Lornoxicam, còn có tên chlortenoxicam, là thuốc chống viêm không steroid thuộc nhóm oxicam. Thuốc làm giảm tổng hợp prostaglandin thông qua ức chế cyclooxygenase, từ đó tạo tác dụng giảm đau và chống viêm. Theo các SmPC châu Âu được tham khảo, viên lornoxicam thông thường được phê duyệt để điều trị triệu chứng đau cấp nhẹ đến vừa, đau và viêm do thoái hóa khớp hoặc viêm khớp dạng thấp ở người lớn. Dạng viên giải phóng nhanh chủ yếu dùng ngắn hạn cho đau cấp; dạng tiêm được dành cho trường hợp cần khởi phát nhanh hoặc không thể dùng đường uống. Lornoxicam có thể gây loét, xuất huyết hoặc thủng tiêu hóa, tổn thương thận, phản ứng da nặng và biến cố tim mạch. Thuốc chống chỉ định trong ba tháng cuối thai kỳ. Người bệnh không nên tự phối hợp lornoxicam với aspirin giảm đau, ibuprofen hoặc NSAID khác.
Nội dung chính
- Hoạt chất: Lornoxicam, còn gọi là chlortenoxicam.
- Nhóm thuốc: NSAID thuộc nhóm oxicam, có tác dụng giảm đau và chống viêm.
- Mã ATC: M01AC05. DDD của WHO là 12 mg cho đường uống, tiêm và trực tràng; đây không phải liều kê đơn cá nhân.
- Chỉ định: Đau cấp nhẹ đến vừa; điều trị triệu chứng đau và viêm trong thoái hóa khớp hoặc viêm khớp dạng thấp, tùy sản phẩm.
- Dạng dùng được xác minh: Viên nén hoặc viên bao phim 4 mg, 8 mg; viên giải phóng nhanh 8 mg; bột và dung môi pha tiêm 8 mg.
- Liều tối đa thông thường: Nhiều SmPC giới hạn 16 mg/ngày; dạng viên giải phóng nhanh có chế độ riêng trong ngày đầu. Không tự áp dụng.
- Nguy cơ chính: Xuất huyết tiêu hóa, suy thận, phản vệ, phản ứng da nặng, giữ nước, suy tim và biến cố huyết khối động mạch.
- Thai kỳ: Chống chỉ định trong ba tháng cuối; từ tuần 20 có nguy cơ thiểu ối do rối loạn chức năng thận thai nhi.
- Cách dùng an toàn: Dùng liều thấp nhất có hiệu quả trong thời gian ngắn nhất; tránh phối hợp với NSAID khác.
Hoạt chất Lornoxicam là gì?
Lornoxicam là NSAID thuộc nhóm oxicam, được sử dụng để điều trị triệu chứng đau và viêm. Thuốc không điều trị nguyên nhân của mọi bệnh gây đau và không làm thay đổi tiến triển cấu trúc của thoái hóa khớp hoặc viêm khớp dạng thấp.
Lornoxicam
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Lornoxicam |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Lornoxicam |
| Tên IUPAC | 6-chloro-4-hydroxy-2-methyl-1,1-dioxo-N-pyridin-2-ylthieno[2,3-e]thiazine-3-carboxamide |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Chlortenoxicam. Đây là tên khác của lornoxicam được sử dụng trong một số tài liệu dược lý. |
| Tên Latinh / tên dược điển | lornoxicamum |
| Tên USAN | lornoxicam |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 70374-39-9 |
|---|---|
| UNII | ER09126G7A |
| PubChem CID | 54690031 |
| RxNorm CUI | Không tìm thấy |
Dược động học của Lornoxicam
Lornoxicam đường uống được hấp thu nhanh và gần như hoàn toàn, với sinh khả dụng tuyệt đối khoảng 90–100%. Viên thông thường đạt nồng độ đỉnh sau khoảng 1–2 giờ; dạng viên nhanh có thể đạt đỉnh sau khoảng 30 phút. Thuốc gắn protein huyết tương khoảng 99%, được chuyển hóa chủ yếu qua CYP2C9 thành 5-hydroxylornoxicam không hoạt tính và thải qua cả phân lẫn thận. Thời gian bán thải của lornoxicam khoảng 3–4 giờ.
Giai đoạn I: Hấp thu
Lornoxicam được hấp thu nhanh và gần như hoàn toàn qua đường tiêu hóa. Viên thông thường đạt nồng độ đỉnh trong khoảng 1–2 giờ, trong khi viên giải phóng nhanh có thể đạt đỉnh sau khoảng 30 phút.
Dùng cùng thức ăn có thể làm giảm nồng độ đỉnh khoảng 30%, kéo dài thời gian đạt đỉnh và giảm tổng mức hấp thu tới khoảng 20%. Vì vậy, một số SmPC hướng dẫn không dùng cùng bữa ăn khi cần khởi phát giảm đau nhanh.
| F · Sinh khả dụng | Sinh khả dụng tuyệt đối của lornoxicam đường uống khoảng 90–100%. Sinh khả dụng tuyệt đối sau tiêm bắp được ghi nhận khoảng 97%. |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Lornoxicam và chất chuyển hóa hydroxyl hóa được tìm thấy trong huyết tương. Tỷ lệ gắn protein huyết tương của lornoxicam khoảng 99% và không phụ thuộc nồng độ. Hoạt chất cũng được phát hiện trong dịch khớp sau khi dùng nhiều liều. Thể tích phân bố định lượng ở người.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Lornoxicam được chuyển hóa gần như hoàn toàn tại gan, chủ yếu thành 5-hydroxylornoxicam không hoạt tính thông qua CYP2C9. Do đa hình di truyền CYP2C9, người chuyển hóa chậm có thể đạt nồng độ lornoxicam trong huyết tương cao hơn rõ rệt.
Giai đoạn IV: Thải trừ
Sau khi uống, khoảng 50% liều được thải qua phân và khoảng 42% qua thận, chủ yếu dưới dạng 5-hydroxylornoxicam. Một cách mô tả khác trong SmPC cho biết khoảng hai phần ba lượng thuốc được loại bỏ qua gan và một phần ba qua thận dưới dạng không hoạt tính.
Lornoxicam không được loại bỏ hiệu quả bằng thẩm tách máu.
| t½ · Thời gian bán thải | Thời gian bán thải trung bình của lornoxicam khoảng 3–4 giờ. Thời gian bán thải của chất chuyển hóa 5-hydroxylornoxicam khoảng 9 giờ sau một số chế độ dùng đường tiêm. Các thông số này không được dùng để tự xác định khoảng cách liều. |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Giá trị độ thanh thải toàn thân định lượng ở người trưởng thành khỏe mạnh. |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Các yếu tố có thể ảnh hưởng đến dược động học gồm:
- Thức ăn làm chậm và giảm hấp thu đường uống.
- Người trên 65 tuổi có độ thanh thải giảm khoảng 30–40%.
- Đa hình CYP2C9 có thể làm tăng đáng kể phơi nhiễm ở người chuyển hóa chậm.
- Người mắc bệnh gan mạn có thể tích lũy lornoxicam sau bảy ngày dùng liều 12–16 mg/ngày.
- Suy thận hoặc suy gan không phải lúc nào cũng làm thay đổi lớn toàn bộ hồ sơ động học, nhưng nguy cơ lâm sàng vẫn tăng và cần giảm liều hoặc tần suất theo từng sản phẩm.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Lornoxicam
Lornoxicam thuộc nhóm thuốc chống viêm và chống thấp khớp không steroid, mã ATC M01AC05. Khác với corticosteroid, lornoxicam không hoạt hóa thụ thể glucocorticoid. Hoạt chất tác động chủ yếu lên quá trình tổng hợp prostaglandin thông qua ức chế enzym cyclooxygenase.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Lornoxicam ức chế enzym cyclooxygenase, làm giảm tổng hợp prostaglandin. Sự giảm prostaglandin làm giảm cảm thụ của thụ thể đau ngoại vi và hạn chế phản ứng viêm. SmPC cũng đề cập khả năng có tác động trung ương lên quá trình dẫn truyền cảm giác đau, nhưng cơ chế này chưa được xác định đầy đủ.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Lornoxicam có tác dụng giảm đau và chống viêm. Cùng với tác dụng điều trị, việc ức chế prostaglandin có thể làm giảm bảo vệ niêm mạc tiêu hóa, ảnh hưởng lưu lượng máu thận, giảm kết tập tiểu cầu và kéo dài thời gian chảy máu. Đây là cơ sở của nhiều cảnh báo về xuất huyết tiêu hóa, suy thận và tương tác với thuốc chống đông.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Lornoxicam
Theo SmPC viên lornoxicam thông thường, các chỉ định được phê duyệt ở người lớn gồm:
- Điều trị triệu chứng ngắn hạn đau cấp từ nhẹ đến vừa.
- Điều trị triệu chứng đau và viêm trong thoái hóa khớp.
- Điều trị triệu chứng đau và viêm trong viêm khớp dạng thấp.
Dạng viên lornoxicam giải phóng nhanh 8 mg được phê duyệt để giảm đau cấp nhẹ đến vừa trong thời gian ngắn.
Dạng bột pha tiêm 8 mg được phê duyệt để giảm đau cấp nhẹ đến vừa trong thời gian ngắn, chủ yếu khi cần khởi phát nhanh hoặc không thể dùng đường uống.
Chỉ định được phê duyệt tại Việt Nam phải căn cứ tờ hướng dẫn sử dụng của từng thuốc đã đăng ký; không mặc nhiên áp dụng toàn bộ nội dung từ SmPC nước ngoài.
Các ứng dụng ngoài chỉ định hoặc đang nghiên cứu chưa được xác minh đầy đủ từ nguồn chính thức hiện hành.
Liều dùng và cách sử dụng
Thông tin dưới đây được trích từ các SmPC và không phải liều cá nhân hóa:
- Viên thông thường cho đau cấp ở người lớn: tổng liều 8–16 mg/ngày, chia 2–3 lần; liều tối đa được khuyến nghị là 16 mg/ngày.
- Thoái hóa khớp hoặc viêm khớp dạng thấp: liều khởi đầu 12 mg/ngày, chia 2–3 lần; liều duy trì không vượt quá 16 mg/ngày.
- Viên giải phóng nhanh cho đau cấp: 8–16 mg, dùng từng liều 8 mg. SmPC cho phép ngày đầu dùng liều khởi đầu 16 mg, sau đó thêm 8 mg sau 12 giờ; từ ngày tiếp theo, tối đa 16 mg/ngày.
- Dạng tiêm: 8 mg tiêm tĩnh mạch hoặc tiêm bắp; tổng liều thông thường không vượt quá 16 mg/ngày. Một số người có thể cần thêm 8 mg trong 24 giờ đầu theo chỉ định chuyên môn.
- Suy thận nhẹ đến trung bình hoặc suy gan mức độ vừa: SmPC viên thông thường giới hạn tối đa 12 mg/ngày, chia 2–3 lần. SmPC viên nhanh hướng dẫn giảm tần suất xuống một lần mỗi ngày.
Liều phải được lựa chọn theo sản phẩm, chỉ định, tuổi, bệnh gan, thận và nguy cơ xuất huyết. Không tự áp dụng hoặc kết hợp các chế độ liều trên.
Viên lornoxicam cần được nuốt với đủ nước. Khi cần khởi phát giảm đau nhanh, không nên dùng cùng bữa ăn vì thức ăn có thể làm chậm và giảm hấp thu. Hướng dẫn cụ thể trên nhãn của từng sản phẩm phải được ưu tiên.
Sử dụng liều thấp nhất có hiệu quả trong thời gian ngắn nhất cần thiết. Không tự dùng đồng thời với aspirin ở liều giảm đau, ibuprofen, naproxen, diclofenac, meloxicam, celecoxib hoặc NSAID khác.
Dạng tiêm phải do nhân viên y tế chuẩn bị và thực hiện. SmPC quy định tiêm tĩnh mạch trong ít nhất 15 giây và tiêm bắp trong ít nhất 5 giây; dung dịch và dụng cụ chỉ dùng một lần.
Cần theo dõi triệu chứng đau bụng, khó tiêu, nôn ra máu, phân đen, phù, khó thở, lượng nước tiểu, huyết áp, phát ban và dấu hiệu dị ứng.
Ở người điều trị kéo dài trên ba tháng, SmPC khuyến cáo kiểm tra định kỳ:
- Công thức máu hoặc hemoglobin.
- Creatinine và chức năng thận.
- Enzym gan.
- Dấu hiệu mất máu tiêu hóa.
Người suy gan, suy thận, rối loạn đông máu, suy tim, đang dùng thuốc lợi tiểu hoặc vừa trải qua phẫu thuật lớn cần được theo dõi chặt hơn.
Cảnh báo và lưu ý về Lornoxicam
Các chống chỉ định được nêu trong SmPC gồm:
- Quá mẫn với lornoxicam hoặc thành phần của thuốc.
- Tiền sử hen, viêm mũi, phù mạch hoặc mày đay do aspirin hay NSAID khác.
- Giảm tiểu cầu.
- Suy tim nặng hoặc suy tim cấp theo cách diễn đạt của từng nhãn.
- Xuất huyết tiêu hóa, xuất huyết não hoặc tình trạng xuất huyết khác.
- Tiền sử xuất huyết hoặc thủng tiêu hóa liên quan đến NSAID.
- Loét hoặc xuất huyết dạ dày–tá tràng đang hoạt động hay tái diễn, thường được định nghĩa là ít nhất hai đợt đã xác minh.
- Suy gan nặng.
- Suy thận nặng; một số SmPC nêu creatinine huyết thanh trên 700 micromol/L.
- Ba tháng cuối thai kỳ.
Chống chỉ định chính xác phải được kiểm tra trên nhãn của từng sản phẩm.
Khoảng 20% người dùng lornoxicam trong dữ liệu thử nghiệm được tổng hợp tại SmPC có thể gặp phản ứng không mong muốn. Các triệu chứng thường gặp nhất chủ yếu thuộc đường tiêu hóa và nhìn chung xuất hiện ở dưới 10% người bệnh, gồm:
- Buồn nôn.
- Đau bụng.
- Khó tiêu.
- Tiêu chảy.
- Nôn.
Các phản ứng khác có thể gồm đau đầu, chóng mặt, táo bón, đầy hơi, ợ hơi, khô miệng, viêm dạ dày, phát ban, ngứa, tăng tiết mồ hôi, mày đay, phù, đánh trống ngực, mệt mỏi và thay đổi xét nghiệm chức năng gan hoặc thận.
Các phản ứng nghiêm trọng có thể gồm:
- Loét, xuất huyết hoặc thủng đường tiêu hóa, đôi khi gây tử vong.
- Phản vệ, phù mạch và co thắt phế quản.
- Suy thận cấp, viêm thận hoặc hội chứng thận hư.
- Viêm gan, vàng da, ứ mật hoặc suy gan.
- Giảm tiểu cầu, giảm bạch cầu, mất bạch cầu hạt, thiếu máu bất sản hoặc thiếu máu tan máu.
- Hội chứng Stevens–Johnson, hoại tử thượng bì nhiễm độc và các phản ứng da bóng nước.
- Nhồi máu cơ tim, đột quỵ hoặc biến cố huyết khối động mạch.
- Giữ nước, phù, tăng huyết áp hoặc làm nặng suy tim.
- Viêm màng não vô khuẩn, đặc biệt ở người lupus ban đỏ hệ thống hoặc bệnh mô liên kết hỗn hợp.
- Tụ máu tủy sống hoặc ngoài màng cứng khi dùng cùng heparin trong bối cảnh gây tê tủy sống hay ngoài màng cứng.
Người bệnh cần được cấp cứu nếu nôn ra máu, đi ngoài phân đen, đau ngực, yếu liệt đột ngột, khó thở, sưng mặt hoặc họng, giảm tiểu, vàng da hay phát ban kèm phồng rộp và tổn thương niêm mạc.
Cần thận trọng ở người có:
- Tiền sử loét hoặc bệnh đường tiêu hóa.
- Viêm loét đại tràng hoặc bệnh Crohn.
- Rối loạn đông máu hoặc xu hướng chảy máu.
- Hen phế quản.
- Tăng huyết áp hoặc suy tim.
- Bệnh tim thiếu máu cục bộ, bệnh mạch máu não hoặc bệnh động mạch ngoại biên.
- Đái tháo đường, tăng lipid máu hoặc hút thuốc.
- Lupus ban đỏ hệ thống hoặc bệnh mô liên kết hỗn hợp.
- Suy gan hoặc suy thận.
- Mất nước, vừa phẫu thuật lớn hoặc đang dùng thuốc lợi tiểu.
Nguy cơ tiêu hóa và tim mạch tăng theo liều và thời gian sử dụng. Người lớn tuổi có nguy cơ xuất huyết hoặc thủng tiêu hóa cao hơn. Nên tránh lornoxicam khi mắc thủy đậu vì NSAID có thể liên quan đến biến chứng nhiễm trùng da và mô mềm nghiêm trọng.
Dữ liệu quá liều ở người còn hạn chế. Các biểu hiện có thể gồm buồn nôn, nôn, chóng mặt, nhìn mờ, mất điều hòa vận động, co giật, hôn mê, tổn thương gan, tổn thương thận và rối loạn đông máu.
Không có thuốc giải độc đặc hiệu và lornoxicam không được loại bỏ bằng thẩm tách. Xử trí chủ yếu là ngừng thuốc, đánh giá cấp cứu và điều trị hỗ trợ. Than hoạt có thể được nhân viên y tế cân nhắc nếu sử dụng sớm sau khi uống quá liều.
Khi nghi ngờ quá liều, cần liên hệ cơ sở cấp cứu hoặc Trung tâm Chống độc ngay; không tự gây nôn.
Điều kiện bảo quản phụ thuộc sản phẩm:
- Acabel 4 mg: bảo quản không quá 30°C.
- Lornoxicam Rapid Meiji 8 mg: bảo quản dưới 25°C.
- Xefo dạng bột pha tiêm: bảo quản không quá 25°C và giữ lọ trong hộp ngoài. Dung dịch hoàn nguyên nên được dùng ngay; nếu không dùng ngay, thời gian và điều kiện lưu giữ phải do cơ sở y tế kiểm soát.
Luôn tuân thủ điều kiện ghi trên bao bì, bảo quản khô ráo và để xa tầm tay trẻ em.
Đối tượng đặc biệt
Lornoxicam không được khuyến cáo cho trẻ em và thanh thiếu niên dưới 18 tuổi do thiếu dữ liệu đầy đủ về độ an toàn và hiệu quả. Không được tự chia liều người lớn hoặc sử dụng thuốc của người khác cho trẻ.
SmPC không yêu cầu tự động thay đổi liều chỉ vì người bệnh trên 65 tuổi nếu chức năng gan và thận bình thường. Tuy nhiên, độ thanh thải lornoxicam giảm khoảng 30–40% ở nhóm tuổi này và người cao tuổi dung nạp biến cố tiêu hóa kém hơn.
Cần ưu tiên liều thấp nhất, thời gian ngắn nhất và theo dõi chức năng gan, thận, huyết áp, phù, thiếu máu cùng dấu hiệu xuất huyết tiêu hóa.
Lornoxicam chống chỉ định trong ba tháng cuối thai kỳ. Trong ba tháng đầu và thứ hai, thuốc chỉ được cân nhắc khi thực sự cần thiết dưới sự chỉ định của bác sĩ, với liều thấp nhất và thời gian ngắn nhất.
Từ tuần thai thứ 20, NSAID có thể gây rối loạn chức năng thận thai nhi dẫn đến thiểu ối; nguy cơ có thể xuất hiện sau vài ngày và đôi khi sớm trong vòng khoảng 48 giờ. Thuốc cũng có thể gây co thắt ống động mạch trong quý hai. Nếu cần điều trị kéo dài hơn vài ngày từ tuần 20, bác sĩ có thể cân nhắc theo dõi nước ối và ống động mạch.
Trong ba tháng cuối, thuốc có thể gây đóng sớm ống động mạch, tăng áp phổi, rối loạn chức năng thận thai, kéo dài thời gian chảy máu và ức chế cơn co tử cung.
Chưa có dữ liệu đầy đủ về sự bài tiết lornoxicam vào sữa mẹ ở người. Thuốc được bài tiết vào sữa chuột ở nồng độ tương đối cao. Các SmPC được tham khảo khuyến cáo không sử dụng lornoxicam trong thời gian cho con bú.
Người đang cho con bú cần trao đổi với bác sĩ để lựa chọn biện pháp giảm đau có dữ liệu an toàn phù hợp hơn.
Lornoxicam chống chỉ định ở người suy gan nặng. Ở suy gan mức độ vừa, SmPC viên thông thường giới hạn tối đa 12 mg/ngày, chia 2–3 lần; dạng viên nhanh có thể cần giảm tần suất xuống một lần mỗi ngày.
Lornoxicam có thể tích lũy ở người mắc bệnh gan mạn sau khoảng bảy ngày sử dụng liều 12–16 mg/ngày. Cần theo dõi triệu chứng lâm sàng và xét nghiệm chức năng gan định kỳ.
Lornoxicam chống chỉ định ở người suy thận nặng. Ở suy thận nhẹ đến trung bình, SmPC viên thông thường giới hạn tối đa 12 mg/ngày, chia 2–3 lần; dạng viên nhanh hướng dẫn giảm tần suất dùng xuống một lần mỗi ngày.
Cần theo dõi chức năng thận ở người vừa trải qua phẫu thuật lớn, suy tim, mất nước, dùng thuốc lợi tiểu hoặc phối hợp thuốc có khả năng gây độc thận. Ngừng thuốc và đánh giá lại nếu chức năng thận xấu đi.
Lornoxicam có thể gây chóng mặt, buồn ngủ hoặc nhìn mờ. Người xuất hiện các triệu chứng này không nên lái xe, vận hành máy hoặc thực hiện công việc đòi hỏi sự tỉnh táo cho đến khi triệu chứng hết.
Tương tác thuốc của Lornoxicam
| Tương tác | Mức độ | Cơ chế / ảnh hưởng | Khuyến nghị / xử trí | Theo dõi | Bằng chứng / nguồn |
|---|---|---|---|---|---|
|
Valacyclovir
Phối hợp valacyclovir với Lornoxicam có tín hiệu tăng tổn thương thận cấp trong dữ liệu báo cáo tự phát; bằng chứng không xác lập được tỷ lệ mắc hoặc quan hệ nhân quả chắc chắn. | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Tương tác dược lực học/dược động học chưa được chứng minh đầy đủ. Giảm tưới máu thận do NSAID, mất nước và khả năng ảnh hưởng chất vận chuyển anion hữu cơ có thể làm tăng tích lũy acyclovir và nguy cơ kết tinh/độc tính thận. Ảnh hưởng: Trong phân tích FAERS, AKI được ghi trong 4 báo cáo, chiếm 50,0% các báo cáo phối hợp valacyclovir/lornoxicam; số ca rất nhỏ và không chứng minh quan hệ nhân quả. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Ưu tiên thuốc giảm đau không phải NSAID khi phù hợp, nhất là ở người cao tuổi, nữ, tăng huyết áp, suy thận, mất nước hoặc đang dùng thuốc ức chế hệ renin–angiotensin. Nếu phải phối hợp, dùng thời gian ngắn nhất và bảo đảm đủ dịch. | Creatinine/eGFR trước điều trị và lặp lại sớm ở nhóm nguy cơ; lượng nước tiểu, đau hông lưng, buồn nôn, lú lẫn; ngừng và đánh giá ngay khi creatinine tăng hoặc thiểu niệu. | Bằng chứng: low Nguồn: J-STAGE | Association between concomitant use of acyclovir or valacyclovir with NSAIDs and increased risk of acute kidney injury | Individual NSAID signal—Lornoxicam | https://www.jstage.jst.go.jp/article/bpb/41/2/41_b17-00547/_html/-char/en | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
|
Cidofovir
NSAID được nhãn cidofovir liệt kê trong nhóm thuốc có khả năng gây độc thận chống chỉ định dùng đồng thời. Kế thừa từ nhóm: | Mức 4: Phối hợp nguy hiểm | Cơ chế: Tương tác dược lực học theo nhóm: NSAID có thể giảm tưới máu thận và gây tổn thương thận, cộng hợp với độc tính ống thận gần của cidofovir. Ảnh hưởng: Tăng nguy cơ suy thận cấp, tăng creatinine, giảm độ thanh thải và làm nặng độc tính cidofovir. | Khuyến nghị: avoid_combination Xử trí: Tránh NSAID trong và quanh thời điểm dùng cidofovir; ngừng ít nhất 7 ngày trước cidofovir và dùng thuốc giảm đau/hạ sốt thay thế phù hợp. | Creatinine, CrCl/eGFR, protein niệu, huyết áp, tình trạng dịch và lượng nước tiểu. | Bằng chứng: high Nguồn: DailyMed | Cidofovir dihydrate injection, solution | Contraindications/Warnings/Drug Interactions: nephrotoxic agents | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=44966a7e-d777-40fb-956f-d0f31f737848 | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
|
Valacyclovir
Phối hợp valacyclovir với NSAID có thể làm tăng nguy cơ tổn thương thận cấp, đặc biệt ở người cao tuổi, nữ, tăng huyết áp, mất nước, suy thận hoặc đồng dùng thuốc ức chế hệ renin–angiotensin. Kế thừa từ nhóm: | Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích | Cơ chế: Cơ chế chưa được chứng minh hoàn toàn. NSAID làm giảm prostaglandin và tưới máu thận; mất nước/giảm mức lọc cầu thận có thể làm tăng nồng độ acyclovir trong ống thận. Một số NSAID có thể ảnh hưởng chất vận chuyển anion hữu cơ. Ảnh hưởng: Hai phân tích hệ thống báo cáo tự phát cho thấy tín hiệu AKI tăng khi phối hợp valacyclovir–NSAID. Trong một phân tích, AKI xuất hiện trong 19,4% báo cáo valacyclovir/NSAID so với 10,5% báo cáo acyclovir/NSAID; không thể dùng các tỷ lệ này để ước tính nguy cơ tuyệt đối. | Khuyến nghị: use_alternative Xử trí: Ưu tiên acetaminophen hoặc lựa chọn không NSAID khi phù hợp. Nếu cần NSAID, đánh giá chức năng thận, tránh mất nước, hạn chế thời gian dùng và tránh phối hợp thêm thuốc độc thận/RAS inhibitor khi có thể. | Creatinine/eGFR, lượng nước tiểu và tình trạng hydrat hóa; theo dõi sớm trong tuần đầu, đặc biệt mùa nóng hoặc khi nôn/tiêu chảy; đánh giá triệu chứng độc thần kinh do tích lũy acyclovir. | Bằng chứng: low Nguồn: J-STAGE | Association between concomitant use of acyclovir or valacyclovir with NSAIDs and increased risk of acute kidney injury | Class-level FAERS analysis | https://www.jstage.jst.go.jp/article/bpb/41/2/41_b17-00547/_html/-char/en | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
|
Perindopril
NSAID có thể làm giảm tác dụng hạ huyết áp của perindopril và tăng nguy cơ suy giảm chức năng thận, kể cả suy thận cấp, đồng thời có thể làm tăng kali huyết. Kế thừa từ nhóm: | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: NSAID làm giảm prostaglandin thận và có thể làm giảm tưới máu cầu thận; khi kết hợp ACE inhibitor, cơ chế này có thể làm giảm GFR và đối kháng một phần tác dụng hạ áp. Ảnh hưởng: Giảm hiệu quả hạ huyết áp; tăng creatinine, giảm chức năng thận/AKI và tăng kali, nhất là người cao tuổi hoặc có chức năng thận nền kém. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Phối hợp thận trọng, đặc biệt ở người cao tuổi; bảo đảm tình trạng dịch phù hợp và đánh giá nguy cơ thận. Dùng NSAID liều thấp nhất/thời gian ngắn nhất khi cần theo chỉ định. | Kiểm tra chức năng thận sau khi bắt đầu phối hợp và định kỳ; theo dõi huyết áp và kali ở bệnh nhân nguy cơ. | Bằng chứng: high |
Thắc mắc về hoạt chất Lornoxicam
Lornoxicam là NSAID thuộc nhóm oxicam, có tác dụng giảm đau và chống viêm thông qua ức chế tổng hợp prostaglandin. Thuốc được sử dụng cho đau cấp nhẹ đến vừa và một số triệu chứng đau, viêm do thoái hóa khớp hoặc viêm khớp dạng thấp, tùy theo nhãn của từng sản phẩm.
Có thể. Lornoxicam làm giảm prostaglandin bảo vệ niêm mạc tiêu hóa, vì vậy có thể gây khó tiêu, viêm dạ dày, loét, xuất huyết hoặc thủng tiêu hóa. Nguy cơ cao hơn ở người cao tuổi, có tiền sử loét, dùng liều cao, dùng kéo dài hoặc phối hợp thuốc chống đông, corticosteroid, aspirin, thuốc chống kết tập tiểu cầu hay SSRI.
Một số SmPC hướng dẫn uống viên với đủ nước và tránh dùng cùng bữa ăn khi cần giảm đau khởi phát nhanh, vì thức ăn có thể làm giảm hấp thu khoảng 20% và làm chậm thời gian đạt nồng độ đỉnh. Tuy nhiên, cách dùng phải tuân theo nhãn của sản phẩm cụ thể và chỉ định của bác sĩ.
Không nên tự phối hợp. Dùng lornoxicam cùng ibuprofen, aspirin ở liều giảm đau hoặc NSAID khác làm tăng nguy cơ loét, xuất huyết tiêu hóa, tổn thương thận và các tác dụng bất lợi khác mà không bảo đảm tăng lợi ích điều trị. Aspirin liều thấp dùng cho bệnh tim mạch chỉ được tiếp tục hoặc điều chỉnh theo bác sĩ.
Cần ngừng thuốc và được đánh giá khẩn cấp nếu có nôn ra máu, phân đen, đau bụng dữ dội, khó thở, sưng mặt hoặc họng, đau ngực, yếu liệt đột ngột, giảm tiểu, phù nhanh, vàng da, phát ban lan rộng, phồng rộp da hoặc tổn thương miệng, mắt và cơ quan sinh dục. Đây có thể là dấu hiệu xuất huyết tiêu hóa, phản vệ, tổn thương thận hoặc gan, biến cố tim mạch hay phản ứng da nặng.

