đúng chương trình/đơn chuyên khoa và theo dõi sát triệu chứng tiêu hóa.
  • Có thể gây táo bón nghiêm trọng hoặc viêm đại tràng thiếu máu cục bộ ở một số trường hợp.
  • Báo bác sĩ ngay nếu đau bụng mới xuất hiện, táo bón nặng, tiêu máu hoặc triệu chứng tiêu chảy thay đổi.

Hoạt chất Alosetron là gì?

Alosetron là thuốc đối kháng chọn lọc thụ thể serotonin 5-HT3. Thuốc điều hòa hoạt động của hệ thần kinh ruột, làm chậm vận chuyển qua đại tràng và hỗ trợ giảm tiêu chảy, mót đại tiện, đau hoặc khó chịu ở một số phụ nữ mắc IBS-D nặng. Thuốc không chữa khỏi IBS và triệu chứng có thể trở lại sau khi ngừng. [1]

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Alosetron

CAS 122852-42-0

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Alosetron

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Alosetron

Tên IUPAC

5-methyl-2-[(5-methyl-1H-imidazol-4-yl)methyl]-3,4-dihydropyrido[4,3-b]indol-1-one

Tên khác / tên đồng nghĩa

Alosetron hydrochloride; alosetron hydroclorid. Lotronex là tên biệt dược, không phải tên hoạt chất.

Tên Latinh / tên dược điển

Alosetronum

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

122852-42-0

UNII

13Z9HTH115

PubChem CID

2099

RxNorm CUI

85248

Dược động học của Alosetron

Alosetron được hấp thu nhanh sau uống, sinh khả dụng tuyệt đối trung bình khoảng 50%–60% và đạt nồng độ đỉnh sau khoảng 1 giờ. Thuốc gắn protein huyết tương khoảng 82%, chuyển hóa mạnh ở gan, chủ yếu liên quan CYP1A2 và ít hơn qua CYP3A4, CYP2C9. Thời gian bán thải cuối khoảng 1,5 giờ; dùng ngày 2 lần không gây tích lũy đáng kể. [1]

Giai đoạn I: Hấp thu

Alosetron được hấp thu nhanh. Sau liều uống 1 mg, thời gian đạt nồng độ đỉnh khoảng 1 giờ. Dùng cùng thức ăn làm giảm mức hấp thu khoảng 25% và làm chậm thời gian đạt đỉnh trung bình khoảng 15 phút; thuốc vẫn có thể uống cùng hoặc không cùng thức ăn theo nhãn. [1]

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng tuyệt đối trung bình khoảng 50%–60%, với khoảng biến thiên được báo cáo từ 30% đến trên 90%. [1]

Giai đoạn II: Phân bố

Thể tích phân bố khoảng 65–95 lít. Tỷ lệ gắn protein huyết tương khoảng 82% trong phạm vi nồng độ được nghiên cứu. [1]

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Alosetron được chuyển hóa mạnh ở gan. Dữ liệu in vivo cho thấy CYP1A2 có thể đóng góp khoảng 62%–97% độ thanh thải; CYP3A4, CYP2C9 và các con đường chuyển hóa không qua CYP cũng tham gia. Phần lớn chất chuyển hóa lưu hành có hoạt tính dược lý không đáng kể. [1]

Giai đoạn IV: Thải trừ

Khoảng 74% liều đánh dấu phóng xạ được bài tiết qua nước tiểu và khoảng 11% qua phân. Chỉ khoảng 13% liều được thải qua thận dưới dạng alosetron không đổi; dưới 1% liều được bài tiết nguyên dạng trong phân. [1]

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải cuối trong huyết tương khoảng 1,5 giờ. [1]

CL · Độ thanh thải toàn phần

Độ thanh thải huyết tương khoảng 600 mL/phút. Độ thanh thải qua thận khoảng 112 mL/phút. [1]

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Nồng độ alosetron có thể bị ảnh hưởng bởi giới tính, tuổi cao, thức ăn, hút thuốc, chức năng gan và thuốc tác động lên CYP1A2 hoặc CYP3A4. Nồng độ ở nam giới thấp hơn khoảng 27%–50% so với nữ giới trong các phân tích được ghi trên nhãn. Một số nghiên cứu ghi nhận nồng độ ở người từ 65 tuổi tăng khoảng 40%. [1]

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Alosetron

Alosetron thuộc nhóm đối kháng thụ thể 5-hydroxytryptamine type 3. Thụ thể 5-HT3 là kênh cation phụ thuộc ligand phân bố trên các neuron ruột, tham gia điều hòa cảm giác đau nội tạng, nhu động đại tràng và bài tiết tiêu hóa. [1]

Phần III: Cơ chế tác dụng

Alosetron ức chế hoạt hóa thụ thể 5-HT3 và điều biến dẫn truyền thần kinh ruột. Tác động này làm giảm phản ứng vận động quá mức, giảm cảm giác đau nội tạng, kéo dài thời gian vận chuyển qua đại tràng và tăng hấp thu nước, natri ở ruột. [1]

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Trong nghiên cứu dược lực học, alosetron làm tăng thời gian vận chuyển qua đại tràng nhưng không ảnh hưởng đáng kể đến vận chuyển từ miệng đến manh tràng. Thuốc làm tăng hấp thu nước, natri ở hỗng tràng và tăng độ giãn nở của đại tràng. Những tác dụng này góp phần làm phân đặc hơn và giảm số lần đại tiện nhưng cũng liên quan nguy cơ táo bón. [1]

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Alosetron

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Alosetron

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Alosetron

Tương tácMức độCơ chế / ảnh hưởngKhuyến nghị / xử tríTheo dõiBằng chứng / nguồn
Fluvoxamine

Fluvoxamine làm tăng mạnh phơi nhiễm alosetron; phối hợp này bị chống chỉ định.

Mức 4: Phối hợp nguy hiểm
Cơ chế:

Tương tác dược động học. Fluvoxamine ức chế mạnh CYP1A2 và đồng thời ức chế CYP3A4, CYP2C9, CYP2C19, làm giảm chuyển hóa alosetron. Trong nghiên cứu ở 40 phụ nữ khỏe mạnh, AUC alosetron tăng khoảng 6 lần và thời gian bán thải tăng khoảng 3 lần.

Ảnh hưởng:

Nồng độ alosetron tăng có thể làm tăng nguy cơ táo bón nặng, tắc ruột/ứ phân, thiếu máu cục bộ đại tràng và các biến cố tiêu hóa nghiêm trọng.

Khuyến nghị:

avoid_combination

Xử trí:

Không phối hợp. Chọn thuốc thay thế không ức chế mạnh CYP1A2.

Nếu đã dùng đồng thời, đánh giá ngay khi có táo bón, chảy máu trực tràng, tiêu chảy máu hoặc đau bụng mới xuất hiện/nặng hơn.

Bằng chứng: high
Nguồn:

DailyMed | Alosetron tablet – Full Prescribing Information | Mục 4.3 và 7.1: fluvoxamine chống chỉ định; AUC alosetron tăng khoảng 6 lần, thời gian bán thải tăng khoảng 3 lần | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=da94d161-0bf0-48fe-90f4-8e38ae18e1ca | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Phối hợp alosetron với thuốc làm giảm nhu động tiêu hóa có thể làm tăng nguy cơ biến chứng táo bón nghiêm trọng.

Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích
Cơ chế:

Tương tác dược lực học cộng hợp. Alosetron làm chậm vận chuyển đại tràng; thuốc khác làm giảm nhu động có thể cộng hợp, làm tăng ứ phân, tắc ruột hoặc thiếu máu cục bộ thứ phát.

Ảnh hưởng:

Biến chứng có thể gồm tắc ruột, liệt ruột, ứ phân, megacolon nhiễm độc, thiếu máu cục bộ ruột, thủng ruột, nhập viện, phẫu thuật và hiếm khi tử vong.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Chỉ phối hợp khi lợi ích vượt nguy cơ; thận trọng và theo dõi sát. Ngừng alosetron ngay khi xuất hiện táo bón; không dùng lại nếu chẩn đoán viêm đại tràng thiếu máu cục bộ.

Theo dõi tần suất đi tiêu, số ngày không đi tiêu, chướng/đau bụng, nôn, không trung tiện, chảy máu trực tràng hoặc tiêu chảy máu.

Bằng chứng: high
Nguồn:

DailyMed | Alosetron tablet – Full Prescribing Information | Mục 2.1 và 5.1: thuốc làm giảm nhu động tiêu hóa làm tăng nguy cơ biến chứng táo bón nghiêm trọng | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=da94d161-0bf0-48fe-90f4-8e38ae18e1ca | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Các chất ức chế CYP3A4 mạnh có thể làm tăng phơi nhiễm alosetron; cần thận trọng khi phối hợp.

Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Tương tác dược động học cấp cơ chế. CYP3A4 đóng góp một phần vào chuyển hóa alosetron. Nhãn nêu clarithromycin, telithromycin, chất ức chế protease, voriconazole và itraconazole là các ví dụ chưa được đánh giá trực tiếp.

Ảnh hưởng:

Có thể tăng nồng độ alosetron và tăng nguy cơ táo bón nặng hoặc viêm đại tràng thiếu máu cục bộ.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Cân nhắc thuốc thay thế không ức chế mạnh CYP3A4. Nếu phối hợp, theo dõi chặt và ngừng alosetron ngay khi xuất hiện táo bón hoặc dấu hiệu viêm đại tràng thiếu máu.

Theo dõi triệu chứng tiêu hóa, đặc biệt táo bón, đau bụng mới/nặng hơn, chảy máu trực tràng và tiêu chảy máu.

Bằng chứng: moderate
Nguồn:

DailyMed | Alosetron tablet – Full Prescribing Information | Mục 7.2: ketoconazole làm AUC alosetron tăng 29%; các chất ức chế CYP3A4 mạnh cần thận trọng | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=da94d161-0bf0-48fe-90f4-8e38ae18e1ca | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Ketoconazole

Ketoconazole làm tăng phơi nhiễm alosetron; cần thận trọng khi phối hợp.

Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Tương tác dược động học. Ketoconazole ức chế mạnh CYP3A4. Trong nghiên cứu ở 38 phụ nữ khỏe mạnh, ketoconazole 200 mg hai lần/ngày trong 7 ngày làm AUC alosetron tăng khoảng 29%.

Ảnh hưởng:

Nồng độ alosetron tăng có thể làm tăng nguy cơ táo bón và các biến cố tiêu hóa nghiêm trọng ở người nhạy cảm.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Chỉ phối hợp khi lợi ích vượt nguy cơ; cân nhắc thuốc thay thế và theo dõi sát.

Theo dõi táo bón, số lần đi tiêu, đau bụng, chảy máu trực tràng và tiêu chảy máu.

Bằng chứng: high
Nguồn:

DailyMed | Alosetron tablet – Full Prescribing Information | Mục 7.2: ketoconazole làm AUC alosetron tăng 29%; các chất ức chế CYP3A4 mạnh cần thận trọng | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=da94d161-0bf0-48fe-90f4-8e38ae18e1ca | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Các thuốc ức chế CYP1A2 mức độ vừa có thể làm tăng phơi nhiễm alosetron; nhãn khuyến cáo tránh trừ khi cần thiết.

Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Tương tác dược động học cấp cơ chế. Alosetron được chuyển hóa chủ yếu qua CYP1A2 in vivo; ức chế CYP1A2 có thể làm giảm thanh thải và kéo dài phơi nhiễm. Nhãn nêu cimetidine và kháng sinh quinolone là ví dụ.

Ảnh hưởng:

Tăng phơi nhiễm alosetron có thể làm tăng nguy cơ biến chứng táo bón và viêm đại tràng thiếu máu cục bộ.

Khuyến nghị:

avoid_combination

Xử trí:

Tránh phối hợp trừ khi thật sự cần thiết. Nếu phải sử dụng đồng thời, theo dõi sát các biến cố tiêu hóa liên quan alosetron.

Theo dõi táo bón, tắc/ứ phân, đau bụng mới hoặc tăng, chảy máu trực tràng và tiêu chảy máu.

Bằng chứng: moderate
Nguồn:

DailyMed | Alosetron tablet – Full Prescribing Information | Mục 7.1: các chất ức chế CYP1A2 mức độ vừa, gồm cimetidine, nên tránh trừ khi cần thiết | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=da94d161-0bf0-48fe-90f4-8e38ae18e1ca | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Cimetidine

Cimetidine có thể làm tăng phơi nhiễm alosetron qua ức chế CYP1A2; nên tránh phối hợp trừ khi thật sự cần thiết.

Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Tương tác dược động học. Cimetidine là chất ức chế CYP1A2 mức độ vừa. Phối hợp chưa được đánh giá trực tiếp; nguy cơ được ngoại suy từ vai trò chính của CYP1A2 trong thanh thải alosetron và tương tác đã chứng minh với fluvoxamine.

Ảnh hưởng:

Có thể tăng nồng độ và thời gian bán thải alosetron, từ đó tăng nguy cơ táo bón nặng hoặc viêm đại tràng thiếu máu cục bộ.

Khuyến nghị:

avoid_combination

Xử trí:

Tránh phối hợp nếu có lựa chọn khác. Nếu bắt buộc, theo dõi chặt và cân nhắc thuốc thay thế ít ức chế CYP1A2 hơn.

Theo dõi táo bón, số ngày không đi tiêu, đau bụng mới/nặng hơn, chảy máu trực tràng hoặc tiêu chảy máu.

Bằng chứng: moderate
Nguồn:

DailyMed | Alosetron tablet – Full Prescribing Information | Mục 7.1: các chất ức chế CYP1A2 mức độ vừa, gồm cimetidine, nên tránh trừ khi cần thiết | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=da94d161-0bf0-48fe-90f4-8e38ae18e1ca | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Thắc mắc về hoạt chất Alosetron

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 0 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *